sbs 8.sınıf türkçe | Bilgicik.Com

Yapılarına Göre Sözcük Türleri Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Wed, 14 Dec 2011 23:28:20 +0000

Yapılarına Göre Sözcük Türleri

Türkçede sözcükler yapılarına göre üçe ayrılır:
1. Basit yapılı sözcükler
2. Türemiş yapılı sözcükler
3. Birleşik yapılı sözcükler

1. Basit Yapılı Sözcükler

Yapım eki almamış sözcüklerdir. Sözcüğün çekim eki alması onun yapısında harhangi bir değişikliğe neden olmaz.

Örnek:

“Kitaplar bizim en yakın dostlarımızdır.” cümlesindeki bütün sözcükler basit yapılıdır. Çünkü ya kök hâlinde kullanılmışlar ya da sadece çekim eki almışlardır.

2. Türemiş Yapılı Sözcükler

Yapım eki alarak yeni anlam kazanmış sözcüklerdir. Bunlara “gövde” de denir.

Örnek:

“Sanatçının kişilik yapısı sanatına mutlaka yansır.” cümlesinde:Sanatçının – Sanattan türemiş isimdir. Kişilik–Kişiden türemiş isimdir.Yapısı – Yapmaktan türemiş isimdir.

Numaralı kelimelerden hangisi aldığı ekin çeşidi bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

3. Birleşik Yapılı Sözcükler

İki ya da daha fazla sözcüğün kaynaşmasıyla oluşan sözcüklerdir. Dört farklı şekilde oluşabilir:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime farklı bir yapım eki almıştır?
A) Seçici kurul, çalışmalarını bu hafta bitirecek.
B) Hiçbir zaman yıkıcı olma, her zaman yapıcı ol!
C) Öğretmenin akıcı, anlaşılır bir anlatımı var.
D) Biz uyumaya gidince onu gözcü olarak bıraktık.

A, B, C seçeneklerinde yapım ekleri fiil köklerine gelmiş, onları fiilden isme dönüştürmüştür. D seçeneğinde ise yapım eki “göz” isim köküne gelmiş, isimden isim yapmıştır.
Yanıt D

Yukarıdaki geometrik şekillere yazılmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından basit kelimedir?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4

Görüldüğü gibi A, B ve D seçeneğindeki sözcükler yapım eki aldıkları için türemiş yaplıdır; fakat C seçeneğindeki “çile” sözcüğü kök hâlinde olduğu için basit yapılıdır.
Yanıt C

The post Yapılarına Göre Sözcük Türleri Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

Türkçe Sözcüklerle İlgili Kurallar Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Wed, 14 Dec 2011 19:47:37 +0000

Türkçe Sözcüklerle İlgili Kurallar

1. Türkçe sözcüklerin sonunda “b, c, d, g” harfleri bulunmaz.
Örnek:
Diyalog, Hac, Yâd
2. Türkçe sözcüklerde yan yana iki sesli harf bulunmaz.
Örnek:

3.Türkçe sözcüklerin başında iki sessiz harf yan yana bulunmaz.
Örnek:

– Star, Plan, Profesör
4.Türkçe sözcüklerin köklerinde iki aynı sessiz harf yan yana bulunmaz.

– Millet, Şiddet
5.Türkçe sözcüklerde “b” harfinden önce “n” harfi getirilemez, bu nedenle “n” harfi “m” harfine dönüşür.
Örnek:
– Saklanbaç → saklambaç
– Tenbel → tembel
– Canbaz → cambaz
6.Geniş yuvarlak sessiz harfler (o, ö) Türkçe sözcüklerin sadece ilk hecesinde bulunabilir.İlk heceden başka bir hecede bulunuyorsa, o sözcük ya yabancı bir kelimedir ya da “-yor” ekini almıştır.
Örnek:

– Salon, Geliyor
7.Türkçe sözcüklerde “J” sesi bulunmaz.
Örnek:

meteoroloji, Jimnastik
8.Türkçe sözcükler genellikle büyük ve küçük ünlü uyumuna uyar.
Örnek:
– Dünya (Büyük ünlü uyumuna uymaz)
– Havuç (Küçük ünlü uyumuna uymaz)

Aşağıdaki varlıklardan hangisinin ismi Türkçenin ses yapısına uymaz?

“Kurt, Başlık ve Kömür” sözcükleri Türkçenin ses yapısına uyar, ama “Saat” sözcüğünde iki sesli harf yan yana geldiği için bu sözcük Türkçenin ses özelliklerine aykırıdır.
Yanıt C

The post Türkçe Sözcüklerle İlgili Kurallar Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.

Ses Bilgisi Konu Anlatımı

Yayın Dünyası — Tue, 13 Dec 2011 08:39:48 +0000

Ses Bilgisi Konu Anlatımı

DİL

Düşünce, duygu ve istreklerimizi anlatmak için
kullandığımız işaret ve seslere dil denir. Her milletin kendine has bir dili vardır. Türkçe, Almanca, İngilizce, Fransızca vb.
Dilin Yapı Taşları:
a) Ses: Kulağımızla duyabildiğimiz bütün titreşimlere
ses denir. Dil bilgisindeki ses ise düzenli
bir şekilde oluşturulmuş insan sesidir.
b) Harf: Konuşurken kullandığımız seslerin yazı
daki işaretlerine harf denir.
c) Alfabe: Bir dilin seslerini gösteren bütün harflerin
belirli bir sıra ile dizilmiş hâline alfabe
denir.
Harfler ve Özellikleri

Alfabemizde sekizi sesli, yirmi biri sessiz olmak üzere yirmi dokuz harf vardır.

A. Sesli (Ünlü) harfler

Sesli Harflerin Özellikleri
Ağzımızdan hiçbir engele çarpmadan çıkarlar.

Tek başlarına okunabilirler.
Her hecede kesinlikle bulunurlar.
Tek başlarına hece oluşturabilirler.
Türkçe kelimelerde yan yana gelmezler.

Sesli harflerin Söyleniş Özellikleri
Sesli harfler, çıkışları sırasında dilin, dudaklarınve ağzın aldığı biçime göre çeşitlere ayrılmıştır.
1. Dilin önde ya da arkada oluşuna göre:
a) İnce sesliler: E, İ, Ö, Ü
Dilin ileri doğru itilmesiyle söylenirler.
b) Kalın sesliler: A, I, O, U
Dilin geriye doğru çekilmesiyle söylenirler.

2. Dudakların düz ya da yuvarlak oluşuna
göre:
a) Düz sesliler: A, E, I, İ
Dudaklar düzken söylenirler.
b) Yuvarlak sesliler: O, Ö, U, Ü
Dudaklar yuvarlakken söylenirler.
3. Ağzın az ya da çok açık oluşuna göre:
a) Geniş sesliler: A, E, O, Ö
Ağız çok açıkken söylenirler.
b) Dar sesliler: I, İ, U, Ü
Ağız hafif açıkken söylenirler.
Sesli harfler Tablosu

Örnek Soru:
Aşağıdaki varlıklardan hangisinin isminde geniş sesliler yoktur?

Çözüm:
A seçeneğinde, “araba” –> “a” sesi düz, geniş bir ünlüdür.
B seçeneğinde, “televizyon” –> “e” sesi düz geniş bir ünlüdür.
D seçeneğinde, “kitap” –> “a” sesi düz geniş bir ünlüdür.
C seçeneğinde, “bulut” –> “u” sesleri dar, yuvarlak seslilerdir.
Yanıt C

The post Ses Bilgisi Konu Anlatımı first appeared on Bilgicik.Com.