• Sıvılarda kaldırma kuvveti, sıvı içindeki cismin alt, üst yüzeylerine etki eden sıvı basınç kuvvetlerinin farkından kaynaklanır.

• Düzgün bir cismin sıvı içinde şekildeki konumda dengede kaldığını düşünelim.
• Cismin alt ve üst yüzeylerine etkiyen sıvı basınç kuvvetleri
• FAlt = h2.d.S.g
• FÜst = h1.d.S.g
• h2 > h1 olduğundan FAlt > FÜst tür.
• Cisme yukarı yönde etkiyen net kuvvet FAlt > FÜst kaldırma kuvvetinin değerini verir.
• FK = FAlt – FÜst
• FK = h2.d.S.g – h1.d.S.g= (h2 – h1).d.S.g= h.d.S.g
• h.S = Cismin hacmi = V
• FK = VCisim.dSıvı.g

Burada hesaplanan hacim cismin sıvı içindeki hacmi olacağından formülde hacim batan hacim olarak genellenir.

• FK = Vbatan.psıvı
• dsıvı.g = Özağırlık = p
• FK = Vbatan.psıvı olarakta yazılabilir.

Archimedes prensibine göre sıvı içindeki cisimlere daima yukarı yönde bir kaldırma kuvveti etki eder. Cisim her durumda taşıracağı sıvının ağırlığına eşit bir kuvvetle yukarı
doğru itilir.

NOT: Taşma kabına atılan cisim, sıvı içindeki denge konumuna bağlı olmaksızın, her durumda kendisine etki eden kaldırma kuvveti kadar ağıklıkta sıvı taşınır.

[fizik_1_ygs_lys]

Bileşik Kaplar

• Şekildeki gibi bir kaç bölmeden oluşan bileşik kaba aynı cins sıvı konulursa, bütün kollardaki sıvı yükseklikleri eşit olur. Bu nedenle tüm kollardaki sıvıların kabın tabanına uyguladıkları basınçlar birbirine eşittir.
• PK = PL = PM = PN = h.ds.g dir.

U Borusu

• İçerisinde birbirine karışmayan farklı özkütleli sıvıların olduğu, şekli U harfine benzediği için bu ismi almış kaplardır.
• A ve B noktaları aynı sıvı içerisinde ve aynı seviyede olduğu için basınçları eşittir.
• PA = PB h1.d1.g = h2.d2.g + h3.d3.g dir.
• g: Yerçekimi ivmesi
• p = d.g dir.
• Sıvı içerisindeki A, B ve C noktalarındaki sıvı basınçlarını bulalım.

[ad1]

Sıvı Basınç Kuvveti

• Yüzeyin tamamına etki eden basınçların toplamına eşittir.
• Kabın yan yüzeylerine etki eden basınç kuvvetleri bulunurken yüzeyin orta noktasının sıvı yüzeyine olan yüksekliği alınır.

Düşey kesiti verilen kabın yüzey alanları S1, S2 ve S3 tür.
Bu yüzeylere etki eden kuvvetler F1, F2 ve F3 tür.
F1 = h.ds.g.S1
F2 = 2h.ds.g.S2
F3 = h.ds.g.S3
Aşağıdaki kapların içinde m kütleli sıvılar vardır. Bu sıvıların kabın tabanına uyguladığı basınç kuvvetlerini ağırlıkları ile karşılaştıralım.

• Kapların yere uyguladıkları basınç kuvvetleri katı basınç kuvvetleridir ve kapların ağırlıklarına eşittir. Kaplar ters çevrildiğinde veya herhangi bir yüzeyleri üzerine konulduklarında basınç kuvvetleri değişmez.

[ad2]

[fizik_1_ygs_lys]