Adalet Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Ceza İşleri Genel Müdürlüğü
• Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
• Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
• Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü
• Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Personel Genel Müdürlüğü
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• İnsan Hakları Dairesi
• Başkanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı
• Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Teknik İşler Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü
• Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü
• Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü
• Çalışma Genel Müdürlüğü
• Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
• Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
• Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
• Milli Emlak Genel Müdürlüğü
• Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü
• Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü
• Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü
• Yapı İşleri Genel Müdürlüğü
• Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü
• Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü
• Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Dışişleri Bakanlığı Hizmet Birimleri

• İkili Siyasi İşler Genel Müdürlükleri
• Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
• Çok Taraflı Siyasi İşler Genel Müdürlükleri
• Küresel ve İnsani Konular Genel Müdürlüğü
• Çatışmayı Önleme ve Kriz Yönetimi Genel Müdürlüğü
• Çok Taraflı Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü
• İkili Ekonomik İşler Genel Müdürlükleri
• Uluslararası Hukuk Genel Müdürlüğü
• Anlaşmalar Genel Müdürlüğü
• Konsolosluk İşleri Genel Müdürlükleri
• Araştırma ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
• Enformasyon Genel Müdürlüğü
• Yurtdışı Tanıtım ve Kültürel İşler Genel Müdürlüğü
• Protokol Genel Müdürlüğü
• Dış Politika Danışma Kurulu Başkanlığı
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Diploması Akademisi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Diplomatik Arşiv Dairesi Başkanlığı
• Tercüme Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Enerji İşleri Genel Müdürlüğü
• Nükleer Enerji Genel Müdürlüğü
• Dış İlişkiler ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğü
• Denetim Hizmetleri Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Hukuk Hizmetleri Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Gençlik ve Spor Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü
• Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü
• Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
• Uluslararası Organizasyonlar ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Denetim Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Sosyal İlişkiler ve İletişim Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Hazine ve Maliye Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü
• Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
• Gelir Düzenlemeler Genel Müdürlüğü
• Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü
• Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
• Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Sigortacılık Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı
• Hazine Kontrolörleri Kurulu
• Sigorta Denetleme Kurulu
• Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

İçişleri Bakanlığı Hizmet Birimleri

• İller İdaresi Genel Müdürlüğü
• Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Kaçakçılık İstihbarat, Harekât ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığı
• Dernekler Dairesi Başkanlığı
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
• Eğitim Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Kültür ve Turizm Bakanlığı

• Hizmet Birimleri
• Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü
• Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
• Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü
• Telif Hakları Genel Müdürlüğü
• Sinema Genel Müdürlüğü
• Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
• Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü
• Tanıtma Genel Müdürlüğü
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Milli Eğitim Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Temel Eğitim Genel Müdürlüğü
• Ortaöğretim Genel Müdürlüğü
• Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü
• Din Öğretimi Genel Müdürlüğü
• Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü
• Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü
• Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü
• Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
• Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Yükseköğretim ve Yurtdışı Eğitim Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Milli Savunma Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü
• Tersaneler Genel Müdürlüğü
• Askeri Adalet İşleri ve Kanunlar Genel Müdürlüğü
• Askeralma Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Bütçe ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
• Lojistik Genel Müdürlüğü
• Tedarik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Genel Plan ve Prensipler Genel Müdürlüğü
• Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Muhabere ve Bilgi Sistemleri Daire Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Milli Mayın Faaliyet Merkezi Dairesi Başkanlığı
• Teknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlükleri
• Diğer Komutanlıklar

Sağlık Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü
• Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü
• Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
• Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü
• Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• Denetim Hizmetleri Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Sanayi ve Verimlilik Genel Müdürlüğü
• Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü
• Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü
• Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü
• Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü
• Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü
• Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Tarım ve Orman Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü
• Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü
• Hayvancılık Genel Müdürlüğü
• Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü
• Tarım Reformu Genel Müdürlüğü
• Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü
• Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü
• Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
• Su Yönetimi Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Personel Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı
• Şeker Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi
• Başkanlığı Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Ticaret Bakanlığı Hizmet Birimleri

• Gümrükler Genel Müdürlüğü
• Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü
• İç Ticaret Genel Müdürlüğü
• Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü
• Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü
• Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü
• Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü
• Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü
• İhracat Genel Müdürlüğü
• İthalat Genel Müdürlüğü
• Anlaşmalar Genel Müdürlüğü
• Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü
• Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Personel Dairesi Başkanlığı
• Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
• Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Ulaştırma ve altyapı Bakanlığı hizmet birimleri

• Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü
• Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü
• Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü
• Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü
• Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü
• Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü
• Haberleşme Genel Müdürlüğü
• Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü
• Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü
• Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
• Denetim Hizmetleri Başkanlığı
• Strateji Geliştirme Başkanlığı
• Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı
• Döner Sermaye İşletmeleri Dairesi Başkanlığı
• Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı
• Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
• Hukuk Müşavirliği
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
• Özel Kalem Müdürlüğü

Bakanlık Merkez, taşra ve yurtdışı Teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların hiyerarşik kademeleri şu şekildedir:

Bakanlık Merkez Teşkilatı’nda;

• Bakan yardımcılığı,
• Bakan yardımcılığına bağlı genel müdürlük, kurul başkanlığı veya daire başkanlığı
• Genel müdürlük veya kurul başkanlığı’na bağlı daire başkanlığı

Bağlı kuruluşlarda

• Genel müdürlük
• Daire başkanlığı
• İhtiyaca göre kurulacak şube müdürlüğü

Taşra Teşkilatı bölge kuruluşlarında

• Bölge müdürlüğü
• Şube müdürlüğü veya başmühendislik
• Şeflik veya mühendislik

Taşra Teşkilatı ilk kuruluşlarında

• Vali
• İl müdürlüğü
• Şube müdürlüğü
• Şeflik

Taşra Teşkilatı ilçe kuruluşlarında

• Kaymakam
• İlçe müdürlüğü
• İhtiyaç bulunan ilçelerde şube müdürlüğü
• Şeflik

Yurt dışı teşkilatında

Diplomatik temsilcilik, büyükelçilik, daimi temsilcilik, temsilcilik, elçilik, orta elçilik, büyükelçilik elçilik büroları ve daimi maslahatgüzarlıkları

Konsolosluklarda; başkonsolosluk, konsolosluk, muavin konsolosluk, konsolosluk ajanlığı ve büyükelçilik konsolosluk şubeleri fahri başkonsolosluk ve fahri konsolosluklardır.

İhtisas birimleri dış temsilciliklerin bünyesinde çalışan ve dışişleri bakanlığı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına mensup memur ve diğer görevlilerden oluşan birimlerdir

Dış temsilcilik; yurtdışı teşkilatı kamu kurum ve kuruluşlarının dış temsilcilik veya ihtisas birimi niteliği taşımayan yurtdışı teşkilatıdır.

Misyon şefi; diplomatik temsilciliklerin, büyükelçi, daimi temsilci, temsilci, elçi, orta elçi, maslahatgüzar imamlarından birisini taşıyan en üst yöneticidir.

Konsolosluk şefi; konsoloslukların, başkonsolos, konsolos, muavin konsolos, konsolosluk ajanı, fahri başkonsolos, fahri konsolos unvanlarından birini taşıyan en üst yöneticidir.

Çeşitli Bakanlıklara Bağlı veya İlgili Olarak Kurulan İdari Kurul, Konsey ve Komisyonlar

• Malvarlığının Dondurulmasını Değerlendirme Komisyonu
• Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu
• Ekonomik İşler, Olağanüstü Hal Koordinasyon Kurulu
• İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu
• Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu
• Asgari Ücret Tespit Komisyonu
• Toptancı Hal Konseyi
• 3213 Sayılı Medeni Kanununun 7. Maddesinde Belirtilen Kurum
• 5015 Sayılı Petrol Piyasası Kanununun 16. Maddesinde Belirtilen Komisyon

Protokol ilk defa 2005 yılında yürürlüğe girmiştir. Protokolün 8 yıl sonra yürürlüğe girmesinin sebebi protokol imzalayan ülkelerin emisyonlarının yeryüzündeki toplam sürüm oranının %50,5’ine ulaşmayı sağlamak olmasıdır. Rusya protokole imza atarak protokoldeki ülkelerin bu orana ulaşması sağlanmıştır. 2009 yılında protokole imza atan ülke sayısı 184’e çıkmıştır.

Kyoto Protokolü küresel ısınma ve iklim değişikliği konularında çeşitli önlemler almak amacıyla kurulmuştur. Protokolün çıkış noktası sera gazlarının küresel ısınmaya sebep olması ve bu gazların oranının tüm canlı yaşamını tehdit edecek boyutlara ulaşmış olmasıdır. Protokol imzalayan ülkeler karbondioksit ve sera etkisine sebep olacak diğer gazların salınımını azaltmayı yahut salınım ticareti yolu ile bu oranını azaltmayı temin etmişlerdir.

Protokole imza atan ülkelerin hedefi atmosfer içinde bulunan sera gazları oranının 1990 yılındaki değerlere çekmektir.

Kyoto Protokolü gelişmiş ülkeleri daha çok bağlayıcı bir konumdadır. Gelişmiş ülkelerin sanayileşmeye bağlı olarak atmosfere salınım yaptıkları sera gazları oranı diğer ülkelere göre daha yüksek olduğu için bu ülkeler daha fazla çekince içerisindedir.

Kyoto protokolünden 2001 yılında ABD, 2011 yılında da Kanada çekilmiştir. Bu ülkeler çekildiği için diğer ülkeler sera gazı salınımını istediği oranı çekme hedefini tutturamamaktadır. Protokole imza atan bütün ülkeler salınım oranını bildirmek ve iklim değişikliğine karşı önlem almakla yükümlüdür.

Kyoto Protokolü 2016 yılında Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı ile yeniden sera gazlarının salınımının düşürülmesinin önüne geçmek için 2020 yılına kadar uzatılmıştır.

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Konya ilinin merkezinde bulunan Mevlana Müzesi, Türkiye’nin en çok ziyaret edilen müzeleri arasında birinci sırada gelmektedir. 1926 yılına kadar Mevlana Dergâhı olarak faaliyet gösteren Mevlana Müzesi; tekke ve zaviyelerin kapatılması hakkındaki kanun ile müzeye dönüştürülmüş ve Mevlana Müzesi olarak faaliyet göstermeye başlamıştır. Halk arasında Mevlana Türbesi olarak da bilinir.

Diğer bir adıyla Yeşil Kubbe olarak anılan Mevlana Müzesi 4 adet kalın sütun üzerine inşa edilmiştir. İlk yapıldığı 1300’lü yıllardan sonra yapımına ve eklemelerine sürekli devam edilmiş, yapı faaliyetleri bir kısmı Mevlevi Tarikatına bağlı olan Osmanlı saray erkânı tarafından desteklenmiştir. Bu yapılaşma ve türbeye olan destek 19. yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir. 6500 metrekareye oturan Mevlana müze alanı yer yer yapılan istimlak çalışmaları ile 18000 metrekareye kadar genişletilmiştir. Genişletilen alanlar içerisinde Gül Bahçesi olarak düzenlenen büyük bir bölüm vardır. Müzede bulunan şadırvanın Germiyanoğullarının desteği ile Birinci Selim tarafından yaptırıldığı bilinmektedir.

Girişin ücretsiz olduğu Mevlana Müzesi Mevlana Celaleddin Rumi’nin vefatından sonra yaptırılmıştır. Yeşil Kubbe olarak bilinen Mevlana Müzesi‘nde dergâha ait eşyaları, kıymetli el yazması eserler, 8 telli keman, sabır taşları ve Galileo’nun idam edildiği dönemde astronomi dersleri için kullanılmış olan bir küre yer almaktadır. Mevlana Dergâhının yapıldığı yer; Selçuklu Sarayı’nın gül bahçesi olarak kullanılırken, Mevlana vefat edince o onun oğlu Sultan Velede Sultan Alaaddin Keykubat tarafından türbe yaptırması için hediye edilmiştir.

Antalya Müzesi Antalya

Akdeniz Bölgesi’ndeki Antalya ili merkezinde bulunan Antalya Müzesi Türkiye’nin en büyük müzelerinden birisidir. Antalya Müzesi 1920 yılında Antalya tarihi ve arkeoloji ile ilgilenen lise öğretmeni Süleyman Fikri Erten tarafından kurulmuştur.

1919 yılında İtalyanların Antalya’yı işgali sırasında İtalyanlar tarafından Antalya ve çevresinde toplanan tarihi eserler, Süleyman Fikri Erten tarafından toplanmıştır. İtalyan arkeologların tarihi eserleri yurt dışına çıkarmalarına izin verilmemiştir. Süleyman Fikri Erten topladığı arkeolojik eserleri Tekeli Mehmet Paşa Camii’nin yanında metruk bulunan küçük bir mescide yerleştirmiş ve Antalya Müzesi’nin temelini ilk atan kişi olmuştur. İtalyanlardan ve kendi çabalarıyla topladığı eserleri burada biriktirmeye başlayarak küçük bir müze haline getirmiştir.

Müze 1937 yılından sonra Yivli Minare Camii’ne taşınmıştır. Antalya ve Kaleiçi bölgesinden toplanan tarihi eserler ve kazılardan elde edilen arkeolojik ürünler Yivli Minare Camii’nde sergilenmeye başlamıştır. 1972 yılında ise Konyaaltı ilçesindeki yerine getirilmiş ve müze Avrupa Konseyi Özel Ödülüne 1988 tarihinde layık görülmüştür.

Antalya Müzesi 30 bin metrekare alana yayılmış ve 14 sergi salonu ile birlikte heykellerin ve değişik tarihi ürünlerin sergilendiği açık hava galerileri ve bahçeden meydana gelmektedir. İnsanlık tarihi boyunca kesintisiz bir şekilde yerleşim yeri ve merkez olarak kullanılan Antalya ve çevresi 3 antik kültür bölgesini içerisinde barındırmıştır. Likya, Pamfilya ve Pisidia medeniyet bölgelerinin önemli bir kısmı Antalya Müzesi’nde bulunmaktadır. 5 bin kadar eserin sergilendiği Antalya Müzesi’nde 25 – 30 bin kadar eser de sergi alanı haricinde korunmaktadır.

Noel Baba Kilisesi Antalya – Demre

Antalya ilinin Demre ilçesinde bulunan Saint Nicholas Kilisesi, Hristiyanlık dini mensuplarınca Noel Baba olduğuna inanılan Saint Nicolas’ın öldüğü yer olarak bilinir. Saint Nicolas’ın bir süre burada yattığı, daha sonra İtalyan denizciler tarafından kemiklerinin Bari’ye götürüldüğü inancı yaygındır. Hıristiyanlarca Bir hac mekânı de olarak kullanılan Noel Baba Kilisesi; Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Kayseri Erciyes Üniversitesi ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nden birçok öğretim üyesi tarafından yapılan kazı çalışmaları neticesinde ortaya çıkarılmıştır.

Müzede Saint Nicholas’ın bir heykeli bulunmaktadır. Heykelde Saint Nicholas’ın omuzuna bir kuş konmuş, sırtında bir torba ve eteğinde çocuklar bulunmaktadır. Her yıl aralık ayında Hristiyanlar tarafından müzede anma törenleri yapılmaktadır. Kilisenin içerisinde zemin mozaikleri, duvarlarda ve pencere üstlerinde fresk süslemeler yer almaktadır. Her yıl aralık ayının 25. gününde yapılan hac ziyaretlerinde müzede bulunan 6 sütun etrafında anma törenleri düzenlenmektedir.

Gaziantep Arkeoloji Müzesi Gaziantep

Gaziantep ilinin merkezinde ve çevresinde yapılan kazı çalışmaları neticesinde ulaşılan arkeolojik eserlerin sergilendiği müzedir. Müzede 2005 yılından itibaren Zeugma Antik Kenti’nde çıkarılan mozaikler sergilenmektedir.

1944 yılında Sebahattin görüş tarafından kurulan Zeugma Müzesi önceleri Nuri Mehmet Camii’nde hizmet vermiş, 1969 yılında ise Kent Müzesi olarak faaliyete geçmiştir. 2005 yılında hizmete giren ek bina ile birlikte Zeugma Antik Kenti’nden elde edilen panolar, heykeller ve steller sergilenmeye başlamıştır. Gaziantep Arkeoloji Müzesi 2011 yılında Zeugma Mozaik Müzesi’ne taşınmış ve müze dünyanın en büyük mozaik müzesi olma özelliğini kazanmıştır.

Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi Şanlıurfa

Eski adıyla Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi olan Mozaik Müzesi 1948 yılında kurulmaya başlanmış ve 1969 yılında ziyaretçilere açılmıştır. Müzenin son hali ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2015 yılında açılmıştır.

73.800 arkeolojik ve etnografik eseri içinde bulunduran Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi Türkiye’nin en büyük müzesidir. Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi toplamda 57 bin metrekare alana konuşlandırılmıştır. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ve Edessa Mozaik Müzesi olarak iki bölüm halinde ziyaret edilmektedir. Müze yerleşkesi içerisinde Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir çağlarına ait tarihi eserler bulunmaktadır. Bu tarihi eserler içinde dünyanın en eski heykeli olarak kabul edilen Balıklıgöl Heykeli, Göbeklitepe ve Nevali Çori tarihi eserleri bulunmaktadır.

Balıklı Göl’ün karşısında bulunan müzede çok amaçlı tanıtım merkezi, amfi tiyatro, hediyelik eşya reyonları, reaksiyon alanı ve 750 araçlık açık ve kapalı otopark bulunmaktadır. 2016 yılında Çukurova Turizm Ödülleri kapsamında Türkiye’nin en iyi müzesi ödülüne layık görülmüştür.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi Ankara

Ankara’nın Altındağ ilçesinde bulunan Anadolu Medeniyetleri Müzesi Anadolu tarihinin arkeolojik eserlerini içerisinde bulunduran dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alan bir müzedir. Osmanlı paşalarından Veli Mahmut Paşa tarafından yaptırılan Mahmut Paşa Bedesteni ve Rum Mehmet Paşa tarafından yaptırılan Kurşunlu Han içerisinde bulunan bir müzedir.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi kendine özgü koleksiyonu ile başta Hititler olmak üzere Anadolu’da yaşamış bütün medeniyetlere ait eserleri bünyesinde bulundurmaktadır. Dünyanın sayılı müzeleri arasında bulunan Anadolu Medeniyetleri Müzesi içerisindeki eserler Paleolitik Çağ’a kadar uzanmaktadır.

1997 yılında Avrupa Konseyi’ne bağlı olarak çalışan Avrupa Müze Forumu tarafından yılın Müzesi ödülünü almıştır. Müzede bulunan ve M.Ö 6200 yıllarına dayanan Çatalhöyük kent planını gösteren harita, dünyanın en eski haritası olarak bilinmektedir.

Baksı Müzesi Bayburt

Bayburt’a 45 kilometre mesafede bulunan Bayraktar köyünde kurulmuş bir sanat müzesi olan Baksı Müzesi, Bayraktar köyünün eski adı olan Baksı sözcüğünden gelmektedir. Eski Türk dilinde bilgin, hekim ve şaman anlamlarına gelen Baksı Müzesi; çağdaş sanatlar ve geleneksel el sanatlarına ev sahipliği yapmaktadır.

40000 metre ara alana kurulmuş olan Baksı Müzesi’nde sergi salonları, depo müze, atölyeler, konferans salonu, kütüphane ve konuk evi gibi birçok bölüm bulunmaktadır. 2000 yılında müze fikri oluşmuş, 2005 yılında Baksı Kültür ve Sanat Vakfı ile geliştirilmiştir.

Müzenin bugünkü hali Bayburtlu sanatçı ve akademisyen Prof. Dr. Hüsamettin Koçan tarafından 2012 yılında yaptırılmıştır. Avrupa Parlamenterler Meclisi himayesinde faaliyet gösteren Avrupa Konseyi Müze Forumu 2014 yılında Baksı Müzesi’ni 2014 yılı Avrupa Konseyi Müze Ödülüne layık görmüştür.

Çorum Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Çorum

İlk defa 13 Ekim 1968 tarihinde faaliyete geçen Çorum Müzesi Alacahöyük, Boğazköy, Ortaköy, Eskiyapar, Pazarlı, Kuşsaray ve Alacahöyük bulgularını içerisinde barındırır. etnografik eserlerin de bulunduğu Çorum Müzesi’nde Helenistik, Roma, Bizans, Hitit, Frig, Kalkolitik ve Eski Tunç dönemlerini kapsayan geniş bir koleksiyon yer almaktadır. Ayrıca Çorum yöresine ait halı ve kilimler, kadın giysileri, değerli takı ve süs eşyaları, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait silahlar, ahşap ve madeni eserler, el yazması dini kitaplardan oluşan etnografik bir koleksiyon ile Çorum Müzesi Türkiye’nin en zengin müzeleri arasındadır.

Çorum Müzesi bahçesi içerisinde Hitit dönemine ait tasvirli Çeşme, Roma ve Bizans dönemine ait heykeller, mezar stelleri ve mil taşlarının yanında Selçuklu ve Osmanlı devletlerine ait kitabe ve mezar taşları da müzenin zenginliğini artıran diğer unsurlardır. Anadolu medeniyet tarihinin bütün izlerinin görüldüğü Çorum Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Türkiye’nin en çok ziyaret edilen müzeleri arasında yer almaktadır.

Aya İrini İstanbul

Azize İrini olarak da bilinen Aya İrini “Kutsal Barış” anlamına gelmektedir.  İstanbul Topkapı Sarayı’nın birinci avlusunda bulunan Aya İrini Müzesi Ayasofya’nın yakınındaki ve onunla çağdaş olan tarihi bir müzedir. Ya İrini Kilisesi İstanbul’da camiye çevrilmemiş olan en büyük Bizans Kilisesidir.

Ayasofya üzesi ile aynı avlu içerisinde yer alan Aya İrini M.S. 4. yüzyılda birinci Konstantin döneminde yapılmıştır. Camiye çevrilmediği için önemli bir mimari değişikliği görmemiş olan hayalini Osmanlı döneminde iç cephe hane, Harbiye nezaretinin silah ambarı gibi hizmetlerde kullanılmıştır. Aya İrini Türkiye’de ilk müze çalışmalarının başladığı kilise olarak ayrı bir yere sahiptir. Osmanlı’nın son dönemlerinde Aya İrini de başlayan müze çalışmalarında silahların ve çeşitli tarihsel malzemelerin depolandığı bir yer olarak kullanıldı. 1949’da kadar askeri müze olarak faaliyet gösterdi. 1973 ten itibaren birçok kurum ve kuruluş tarafından düzenlenen sanat etkinliklerine ev sahipliği yapan Aya İrini İstanbul’un Ayasofya’dan sonra en çok ziyaretçi çeken müze ve kilisesidir.

İstanbul Modern İstanbul

İstanbul Modern Sanat Müzesi olarak da bilinen İstanbul Modern 2004 yılında Eczacıbaşı Ailesi liderliğinde İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı tarafından kurulmuş ve ziyarete açılmıştır. Türkiye’nin sanatsal ürünlerinin ve kültürel kimliğine dair eserlerin ulusal ve uluslararası sanat ortamlarında paylaşılması amacıyla açılan İstanbul Modern Çağdaş Sanat Müzesi olarak kurulmuştur.

İstanbul Modern, modern ve çağdaş sanat ürünlerini uluslararası bir çerçeve içerisinde koleksiyonunda toplar, korur, belgeleyerek sanatseverlerin ziyaretine açar. İstanbul Modern binasında süreli ve sürekli sergi salonları, fotoğraf galerisi, eğitim ve sosyal programlar, kütüphane, sinema, cafe ve mağaza bulunmaktadır. Müze sergilediği koleksiyonlarla her kesimden insana sanatı sevdirmeyi amaçlamaktadır. İstanbul Boğazı kıyısında 8000 metre kare alana inşa edilmiş olan İstanbul Modern Karaköy’de bulunmaktadır.

Türkiye’nin İllere Göre Diğer Müzeleri:

Adana

1. Adana Arkeoloji Müzesi
2. Adana Atatürk Evi Müzesi
3. Adana Etnografya Müzesi
4. Misis Mozaik Müzesi
5. Adana Sinema Müzesi

Adıyaman

1. Adıyaman Müzesi
2. Nemrut Dağı Açık Hava Müzesi

Afyon

1. Afyon Arkeoloji Müzesi
2. Afyon Bolvadin Müzesi
3. Afyon Zafer Müzesi
4. Afyonkarahisar Mevlevîhânesi

Aksaray

1. Aksaray Arkeoloji Müzesi

Amasya

1. Amasya Arkeoloji ve Mumya Müzesi
2. Amasya/Taşova Alparslan Belediyesi Müzesi
3. Amasya Şehzadeler Müzesi
4. Amasya Saraydüzü Kışla Binası Milli Mücadele Müzesi ve Kongre Merkezi
5. Amasya Hazeranlar Konağı Etnografya Müzesi
6. Minyatür Amasya-1915 Şehr-i Amasya Müzesi
7. Amasya Sabuncuoğlu Tıp Ve Cerrahi Tarihi Müzesi
8. Amasya Orman ve Ormancılık Müzesi
9. Amasya Bayezid-i Veli Han İl Halk Kütüphanesi Yazma ve Basma Eserler
10. Amasya Ferhat ile Şirin Müzesi- Nikah Salonu/ Yapımı devam ediyor.

Ankara

1. Alagöz Karargâh Müzesi
2. Altınköy Açık Hava Müzesi
3. Anadolu Medeniyetleri Müzesi
4. Anadolu Mimarlık ve Mobilya Kültürel Miras Müzesi
5. Anıtkabir
6. Ankara Atatürk Evi Müzesi
7. Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi
8. Ankara Etnografya Müzesi
9. Ankara Roma Hamamı
10. Ankara Roma Tiyatrosu
11. Ankara Şerife Uludağlı Olgunlaşma Enstitüsü
12. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi
13. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Müzesi
14. Ankara Vakıf Eserleri Müzesi
15. Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi
16. Atatürk Eğitim Müzesi
17. Atatürk Müzesi ve Kültür Evi
18. Augustus Tapınağı
19. Beypazarı Kent Tarihi Müzesi
20. Beypazarı Kültür ve Tarih Müzesi
21. Beypazarı Türk Hamam Müzesi
22. Beypazarı Yaşayan Müze
23. Cumhuriyet Müzesi
24. Çamlıdere Doğa ve Hayvan Müzesi
25. Çamlıdere Kutsal Emanetler Müzesi
26. Çamlıdere Kültür Evi ve Etnografya Müzesi
27. Çamlıdere Şeyh Ali Semerkandi Müzesi
28. Çamlıdere Tarım Müzesi
29. Çamlıdere Terazi Müzesi
30. Çengelhan Rahmi M. Koç Müzesi
31. Çocuk Esirgeme Kurumu Müzesi
32. Çubuk Şehir Müzesi
33. Devlet Mezarlığı
34. Eğit-Der Eğitim Müzesi
35. Ekmek Müzesi
36. Elmadağ Müzesi
37. Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi
38. Feza Gürsey Bilim Merkezi
39. Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi
40. Gazi Üniversitesi Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi
41. Gordion Müzesi
42. Gökyay Vakfı Satranç Müzesi
43. Hacettepe Sanat Müzesi
44. Haritacılık Müzesi
45. Hava Kuvvetleri Müzesi
46. Jandarma Müzesi
47. Kalecik Karahan Konağı Müzesi
48. Keçiören Belediyesi Etnografya Müzesi
49. Kızılcahamam Hocalı Anıt Parkı ve Müzesi
50. Kurtuluş Savaşı Müzesi
51. Malıköy Tren İstasyonu Müzesi
52. Mehmet Akif Ersoy Müze Evi
53. Milli Mücadelede Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi
54. Milli Savunma Bakanlığı Arşiv Müzesi
55. MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesi
56. MTA Tabiat Tarihi Müzesi
57. Mustafa Ayaz Vakfı Plastik Sanatlar Müzesi
58. ODTÜ Arkeoloji Müzesi
59. ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi
60. ODTÜ Jeoloji Müzesi
61. Pembe Köşk (İsmet İnönü Evi)
62. Pembe Köşk (Çankaya Köşkü)
63. Profesör Doktor Metin Aktaş Zooloji Müzesi
64. Profesör Doktor Ülker Muncuk Müzesi
65. PTT Pul Müzesi
66. Sakarya Zaferi Müzesi
67. Satıkadın Müzesi
68. Sebahattin Yıldız Müzesi
69. Şefik Bursalı Müze Evi
70. Şereflikoçhisar Kent Müzesi
71. Tarım Müzesi
72. TCDD Açık Hava Buharlı Lokomotif Müzesi
73. TCDD Müzesi ve Sanat Galerisi
74. TCMB Para Müzesi
75. TED Ankara Koleji Okul Müzesi
76. Topçu ve Füze Okulu Müzesi
77. Toprak Mahsulleri Ofisi Müzesi
78. TRT Yayıncılık Tarihi Müzesi
79. Türk Hava Kurumu Müzesi
80. Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Müzesi
81. Türk Telekom Telekomünikasyon Müzesi
82. Türkiye Barolar Birliği Hukuk Müzesi
83. Ulucanlar Cezaevi Müzesi
84. Ülker Zaim Müzesi
85. Veteriner Anatomi Müzesi
86. Ziraat Bankası Müzesi
87. Yıl Cumhuriyet Eğitim Müzesi

Antalya

1. Antalya Müzesi
2. Alanya Arkeoloji Müzesi
3. Alanya Atatürk Evi Müzesi
4. Alanya Etnografya Müzesi
5. Kaleiçi Müzesi
6. Side Müzesi
7. İçkale Müzesi
8. Likya Uygarlıkları Müzesi

Aydın

1. Afrodisias Müzesi
2. Aydın Müzesi
3. Milet Müzesi
4. Yörük Ali Efe Müzesi
5. Söke Fatma Suat Orhon Müze ve Sanat Evi

Balıkesir

1. Balıkesir Kuvay-ı Milliye Müzesi
2. Bandırma Arkeoloji Müzesi
3. Ayşe Sıdıka Erke Etnografya Müzesi
4. Fotoğraf Müzesi
5. Edremit Tahtakuşlar Etnografya Müzesi
6. Gönen Mozaik Müzesi
7. Balıkesir Belediyesi Devrim Erbil Çağdaş Sanat Müzesi
8. Bigadiç Müze Evi
9. Marmara İlçesi Saraylar Açık Hava Müzesi
10. Antardos Açık Hava Müzesi – Altınoluk

Bartın

1. Amasra Müzesi

Batman

1. Batman Müzesi

Bayburt

1. Baksı Müzesi

Bilecik

1. Söğüt Müzesi

Bitlis

1. Ahlat Müzesi
2. Bitlis Etnografya Müzesi

Bolu

1. Bolu Müzesi

Burdur

1. Burdur Müzesi
2. Taşoda Etnografya Müzesi

Bursa

1. Bursa Arkeoloji Müzesi
2. Bursa Kent Müzesi
3. Bursa Ormancılık Müzesi
4. Bursa Sağlık Müzesi
5. Bursa Tofaş Anadolu Arabaları Müzesi
6. Cumalıkızık Etnografya Müzesi
7. Hünkâr Köşkü
8. Mudanya Mütareke Evi
9. Uluumay Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Müzesi
10. Bursa Atatürk Evi Müzesi
11. Bursa Türk ve İslam Eserleri Müzesi
12. Yenişehir Şemaki Evi Müzesi
13. Mudanya Tahir Paşa Konağı Müzesi
14. İznik Müzesi
15. İznik Ayasofya Müzesi
16. Celal Bayar Vakfı ve Müzesi
17. İnegöl Kent Müzesi
18. Uludağ Üniversitesi Zooloji Müzesi^[2]

Çanakkale

1. Bozcaada Yerel Tarih Müzesi
2. Çanakkale Arkeoloji Müzesi
3. Çamburnu Ziyaretçi Merkezi Milli Parklar Müzesi
4. Çanakkale Adatepe Zeytinyağı Müzesi
5. Çanakkale Belediye Türk evi Özel Etnografya Müzesi
6. Çanakkale Bigalı(Çam yayla) Atatürk Evi Müzesi
7. Çanakkale Hadımoğlu Konağı Türk evi
8. Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Şehitlikleri ve Eserleri Müzesi
9. Çanakkale Kabatepe Tanıtma Merkezi
10. Çanakkale Şehitleri Anıtı Harp Müzesi
11. Çanakkale Şehitler Harput Müzesi
12. Şehitlik Abidesi Savaş Eserleri Müzesi

Çankırı

1. Çankırı Müzesi

Çorum

1. Çorum Müzesi
2. Alacahöyük Müze ve Örenyeri
3. Boğazköy Müzesi

Denizli

1. Pamukkale Arkeoloji Müzesi
2. Atatürk ve Etnografya Müzesi
3. Ufo Müzesi

Diyarbakır

1. Diyarbakır Müzesi
2. Ziya Gökalp Müzesi
3. Cahit Sıtkı Tarancı Kültür Müzesi

Edirne

1. İkinci Beyazıt Külliyesi Sağlık Müzesi
2. Edirne Müzesi
3. Edirne Türk ve İslam Eserleri Müzesi
4. Edirne T.Ü. Lozan Müzesi
5. Edirne T.Ü. Çağdaş Resim Heykel Müzesi
6. VGM Selimiye Vakıf Müzesi

Elazığ

1. Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
2. Harput Müzesi

Erzincan

1. Erzincan Müzesi
2. Kemaliye Ali Gürer Özel Müzesi

Erzurum

1. Erzurum Arkeoloji Müzesi
2. Erzurum Atatürk Evi
3. Yakutiye Medresesi
4. 23 Temmuz Kongre Müzesi

Eskişehir

1. Eskişehir Arkeoloji Müzesi
2. Yunus Emre Müzesi
3. Seyitgazi Müzesi
4. İnönü Savaşları Karargâh Müzesi
5. Ü. Cumhuriyet Tarihi Müzesi
6. Ü. Çağdaş Sanatlar Müzesi
7. Eskişehir TCDD Müzesi
8. Çağdaş Cam Sanatları Müzesi
9. Pessinus Müzesi
10. Eskişehir Atatürk ve Kültür Müzesi
11. Eskişehir Havacılık Müzesi (Tayyare Müzesi/Hava Müzesi)
12. Osmanlı Evi Müzesi
13. Ü. Eğitim Karikatürleri Müzesi
14. Eskişehir Lületaşı Müzesi
15. Balmumu Heykeller Müzesi
16. Dünya Müzeleri Müzesi
17. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Zooloji Müzesi

Gaziantep

1. Gaziantep Arkeoloji Müzesi
2. Emine Göğüş Gaziantep Mutfak Müzesi
3. Hasan Süzer Etnografya Müzesi
4. Medusa Cam Müzesi
5. Ömer Ersoy Kültür Merkezi
6. Şahinbey Savaş Müzesi
7. Zeugma Mozaik Müzesi ve Zeugma Antik Kenti
8. Gaziantep Savunması ve Kahramanlık Panoraması Müzesi
9. Yesemek Açıkhava Müzesi
10. Bayazhan Gaziantep Kent Müzesi
11. Saklı Konak Bakır Eserleri Müzesi
12. Gaziantep Atatürk Evi Müzesi
13. Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi
14. Gaziantep Kültürü Müzesi

Giresun

1. Giresun Müzesi

Gümüşhane

1. Gümüşhane İkizevler Konağı

Hatay

1. Hatay Arkeoloji Müzesi
2. Pierre Kilisesi (Anıt Müze)

Isparta

1. Isparta Müzesi
2. Yalvaç Müzesi
3. Süleyman Demirel Demokrasi ve Kalkınma Müzesi
4. Dr. Turan Yazgan Etnografya Müzesi

İstanbul

1. Adalar Müzesi
2. Askeri Müze
3. Ayasofya Müzesi
4. Aya İrini Müzesi
5. Aynalıkavak Kasrı
6. Beylerbeyi Sarayı
7. Divan Edebiyatı Müzesi (Galata Mevlevihane Müzesi)
8. Dolmabahçe Sarayı
9. Çırağan Sarayı
10. Çinili Köşk
11. Fenerbahçe Müzesi
12. Florya Atatürk Köşkü
13. Galatasaray Müzesi
14. Havacılık Müzesi
15. Hisart Canlı Tarih ve Diorama Müzesi
16. İTÜ Doğa Tarihi ve Bilim Müzesi
17. Kariye Müzesi
18. Kazım Karabekir Paşa Müzesi
19. Küçüksu Sarayı
20. Mecma-ı Âsâr-ı Atika Müzesi
21. Madde işaretli liste öğesi
22. Miniatürk
23. Orhan Kemal Müzesi
24. Panorama 1453 Tarih Müzesi
25. Pera Müzesi
26. Sadberk Hanım Müzesi
27. Sait Faik Müzesi
28. Sisli Bilim Merkezi
29. Sağlık Müzesi
30. Topkapı Sarayı
31. Türk ve İslam Eserleri Müzesi
32. Yedikule Zindanları
33. Yerebatan Sarnıcı
34. Yıldız Porselen Fabrikası
35. Yıldız Sarayı
36. İstanbul Arkeoloji Müzeleri
37. İstanbul Deniz Müzesi
38. İstanbul Modern
39. İstanbul Oyuncak Müzesi
40. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi
41. Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
42. İmrahor Sarayı
43. Fethiye Müzesi
44. Tekfur Sarayı
45. Anadolu Hisarı
46. Rumeli Hisarı
47. Şerifler Yalısı
48. Adam Mickeiexic Müzesi
49. Sahne Sanatları Müzesi
50. Aşiyan Müzesi (Tevfik Fikret’in Evi)
51. İstanbul Atatürk Müzesi
52. Aydınlatma ve Isıtma Araçları Müzesi
53. Ayşe ve Ercüment Kalmık Müzesi
54. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Müzesi
55. Denizcilik ve Su Ürünleri Müzesi
56. İstanbul Halı Müzesi
57. Haluk Perk Müzesi
58. Rahmi Gürpınar Müzesi
59. Karikatür ve Mizah Müzesi
60. Kazım Karabekir Paşa Müzesi
61. Kilim ve Düz Yaygılar Müzesi
62. Kont Seçini İtfaiye Müzesi
63. Mimar Sinan Ü. Resim ve Heykel Müzesi
64. Polis Müzesi
65. İstanbul PTT Müzesi
66. Rahmi M. Koç Sanayi Müzesi
67. Sadberk Hanım Müzesi
68. Sait Faik Abasıyanık Müzesi
69. Sakıp Sabancı Müzesi
70. Sirkeci Garı TCDD Müzesi
71. İstanbul Şehir Müzesi
72. Tanzimat Müzesi
73. Türk İnşaat ve Sanat Eserleri Müzesi
74. Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi
75. Türkiye Denizcilik İşl. Tarih ve Sanat Merkezi Müzesi
76. Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi
77. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Deontoloji A.B.D. Bşk. Müzesi
78. Dimitri Kantemir Evi Müzesi
79. Doğançay Müzesi
80. Selimiye Askeri Ortaokulu Müzesi
81. Florence Nightingale Müzesi
82. Mehmet Naci Aköz Uçurtma Müzesi
83. Masumiyet Müzesi
84. Işık Üniversitesi İstanbul Ekslibris Müzesi
85. İstanbul Fotoğraf Müzesi

İzmir

1. İzmir Arkeoloji Müzesi
2. İzmir Atatürk Evi Müzesi
3. İzmir Etnografya Müzesi
4. Ege üniversitesi Tabiat Tarihi Müzesi
5. Bergama Müzesi
6. Çeşme Müzesi
7. Efes Müzesi
8. Ödemiş Müzesi
9. Tire Müzesi
10. Ümran Baradan Çocuk Müzesi
11. Selçuk Yaşar Resim Müzesi ve Sanat Galerisi
12. TCDD Selçuk Çamlık Açık Hava Buharlı Lokomotif Müzesi
13. TCDD 3. Bölge Müze ve Sanat Galerisi
14. İnciraltı Deniz Müzesi
15. İzmir Latife Hanım Evi Müzesi
16. Konak Belediyesi İzmir Mask Müzesi
17. İzmir Oyun ve Oyuncak Müzesi
18. İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi
19. Konak Belediyesi İzmir Neşe ve Karikatür Müzesi
20. Hamza Rüstem Fotoğraf Müzesi
21. Bornova Kent Arşivi ve Müzesi

Kahramanmaraş

1. Kahramanmaraş Müzesi

Karabük

1. Karabük Demir Çelik Sanayi Müzesi

Karaman

1. Karaman Müzesi

Kars

1. Kars Müzesi

Kastamonu

1. Kastamonu Müzesi

Kayseri

1. Kayseri Arkeoloji Müzesi
2. Kayseri Atatürk Evi Müzesi
3. Kayseri Etnografya Müzesi
4. Erciyes Ü. Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müzesi

Kırıkkale

1. MKE Silahsan Özel Müzesi

Kırklareli

1. Kırklareli Müzesi

Kırşehir

1. Kırşehir müzesi

Kocaeli

1. Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesi (Eski Gar Alanı Kompleksi)
2. Kocaeli Etnografya Müzesi (Saatçi Ali Efendi Konağı)
3. Kasr-ı Hümâyun (Av Köşkü)
4. Osman Hamdi Bey Müzesi
5. Atatürk ve Redif Müzesi
6. Seka Kağıt Müzesi

Konya

1. Konya Ereğli Müzesi
2. Mevlana Müzesi
3. Konya Arkeoloji Müzesi
4. Konya Atatürk Evi Müzesi
5. Karatay Medresesi (Çini Eserler Müzesi)
6. Sırçalı Medrese (Mezar Anıtları Müzesi)
7. İnce Minare (Taş-Ahşap Eserleri Müzesi)
8. Konya Etnografya Müzesi
9. Konya İzzet Koyunoğlu Şehir Müzesi

Kütahya

1. Kütahya Arkeoloji Müzesi
2. Porselen Müzesi
3. Kossuth Evi Müzesi
4. Çini Müzesi
5. Sadık Atakan Özel Çini Müzesi
6. Altıntaş Açıkhava Müzesi
7. Dumlupınar Müzesi
8. Tavşanlı Belediyesi Müzesi

Malatya

1. Malatya Müzesi
2. İnönü Ü. İsmet İnönü Müzesi

Manisa

1. Akhisar Müzesi
2. Manisa Arkeoloji Müzesi
3. Kula Kenan Evren Etnografya Müzesi

Mardin

1. Mardin Müzesi

Mersin

1. Mersin Arkeoloji Müzesi
2. Mersin Atatürk Evi Müzesi
3. Mersin Deniz Müzesi
4. Mersin Kent Müzesi
5. Anamur Müzesi
6. Silifke Müzesi
7. Silifke Atatürk Evi Müzesi
8. Narlıkuyu Mozaik Müzesi
9. Tarsus Müzesi
10. Taşucu Amphora Müzesi
11. Paul Anıt Müzesi

Muğla

1. Bodrum Kalesi (Sualtı Arkeoloji Müzesi)
2. Muğla Müzesi
3. Milas Müzesi
4. Iassos Balık Pazarı Açık Hava Müzesi
5. Fethiye Müzesi
6. Marmaris Müzesi
7. Marmaris Halıcı Ahmet Urkay Müzesi
8. Bodrum Deniz Müzesi

Nevşehir

1. Kapadokya Sanat ve Tarih Müzesi
2. Ortahisar Etnografya Müzesi
3. Ürgüp Müzesi
4. Nevşehir Müzesi
5. Hacıbektaş Müzesi
6. Hacıbektaş Atatürk Evi Müzesi
7. Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
8. Galip Körükçü Saç Müzesi

Niğde

1. Niğde Müzesi

Ordu

1. Ordu Müzesi
2. Ordu Paşaoğlu Konağı Etnografya Müzesi

Rize

1. Rize Müzesi
2. Rize Atatürk Evi Müzesi

Sakarya

1. Sakarya Müzesi
2. Ali Fuat Paşa Kuvayı Milliye Müzesi
3. Deprem Kültür Müzesi

Samsun

1. Alaçam Mübadele Müzesi
2. Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
3. Bandırma Vapuru ve Millî Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi
4. Gazi Müzesi
5. Havza Atatürk Evi
6. Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
7. Samsun Kent Müzesi
8. Tekkeköy Atatürk Evi
9. Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi Müze Evi

Sinop

1. Sinop Cezaevi (Sinop Kalesi)
2. Sinop Müzesi

Sivas

1. Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi (Sivas Kongre Binası)
2. Aşık Veysel Müzesi
3. İnönü Etnografya Müzesi
4. Sivas Arkeoloji Müzesi
5. Tüdemsaş Müzesi
6. Selçuklu Müzesi

Şanlıurfa

1. Şanlıurfa Müzesi
2. İbrahim Tatlıses Müzesi
3. Mutfak Müzesi
4. Kurtuluş Müzesi

Şırnak

1. İsmail Ebul-iz El Cezeri Müzesi

Tekirdağ

1. Tekirdağ Müzesi
2. Rakoczi Müzesi
3. Malkara Eğitim ve Kültür Vakfı Özel Müzesi

Tokat

1. Tokat Müzesi

Trabzon

1. Sümela Manastırı
2. Trabzon Ayasofya Müzesi
3. Atatürk Müzesi (Köşk)
4. Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı)
5. Trabzonspor Müzesi

Uşak

1. Uşak Müzesi
2. Uşak Atatürk ve Etnografya Müzesi

Van

1. Van Müzesi

Yozgat

1. Yozgat Etnografya Müzesi (Nizamoğlu Konağı)
2. Yozgat Arkeoloji Müzesi (Karslıoğlu Konağı)

Zonguldak

1. Zonguldak Müzesi
2. Karadeniz Ereğli Müzesi
3. Çanakçılar Seramik A.Ş. Müzesi

İç Anadolu Bölgesinde bulunan Yozgat il merkezindeki Çamlık Milli Parkı Türkiye’nin ilan edilen ilk milli parkıdır. Çok büyük bir bölümü bozkır ile çevrili olan Yozgat’ın merkezinde yükselen ve cins çam ağaçları ile dolu olan bu park, adeta bir vaha görünümündedir.

Çamlık Milli Parkı 1958 yılında Milli Park olarak ilan edilmiştir. 264 hektarlık alanı kaplayan Çamlık Milli Parkı bünyesinde Kafkas çamı, karaçam türlerini bulundurmaktadır. Ayrıca parkta 212 bitki türü yaşamakta ve 30’a yakın endemik tür barınmaktadır.

Çamlık milli Parkı’nda kamp alanları, restoran, çocuk oyun parkı, soğuk su çeşmeleri ile zirvesinde bir de otel bulunmaktadır.

Karatepe Aslantaş Milli Parkı (Osmaniye)

Akdeniz Bölgesi’ndeki Osmaniye ili sınırları içinde bulunan milli park; dere, ırmak ve göl kenarlarında sıradışı bir bitki örtüsü, Ceyhan Nehri üzerinde kurulmuş olan Aslantaş Barajı Göleti ve Karatepe yükseklerinden bakıldığında Kuzey yönüne doğru uzanan sık bir bitki örtüsü ile ihtişamlı bir manzaranın güzelliğini bünyesinde bulundurmaktadır. Karatepe Aslantaş Milli Parkı, barındırdığı doğal güzellikleri ile birlikte M. Ö. 8. yüzyıla uzanan, Türkiye’nin en önemli arkeolojik kazı alanlarından birisi konumunda bulunan Karatepe Tepesini içerisinde bulundurmaktadır. Özellikle kale kapıları ve duvar kaplamalarında bulunan hiyeroglif yazılar arkeolojik değer bakımından yüksektir.

Ülkemizin en büyük ve ilk açık hava müzesi olan Karatepe Aslantaş Milli Parkı, yerli ve yabancı turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği bir yerdir. Doğal güzelliklerin, tarihin ve yaban hayatının beraber seyredildiği bu parkta kamp alanı ve piknik alanları bulunmaktadır.

Karatepe Aslantaş Milli Parkı bitki varlığı bakımından oldukça zengin kızılçam, meşe türleri ve maki florasının oluşturduğu bitki örtüsü içerisinde karaca, domuz, çakal, tavşan, tilki, turaç ve keklik gibi birçok yabani hayvanın yaşamasına da barınak sağlamaktadır.

[ad1]

Soğuksu Milli Parkı (Ankara)

Soğuksu Milli Parkı Ankara’ya 80 kilometre uzaklıktadır ve şifalı kaplıcaları ile bilinmekte olan Kızılcahamam ilçesi sınırları içindedir. Milli park bozkır bitki örtüsüne sahip İç Anadolu’dan Karadeniz Bölgesi’nin gür ormanlarına uzanan ilk aşamayı oluşturan bir bölgede bulunmaktadır. Bu sebeple milli parkın özellikle içinde bulundurduğu bitki örtüsü açısından göstermiş olduğu çeşitlilik harikulade düzeydedir.

İçerisinde dört ayrı ekosistemin tespit edildiği belirlenmiş olan Soğuksu Milli Parkı, aralarında bütün dünyada koruma altına alınmış olan kara akbaba kuş türü ile birlikte, 160 ayrı kuş türünün barınaklığını yapmaktadır. Kara akbaba Soğuksu Milli Parkı’nın bir sembolü durumundadır.

Bölgenin jeolojik yapısından kaynaklanan ve birçok yerinde sıkça rastlanan soğuk ve sıcak su kaynakları Soğuksu Milli Parkı’nın yükselen değerleri arasındadır. Soğuk su kaynakları yöre halkına sağlamış olduğu içme suyuyla bilinmektedir. Sıcak su kaynaklarından ise kaplıca, Ilıca olarak faydalı alınmasının yanı sıra jeotermal enerji olarak da kullanılmaktadır. Kızılcahamam’da bulunan bu kaplıcalar milli parkı ve çevresini sağlık turizmi açısından önemli bir merkez durumuna getirmiştir. Milli parkta yapılan etkinlikler arasında yürüyüş, kampçılık, doğa araştırmaları, kuş gözlemleri, botanik turizmi, kongre turizmi ve dağcılık yer almaktadır.

Kuş Cenneti Milli Parkı (Balıkesir)

Marmara Bölgesi sınırları içerisinde bulunan Balıkesir’deki Kuş Cenneti Milli Parkı 17,058 hektarlık bir alanda yer almaktadır. Kuş Cenneti Milli Parkı’nın en önemli özelliği Anadolu’dan Avrupa’ya göç eden kuşların göç yolları üzerinde bulunmasıdır.

Mevsimden mevsime su seviyesinin değiştiği ve gıda yönünden zengin olan Manyas Kuş Gölü bu parkın kaynak değerini oluşturmaktadır. Manyas Kuş Cenneti Milli Park olarak 266 kuş türünü bünyesinde bulundurarak bu alanda nadir bir değere sahiptir.

Diğer yandan Antikçağ kentleşmelerine sık olarak rastlanan bu bölgedeki milli park alanı M. Ö. 8. asırdan itibaren Anadolu’ya yerleşmiş olan Lidyalılar ile onların hâkimiyetine son veren Perslerin izlerini de bünyesinde taşımaktadır.

Bu alana Cennet anlamına gelecek bir ad ile isimlendirilmesinde Perslerin etkili olduğu bilinmektedir. Ünlü Türk Seyyahı Evliya Çelebi ise Seyahatnamesinde Kuş Cenneti ile ilgili hatıralara yer vermektedir.

Uludağ Milli Parkı (Bursa)

Marmara Bölgesi’ndeki Bursa ili sınırları içerisinde yer alan Uludağ Milli Parkı 13042 hektarlık bir alana yayılmıştır. Uludağ Milli Parkı 254 metre yüksekliği ile Uludağ’ı da içine almaktadır.

Orman alanlarının çeşitli yüksekliklere bağlı olarak net bir şekilde gözlemlenmesine müsait bir bitki örtüsüne sahiptir. Uludağ Milli Parkı dünya ormancılık literatüründe önemli bir yere sahiptir. Yaz mevsiminde dağ yürüyüşü, dağcılık, kampçılık, piknik gibi etkinlikler yapılmaktadır.

Kış mevsiminde ise Uludağ önemli bir kış sporları merkezi olarak hizmet vermektedir. Yılda ortalama 4 ay süre ile kış sporlarının yapılabildiği Uludağ’da kayak, snowboard, big foot, buz pateni, kar motosikleti gibi turizm etkinlikleri gerçekleştirilmektedir. Birçok dağ yürüyüşü parkurunun da bulunduğu Uludağ’da bütün Bursa ve Gemlik körfezinin panoramik olarak en iyi şekilde izlenebileceği noktalar yer almaktadır.

Uludağ Zirvesi, gölleri, yaylaları ve her mevsim yapılabilecek etkinlikleri ile birlikte ihtişamlı manzaralara da ev sahipliği yapmaktadır. Uludağ Türkiye’nin en eski ve en gözde kış sporları merkezi olarak Türkiye’nin yükselen değerlerinden biridir.

Yedigöller Milli Parkı (Bolu)

Batı Karadeniz bölgesinde bulunan Bolu ili sınırları içerisindeki Yedigöller Milli Parkı gür bitki örtüsü ile milli park alanı olarak engebeli bir arazi üzerinde konuşlanmıştır. İçerisinde barındırdığı irili ufaklı 7 adet heyelan gölü ile ihtişamlı doğa manzaralarına ev sahipliği yapan Yedigöller Milli Parkı, bünyesinde bulundurduğu çok çeşitli canlı popülasyonu ile de tabiatla iç içe olmak ve doğa gözlemi yapmak isteyen ziyaretçiler için bulunmaz bir değere sahiptir.

Bazılarının birbirine yeraltı suyu ile bağlı olduğu 7 gölün çevresinde, Türkiye’nin en güzel ve karma ormanları bulunmaktadır. Yedigöller Milli Parkı içinde birçok ağaç türünün yanında, çalı florasında ve otsu bitkilerden meydana gelen ve yaklaşık olarak 250’ye yakın farklı türün yaşam alanını oluşturmaktadır.

İçinde barındırdığı çok çeşitli ve sık bitki türünün farklı zamanlarda, farklı renklerle çiçek açarak meydana getirdiği muhteşem mozaik görünümü, Türkiye’nin bu milli parkı ile özdeşleşmiş bir yapısıdır. Fotoğraf sanatçıları için eşsiz görüntüler elde edilen Yedigöller Milli Parkı halen Türkiye’nin yükselen değerleri arasındadır ve ziyaretçi sayısı bakımından diğer milli parklara göre ön sıralardadır.

Dilek Yarımadası – Büyük Menderes Deltası Milli Parkı (Aydın)

Ege Bölgesi’nde bulunan Aydın ili sınırları içindeki Büyük Menderes Deltası Milli Parkı 27,589 hektarlık bir bölgeyi kaplamaktadır. Türkiye’deki maki bitki örtüsünün en iyi örneklerine sahip olan Dilek Yarımadası, kuzey bölümlerinde Karadeniz florasına ait bitki türlerini de içinde bulundurmaktadır. Diğer yandan Dilek Yarımadası’nda bulunan Türkiye’nin en temiz ve doğal sahilleri bu parkı farklı kılan özelliklerden birisidir.

Dilek Yarımadası Milli Parkı dünyada örneğinden sadece 500 tane kalmış olan Akdeniz foklarının doğal yaşam alanlarından biridir. Dilek Yarımadası’nın bulunduğu Büyük Menderes Deltası A sınıfı sulak alan özelliği gösterdiğinden uluslararası bir değere sahiptir.

Büyük Menderes Deltası, içinde bulundurduğu biyolojik çeşitlilik ve nesli tükenmekte olan canlılar açısından Uluslararası RAMSAR Rio Sözleşmeleri ve Barcelona Komisyonu Kararları ile koruma altına alınmıştır. Ege Bölgesi’ndeki göçmen kuşlar bakımından da mühim bir yaşam alanı olan delta, diğer yandan deniz balıklarının yumurta bırakma alanlarından biridir.

Temiz deniz suyu ve yemyeşil ormanları ile yılın her mevsiminde ziyaretçi akınına uğrayan Dilek Yarımadası’nda jeep safari, at safari ve değişik parkurlarda botanik turları düzenlenmektedir.

Spil Dağı Milli Parkı (Manisa)

Ege Bölgesi içerisinde bulunan ve Antik Çağlar’dan günümüze kadar medeniyetin önemli merkezlerinden biri olan Manisa ili sınırları içinde bulunan Spil Dağı Milli Parkı; içinde bulundurduğu jeolojik oluşumlar, zengin ve çeşitli bitki örtüsü ve barındırdığı hayvan türleri ile beraber tarihi dokusu ile de önemli bir koruma alanı özelliği göstermektedir.

Gediz Ovası’nda 60 metrelik bir yükseklikten başlayarak Karadağ eteklerinde 1517 metreye ulaşan bir rakım ile milli park alanında dere yatakları ve yer yer dik kanyonlar yer almaktadır.

Spil Dağı Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan birçok endemik bitki türünün yanı sıra bölgeye has Manisa lalesi de bu parkta doğal olarak yetişen ürünlerden biridir. Spil Dağı Milli Parkı’nda, doğada özgür bir şekilde yaşamını sürdüren ve bölgeye özgü olan yılkı atlarına rastlamak da mümkündür.

Diğer yandan mitolojik bir karakter olan Niobe’ye ait olan bir figür meydana getirdiği düşünülen Ağlayankaya ve M. Ö. 13. asırda inşa edildiği tahmin edilen bir Kibele rölyefi milli park içerisinde bulunan ve görülmeye değer arkeolojik buluntular arasında yer alır. 39 orman köşkü ve çadır kamp alanları ile milli park, konaklamak isteyen ziyaretçiler için paha biçilmez bir kamp yeridir.

Kızıldağ Milli Parkı (Isparta)

Akdeniz Bölgesi’ndeki Isparta sınırları içerisinde bulunan Kızıldağ Milli Parkı 55,156 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Karstik yapıdaki 1. derece jeolojik bölge içerisinde yer alan milli park alanı Pınargözü Mağarası, Beyşehir Gölü gibi doğal kaynak değerlerini içinde barındırmaktadır.

Yayılmış olduğu geniş sahanın sahip olduğu bütün özellikleri ile görülmeye değer olan Kızıldağ Milli Park alanı sedir ağaçları ile ünlüdür. Kızıldağ Milli Park alanı Beyşehir Gölü’nün barındırdığı sukuşu potansiyeline de sahiptir. Milli Park alanının Kızıldağ bölümü akciğer ve astım rahatsızlığı olanlar için de şifa kaynağı olarak karşımıza çıkar.

Milli Park alanındaki dağlık bölümler, yaşlı orman örtüsü, akarsu ve göl yüzeyleri bir arada yer almaktadır. Göle bakan yamaçlarda bulunan karaçam, ardıç ormanlarıyla iç bölümlerde kalmış olan karışık ormanlar; Kızıldağ Milli Parkı’nın ziyaretçilerine temiz bir hava ve eşine az rastlanır bir seyir zevki sunmaktadır.

Park alanı içerisinde bulunan Dedegöl Dağı’nın yıl boyunca tamamen karla kaplı olması Akdeniz Bölgesi’nde nadir rastlanan bir atmosferi ziyaretçilerine sunmaktadır.

Güllük Dağı – Termessos Milli Parkı (Antalya)

Akdeniz Bölgesi’nde bulunan Antalya ili sınırları içerisindeki 6,700 hektarlık bir alanı kaplanmış olan Termessos Milli Parkı Türkiye’nin doğal güzellikleri ve tarihi mirasını bir arada bünyesinde bulunduran nadir yerlerden biridir.

Anadolu’nun yerli halklarından olan Solimlerin kurmuş olduğu Termessos şehri kalıntıları aynı zamanda milli park alanındaki içinde kalmaktadır. Milli park alanında eşine az rastlanır güzellikteki tepeler, kamyonlar ve vadilerde bulunmaktadır.

Termessos Milli Parkı kızılçam ormanları ve maki florası ile örtülü bir alanda, nesli tükenmekte olan alageyik gibi canlı türlerinin de doğal yaşam alanını oluşturmaktadır. İçinde bulunan Mecene Kanyonu 600 metreyi bulan derinliği ile heyecan verici bir doğa manzarasını ziyaretçilerin seyrine sunmaktadır. Diğer yandan Güllük Dağı Termessos Milli Parkı ziyaretçileri için doğal yaşamın ortasında antik bir şehir ziyaretini de sunmaktadır.

Kovada Gölü Milli Parkı (Isparta)

Akdeniz Bölgesi’ndeki Isparta ili sınırları içerisinde yer alan Kovada Gölü Milli Parkı Eğirdir Gölü’nün güneye bakan yamaçlarındaki dar bölgenin alüvyonlarla dolması neticesinde ayrı bir göl haline gelmiştir.

Kovada Gölü ve etrafını kapsayan milli park 20, 6 kilometrelik alanı ve deniz seviyesinden 900 metre yüksekliği ile ziyaretçilerine geniş bir doğa manzarası sunmaktadır. İçinde barındırdığı ekosistem ve bitki örtüsü zenginliği ile milli park eşsiz bir peyzaj güzelliğine de sahiptir. Karstik tektonik bir polye özelliği gösteren Kovada Gölü’nün turkuaz rengindeki suları ile beslenen kızılçam, endemik kasnak meşesi ve çınar ağaçlarının yoğunlukta olduğu ormanlarıyla yöre insanı ve uzaktan gelen ziyaretçileri açısından önemli bir eğlendinlen alanı olma özelliğine sahiptir.

Sazan, tatlı su levreği ve ıstakoz gibi balık çeşitlerini de içinde bulunduran Kovada Gölü Milli Parkı kampçılık, fotoğrafçılık, doğa yürüyüşü gibi etkinlikler ile birlikte olta balıkçılığına da müsait bir alan oluşturmaktadır.

Munzur Vadisi Milli Parkı (Tunceli)

Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Tunceli ili sınırlarındaki Munzur Vadisi Milli Parkı 42,675 hektarlık bir alana yayılmıştır. Munzur dağlarından büyük kaynaklar halinde fışkıran Munzur suyunun sulayarak zengin bir bitki örtüsü ve doğal yaşam çeşitliliğini meydana getirdiği bir alanı kaplamaktadır.

Deniz seviyesinden 2500 metre yükseklikte bulunan Munzur Vadisi Milli Parkı’nda meşe ağaçları hâkimdir. Milli park alanında endemik bitki türleri ve yöreye has hayvan türlerinin bulunması bu bölgeyi eşsiz değerde bir coğrafyaya dönüştürmektedir.

Milli parkın kuzeyinde bulunan 2000-3000 metrelik zirvelerdeki krater golleri ve Ovacık ilçe düzlüğündeki su kaynakları ve kamyonlar; park alanının peyzaj güzelliğine güzellik katmaktadır.

Munzur Vadisi’nin Munzur suyuna birleşen Mercan Deresi’nin Munzur Vadisi’ne inmiş olan yamaçlarında bulunan Kırk Merdiven Şelaleleri de Munzur Vadisi Milli Parkı’nın muhteşem güzelliklerinden birkaçıdır.

Beydağları Sahil Milli Parkı (Antalya)

Akdeniz Bölgesi’ndeki Antalya ili sınırları içerisinde bulunan Beydağları Sahil Milli Parkı Batı Torosları meydana getiren Beydağları ‘nın içindeki 31,018 hektarlık bir alana yayılmış durumdadır.

Pamfilya ve Likya sahilleri arasında bulunan bir yerde konuşlanmış olan milli park alanında, birçok antik kent yerleşimi gözlenmektedir. Deniz kenarında kurulmuş olan Olimpos, Phaselis ve İdyros gibi antik kentler dönemin önemli merkezleri olarak günümüz tarih bilimcileri ve ziyaretçileri açısından önemli ipuçlarına ve tarihi kalıntıları sahiptir.

Beydağları sahil Milli Parkı içerisinde bulunan Olympos Antik Kenti yakınındaki ünlü Ozan Homeros’un İlyada Destanındaki Kimera ve Bellerophon efsanelerini konu olmuş ve yüzlerce senedir yanan bir alevi içinde bulundurur. Yanartaş ismi ile anılan bu alan milli park ziyaretçilerini yüzlerce yıl öncesine -efsane dönemlerine- götürmektedir. Dağ ile denizin birleştiği, doğası ve tarihi kıymetleri ile Beydağları Sahil Milli Parkı Türkiye’nin nadide yerlerinden birisidir.

Köprülü Kanyon Milli Parkı (Antalya)

Akdeniz Bölgesi’ndeki Antalya sınırları içerisinde bulunan Köprülü Kanyon Milli Parkı 35,714 hektarlık alanı kaplamakta olup milli parkın en önemli kaynağını teşkil eden Köprüçayı Irmağı’nda oluşmuş olan 14 kilometre uzunluğundaki yarma vadi oluşumudur. Kayaların duvar yüksekliklerinin yer yer 100 metreyi aşan uzunluklara varması, önemli jeolojik oluşumlardan biri olduğunu göstermektedir.

Alabalık avcılığı yoğunlukta olan Köprülü Kanyon Milli Parkı’nda turistik olarak salcılık de önemli bir etkinlik olarak karşımıza çıkar. Milli Park alanı içerisinde bulunan ve yoğun olarak yetişen kızılçam ve makilik alanlardan oluşmuş ormanlar kanyon bölgesine farklı bir güzellik katmaktadır.

400 hektarlık saf Akdeniz ormanına sahip olan Köprülü Kanyon Milli Parkı Türkiye’nin doğal güzellikler ve tarihi değerlerin birbiriyle kaynaştığı özel bir coğrafyayı içine almaktadır.

Selge Antik Kenti kalıntılarının da ev sahipliği yaptığı milli park, tarihin çeşitli dönemlerine ait taş teraslar, köprüler ve yolları da içinde bulundurmaktadır

Ilgaz Dağı Milli Parkı (Kastamonu – Çankırı)

Batı Karadeniz Bölgesi içerisindeki Çankırı ve Kastamonu sınırları arasında bulunan Ilgaz Dağı Milli Parkı bölgenin en yüksek dağ kütlesini oluşturmuştur. Bu dağ kütlesinin üzerine oturmuş olan milli park iğne yapraklı ağaçların, beyaz kar örtüsüne fırça darbeleri gibi işlenmiş bir manzara görünümüne sahiptir.

Ilgaz Dağı Milli Park olarak 1997 yılında ilan edilmiş, Kastamonu – Çankırı Ilgaz Kış Sporları Turizm Merkezi içerisinde bulunmaktadır. Türkiye’deki diğer kış sporları içerisinde önemli bir yere sahip olan milli park alanı ve turizm merkezi; yüksekliği ve sunduğu şehir manzarası ile ziyaretçilerine unutulmaz anılar bırakmaktadır.

Ilgaz Dağı’nın 2000 – 2200 metreden daha fazla yüksekliğe sahip olan tepelerindeki nadir görülen ve endemik Alpin kuşak bitkisi, Ilgaz Dağı’nın diğer özelliklerinden birisidir. İçerisinde birden fazla kayak pisti ve telesiyej bulunduran milli parkta en yaygın rekreasyonel etkinlikler ise kayak, yaz kış yapılabilen dumansız piknik, doğa yürüyüşleri, fotosafari, botanik turlar, yaban hayatı gözlemi ve kuş gözlemi olarak karşımıza çıkar.

Başkomutan Tarihi Milli Parkı (Afyon – Kütahya)

Ege Bölgesi’ndeki Afyon ve Kütahya illeri sınırları içerisinde bulunan Başkomutan Tarihi Milli Parkı Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluş mücadelesinde gerçekleştirmiş olduğu Kurtuluş Savaşı’nın bir bölümüne şahitlik etmiş toprakları içinde bulunduran tarihi bir alandır.

Savaşın neticesini belirleyen Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin devam ettiği güzergâh boyunca konuşlanmış olan milli park, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin önemli dönüm noktalarını belgeleyen anıtlarla doludur. Özellikle Türkiye tarihine ilgi gösteren yerli ve yabancı ziyaretçilerin kesinlikle uğraması düşünülen milli parkın sınırları içindeki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin başlatılmış olduğu bölge konumundaki Kocatepe’den başlamak üzere pek çok anıt ve şehitlik yer almaktadır. Bu alanda Ayrıca koruma altına alınmış tarihi savaş alanları ve bu savaşlarla ilgili olan kalıntıların gelecek kuşaklara aktarılması için müzeler yer almaktadır.

Göreme Tarihi Milli Parkı (Nevşehir)

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Nevşehir sınırları içerisinde bulunan göreme Tarihi Milli Parkı bölgedeki Erciyes ve Hasan Dağı’nın geçmişte göstermiş olduğu volkanik etkinlikler sonucunda püskürttüğü lav ve tüflerin rüzgâr ve yağmur gibi doğa olayları neticesinde aşınmasıyla meydana gelmiş, eşsiz jeomorfolojik yapıları içinde bulundurmaktadır.

Üst tarafında sağlam bir şekilde kalan bazalt içerikli tabakanın tüpten meydana gelen ve kolay bir şekilde aşınan tabakalarla beraber oluşturduğu ve ikonik bir görünüm kazanmış olan peri bacası adı verilen bu oluşumlar, Kapadokya olarak da bilinen bölgenin ve milli parkın simgesi durumuna gelmiştir.

UNESCO, Peribacalarını dünya doğal ve kültürel mirası listesine almış, dünyadaki sayılı milli park alanlarından birisi olarak ilan etmiştir. Tarih boyunca insanlar tarafından önemli bir yerleşim bölgesi olarak kullanılmış olan bu bölgede Peribacaları’nın yanısıra özellikle erken dönem Hıristiyanlık için önemli tarihi kalıntılar, kiliseler, şapeller ve diğer kaya oyma mekânlar yer almaktadır.

Peribacaları’nın yanısıra platolar ve kırgıbayırlardan meydana gelen olağanüstü güzellikteki kayalık alanlarının arasına yerleşmiş bulunan yeşil vadileri, Göreme Tarihi Milli Parkı ziyaretçileri için tarih ile doğanın buluştuğu eşsiz bir güzellik arz etmektedir.

[ad2]

Altındere Vadisi Milli Parkı (Trabzon)

Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Trabzon sınırları içerisinde bulunan 4,468 hektarlık alanı kaplayan Altındere Vadisi Milli Parkı 1300 metre yüksekliktedir ve içine aldığı vadinin meydana getirdiği eşsiz jeomorfolojik oluşumları ile dikkat çekmektedir. Altındere Vadisi Milli Parkı, 1600 yıllık bir geçmişe sahip olan Sümela Manastırı’nı da sınırları içerisinde bulundurmaktadır. Sümela Manastırı’nın yanında irili ufaklı birçok mabet kalıntılarına sahip olan milli park alanı tarihi, kültürel ve doğal bir turizm alanı olarak paha biçilmez bir değere sahiptir.

Altındere Vadisi’nde bulunan derin ve yüksek duvarlar, içerdiği doğal yaşam zenginliği ile beraber önemli su kaynaklarının da bulunması Altındere Vadisi’nin yüzyıllar boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığının delillerindendir.

Vadi tabanında yer alan Meryem Ana Deresi, çevresindeki diğer değerlerle birleşerek büyük bir kıymet olma özelliği göstermektedir. Dağ yürüyüşü, kampçılık, sportif balık avcılığı ve tırmanma gibi etkinliklerin de sıkça yapıldığı milli park alanı yılda ortalama 100 binin üzerinde turist tarafından ziyaret edilmektedir.

Boğazköy – Alacahöyük Milli Parkı  (Çorum)

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Çorum ili sınırları içerisinde bulunan Boğazköy – Alacahöyük Milli Parkı Anadolu’nun en eski medeniyetlerinden birisi olan Hititlere başkentlik yapmış; Hattuşaş (Boğazköy ) yerleşimine ait buluntuları içinde barındırmaktadır. Hitit metinlerinde sıkça adı geçen “Hattuşa ülkesinin bin tanrısı” ifadesine uygun olarak bölgede bulunan arkeolojik çalışmalarda bugüne kadar 31 adet tapınak yapısı tespit edilmiştir.

Ziyaretçileri zaman içinde bir tarih yolculuğuna çıkaran Boğazköy – Alacahöyük Milli Parkı 2600 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Park alanı içerisinde şehir surları, Aslanlı Kapı, Yer Kapı ve Yazılıkaya gibi önemli tarihi kalıntılar yer almaktadır.

Hattuşa kentinin dışında, yüksek kayalar arasına yapılmış bir Açıkhava Tapınağı da bulunan Yazılıkaya, park alanının en büyük ve etkileyici kalıntılarından biridir.

Tapınak içerisinde 90’dan fazla tanrı, tanrıça, hayvan ve hayal ürünü mahlûklara ait olan figürler, kaya yüzeylerine işlenmiş bir şekilde karşımıza çıkar. Hititlerin yeni yıl ve ilkbahar merasimleri ile ilgili metinlerdeki tüm tanrıların Fırtına Tanrısı’nın evinde toplanması şeklinde adı geçen ifade Yazılıkaya’da bulunmaktadır. Bu özellikleri ile Yazılıkaya, Hititlere göre fırtına Tanrısı’nın evi olarak tahmin edilmektedir.

Nemrut Dağı Milli Parkı (Adıyaman)

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Adıyaman sınırları içerisinde bulunan Nemrut Dağı Milli Parkı’nın ana kaynak değerini Nemrut Dağı’nda yer alan arkeolojik kalıntılar meydana getirmektedir. Parkın içerdiği alan eski devirlerde Kommagene adı ile bilinen bir bölgedir ve bölgede M. Ö. kurulmuş olan bağımsız bir krallığın buluntularına rastlanmaktadır. M.Ö. 62 ile 32 yılları arasında bölgenin kralı olan Antiokhos’un Tümülüsü bulunmaktadır.

Nemrut Dağı Milli Parkı’ndaki tarihi alanlar 2150 metre yükseklikte bulunmaktadır. Nemrut Dağı Milli Parkı sınırları içerisinde bulunan birçok tarihi kalıntı, yüksekliği 10 metreye yaklaşan Dev Tanrı Başı Heykelleri ve metrelerce uzunluğundaki kitabeleri ile UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesinde eşsiz bir yere sahip, kültürel bir değer olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu muhteşem kalıntılar ile birlikte dünya üzerinde gün doğumu ve gün batımının seyir zevkine doyulmaz bir şekilde izlenebildiği nadir yerlerden biri olması da Nemrut Dağı Milli Parkı’nın dünya üzerindeki değerine değer katmaktadır.

Beyşehir Gölü Milli Parkı (Konya)

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Konya ili sınırları içerisinde bulunan Beyşehir Gölü Milli Parkı 86,855 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Beyşehir Gölü Milli Parkı 1993 yılında milli park alanı olarak ilan edilmiş ve yüzölçümü açısından Türkiye’nin 3. büyük gölü olan Beyşehir Gölü’nün içine almaktadır.

Türkiye’nin en büyük tatlı su gölü olma özelliği ile Beyşehir Gölü, İç Anadolu, Toroslar ve Batı Anadolu bölgelerinin kesişim noktasında bulunmaktadır. Bu özelliği ile Beyşehir Gölü bünyesinde çok çeşitli habitat türlerini de bulundurmaktadır. Beyşehir Gölü’nün manzarasına büyük bir katkıda bulunan 2890 metrelik zirvesi ile her mevsim karlı olan Anamas dağları, milli parkın önemli güzelliklerinden biridir.

154 kilometre boyunca uzanan ve çok sayıda koy ve körfezler ev sahipliğinde bulunan göz çevresi ziyaretçilerine dağ yürüyüşü ile jeep safari turları yapabilme ve çadır ve karavanla konaklama imkânları da sunmaktadır.

Beyşehir Gölü içme suyu temini, sulama ve belli ölçüde plaj kullanımı ile Türkiye’nin eşine az rastlanır doğal güzelliklerini içinde barındıran bir park alanıdır.

Kazdağı Milli Parkı (Balıkesir)

Marmara Bölgesindeki Balıkesir’in Edremit ilçesi sınırlarında bulunan Kazdağı Milli Parkı, 20,935 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Bölge Marmara ve Ege bölgeleri arasında geçiş noktasında bulunmaktadır.

Antik devirlerden itibaren insanların dikkatini çeken doğal güzellikleri ve kaynaklara sahip olan Kazdağı, geçmişte İda Dağı olarak anılmış ve efsanelere konu olmuş bir dağdır. Biga Yarımadası’nın en yüksek zirvesine içinde bulunduran Kazdağı, içindeki endemik türlerin, zengin bitki örtüsü ve barındırdığı yabani canlı popülasyonu ile bölgenin akciğeri konumundadır.

Milli park alanı içerisindeki kuzey – güney doğrultusunda uzanan derin vadiler ve kamyonlar, deniz etkisinin iç bölgelere taşınmasını sağlamaktadır. Kazdağı sahip olduğu oksijen yoğunluğu ile ziyaretçilerine doğal bir yaşam alanı sunmaktadır.

Altınbeşik Mağarası Milli Parkı ( Antalya )

Akdeniz Bölgesi’ndeki Türkiye’nin güney kıyılarında bulunan Antalya ili sınırları içerisindeki Altınbeşik Mağarası Milli Parkı Toros Dağları’nın karstik yapısı içerisinde gelişmiş olan bir mağara sistemini oluşturmaktadır. Üç katlı, toplam 2500 metre uzunluğuna sahip ve en yüksek noktası 101 metre olan mağara, milli parkın ana kaynak değerini meydana getirmektedir.

Büyük Düden, Oruç Düdeni ve Feyzullah Düdeni’nden meydana gelen suların Manavgat Irmağı’na aktığı yerde bulunan Altınbeşik Mağarası Türkiye’nin görülmeye değer en güzel mağaralarından birisidir. Çevresinin karstik topografyası ve çam ormanları ile güzel bir manzara oluşturan Altınbeşik Mağarası Milli Parkı oldukça uzun ve büyük bir yer altı sisteminin çıkış ucunda yer almaktadır.

Kızılova, Kambos ve Söbüce suyunu çeken bu büyük sistem, Oruç Düdeni Mağarası altında Altınbeşik – Düdensuyu Mağarasında nihayete ermektedir. Bu şekilde büyük yeraltı su sistemi, kuş uçuşu mesafe ile 100 kilometreden fazla bir uzunluğa sahip olarak dünyanın en uzun ve en büyük karstik mağara sistemlerinden biri olarak karşımıza çıkar.

Mağara içerisinden kaynayan su Beyşehir Gölü ile bağlantılı olarak enteresan bir yapıya sahiptir. Su içinde bulunan mağarada gezinti, sandal ve kayıklar ile aktiviteler yapılmaktadır.

Hatila Vadisi Milli Parkı ( Artvin )

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bulunan Artvin sınırları içerisindeki Hatila Vadisi Milli Parkı V tipi, dar tabanlı ve derin karakterli bir jeomorfolojik oluşma sahiptir. Hatila Vadisi 16,944 hektarlık bir bölgeyi kaplamaktadır.

Karadeniz Bölgesi içerisinde bulunmasına rağmen, Akdeniz Bölgesi’ne ait bitki çeşitliliğini de içinde barındıran vadi, zengin bitki örtüsü ve içinde barındırdığı yabani hayat zenginliği ile doğa yürüyüşü, ekoturizm ve fotoğrafçılık gibi pek çok aktiviteye ev sahipliği yapmaktadır.

Hatila Vadisi içine yerleşmiş bulunan Hatila Deresi’nin ve birçok küçük derenin yer aldığı milli park alanı; vadi boyunca çeşitli kayaç türleri ve bazı bölgelerdeki yamaçların yüzde yüze yaklaşan eğim oranı ile ziyaretçilerine eşsiz bir manzaranın seyrini sunmaktadır.

Vadi boyunca uzanan eğim kırıklarının meydana getirdiği şelale yapıları da görülmeye değer diğer doğa güzellikleri arasındadır. Enteresan jeolojik ve jeomorfolojik niteliklerinin yanında flora ve hayvan varlığı zenginliği ile de Hatila Vadisi önemli bir eğlendinlen potansiyelini bünyesinde bulundurmaktadır. Milli park alanı içinde ziyaretçilerin günübirlik ve kamp kullanımı amacıyla belirlenmiş yerler bulunmaktadır.

Karagöl Sahara Milli Parkı ( Artvin )

Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Artvin ili sınırları içerisinde bulunan Karagöl – Sahara Milli Parkı Sahara ve Karagöl olmak üzere 2 bölüm halinde ziyaretçilere ev sahipliği yapmaktadır. Milli park sahasında göl, orman, yayla ve farklı doğal ve kültürel zenginlikleri bir arada bulunduran alan Artvin ilinin Şavşat ilçe merkezinin 45 kilometre kuzeyinde yer almaktadır.

Karagöl bir heyelan gölü olması sebebiyle çevresi ormanlık alanlar ile çevrili eşine az rastlanır bir doğa harikası niteliğindedir. Milli parkın Sahara bölümü ise Şavşat ilçesine 17 kilometre uzaklıkta bulunan bir yayladır. Eğimli arazi yapısı içerisinde 1700-1800 metrelere kadar uzanan sınırlı bir düzlük sahasına sahip olan Sahra bölgesinde antropojen step karakterli geniş alanlar bulunmaktadır.

Ladin ve göknarlar ile birlikte sarıçamların da alt kesimlerinde yetiştiği bir orman örtüsüne sahip olan Sahara, Laşet Deresi kenarındaki düzlüklerde yöre ve bölge insanının katkılarıyla Sahara pancarı şenlikleri de düzenlenmektedir. Karagöl’ün batı ve doğusunda yer alan ormanlık sahalar kan kullanımına da imkân vermektedir.

Kaçkar Dağları Milli Parkı ( Rize – Artvin )

Doğu Karadeniz Bölgesi içinde bulunan Rize ili sınırlarındaki milli park, bölgenin en yüksek dağları konumundaki Kaçkarları içerisinde bulundurmaktadır. 3,932 metre olan en yüksek noktası ile Kaçkar Dağları aynı zamanda Türkiye’nin en çok yağış alan bölgelerini içine aldığı için; Milli Park sınırları hem zengin ve gür bir bitki örtüsü ile kaplıdır hem de sahada büyük akarsular bulunmaktadır.

Fırtına Deresi, Hemşin Deresi gibi büyük akarsuların çevrelediği milli park sahası, muhteşem doğal güzellikleri ve Doğu Karadeniz’in kendine has coğrafi yapısının en nadide örneklerini içinde barındıran peyzajı ile ziyaretçilerine mükemmel bir seyir ve doğa keyfi sunmaktadır.

Bölgeyi ziyaret eden insanlar doğa fotoğrafçılığı, kaya tırmanışı, dağcılık ve dağ yürüyüşü gibi etkinliklerin yanında kayak ve salcılık gibi spor faaliyetleri yapma imkânı da elde etmektedir.

Kaçkar Dağları Milli Parkı aynı zamanda yörenin geleneksel yaylacılık kültürü ile de tanışma fırsatı arayan ziyaretçilere açıktır.

Aladağlar Milli Parkı ( Niğde – Adana )

Türkiye’nin güney kesimlerinde uzanan Toros Dağları’nın en yüksek zirvelerinin bulunduğu Aladağlar Milli Parkı Kayseri, Niğde ve Adana illerinin sınırlarına yayılmış haldedir. 55,064 hektarlık bir alana sahip olan Aladağlar Milli Parkı, özellikle içinde bulundurduğu jeolojik oluşumlar açısından dikkat çekmektedir. Milli parkta bulunan buzul gölleri ve Karpuzbaşı Şelaleleri görülmeye değer diğer güzellikler arasındadır.

Aladağlar Milli Parkı kamp yapmak isteyen ziyaretçiler için uygun alanlara sahip olduğu gibi, dağcılık yürüyüş, olta balıkçılığı gibi sportif etkinliklere de imkân sağlayan bir alana sahiptir.

Milli park sahası içerisinde yer alan bir mağara ise Hazreti Meryem’in Hz İsa’yı dünyaya getirdiği mağara olarak bilinmekte ve kültür turizmi bakımından önemli bir değer oluşturmaktadır.

Marmaris Milli Parkı ( Muğla )

Ege bölgesinin güneybatısındaki Akdeniz ve Ege kıyılarının birleştiği bölgede yer alan Marmaris Milli Parkı, Akdeniz iklimi ve bitki örtüsünün tüm özelliklerini içinde barındırmaktadır. Ege’de yaşam sürmüş medeniyetlerin yüzlerce yıllık kültürel mirasından izler taşıyan milli park alanları ziyaretçilerini hem kültür turizmi açısından hem de doğal güzellikler bakımından memnun etmektedir.

Marmaris Milli Parkı içerisinde Amos Harabeleri, Phsicos Antik Kenti, Marmaris Kalesi gibi görülmeye değer arkeolojik buluntular ve tarihi eserlere rastlanır. Kıyı bölümlerinde sık olarak rastlanan sığla ağaçları milli park ile özdeş hale gelmiş endemik bitki türlerinden biridir.

Parkın içinde bulunduğu bölgenin uzun süredir sahip olduğu turistik imkânlar, ziyaretçiler için ulaşım ve konaklama kolaylık sağlamaktadır.

Saklıkent Milli Parkı ( Muğla – Antalya )

Akdeniz Bölgesi ile Ege bölgesinin güney batı kesimlerinde kesişen ve Antalya ile Muğla sınırları içerisinde bulunan Saklıkent Milli Parkı eşsiz bir doğa harikası ve görülmeye değer bir yeryüzü şekline sahiptir. İsmini Saklıkent Kanyonu’ndan alan milli park, Esen Çayının bir kolu üzerinde ortaya çıkmış olan Kanyon, 1000 – 1100 metre yükseklikte oldukça dik vadi yamaçları ile ziyaretçilerine eşine az rastlanır bir seyir zevki sunmaktadır.

Türkçe anlamı ile gizli şehir manasına gelen Saklıkent, kanyonun gözlerden uzak ve gizemli güzelliğini ziyaretçilerine yansıtmaktadır. Kanyonu meydana getiren dik yamaçlara kurulmuş olan 200 metrelik bir asma köprü ile içerisine girilen kanyonda yapılan gezinti, dünyanın bu en derin vadilerinden birinin oluşturduğu manzaralarla ziyaretçilerin yüreğini ağzına getirmektedir.

Milli park sahasındaki anıt ağaç özelliğindeki sedirler ile endemik geofit ve siklamenler görülmeye değer diğer doğal güzelliklerden bazılarıdır.

Troya Tarihi Milli Parkı ( Çanakkale )

Ege Bölgesi sınırları içerisindeki Çanakkale’de bulunan Troya Tarihi Milli Parkı içinde barındırdığı kaynak değerini ünlü Yunanlı Ozan Homeros’un insanlık tarihinin en eski destanlarından birinde anlattığı üzere Troyalılar ile Akalar arasında geçen 10 yıllık süren savaşın epik hikâyesini meydana getirmektedir.

İlyada ve Odysseia Destanları ile ölümsüzleşen ve uluslararası bir değere sahip bulunan Troya Antik Kenti ve meşhur Tahta At’ın bulunduğu alanı kaplayan milli park, uluslararası alanda eşsiz bir değere sahiptir.

Alanda arkeologların yaptıkları çalışmalar neticesinde, bölge tarihinin daha erken dönemlere kadar uzandığını tespit edilmesi, Troya Antik Kentinin değerini bir kat daha artırmaktadır. Erken bronz döneminin ilk medeni yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen bölgede 9 katmanda 40’ın üzerinde yerleşim yerine ve evresine rastlanmıştır. Troya yerleşimi bu medeni yerleşimlerden sadece bir tanesini oluşturmaktadır. Çanakkale Boğazı ve Ege kıyıları ile Troya Antik Kenti plaj ve rekreasyonel amaçlı kullanılan diğer alanlardır.

Honaz Dağı Milli Parkı ( Denizli )

Ege Bölgesi’nde bulunan Denizli sınırları içerisindeki Honaz Dağı Milli Parkı 2,528 metrelik zirvesi ile Ege Bölgesinin en yüksek noktasını içinde bulundurmaktadır. Etrafından daha yüksekte ve dik olarak yükselen Honaz Dağı, ekseriyetle kızılçam, karaçam ve ardıçtan meydana gelen gür bir bitki örtüsünü bünyesinde bulundurmaktadır.

Honaz Dağı Milli Parkı sınırları içerisinde Frigya Medeniyetinin önemli merkezlerinden biri olan Colossae Antik Kenti milli parkın ziyaretçilerini arttıran kaynak değerlerden biridir. Honaz Dağı Milli Parkı ve Antik Çağ kalıntıları milattan önceki tarihlere dayanan kaya mezarlarını ziyaretçilerine görme imkânı tanımaktadır.

Küre Dağları Milli Parkı ( Kastamonu – Bartın )

Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki Kastamonu ve Bartın şehirleri arasında bulunan Küre Dağları Milli Parkı Türkiye’nin önemli orman sahalarından birini için de bulundurmaktadır. Diğer taraftan parkın kapladığı saha içerisindeki doğal yaşlı orman, uluslararası alanda da büyük öneme sahiptir ve WWF’nin küresel düzeyde öncelikli 200 çevreyle ilgili bölgesinden biri olarak ilan edilmiştir.

Dünya üzerinde hala sahip bulunduğumuz doğal mirasın en önemli ve muhteşem örneklerini bünyesinde barındıran Küre Dağları Milli Parkı ziyaretçiler açısından adeta bir doğal Arboretum yani ağaç müzesi işlevi görmektedir.

Zengin bitki örtüsü ile milli park ekosistemi içerisinde Küre Dağları Milli Parkı içinde pek çok hayvan türünü de barındırmaktadır. Bu hayvan türlerinden soyu tükenmekte olanlardan Türkiye’de rastlayabileceğimiz 132 memeli türünün 40 tanesi bu bölgede yaşamaktadır.

Küre Dağları Milli Parkı bitki örtüsü ve barındırdığı hayvan çeşitlerinin yanında, jeolojik oluşumları ile de ziyaretçilerin dikkatini çekmektedir. Karstik jeolojik oluşumlar açısından da zengin olan Küre Dağları Milli Parkı, Valla Kanyonu, Ilgarini Mağarası gibi önemli karstik oluşumları bünyesinde bulundurmaktadır. Diğer yandan yüksekliği 15 metreyi bulan ve döküldüğü yerde doğal bir havuz biçimi oluşturan Ilıca Şelalesi de milli parkın görülmeye değer diğer güzellikleri içinde bulunmaktadır. Küre dağlarında rehberlik, konaklama gibi turizm hizmetleri yapılmaktadır.

Sarıkamış – Allahuekber Dağları Milli Parkı ( Kars – Erzurum )

Doğu Anadolu Bölgesi içerisindeki Kars ve Erzurum şehirlerin sınırlarında bulunan Allahuekber Dağları Milli Parkı bugünkü kaynak değerini 1914 yılında bölgede donarak şehit olan 90 bin Müslüman askerin aziz hatırasından almaktadır.

1 Dünya Savaşı sırasında Kafkas cephesinde Rus kuvvetleriyle çarpışmak için harekete geçen Türk ve Müslüman kuvvetler, yüksekliği 3100 metreyi bulan Allahuekber dağlarını aşıp Sarıkamış’a varmayı hedeflemiştir. Türk ve Müslüman ordusuna mensup olan 90.000 asker açlık, soğuk ve hastalığın pençesine düşerek şehit olmuşlardır.

Dünya üzerinde buna benzer bir trajedinin görülmemiş olması ve uzun yıllar süren savaşlara şahitlik eden bir bölge olduğu için bu alan milli park ilan edilmiştir.

Milli Park içerisinde ayrıca büyük bir şehitlik yer almaktadır. Tarihi değeri açısından tartışılmaz olan Sarıkamış – Allahuekber Dağları Milli Parkı’nı değerli kılan diğer bir önemli husus ise bölgede yetişen sarıçam ağaç türünün bölgenin en yüksek rakımında yayılma gösteriyor oluşudur.

Bölgede yer alan Sarıkamış ormanları arasında bulunan Sarıkamış Kayak Merkezi kar kalitesi açısından Türkiye’nin önemli kayak merkezlerinden birisi haline gelmiştir. Camların içinde toplam 12 kilometreye ulaşan ve 5 etaptan oluşan bir piste sahip 2500 rakımlı Cıbıltepe’nin olağanüstü bir doğal güzelliğe sahip olması da Milli Parkı cazip hale getiren unsurlardan biridir. Normal kış şartlarında bir buçuk metre civarında olan kar, kayak sporu için gayet elverişli ve bu özelliği ile sadece Alp Dağlarında görülen kristal kar yine bu milli parkta bulunmaktadır.

Ağrı Dağı Milli Parkı ( Ağrı – Iğdır )

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Ağrı ili sınırları içerisindeki Ağrı Dağı Milli Parkı 5137 metre yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı ve çevresini içinde bulunduran bir milli parktır.

Ağrı Dağı Milli Parkı’nda dağ ekoturizmi ve dağcılık imkânları oldukça geniştir. Semavi dinler bakımından da büyük bir öneme sahip olan ve meşhur Nuh Tufanı ve Nuh Peygamberin gemisinin karaya oturduğu saha, Ağrı Dağı’nın zirvesidir. Burası Ağrı Dağı Milli Parkı içerisinde yer alan tarihi ve kültürel bir dokuya sahip eşsiz bir coğrafi şekildir.

Ağrı Dağı Milli Parkı fotoğraf tutkunları, doğa yürüyüşü yapmak isteyenler ve doğal güzellikleri izlemenin zevkine varmak isteyenler için 3 alandan meydana gelmektedir: Bunlar Büyük ve Küçük Ağrı Dağları, Meteor Çukur ile Nuh’un Gemisi’nin yer aldığı alanlardır. Alaska’da bulunan meteor çukurundan sonra dünyadaki 2. büyük göktaşı çukuru Ağrı Dağı Milli Parkı sınırları içerisinde yer almaktadır.

Ağrı Dağı’nın zirvesinde bulunan buzul, Türkiye topraklarında yer alan en büyük buzul özelliği göstermektedir.

[ad3]

Gala Gölü Milli Parkı ( Edirne )

Marmara Bölgesi’nin Kuzey batısında bulunan Edirne ili sınırları içerisindeki Gala Gölü Milli Parkı Gala ve Pamuklu göllerini bünyesinde bulundurmaktadır. Sulak alan, göl ve orman ekosistemlerinin bir arada bulunabildiği 6087 hektarlık milli park alanı görülmeye değer birçok canlı hayvan ve bitki türünü barındırmaktadır.

Gala Gölü Milli Parkı ekosistemi içerisinde tespit edilen en az 130 kuş türü bu sahanın diğer milli parklardan ayırıcı özelliklerinden biridir. Bu kuşlar içerisinde tepeli pelikan, çeltikçi ve küçük karabatak gibi nesli tükenmekte olan türler de bulunmaktadır. Gala Gölü ve Pamuklu göllerinin meydana getirdiği sulak alan, bu kuşlar için doğal bir yaşam sahası özelliği göstermektedir.

Milli Park alanı içerisinde piknik, doğa yürüyüşü ve kuş gözlemi yapma imkânları bulunmakla birlikte Gala Gölü Milli Parkı sahip olduğu diğer doğal güzellikler ve içinde bulundurduğu yaban hayatı potansiyeli ile ziyaretçileri açısından önemli bir eğlendinlen sahası konumunda bulunmaktadır.

Sultan Sazlığı Milli Parkı ( Kayseri )

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Kayseri ili sınırları içerisinde bulunan Sultan Sazlığı Milli Parkı, bölgenin bozkır ekosistem yapısı içerisinde bulundurduğu tatlı ve tuzlu su kaynakları ile önemli bir konuma gelen alanı içinde barındırmaktadır. Tatlı ve tuzlu su göllerinin birlikte yer aldığı ender ekosistemlerde birisi olan bu saha, diğer yandan barındırdığı soyları tükenmekte olan kuş çeşitleri bakımından da önem arz etmektedir. Bu kuş türlerinden bazılarının göç, barınma ve üreme bölgesi olması sebebiyle Sultan Sazlığı, su kuşlarının hayat alanı açısından uluslararası öneme sahip olan sulak sahaların korunmasına yönelik olarak geliştirilen Ramsar Sözleşmesi kapsamında bulunmaktadır.

Sultan Sazlığı Milli Parkı’nın bünyesinde bulundurduğu alan içerisinde yaşamını sürdüren ve sayıları 130 bine yaklaşan su kuşu ve bölgenin ev sahipliği yaptığı toplam 251 farklı kuş türü milli parkın diğer önemli özelliklerindendir.

Tek Tek Dağları Milli Parkı ( Şanlıurfa )

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki Şanlıurfa ili sınırları içerisinde bulunan Tek Tek Dağları Milli Parkı 19,335 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Milli parkın ana kaynak değerini arkeolojik ve kültürel kalıntılar meydana getirmektedir.

Milli parkta bulunan Şuayip Şehri Harabeleri ve Soğmatar Harabeleri insanlık tarihine dair eşine az rastlanır kalıntılar olarak milli parkın değerini oluşturmaktadır.

Milattan Sonra 3 ve 4. yüzyıllara ait bir yerleşim merkezi olduğu tahmin edilen Şuayip Şehri’ne ait buluntular oldukça geniş bir alanı kaplamaktadır. Kaya mezarları üzerine kesme taşlardan yapılmış binaların buluntuları kent merkezinde yer almaktadır.

Halk arasında yaygın olan bir inanışa göre Şuayb Peygamber bu şehirde yaşamış ve bu kalıntılar arasındaki bir mağara da Şuayb Peygamber’in makamı olarak ziyaret edilmektedir.

Soğmatar Harabeleri ise tarihi Harran Sin Kültürüne uzanan Sabizim ve Baş Tanrı Marihala’nın kültür merkezi olduğu tahmin edilen bir ören yeridir. Burada eski tarihlerde Pagan Tanrılarına ibadet edildiği ve kurbanların sunulduğu bir açıkhava mabedinin kalıntıları da yer almaktadır.

İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı ( Kırklareli )

Marmara Bölgesi’nin kuzeybatı yakasındaki Kırklareli ili sınırları içerisinde bulunan ve aynı zamanda Bulgaristan sınırı içerisinde yer alan İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı Yıldız (Istranca) dağlarından Karadeniz’e akmakta olan derelerin taşımış olduğu alüvyonların birikmesi ve mevsimsel olarak sular altında kalması neticesinde meydana gelmiş longoz ormanlarından oluşmaktadır.

Milli parkın asıl kaynak değerini oluşturan bu ormanların yanında mevsimsel su basar ormanları, bataklıklar ve tatlı su golleri ile kıyı kumullarını beraber içinde barındıran ekosistemsel bir çeşitliliğin ender örneklerinden olan bölgede, zengin sucul bitki örtüsüne sahip olan 5 adet göl de yer almaktadır.

Bölgede göl ve bataklık sahaları ile deniz arasında bulunan kıyı kumullarında milli parkın uluslararası sözleşmeler ile koruma altına alınmış bitki türleri bulunmaktadır.

İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı denizi, ince kum sahili, ormanları, gölleri ve çayları ile birçok farklı doğal güzelliği içinde barındıran bir cenneti andırmaktadır.

Antik Trak toplumuna bir zamanlar yurt görevi yapmış olan bu topraklara yapılacak bir gezi, dünya üzerinde bulunan cenneti dolaşmanın bir yolu olarak da görülmektedir.

İğneada, kuş göç yolu üzerinde bulunduğu için kuş gözlemi için imkân sağlamaktadır. Olağanüstü güzelliğe sahip ormanlarında bisiklet turu, fotosafari, yürüyüş ve yön bulma etkinlikleri gerçekleştirilmektedir. Diğer yandan Karadeniz’in eşsiz güzellikteki kıyılarından birisi olan İğneada’da yazları sahil turizmi için elverişli bir ortam bulmak mümkündür.

Yumurtalık Lagünü Milli Parkı ( Adana )

Akdeniz Bölgesi’ndeki Adana ili sınırları içerisinde bulunan Yumurtalık Lagünü Milli Parkı Yumurtalık ilçesinin bir sembolü haline gelmiştir. Milli Park 2008 yılında Türkiye’nin 40. Milli Parkı olarak ilan edilmiş ve yumurtalıktaki Lagünler, Çukurova Deltasının önemli bir parçası olarak hala günümüze kadar ulaşmıştır.

Çukurova Deltası, Seyhan ve Ceyhan ırmakları ile Berdan Çayının getirmiş olduğu alüvyonlarla oluşan Yumurtalık Lagünü Milli Parkı Ramsar koruma alanı statüsünde olup birinci derecede doğal sit alanı ilan edilmiştir.

Lagünler, tatlı ve tuzlu su bataklıkları, engin çorak düzlükler, çamur düzlükleri, sazlıklar, konular ve Halep çamı ormanlarından meydana gelmiştir. Lagünü Milli Parkı Seyhan Ceyhan Deltası üzerinde bulunan göl ile lagünlerdeki bitki ve hayvan çeşitleri ve özellikle Halep çamı olarak adlandırılan bitki türü için korunmakta olan doğal bir yaşam alanıdır.

Milli parkta diğer yandan caretta caretta ve özellikle chelonia mydas olmak üzere iki çeşit deniz kaplumbağasının yaşamını sürdürdükleri özel bir alandır. Yumurtalık Lagünleri, Anadolu üzerinden göç eden kuşların göç yolları üzerindeki önemli konaklama, dinlenme ve beslenme sahasıdır. Geçmiş yıllarda mart, nisan ve mayıs aylarında yapılmış olan bir çalışma sonucunda sahada toplam 252 kuş türü tespit edilmiştir. Sahada çeşitli türden binlerce ördek, sakarmeke, flamingo, kılıçgaga, akça cılıbıt ve küçük kum kuşu barınmaktadır. Bölgelere göre geçmiş yıllarda yumurtalık lagünlerinde kışlayan kuş sayısının 70 bini geçtiği ifade edilmektedir.

Nene Hatun Tarihi Milli Parkı ( Erzurum )

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Erzurum ili sınırları içerisinde bulunan Nene Hatun Tarihi Milli Parkı değerini Türkiye tarihine 93 Harbi olarak geçen Osmanlı Rus Savaşı’ndaki işgal güçlerine karşı topraklarını ellerinde tutan, kısıtlı imkânlar içerisinde savunan ve işgal güçlerine geçit vermeyen Erzurum halkının kahramanlarından almaktadır.

Rus askerlerinin işgalinin Aziziye tabyalarına doğru ilerlediği haberi ile Erzurum halkına, o sıralarda henüz 20 yaşında olan bir genç kadın olarak önderlik etmiş olan Nene Hatun, sergilemiş olduğu kahramanlıkla Erzurum ve Türkiye tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır.

Nene Hatun Tarihi Milli Parkı’nın kaynak değeri 22 Mayıs 1955 yılında hayata veda etmiş olan bu kahramanlık abidesi Türk kadınının aziz hatırasını ve onun önderliğindeki düşman işgaline karşı direnen Erzurum halkının mücadelesini temsil etmektedir.

Milli Parkı ziyaret eden yerli ve yabancı turistler Aziziye ve Mecidiye Tabyalarının savaşta hangi maksatla inşa edildiğini, dönemin şartlarında tabyalardaki askerlerin hangi koşullarda hayatını sürdürdüğünü, mühimmat ve savaş gereçlerini nasıl temin ettiklerini öğrenme şansı bulmaktadır.

Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı ( Ankara )

İç Anadolu Bölgesi’ndeki Ankara ili sınırları içerisinde yer alan Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı 13,850 hektarlık bir alana yayılmış durumdadır. Milli Parkın kaynak değerini ise, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve istiklal mücadelesi olan Kurtuluş Savaşı’nda dönüm noktasını oluşturan Sakarya Savaşı’nın gerçekleştiği alana kurulmuş olması oluşturur.

Ankara’nın Haymana ve Polatlı ilçeleri sınırlarında bulunan bu sahada Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasına giden yolda kullanılmış ve savaşın yapıldığı siperler, mevziler ve şehitlikler yer almaktadır.

Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı sahası Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ruhu ve Kurtuluş Savaşı esnasında gösterilen mücadelenin tarihi, kültürel ve manevi değerlerinin muhafaza edilerek yeni kuşaklara aktarılması bakımından önemli bir role sahiptir. Sadece Türkiye’den değil dünyanın birçok yerinde ilgililerin merakını uyandıracak savaş anıları ile dolu olan bu saha, yaz kış ziyaret edilmektedir.

Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı ( Bayburt – Erzurum )

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Bayburt ve Erzurum illeri sınırları içinde yer alan 6335 hektar alana yayılmış olan ve 100 yıl önce Osmanlı Rus Savaşı’nın yaşandığı kop Dağı, 2016 yılında milli park olarak ilan edilmiştir.

Birinci Dünya Harbi’nde Doğu Cephesi’nde Rus kuvvetlerinin durdurulmasında ve püskürtülmesinde oldukça önemli yeri olan Bayburt Kop Müdafaası; yalnızca Doğu Cephesine ait değil, savaşın ve ülke geleceğinin de seyrini değiştiren büyük bir mücadeledir.

Savaşın günümüze intikal eden işaretleri olan mevziler, siperler, şehitlikler, anıtlar, muharebede kullanılan binalar gibi birçok yapı; milli parkın ana kaynak değerini meydana getirmektedir.

Milli park alanında Kop Şehitleri Abidesi yer almaktadır. Kop Şehitleri Abidesi, 1916’da Kop Geçidi’nde ve Çoruh Havzası’nda düşman kuvvetlerine direnen ve bu direnişte şehit düşen askerlerin aziz hatırasını için 1963 yılında Kop Dağı’nın zirvesine inşa edilmiştir.

Kop Dağı diğer yandan Türkiye’nin en zengin kelebek yaşam sahalarından birisidir. 10 tanesi endemik, 37 tanesi nadir olmak üzere 134 kelebek çeşidi bu sahada barınmaktadır.

Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı ( Muş )

Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki Muş ili sınırları içerisinde bulunan Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı 14,604 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. 2018 yılında Milli Park ilan edilen Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Büyük Taarruz Meydan Muharebesi’nin gerçekleştirilmiş olduğu, savaşın zaferle sonuçlandığı ve Anadolu’nun kapılarının Türklere açıldığı tarihi olan 26 Ağustos 1071’’e istinaden 26 Ağustos 2018 de açılmıştır.

Asırlar boyunca Türk yurdu olarak Anadolu’nun kapılarının Türklere açılmasına sahne olan bu sahada kurulmuş milli park ile tarihe ait bilgi ve milliyet duygusunun pekiştirilmesi hedeflenmiştir.

Milli parkta giriş kapısı, fetih yolu, mescit, merasim alanı, meydan, toplanma ve ikram sahası, namazgâh, helikopter pisti, etnospor sahası, otopark, Türk tarihi temalı sosyal yaşam alanı, Malazgirt Meydan Muharebesi canlandırma alanı, anıt, ziyaretçi tanıtım merkezi, müze ve minyatür, eğlendinlen sahası ve idari bina yer almaktadır.

İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı ( Kastamonu )

2018 yılında Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile Kurtuluş Savaşı’nda cepheye silah ve yiyecek taşınan İnebolu ve Ankara arasında kalan 105 kilometrelik güzergâhta, sınırları çizilen sahalar İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı olarak belirlenmiştir.

Türkiye’nin 44. Milli Parkı ilan edilen İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı İnebolu’dan başlayarak tarihi yol güzergâhı; Küre, Seydiler, Kastamonu, Ilgaz, Çankırı, Çubuk ve Kalecik üzerinden Ankara’ya kadar uzanmaktadır.

Milli mücadele senelerinde Anadolu’nun dış dünyaya açılan penceresi olarak İnebolu birçok yerin işgal edilmesi, dışarıdan gelecek destek ve yardımlar bakımından İnebolu – Ankara hattını önemli bir konuma getirmiştir. İnebolu’dan Ankara’ya kadar oluşturulan Lojistik hatta İstanbul’dan kaçırılan, Rusya’dan satın alınmış cephane, lojistik malzeme ve Milli Mücadele’ye destek verecek birçok insan, bilim ve düşünce insanı Ankara’ya ve Anadolu’ya bu yolla sevk edilmiştir.

Savaşın zaferle sonuçlanmasında çok etkili bir yeri ve önemi olan Mustafa Kemal Atatürk’ün “Gözüm Sakarya’da, Dumlupınar’da; kulağım İnebolu’da” sözü de bu tarihi milli Parka yazılmıştır.

İstiklal Yolu Milli Parkı’na istiklal ruhunu taşıyan birçok tarihi yapı restore edilmiş, yol güzergâhı heykeller ve anıtlar ile süslenmiş ve konstrüksiyonlar inşa edilmiştir. Buna ek olarak İstiklal yolu uluslararası işaretleme sistemi ile işaretlenmiş ve sahip olduğu olağanüstü doğa manzarası içinde 95 kilometre dağ yürüyüşü parkuru inşa edilmiştir. Parkurda bağımsız dağ yürüyüşü toplulukları yürüyüş ve kamplar yapılabildiği gibi her yıl Kastamonu Valiliği tarafından İstiklal Yolu Yürüyüşleri de gerçekleştirilmektedir.

Türkiye’nin en uzun nehri olan Fırat Nehri toplamda 2800 kilometre uzunluğa sahip olup, bunun 1263 kilometresi Türkiye sınırları içerisinde bulunmaktadır. 720 bin kilometrekare su toplama havzasına sahip olan Fırat Nehri, Türkiye’deki nehirler arasında en geniş havzayı kaplamaktadır. Bu yönüyle Fırat Nehri yılda ortalama 30 milyar metreküp su taşımakta olup saniyede 200 metreküp debiye sahiptir.

Basra Körfezi’nden dökülen Fırat Nehri Türkiye, Suriye, Ürdün, Kuveyt ve Irak ülkeleri içerisinde bulunmaktadır. Türkiye’deki diğer nehirlere göre en düzenli rejime sahip olan Fırat Nehri üzerinde Türkiye’nin en büyük barajları yapılmıştır. Elazığ’daki Keban Barajı, Malatya – Elazığ arasındaki Karakaya Barajı, Adıyaman – Şanlıurfa bölgesindeki Atatürk Barajı, Birecik’teki Birecik Barajı ve Karkamış’taki Karkamış Barajı, Fırat Nehri üzerinde inşa edilmiştir. Harran Ovası Şanlıurfa Tünelleri ile Fırat’ın suyu ile sulanmaktadır.

Fırat Nehri üzerinde Türkiye’nin Hidroelektrik üretiminin %31’i elde edilirken Erzincan’dan geçtiği bölgelerde salcılık turizmi yapılmaktadır. Fırat Nehri ayrıca Güney Batı Asya’nın en uzun ırmağı olma unvanını da elinde bulundurur.

Ağrı Diyadin’den doğan Murat Nehri ve Erzurum’dan kaynayan Karasu Nehri, Elazığ İl sınırında birleşerek Fırat Nehri’ni oluşturmuştur. Fırat Nehri Erzincan Tunceli, Elazığ, Malatya, Diyarbakır, Adıyaman, Gaziantep ve Şanlıurfa il sınırlarını çizerek Suriye topraklarına akar. Suriye’den Irak topraklarına giden Fırat Nehri, Irak’ta Dicle Irmağı ile birleşerek Şattü’l Arap Nehri’ni oluşturur, oradan da Basra Körfezine dökülür.

Murat Nehri, Karasu Nehri, Tohma Çayı, Peri Çayı, Çaltı Irmağı ve Munzur Suyu Fırat Nehri’ni oluşturan en önemli kollardır.

[ad1]

Dicle Irmağı

Türkiye’nin 2. uzun nehri olan Dicle Irmağı 1900 kilometredir. 258 bin kilometrekare havza alanına sahip olan Dicle Nehri Türkiye’de doğup Suriye, İran ve Irak topraklarında dolaşır. Irak topraklarında Şattü’l-Arap suyu ile birleşerek Basra Körfezine dökülür.

Doğu Anadolu dağlarından ve Elazığ civarındaki Hazar gölünden doğan Dicle Irmağı Türkiye’de 523 kilometre bir uzunluğa sahiptir. Batman Çayı, Garzan Irmağı, Botan Irmağı, Habur Irmağı, Büyük Zap ve Küçük Zap suları Dicle Nehrinin en önemli kollarıdır. Saniyede 360 metreküp debiye sahip olan Dicle Irmağı Diyarbakır havzasında Ambar Çayı, Kuruçay, Pamuk Çayı, Hazro Çayı, Batman ve Garzan suları ile birleşir.

Fırat Nehri’nden daha fazla suya sahip olan Dicle Irmağı tarihsel süreçte birçok medeniyetin beşiği olmuştur. Dicle kıyısında kurulan Amed (Diyarbakır) , Hasankeyf, Ninova, Nemrut, Asur şehir kalıntıları Dicle Nehri’nin tarihsel süreçteki önemini göstermektedir. Dicle Nehri üzerinde Kralkızı, Batman ve Dicle olmak üzere 3 hidroelektrik santrali vardır. Ilısu Barajı da Dicle Nehri üzerine yapılmıştır.

Kızılırmak

Türkiye’nin en uzun Irmağı olan Kızılırmak Türkiye topraklarında doğar ve yine Türkiye topraklarında denize dökülür. 1355 kilometre uzunluğa sahip olan Kızılırmak Delice Irmağı, Devrez ve Gökırmak ana kollarından oluşur. Sivas’ın Kızıldağ yöresinden doğan Kızılırmak 78.180 kilometrekare havza alanına sahiptir ve Karadeniz’e dökülmektedir.

Kızılırmak sırasıyla Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Ankara, Aksaray, Çankırı, Çorum ve Samsun şehirlerinden geçer ve birçok dere ve çayın sularını toplayarak Samsun’un Bafra ilçesinde denize dökülür. Ayrıca Kızılırmak Bafra’da Türkiye’nin en büyük deltasını oluşturur. Düzensiz bir rejime sahip olan Kızılırmak saniyede 184 metreküp debiye sahiptir. Kızılırmak üzerinde Kayseri’de bulunan Sarıoğlan Barajı, Yemliha kasabasındaki Yamula Barajı, Ankara yakınlarında Kesikköprü Barajı  Hirfanlı Barajı ve Kapulukaya Barajı Bafra Ovası’nda kurulmuş olan Altınkaya Barajı ve Derbent Barajı son olarak da Obruk Barajı inşa edilmiştir.

Aras Nehri

Türkiye’nin en uzun 4. ırmağı olan Aras Nehri 1072 kilometre uzunluğuna sahiptir ve bunun 548 kilometresi Türkiye topraklarında yer almaktadır. Bingöl dağlarından doğmakta ve Azerbaycan’daki Kura Nehri ile birleşerek Hazar Denizi’ne dökülmektedir. Aras Nehri Türkiye Azerbaycan, Türkiye Ermenistan ve Azerbaycan İran sınırlarının bir bölümünü oluşturur.

kafkasların en büyük nehirlerinden birisi olan Aras Nehri 102 bin kilometrekare havza alanına sahiptir. Kars’ın Kağızman ilçesinin kuzeydoğusunda doğan Aras Nehri Türkiye – Ermenistan sınırında Arpa Çayı ile birleşerek Azerbaycan – İran sınırını oluşturur daha sonra Azerbaycan içlerinde Kura Nehri’ne dökülür. Arpaçay, Zengmar, Sariso, Kotur, Hacılar, Kehribar, Ilgena, Dare ve Balha nehirleri kuzeyden, Türkiye’deki Karasu Nehri soldan, Ermenistan’daki Akuriyan, Metsamor, Hrazdan, Azat, Vedia, Arpa, Võrodan, Vogci ve Megri nehirleri arasa dökülen ana kollarıdır.

Sakarya Nehri

Türkiye’nin en büyük ve en uzun 5. nehri olan Sakarya Nehri 824 kilometre uzunluğa sahiptir. Saniyede 158 metreküp debisi olan Sakarya Nehri, 53.800 kilometrekare havza alanını kaplamaktadır. Sakarya Nehri’nin havza alanı Türkiye topraklarının yüzde 7.46 büyüklüğündedir.

Sakarya Nehri Sakarya, Bolu, Ankara, Eskişehir, Bilecik  Bursa, Kütahya, Konya ve Afyon’dan geçmektedir. Porsuk Çayı, Ankara Çayı, Mudurnu Çayı, Kocaçay, Kirmir Çayı, Çark Suyu ve Darıçay Deresi Sakarya Nehri’nin önemli kollarındandır. Sakarya Nehri biri Afyon’un kuzeydoğusunda yer alan Bayat Yaylası, diğeri Eskişehir Çifteler bölgesi olmak üzere iki koldan doğmaktadır.

Sakarya Nehri Karadeniz’e dökülmekte olup yılda 5 milyar metreküp su taşımaktadır. Türkiye’nin en büyük hidroelektrik santrallerinden birisi olan Sarıyar Hidroelektrik Santrali Sakarya Nehri üzerinde inşa edilmiştir. Diğer santraller ise Gökçekaya Hidroelektrik Santrali ve Yenice Barajı’dır.

Murat Nehri

Türkiye’nin 6. büyük nehri olan Murat Nehri Fırat Nehri’nin kollarından en uzun olanıdır. Ağrı’nın Karaköse ilçesindeki Diyadin’den doğan Murat Nehri Aladağ ve Muratbaşı dağından çıkan ana kollarla birleşir. Daha sonra Bingöl Dağlarından Hınıs Suyu, Nemrut Dağından gelen Karasu, Elazığ Uluova’dan gelen Harinket Suyu Tunceli’nin Munzur ve Peri Suyu ve son olarak da Fırat’ın diğer kolu olan Karasu Nehri ile birleşerek Fırat Nehrine dökülür. 722 kilometre uzunluğuna sahip olan Murat Nehri Keban Baraj Gölü’nün oluşmasında büyük bir paya sahiptir.

Seyhan Nehri

Türkiye’nin 7. uzun nehri olan Seyhan Nehri 560 kilometre uzunluğuna sahip olup 20.600 kilometre kareye havza alanını kaplamaktadır. Türkiye’nin Akdeniz’e dökülen ırmaklarından birisi olan Seyhan Nehri Zamantı Suyu ve Göksu olmak üzere iki ana kola sahiptir. Yedigöze  Çatalan ve Seyhan Hidroelektrik santralleri Seyhan Nehri üzerinde kurulmuştur.

Çukurova’da tarımsal sulama için Ceyhan Nehri ile birlikte büyük bir öneme sahiptir. Suya en çok ihtiyaç duyan tarımsal sektörlerden birisi olan pamuk, Çukurova’da Seyhan Nehri üzerinden yetiştirilmektedir.

Büyük Menderes Nehri

Türkiye’nin 8. uzun nehri olan Büyük Menderes Nehri, Ege Bölgesi’nde yer almaktadır ve 548 kilometre uzunluğa sahiptir. Saniyede 110 metreküp debiye sahip olan Büyük Menderes Irmağı 25.000 kilometrekare havza alanını kaplamaktadır. Büyük Menderes Nehri aynı zamanda Batı Anadolu’nun en büyük ırmağıdır ve Menderes havzasının ana sulama kaynağını oluşturur.

Kufi Suyu ve Banaz Çayı Büyük Menderes Nehri’nin 2.ana koludur. Ege Denizi’ne dökülen Büyük Menderes Irmağı Türkiye’nin en verimli arazilerinden olan Büyük Menderes ovasını oluşturmuştur.

Afyon’un Dinar ilçesinden doğup Çivril,  Çal ve Baklan ovalarını geçerek Bekilli ve Güney ilçesine doğru akar. Banaz Çayı ile birleşerek Sarayköy ovasına inen Büyük Menderes Nehri Nazilli’nin güneyinde Akçay’ı alır. Nazilli,  Aydın ve Söke ovalarını suladıktan sonra Karpuzlu ilçesinde Karpuzlu Çayı Büyük Menderes Nehri’ne karışır. Son olarak Söke ilçesi Dipburun mevkiinde Ege Denizi’ne dökülür. Büyük Menderes Nehri Batı Anadolu’da Ege Denizi kıyısında yer alan geniş ovaları tarımsal olarak beslemektedir.

Ceyhan Nehri

Türkiye’nin 9. uzun akarsularından birisi olan Ceyhan Nehri Güney Anadolu’nun Seyhan Nehri ile birlikte en büyük sulama kaynağını oluşturur. Elbistan’ın güneydoğusundaki Pınarbaşı mevkiinden kaynayan Ceyhan Nehri, Akdeniz Bölgesi’nin en büyük akarsularından biridir.

Çukurova’da geniş bir delta oluşturduktan sonra İskenderun Körfezi’nden Akdeniz’e dökülür. Söğütlü, Vurman, Göksun, Mağara Gözü, Fırnız  Tekir Körsulu ve Aksu çayları Ceyhan Nehri’nin ana kollarıdır.

Kısık Kanyonu Ceyhan Nehri üzerindedir. Nehrin baraj yapımına uygun olması sebebiyle Ceyhan Nehri üzerinde Sarsap, Kandil,  Sarıgüzel,  Hacınınoğlu, Menzelet, Kılavuzlu, Sır, Berke, Aslantaş, Oşkan ve Berkman hidroelektrik santralleri inşa edilmiştir. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin isimleri Orta Asya’daki Seyhun ve Ceyhun nehirlerinden esinlenerek Orta Asya’dan Güney Anadolu’ya göçen Türkler tarafından verilmiştir.

Meriç Nehri

Türkiye’nin en uzun Nehri olan Meriç Nehri Bulgaristan’ın Rila Dağından doğmakta ve Ege Denizi’ne dökülmektedir. 480 kilometre uzunluğa sahip olan Meriç Nehri 53 bin kilometrekarelik bir havza alanını kaplamaktadır.

Meriç Nehri Türkiye ile Yunanistan sınırının bir kısmını oluşturan Balkanlar’ın en büyük nehirlerinden birisidir. Trakya’daki en büyük sulama kaynaklarından birisi olan Meriç Nehri’nin ana kolları Ergene, Arda ve Tunca nehirleridir. 480 kilometre uzunluğuna sahip olan Meriç Nehri’nin yaklaşık olarak 211 kilometresi Türkiye’de bulunmaktadır.

[ad2]

Döküldükleri Yere Göre Türkiye’nin Diğer Akarsuları Şunlardır

Marmara Denizi’ne Dökülen Nehirler

• Yalakderesi
• Kocasu Deresi
• Karaerik Deresi
• Aliova Çayı
• Emet Suyu
• Simav Çayı
• Kara Deresi
• Kadıköy Deresi
• Kocaafşur Çayı
• Madra Deresi
• Hanife Deresi
• Gölcük Deresi
• Dombay Deresi
• Killer Deresi
• Değirmencik Deresi
• Keçi deresi
• Simav Çayı
• Nilüfer Çayı
• Gönen Çayı
• Biga Çayı
• Can Deresi
• Yakacık Deresi
• Mermer Deresi
• Uludere
• Birgos Çayı
• Koca Çayı

Ege Denizi’ne Dökülen Nehirler

• Büyük Menderes
• Küçük Menderes
• Gediz Nehri
• Bakırçay

Trakya Yakasına Dökülen Nehirler

• Meriç Nehri
• Arda Nehri
• Tunca Nehri
• Ergene Nehri

Anadolu Yakasına Dökülen Nehirler

• Küçük Menderes Çayı
• Tuzla Çayı
• Havran Çayı
• Bakırçay
• Gediz Nehri
• Koca Çayı
• Bağ deresi
• Büyük çayı
• Küçük Menderes Nehri
• Büyük Menderes Nehri
• Kufi Çayı
• Banaz Çayı
• Demirler Deresi
• Akçay
• Çine Çayı

Akdeniz’e Dökülenler

• Acısu
• Aksu
• Asi
• Ceyhan
• Dalaman Çayı
• Göksu Irmağı
• Manavgat Nehri
• Seyhan Nehri
• Zamantı Irmağı

Karadeniz’e Dökülenler

• Çoruh Nehri
• Harşit Çayı
• Melet Irmağı
• Bolaman Irmağı
• Elekçi Deresi
• Cevizdere
• Lahna Deresi
• Tabakhane Deresi
• Curi Irmağı
• Akçay
• Devrekâni Çayı
• Riva Deresi
• Pabuçdere
• Mutlu Dere
• Sakarya Nehri
• Ankara Çayı
• Porsuk Çayı
• Yeşilırmak
• Kelkit Çayı
• Çekerek Irmağı
• Kızılırmak
• Delice Irmağı
• Devre
• Gökırmak
• Filyos
• Bartın Çayı
• Yağlıdere
• Gelevera Deresi
• Terme Çayı
• Fırtına Deresi
• Melen Çayı

Basra Körfezine Dökülenler

• Fırat Nehri
• Murat Nehri
• Karasu Irmağı
• Peri Irmağı
• Habur Çayı
• Sacur Nehri
• Dicle Irmağı
• Habur Suyu
• Zap Suyu
• Hazar Denizi’ne Dökülenler
• Aras Nehri
• Arpaçay
• Kura Nehri

• Prof. Dr. Hasan Mandal
• Mehmet Ali Yalçındağ
• Dr. Osman Coşkun
• Prof. Dr. Mehmet Çelik
• Prof. Dr. Şaban Teoman Duralı 

Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu Üyeleri

• Prof. Dr. Ahmet Cevat Acar
• Kemal Şamlıoğlu
• Selçuk Pehlivanoğlu
• Prof. Dr. Abdullah Atalar
• Ahmet Gündoğdu
• Prof. Dr. Tuncay Döğeroğlu
• Prof. Dr. Umran S. İnan
• Prof. Dr. Yavuz Atar.

[ad1]

Ekonomi Politikaları Kurulu Üyeleri

• Nihat Zeybekci
• Yiğit Bulut
• Prof. Dr. Servet Bayındır
• Dr. Cemil Ragıp Ertem
• Gülsüm Azeri
• Hakan Yurdakul
• Doç. Dr. Hatice Karahan
• Korkmaz Karaca
• Mehmet Ali Akben
• Mehmet Taylan Aydın 

Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyeleri

• Adnan Tanrıverdi
• Prof. Dr. Burhanettin Duran
• Prof. Dr. Çağrı Erhan
• Prof. Dr. Gülnur Aybet
• Prof. Dr. H. Beril Dedeoğlu
• Doç. Dr. İbrahim Kalın
• İlnur Çevik
• Dr. İsmail Safi
• Prof. Dr. Mehmet Akif Kireççi
• Prof. Dr. Mesut Hakkın Caşın
• Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney
• Prof. Dr. Seyit Sertçelik 

Hukuk Politikaları Kurulu Üyeleri

• Ayşe Nur Bahçekapılı
• Prof. Dr. Burhan Kuzu
• Ayşe Türkmenoğlu
• Prof. Dr. Hasan Nuri Yaşar
• Mehmet Uçum
• Mustafa Alkış
• Uğur Kızılca

Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyeleri

• Alev Alatlı
• Havva Hümeyra Şahin
• Prof. Dr. İskender Pala
• Hülya Soydan
• Murat Bardakçı
• Orhan Gencebay
• Prof. Dr. Ümit Meriç
• Rasim Özdenören
• Mehmet Özçay 

Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu Üyeleri

• Prof. Dr. İbrahim Adnan Saraçoğlu
• Prof. Dr. Necdet Ünüvar
• Dr. Sema Ramazanoğlu
• Prof. Dr. Serkan Topaloğlu
• Dr. Ümmü Gülşen Öztürk
• Zülfiye Füsun Kümet
• Prof. Dr. Zümrüt Begüm Ögel

Yerel Yönetim Politikaları Kurulu Üyeleri

• Asım Aykan
• Hayrettin Güngör
• Dr. Hayri Baraçlı
• Prof. Dr. Lütfi Akça
• Dr. Mehmet Karabay
• Oktay Saral
• Refik Tuzcuoğlu
• Prof. Dr. Şükrü Karatepe
• Prof. Dr. Tarkan Oktay
• Tuna Koç

Sosyal Politikalar Kurulu Üyeleri

• Prof. Dr. Edibe Sözen
• İbrahim Altan
• Dr. Lütfihak Alpkan
• Mehmet Güllüoğlu
• Murat Yılmaz
• Dr. Vedat Bilgin
• Dr. Vedat Işıkhan

Bilimler Tarihi ve İslam Bilim Tarihçisi, Akademisyen

Bitlis’te dünyaya gelen Fuat Sezgin, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Şarkiyat Enstitüsü‘nden mezun olmuş ve aynı üniversitede İslam bilimleri ve oryantalizm alanında otorite olarak kabul edilen Alman Oryantalist Hellmut Ritter’in yanında yetişmiştir. Hellmut Ritter’in ilimlerin temelinde İslam bilimleri olduğunu söylemesi ile İslam bilimlerine yönelen Fuat Sezgin, 1951 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinden mezun olduktan sonra Arap dili ve edebiyatı üzerine doktorasını tamamlamıştır.

Buhari’nin kaynakları isimli doktora tezi ile 1954 yılında Arap dili ve edebiyatı bölümünde doçent unvanını aldı. Tamamladığı bu tez ile Hadis kaynağı olarak İslam kültüründe önemli bir yeri olan Buhari’nin, sözlü kaynaklarla değil yazılı kaynaklarla eserlerini oluşturduğu tezini savundu. Buhari’nin üzerinde çalıştığı bu yazılı kaynakların, İslam’ın ilk dönemlerine, hatta 7. asra kadar giderek çalışmalarını yaptığını ispat etti. Fuat Sezgin Hoca’nın ortaya attığı bu tez, Avrupa merkezli oryantalist çevrelerde sürekli tartışma konusu haline gelmiştir.

1960 yılında Fuat Sezgin Hoca askeri cuntacılar tarafından “Zararlı Profesör” yakıştırması ile üniversiteden ihraç edilmiştir. 36 yaşında yani 1961 yılında Türkiye topraklarını terk etmek durumunda kalmıştır. 1961 yılında Almanya yolculuğu için yanına sadece iki valiz dolusu fiş ve belge alabilmiş, Frankurt Üniversitesi’nde misafir doçent olarak derslere başlamıştır.

[ad1]

1966 yılında profesör unvanını alan Fuat Sezgin, bilim çalışmalarını Arap – İslam kültürü ve tabii bilimler tarihi alanında yoğunlaştırmaya başlamıştır. 1961 yılında üzerinde çalıştığı fişler zamanla değerlenmeye başlamış ve Fuat Sezgin Hoca’nın adının duyulmasını sağlamıştır.

Kral Faysal ödülünü 1978 yılında alan Sezgin, bu ödül ile birlikte Arap dünyasının devlet büyükleri ile tanışma imkânı bulmuş ve üzerinde düşündüğü büyük projeyi devlet adamlarına

Üzerine 1982 yılında J. W. Geothe Üniversitesi’ne bağlı olarak çalışan Arap – İslam Bilimleri Tarih Enstitüsü’nü ve 1983 yılında da buraya ait müzeyi kurmuştur. Ömrünün sonuna kadar bu enstitünün yöneticiliğini üstlenmiştir.

Arap – İslam Bilimleri Enstitüsü’ne bağlı olarak kurduğu müzede, Müslüman bilim adamları tarafından üretilmiş olan alet ve cihazlar ile bilimsel araç ve gereçlerin, yazılı belgelere dayanarak yaptırmış olduğu örneklerini sergilemiştir. Fuat Sezgin Hoca İstanbul Gülhane Parkı müştemilatındaki Has Ahırlar Binasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete açılan İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi ile Türkiye’de tanınmıştır.

Müslüman bilim adamlarının buluşlarını sergilediği Gülhane Parkı’nda bulunan İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi halen ziyaretçilere açıktır.

2018 yılında vefat eden Fuat Sezgin dünya bilimler tarihi alanında dünyanın sayılı otoritelerinden birisi olarak; bilim tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır. Fuat Sezgin Arapça, Latince, İbranice, Süryanice, Almanca, İngilizce de dâhil olmak üzere 27 dili konuşacak ve anlayacak düzeyde iyi bilmektedir.

Türkiye’ de 2019 yılı Cumhurbaşkanlığı genelgesi ile Fuat Sezgin yılı olarak ilan edilmiştir. 2019 yılı boyunca Fuat Sezgin adına yapılacak olan çalışmalar Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı ile işbirliği içerisinde ülke ve dünya yüzeyinde gerçekleştirilmektedir.

Fuat Sezgin’in Aldığı ödüller

• Kral Faysal Ödülü – 1978
• Frankfurt am Main Geothe Plaketi – 1980
• Almanya Birinci Derece Federal Hizmet Madalyası – 1982
• Almanya Üstün Hizmet Madalyası – 2001
• İran İslami Bilimler Kitap Müdürlüğü 2004 Hessen Kültür Ödülü – 2009

Fuat Sezgin’in Eserleri

• Cilt 1, Leiden 1967: Kur’an bilimleri, hadis, tarih, fıkıh, kelam ve tasavvuf. (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 2, Leiden 1975: Edebiyat / Şiir (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 3, Leiden 1970: Tıp, Farmakoloji, Zooloji, Veterinerlik (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 4, Leiden 1971: Simya, Kimya, Botanik, Ziraat (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 5, Leiden 1974: Matematik (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 6, Leiden 1978: Astronomi (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 7, Leiden 1979: Astroloji, Meteoroloji ve ilgili bilimler (yaklaşık 430/1038 yılına kadar) Cilt 8, Leiden 1982: Leksikografi (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 9, Leiden 1984: Gramer (yaklaşık 430/1038 yılına kadar)
• Cilt 10, Frankfurt 2000: İslam’da matematiksel coğrafya ve haritacılık ve bu bilimlerin Avrupa’da devamı
• Cilt 11, Frankfurt 2000: İslam’da matematiksel coğrafya ve haritacılık ve bu bilimlerin Avrupa’da devamı
• Cilt 12, Frankfurt 2000: İslam’da matematiksel coğrafya ve haritacılık ve bu bilimlerin Avrupa’da devamı, haritalar,
• 1984 yılından beri yayınlanmakta olan Zeitschrift für Geschichte der arabisch-islamischen Wissenschaften isimli dergi,
• Fuat Sezgin’in İslam bilimler tarihinde müstesna bir yere sahip olan diğer çalışması da Coğrafya, Avrupalı Seyyahların Seyahatnameleri, Matematik ve Astronomi, Tıp, Felsefe, Müzik, Nümizmatik, Tarih yazımcılığı ve Bilimler Tasnifi
• Diğer konularda yazılmış orijinal eserlerin tıpkıbasımlarını ve bu konuda araştırmalarda bulunmuş Batılı bilim insanlarının çalışmalarının yeniden basımlarını kapsayan seriler olarak 1300 cilt civarındaki yayınları,
• Enstitü Müzesi’nin objelerinin tanıtımını ve İslam kültür çevresindeki bilimsel geliştirmeyi göz önüne sermek için hazırlamış olduğu Wissenschaft und Technik im Islam (İslam’da Bilim ve Teknik) isimli katalog çalışması

Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Bölgesel ve küresel rekabette mukayeseli üstünlük kazandıracak alanları tespit edip bu alanlara yönelik tavsiyelerde bulunmak,

b) Türkiye’nin hedefleri doğrultusunda bilim ve teknoloji alanında politika önerilerinde bulunmak

c) Bilgi toplumuna ilişkin hedef ve strateji tavsiyelerinde bulunmak,

ç) Ar-Ge çalışmalarının özendirilmesi, teşvik edilmesi ve sonuçların ürünleştirilmesi için politika önerilerinde bulunmak,

d) Bilim ve teknoloji alanındaki araştırma ve geliştirme politikalarının ekonomik kalkınma, sosyal gelişme ve milli güvenlik hedefleri doğrultusunda tespit edilmesi, yönlendirilmesi ve koordinasyonunun sağlanması amacıyla altyapı, insan kaynağı ve diğer tüm kaynakların geliştirilmesine yönelik araştırmalar yaparak öneriler oluşturmak,

e) Stratejik önemi haiz teknoloji alanlarını belirlemek için araştırmalar yapmak ve bu alanlara ilişkin öneriler oluşturmak,

f) Teknolojik dönüşüm alanlarını tespit ederek orta ve uzun vadeli milli teknoloji politika önerileri oluşturmak,

g) Girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması için araştırmalar yapmak ve öneriler oluşturmak

ğ) Sanayimizin ithalat bağımlılığını azaltacak, rekabet gücünü artıracak programların hayata geçirilmesi ile sanayi ürünleri güvenliği ve denetimi politikasının ve endüstri bölgeleri kurulacak alanların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yürütmek,

h) Serbest bölgelerde yapılan faaliyetleri değerlendirmek, bu bölgelerin geliştirilmesine ve sorunların çözümüne ilişkin stratejileri belirlemek ve önerilerde bulunmak,

ı) Araştırma altyapılarıyla ilgili genel strateji çalışmaları yapmak ve bu konuda öncelikleri değerlendirmek, i) İnternet ortamının ekonomik, ticari ve sosyal hayat ile bilim, eğitim ve kültür alanında etkin, yaygın, kolay erişilebilir olarak kullanımını teşvik edecek politika ve strateji önerileri hazırlamak.

[ad1]

Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu

Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Türkiye’nin hedefleri doğrultusunda eğitim ve öğretim faaliyetleri ile ilgili politika önerilerinde bulunmak,

b) Yükseköğretim strateji ve amaçlarının belirlenmesi ve geliştirilmesi ile ilgili politika önerilerinde bulunmak,

c) Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin uygulanmasına yönelik çalışmaları izlemek, ihtiyaç analizi geliştirerek faaliyetlerin geliştirilmesi için politika önerileri oluşturmak,

ç) Kalite, eşitlik ve etkililik ilkeleri ile millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi oluşturmak amacıyla politika önerileri geliştirmek,

d) Üniversitelerde açılacak fakülte ve bölümlerle ilgili ihtiyaç analizi yaparak stratejik planlamayla ilgili öneriler sunmak,

e) Ülkenin işgücü planlamasını dikkate alarak eğitim ve öğretim konusunda politika önerileri oluşturmak,

f) Avrupa Birliği eğitim ve gençlik programlarının uygulanması ile ilgili genel politikaların belirlenmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak,

g) Mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün, yaygın ve çıraklık eğitimi, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları ile işletmelerde yapılacak mesleki eğitimin; planlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi konularında politika önerileri geliştirmek.

Ekonomi Politikaları Kurulu

Ekonomi Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Ekonomik istikrarla ilgili gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek,

b) Ekonomik konularda araştırmalar yapmak,

c) Küresel ve ulusal ekonomi ve kalkınma konuları ile ilgili gelişmeleri izlemek, değerlendirmek, gerektiğinde araştırmalar yapmak,

ç) Ekonomik güvenlik ve ekonomik savunmaya ilişkin ilke ve esasların tespitine, güncelleştirilmesine yönelik politika önerileri oluşturmak,

d) Gerektiğinde gelir azaltıcı veya harcama artırıcı önerileri izlemek ve değerlendirmek, uygun görülenler hakkında etki analizlerini yapmak,

e) Bölgesel gelişme alanında ulusal düzeyde genel politikaların ve önceliklerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak, önerilerde bulunmak,

f) Kamu ve özel sektör tarafından yapılan yatırımların süreçlerini hızlandırma amacıyla öneriler geliştirmek,

g) İhracata dönük üretim stratejilerine yönelik politika önerileri geliştirmek,

ğ) Ticaretin kolaylaştırılmasına yönelik stratejilerin ve eylem planlarının oluşumuna katkıda bulunmak,

h) Faizsiz finans sisteminin daha hızlı ve sağlıklı geliştirilmesi ile ülkemizin uluslararası finans merkezi vizyonuna katkı sağlanması amacıyla politika önerileri geliştirmek,

ı) Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek sistemik risklerin belirlenmesi, izlenmesi ve bu tür risklerin azaltılması için gerekli tedbir ve politika önerilerini tespit etmek,

i) Gümrük ve iç ticaret politikalarının oluşturulması ve uygulanması ile ilgili olarak görüş bildirmek ve bu konularda araştırma ve çalışmalar yapmak,

j) Devlet desteklerinin ilke ve esaslarının belirlenmesi amacıyla politika önerileri geliştirmek.

Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu

Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Türkiye’nin uluslararası ilişkilerine yönelik politika önerileri oluşturmak,

b) Bölgesel etkinliği artırmaya yönelik politika önerileri oluşturmak, c) Bölgesel sorunlara çözüm önerileri geliştirmek,

ç) Küresel gelişmeleri analiz ederek raporlamak,

d) Değişen güvenlik ortamını analiz ederek, tehditlere, Türkiye Cumhuriyeti sınırlarının yasadışı faaliyetlere karşı korunması, güvenliğinin sağlanması, ülke içinde ve uluslararası alanda işbirliğinin geliştirilmesi ile sınır yönetimine ilişkin güvenlik politika önerileri geliştirmek,

e) Türkiye’nin göç politika ve stratejilerini belirlemek, uygulanmasını takip etmek, Göç uygulamalarını izlemek ve önerilerde bulunmak, göç alanında yapılması planlanan yeni düzenlemeleri değerlendirmek, göç politikaları ve hukuku alanında bölgesel ve uluslararası gelişmeleri takip etmek ve bu gelişmelerin Türkiye’ye yansımalarını değerlendirerek raporlamak,

f) Afet ve acil durum halleri ile ilgili önleme, müdahale ve iyileştirme konularında politika önerileri geliştirmek,

g) Sivil havacılık güvenliği ile ilgili politikaların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak,

ğ) Siber güvenlik ile ilgili politika ve strateji önerileri geliştirmek,

h) Karayolu, demiryolu ve havayolu trafik güvenliği ile ilgili politika önerileri geliştirmek.

Hukuk Politikaları Kurulu

Hukuk Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Adalet, hak ve özgürlükler, eşitlik ilkesi, hukukun üstünlüğü ve çoğulcu demokrasinin geliştirilmesine yönelik politika önerileri oluşturmak,

b) Yargı sisteminin adil, hızlı ve etkin şekilde işlemesi için politika önerileri oluşturmak,

c) Ulusal ihtiyaçlar ve evrensel ilkeler gözönünde tutularak hukuk sisteminin iyileştirilmesi ve mevzuatın güncellenmesine yönelik reform önerilerinde bulunmak,

ç) Haklar ve hak ihlalleri ile ilgili araştırmalarda bulunmak ve ihlallerin önlenmesine yönelik çözüm yolları aramak ve önerilerde bulunmak.

d) Suç oranlarının azaltılmasına yönelik araştırmalar yapmak,

e) Kadınlara ve çocuklara karşı şiddet, aile içi şiddet ve çocuk istismarını önlemek amacıyla araştırma ve çalışmalar yapmak,

Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu

Kültür ve Sanat Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Kültür ve sanatın toplumun her kesimine yayılması, kültürel ve tarihi mirasımızın korunması ve kültür turizminin geliştirilmesi amacıyla politika önerileri oluşturmak,

b) Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının sorunlarının tespiti, soydaş ve akraba topluluklarla sosyal, kültürel, iktisadî ve diğer alanlarda ilişkilerin korunup geliştirilmesine yönelik stratejilerin belirlenmesine yardımcı olmak.

Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu

Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Sağlık sisteminin geliştirilmesi amacıyla politika önerileri geliştirmek, gıda sağlığı ve güvenliği konusunda araştırmalar yapmak, risk analizi yaparak gıda sağlığının korunması için politika önerileri geliştirmek,

b) Bitkisel ve hayvansal ürün arzının, ürün kalitesinin artırılmasına yönelik politika önerileri geliştirmek

c) Su kaynaklarının etkin kullanılması, su israfının önlenmesine yönelik araştırmalar yaparak politika önerilerinde bulunmak,

ç) Sağlık ve gıdayla ilgili olarak üretim ve tüketim alışkanlıklarını iyileştirmek için araştırmalar yapmak,

d) Tarım ve hayvancılıkta yerli gen kaynaklarımızın korunması, ıslahı ve çeşitlendirilmesi için araştırmalar yapmak ve politika önerileri oluşturmak, destekleme politikaları geliştirmek,

e) Önleyici sağlık hizmetlerinin artırılarak sağlık hizmeti veren kuruluşların yüklerinin azaltılması ve etkinliklerinin artırılmasına yönelik araştırmalar yapmak ve önerilerde bulunmak,

f) Tıbbi teknolojiler ve ilaç sanayinin yerlileştirilmesi için politika önerileri oluşturmak,

g) Sağlık hizmetleri ve teknolojilerinde uluslararası gelişmeleri takip ederek, sonuçları raporlamak,

ğ) Toplumda artan hastalıkların önlenmesi ve azaltılmasına yönelik politika önerileri oluşturmak,

h) Biyogüvenlik alanında politika ve stratejilerin geliştirilmesini, uygulamanın izlenmesini sağlamak.

ı) Bağımlılıkla mücadele konusunda politika önerileri ve stratejiler geliştirmek,
[ad2]

Sosyal Politikalar Kurulu

Sosyal Politikalar Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Toplumun ihtiyaç sahibi kesimlerine yönelik yapılan çalışmaların etkinliği için politika önerileri oluşturmak,

b) Aile kurumunun korunması, güçlendirilmesi; iş ve aile hayatı uyumunun sağlanması için politika önerileri oluşturmak,

c) Çalışma şartlarının iyileştirilmesine yönelik politika önerileri geliştirmek, ç) Gelir güvencesi ve gelir adaleti sağlamaya yönelik politika önerileri geliştirmek,

d) Sosyal refahın oluşturulmasına yönelik politika önerileri geliştirmek,

e) Dezavantajlı gruplara yönelik politika önerileri oluşturmak,

f) Göç ve göçmen sorunlarının çözümüne ilişkin politika önerileri geliştirmek.

Yerel Yönetim Politikaları Kurulu

Yerel Yönetim Politikaları Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Kentleşme ve yerel yönetim alanında politika ve strateji önerileri geliştirmek,

b) Türkiye’nin toplumsal, ekonomik ve siyasal gerçekliklerine uygun olarak yerel yönetim politikalarına ilişkin strateji önerileri sunmak,

c) Göç ve iskan konularında politika önerileri geliştirmek,

ç) Çevre, orman, su ve benzeri alanlarda koruyucu ve geliştirici politika önerileri geliştirmek,

d) Türkiye’nin kültürel mirasından beslenerek kentleşme politika önerileri geliştirmek,

e) Akıllı şehircilikle ilgili araştırmalar yaparak strateji önerilerinde bulunmak,

f) Boğaziçi imar uygulama programları gereği kamu yatırımlarının planlanmasına ilişkin çalışmalar yapmak,

g) Etkin bir çevre yönetiminin sağlanması için politika ve strateji önerileri geliştirmek.

İbrahim Şinasi (1826-1871)

Tanzimat edebiyatının kurucularındandır.

Agâh Efendi ile birlikte ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval’i çıkarmıştır.

İlk töre komedisi ve ilk tiyatro eseri Şair Evlenmesi’ni yazmıştır.

Tercüman-ı Ahval Mukaddimesinde ilk defa noktalama işaretlerini kullanmıştır.

Tasvir-i Efkâr gazetesini çıkarmıştır.

Durub-ı Emsal-i Osmaniye adlı eseri ilk atasözleri sözlüğü ona aittir.

Kamus-ı Osmaniye adlı sözlük İbrahim Şinasi aittir.

La Fontain’in bazı çevirilerini yaptığı eseri Tercüme-i Manzume’dir.

Şiirlerini Müntehabat-ı Eşar adlı eserde toplamıştır.

Dilde sadeleşme hareketini başlatmıştır.

Halk, vatan ve millet gibi kavramları ilk defa İbrahim Şinasi kullanmıştır.

Türk edebiyatının Batılılaşmasında öncülük etmiştir.

Eserleri

• Tiyatro: Şair Evlenmesi
• Şiir: Müntehabat-I Eşar, Tercüme-i Manzume
• Derleme: Durub-ı Emsali Osmaniye
• Sözlük: Kamus-ı Osmani
• Gazete: Tercüman-ı Ahval, Tasvir-i Efkâr

[ad1]

Ziya Paşa (1825 – 1880)

Önceleri Doğu kültürü ile eserler yazmış daha sonra Batı edebiyatına yönelmiştir.

Eski Divan şiirini Tanzimat Döneminde devam ettiren tek sanatçıdır.

Eserlerinde insan, hayat, kâinat gibi temaları işlemiştir.

Toplumsal eserlerde yolsuzluk, rüşvet, adaletsizlik gibi konuları ele almıştır.

Eserlerindeki bazı sözler atasözü niteliğindeki özlü bir üsluba sahiptir.

Ali Paşa’ya Zafername adlı hicviye yazmıştır.

Moliere’in Tartüffe adlı eserini hece ölçüsüyle Türkçeye çevirmiştir.

Şiir ve İnşa makalesinde halk dilini ve halk şiirini savunmuştur.

Harabat adlı divan şiiri antolojisinde klasik edebiyatı yüceltmiştir.

Eserleri

• Şiir: Eş’ar-ı Ziya, Zafername, Terci-i Bend, Terkib-i Bend
• Mülakat: Rüya
• Anı: Defter-i Amal
• Antoloji: Harabat
• Düz Yazı: Veraseti Saltanat-ı Seniyye Hakkında Mektup, Şiir ve İnşa
• Makaleler: Arz-ı Hal, Veraset Mektupları

Namık Kemal (1840-1888)

Şinasi ile birlikte Paris’te Tasvir-i Efkâr gazetesini çıkarmıştır.

Sahnelenen ilk tiyatro eseri Vatan Yahut Silistre Namık Kemal’e aittir.

Gazeteci, şair, fikir adamı ve muharrirdir.

Osmanlıcılık düşüncesini savunmuştur.

Ziya Paşa’nın yazmış olduğu Harabat adlı esere karşı Tahrib-i Harabat ve Takip adlı eserleri ile eskiye karşı yeniyi savunmuştur.

“Sanat toplum içindir.” anlayışını benimsemiştir.

Romantizm akımının etkisinde kalmıştır.

Türk edebiyatında hürriyet kavramını ilk defa Namık Kemal kullanmıştır.

Vatan, hürriyet, hukuk ve eğitim konularında Tanzimat döneminde en çok yazan sanatçıdır.

Vatan şairi olarak bilinir.

En ünlü eseri Hürriyet Kasidesi’dir.

Sosyal konularda Zavallı Çocuk, Akif Bey ve Kara Bela eserlerini yazmıştır.

Tarihsel konularda Vatan Yahut Silistre ve Celaleddin Harzemşah oyunlarını kaleme almıştır.

İlk edebi Roman İntibah Namık Kemal’e aittir.

İlk tarihi roman Cezmi Namık Kemal tarafından yazılmıştır.

Eserleri

• Roman: İntibah, Cezmi
• Eleştiri: Tahrib-i Harabat, Takip, Renan Müdafaanamesi
• Tiyatro: Vatan Yahut Silistre, Celaleddin Harzemşah, Gülnihal, Akif Bey, Zavallı Çocuk, Karabela
• Tarih: Osmanlı Tarihi, İslam Tarihi, Kanije Muhasarası
• Düz Yazı: Devr-i İstila, Barika-i Zafer, Evrak-ı Perişan

Ahmet Mithat Efendi (1844 – 1912)

Tercüman-ı Hakikat gazetesini kurmuştur.

“Sanat toplum içindir.” görüşünü savunmuştur.

Halkı aydınlatmak için yazdığı eserleri sonucunda Hace-i Evvel (ilk öğretmen) olarak anılmaktadır.

Halka okuma zevkini aşılamıştır.

Tarih, felsefe, fen, ziraat, iktisat ve edebiyat konularında birçok eser yazmıştır.

Eserlerinde halkın anlayabileceği bir dil kullanmış ve edebi kaygı taşımamıştır.

Diğer lakabı yazı makinesidir; birçok konuda 200’e yakın eser yazmıştır.

Batı taklitçiliği, evlilik, kızların eğitimi gibi toplumsal konularla ilgilenmiştir.

Günlük hayatı hikâye ve romanlarına taşımıştır.

Yeniçeriler adlı eseri, ilk tarihi roman denemesidir.

Letaif-i Rivayet adlı hikâye serisi Batılı anlamdaki hikâyenin öncüsü kabul edilir.

Roman ve hikâyelerinde anlatım tekniği bakımından kusurludur.

Romanlarını bir öğretmen edasıyla yazmış ve kimi zaman ansiklopedik bilgiler vermiştir.

Eserlerindeki karakterler tek yönlüdür, ya iyidir ya kötü.

Halka okuma yazma alışkanlığı kazandırmıştır.

Tuna, İbret, Devir, Bedir, Ceride-i Askeriyye, Basiret, Tercüman-ı Hakikat gazetelerinde yazarlık yapmıştır.

Eserleri

• Roman: Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Bey’le Rakım Efendi, Paris’te Bir Türk, Henüz On Yedi Yaşında, Dürdane Hanım, Müşahedat, Ahmet Metin ve Şirzat, Jöntürk, Acayib-i Âlem, Voltaire 20 Yaşında, Dünyaya İkinci Geliş
• Hikâye: Kıssadan Hisse, Letaif-İ Rivayat
• Tiyatro: Açıkbaş, Ahz-ı Far, Çengi, Çerkez Özdenler
• Gezi: Avrupa’da Bir Cevelan
• Gazete: Bedir, Devir, Tercüman-ı Hakikat

Şemsettin Sami (1850 – 1904)

Sırat ve Hadika gazetelerinde yazarlık yapmış Tercüman-ı Şark gazetesini çıkarmıştır.

Galatasaray Spor Kulübü’nün kurucusu Ali Sami Yen’in babasıdır.

Sabah gazetesinin kurucusu ve yazarıdır.

Sözlük ve ansiklopedi alanında yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır.

Yazmış olduğu Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı roman Türk harfleriyle yazılan ilk Türkçe roman olarak kabul edilir.

Robinson Crusoe ve Sefiller adlı romanları Şemsettin Sami Türkçeye çevirmiştir.

İlk Türkçe – Fransızca sözlük olan Kamus-ı Fransevi, Şemsettin Sami tarafından yazılmıştır.

İkinci Abdülhamit’ten iftihar madalyası almıştır.

Kamus’ul Alam adlı ansiklopedi ile en popüler yazar olmuştur.

Bugüne kadar yazılmış en geniş kapsamlı Arapça – Türkçe sözlük olan Kamus-ı Arabi Şemsettin Sami’ye aittir.

İlk Türkçe sözlük Kamus-ı Türki, Şemseddin Sami tarafından yazılmıştır.

Kutadgu Bilig ve Orhun Abideleri’nin izahlı çevirisini yaptığı çalışmalarla Türk kültürüne büyük katkı yapmıştır.

Eserleri

• Roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
• Sözlük: Kamus-ı Fransevi, Kamus’ul Alam, Kamus-ı Arabi, Kamus-ı Türki
• Çeviri: Robinson Crusoe, Sefiller, Şeytanın Yadigârları
• Tiyatro: Besa yahut Ahde Vefa, Seydi Yahya, Gave

Ahmet Vefik Paşa (1823 – 1891)

Tanzimat döneminin en aydın sanatçılarından biridir.

Çevirileri ile ünlüdür.

Moliere’in 16 eserini Türk edebiyatına kazandırmıştır. Moliere’den çevirdiği zor nikâh ve zoraki takip Türk tiyatrosunda sahnelenen ilk oyunlardandır.

Türk tiyatrosunu geliştirmiş ve halka tiyatroyu sevdirmiştir.

Sahneleme teknikleri üzerine çalışmış ve bir tiyatro kurmuştur.

Bursa Valiliği ve Milli Eğitim Bakanlığı yapmış, ders kitapları hazırlamıştır.

Milli değerler ve Türkçülük akımı Ahmet Vefik Paşa ile başlamıştır.

Lehçe-i Osmaniye adlı Anadolu Türkçesine ait ilk sözlüğü yazmıştır.

Ebulgazi Bahadır Han Şecere-i Türk adlı eserini Çağataycadan Osmanlıcaya çevirmiştir.

Müntehabat-ı Durub-ı Emsal adlı atasözleri derlemesini kaleme almıştır.

Fezleke-i Tarih-i Osmani adlı eseri ile Türk tarihinin Osmanlı’dan önce başladığını dile getirmiştir.

Eserleri

• Sözlük: Lehçe-i Osmani
• Atasözü ve Deyimler: Müntehabat-ı Durub-ı Emsal
• Tarih: Hikmet-i Tarih, Fezleke-i Tarih-i Osmani, Şecere-i Türki
• Çeviri: İnfial-i Aşk, Dudu Kuşları, Kocalar Mektebi, Tartüffe, Okumuş Kadınlar
• Adapte: Zoraki Nikâh, Zoraki Tabip, Tabibi Aşk, Dekbazlık, Merala, Azarya

Recaizade Mahmut Ekrem (1847 – 1914)

Milli Eğitim Bakanlığı yapmıştır.

Tasvir-i Efkâr gazetesini yönetmiştir.

Edebiyatın her alanında 30’a yakın eser yazmıştır.

“Sanat sanat içindir” anlayışını kabul etmiştir ve sanatı güzellik olarak tarif etmiştir.

Süslü ve ağır bir dil kullanmıştır.

Eserlerinde söyleyiş güzelliğine, inceliğe ve ahengi önem vermiştir.

Yazmış olduğu Araba Sevdası, Türk edebiyatında ilk realist (gerçekçi) roman kabul edilir.

Şiirlerinde “kulak için kafiye” anlayışını benimsemiştir.

Eski ile yeni tartışmasında eskiyi savunan Muallim Naci’yi zemzeme ve Takdir-i Elhan adlı eserlerinde eleştirmiştir.

Ahmet İhsan Tokgöz ile birlikte Serveti Fünun dergisini çıkarmıştır ve Serveti Fünun akımına öncülük etmiştir.

İlk edebi bilgiler kitabı Talim-i Edebiyat Recaizade Mahmut Ekrem tarafından yazılmıştır.

Üstat-ı Ekrem namı ile bilinir.

Eserleri

• Roman: Araba Sevdası
• Hikâye: Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi, Şems, Saime
• Tiyatro: Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır, Vuslat Yahut Süreksiz Sevinç, Görev Çağrısı, Atalar Yahut Amerikan Vahşileri
• Şiir: Nağme-i Seher, Yadigâr-ı Esbap, Zemzeme, Neferin
• Eleştiri: Takdir-i Elhan
• Diğer Eserleri: Tefekkür, Pejmürde, Nejat Ekrem
• Düzyazı: Talim-i Edebiyat

Abdülhak Hamit Tarhan (1852 – 1937)

Tanzimat döneminde en gerçekçi yenileşme hareketine yürütmüştür.

Türk şiirini Batılı anlayışa kavuşturmuştur.

Eski şiir geleneğini şekil ve içerik yönünden yıkmıştır.

Batılı nazım şekillerini başarı ile kullanmıştır.

Modern edebiyatın kurucusu sayılan Abdülhak Hamit Tarhan “sanat sanat içindir” anlayışını benimsemiş ve romantizm akımından etkilenmiştir.

Türk edebiyatında “Şair-i Azam” sıfatı ile bilinir.

Edebiyatımızda aruz ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseri Ezber, Abdülhak Hamit Tarhan aittir.

Neşterden adlı eserin Türk edebiyatında hece ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseridir.

Sahra adlı eseri Türk edebiyatındaki ilk pastoral şiirdir.

Eşi Fatma Hanım’ın ölümü üzerine ünlü Makber adlı şiiri yazmıştır.

Metafizik, ölüm, vatan, millet, doğa temalarını epik ve lirik bir üslupla kaleme almıştır.

Salon edebiyatının kurucusu sayılır.

Tezatlar şairi olarak bilinir.

Eserleri

• Şiir: Sahra, Makber, Ölü, Halce, Baladan Bir Ses, Validem, İlham-ı Vatan, Tayflar Geçidi, Ruhlar, Garami, Arizler amik, Bir Sefilinin Hasbihalinden, Bunlar Odur, Divaneliklerim Yahut Belde
• Tiyatro: İçli Kız, Sabur Sebat, Dürter-i Hindu, Nazif’e Yahut Ferda-i Hamiyet, Tarık Yahut Endülüs Fethi, Ezber, Zeynep, Macera-yı Aşk, İlhan, Tarhan, Yadigârı Harb

Sami Paşazade Sezai (1860 – 1936)

Şura-yı Ümmet gazetesi yazarıdır.

Elçilik yapmış, konakta yetişmiş kültürlü bir aydındır.

“Sanat sanat içindir” anlayışını benimser.

Edebiyatın birçok alanında eserler yazmış; şiirde romantizm, roman ve öyküde realizmin akımını benimsemiştir.

İkdam ve Servet-i Fünun dergilerinde yazılar yazmıştır.

Sergüzeşt ilk realist roman sayılır.

Küçük Şeyler adlı hikâye eseri Tanzimat döneminin ilk hikâye kitaplarındandır.

Eserleri

• Roman: Sergüzeşt
• Öykü: Küçük Şeyler
• Tiyatro: Şiir (Aslan)
• Mektup: İclal

Muallim Naci (1.850 – 1893)

Ahmet Mithat Efendi’nin kızı ile evli olan Muallim Naci, adını Tercüman-ı Hakikat gazetesindeki yazılarıyla duyurmuştur.

Eski-yeni tartışmalarında eskiyi savunmuştur.

Mecmua-i Muallim dergisini çıkarmıştır.

Divan Edebiyatı geleneğini sürdürerek göz için kafiye anlayışını benimsemiştir.

Saadet gazetesindeki makaleleri ile Recaizade Mahmut Ekrem’e eleştirilerde bulunmuştur.

Bu eleştirilerini Demodeme adlı kitapta toplamıştır.

Eserleri

• Şiir: Ateşpare, Firuzan, Şerare, Sümbüle, Yadigâr-ı Naci, Terkib-i Bend-i Muallim Naci
• Eleştiri: Demodeme, Muallim, Yazmış Bulundum
• Anı: Ömer’in Çocukluğu, Medrese Hatıraları
• Tiyatro: Eder, Musa Bin Ebu’m Gazi Yahut Hamiyet
• Mektup: Muhaberat ve Muhaverat, Şöyle Böyle, Mektuplarım
• Edebiyat Tarihi: Osmanlı Şairleri
• Sözlük: Lügat-i Naci

Nabizade Nazım (1862 – 1893)

Türk edebiyatında realist ve natüralist akımın ilk temsilcilerinden sayılır.

Hazine-i evrak, Tercüman-ı Hakikat, Servet-i Fünun gibi birçok gazetede yazıları yayınlanmıştır.

şairiyat adlı makalesinde şiirle ilgili düşüncelerini anlatmıştır.

Köy konulu ilk natüralist roman Karabibik, Nabizade Nazım’a aittir.

Zehra adlı eseri hem natüralist hem de psikolojik bir eserdir.

Eserleri

• Roman: Karabibik, Zehra
• Şiir: Heves Ettim, Mini Mini Yahut Yine Heves, Hala Güzel, Haspa
• Öykü: Yadigârlarım, Zavallı Kız, Bir Hatıra, Sevda

Servet-i Fünun Sanatçıları ve Eserleri

Tevfik Fikret ( 1867 – 1915 )

Aruzu Türkçeye ustalıkla uygulayan şairlerindendir.

Türk şiirinde Batılılaşma hareketinin dönüm noktalarından biridir.

Türk şiirini geleneksellikten kurtarmıştır.

Batı şiirindeki son nazım biçimini ilk kullanan şairdir.

Şiirde parnasizmden etkilenmiştir.

Önceleri bireysel konularda yazan Tevfik Fikret, daha sonra toplumsal konulara yönelmiştir.

Şiirlerinde vatan, adalet, hürriyet gibi kavramları kullanmıştır.

Eserleri

• Rübab-ı Şikeste, Haluk’un Defteri, Rübab’ın Cevabı, Şermin, Tarih-i Kadim

Cenap Şahabettin ( 1870 – 1934 )

Muallim Naci’nin tesiriyle divan şiiri tarzında eserler verdi.

Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hamit Tarhan’ın etkisiyle Servet-i Fünun’da Batı tarzında şiirler yazdı.

Parnasizmden ve sembolizm etkisi ile şiirler yazdı.

Tüm şiirlerini aruz ölçüsüyle kaleme almıştır.

Şiiri ahenkli bir resme benzetir. Elhan-ı Şita bu şiirlerinden biridir.

“Sanat, sanat içindir” görüşünü savunmuştur.

Nesir türünde ise nükteli yazılar yazmıştır.

Şiirde de nesirde de süslü anlatıma önem verir.

Atasözü niteliğinde yazmış olduğu Tiryaki Sözleri adlı eser 100 Temel Eser arasındadır.

Eserleri

• Şiir: Damat, Seçme Şiirleri, Bütün Şiirler
• Tiyatro: Körebe
• Düzyazı: Hac Yolunda, Avrupa Mektupları, Evrakı Eyyam, Nesr-i Harp, Nesr-i Sulh, Tiryaki Sözleri, William Shakespeare

Halit Ziya Uşaklıgil ( 1866 – 1945 )

Servet-i Fünun ile birlikte Türk edebiyatının en önemli roman ve hikâye yazarlarından biridir.

Türk romancılığının babası olarak nitelendirilir.

Realizm ve natüralizm etkisi ile birlikte romanlarında romantizm de geniş yer tutar.

Güçlü bir hikâye tekniğine sahiptir.

Romanlarında ağır ve süslü bir dil kullanır.

Servet-i Fünun döneminin en büyük sanatçısı ve artistik nesrin kurucusudur.

Romanlarında gözlem büyük yer tutar.

Batılı anlamda Türk romancılığının asıl gelişimi Halit Ziya Uşaklıgil ile başlar.

Roman ve hikâyelerin de olaylar “köşk, yalı konak, saray” gibi yerlerde geçer.

Halit Ziya Uşaklıgil mensur şiirinin batılı anlamdaki ilk temsilcisidir. Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler adlı iki eseri bu türde yazılmıştır.

Eserleri

• Roman: Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekâsı, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar, Sefile
• Öykü: Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Küçük Fıkralar, Bir Yazın Tarihi, Solgun Demet, Hikâye-i Sevda, Hepsinden Acı, Aşka Dair, Kadın Pençesi
• Anı: 40 Yıl, Acı Bir Hikâye, Saray ve Ötesi

Mehmet Rauf ( 1875 – 1931 )

Halit Ziya Uşaklıgil’den sonra Servet-i Fünun edebiyatının en güçlü romancısı Mehmet Rauf tur.

Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı Eylül, Mehmet Rauf’a aittir.

Hikâye ve romanlarında romantizm etkisi görülür.

Servet-i Fünun atmosferine uygun olarak romanları hüsran ve hayal kırıklığı ile biter.

İnsan ruhunun derinliklerini ve psikolojik durumları başarıyla işlemiştir.

Günlük siyasi çekişmeler ve sosyal hayat ile ilgilenmemiştir.

Eserleri

• Roman: Eylül, Ferda-yık Garam, Bir Gün, Genç Kız Kalbi,  Karanfil ve Yasemin, Böğürtlen, Define, Son Yıldız, Kan Damlası
• Öykü: İhtizar, Son Emel, Hanımlar Arasında, Bir Aşkın Tarihi, Üç Hikâye, Kadın İsterse, Eski Aşk Geceleri
• Oyun: Ferdi Ve Şürekâsı, Pençe, Yağmurdan Doluya
• Mensur Şiir: Siyah İnciler

Hüseyin Cahit Yalçın ( 1875 – 1957 )

Edebi eserlerin yanında eleştirmendir.

Eski edebiyatın karşısında yeni edebiyatı yani Batı’yı savunmuştur. Birçok sanatçı ile eski yeni tartışmasına girmiştir.

Eserlerini realist bir üslupla ve gözleme dayanarak oluşturmuştur.

“Sanat için sanat” görüşünü kabul eder.

Servet-i Fünun dergisini yönetmiştir.

Eserleri

• Roman: Nadide, Hayal İçinde
• Hikâye: Hayat-ı Muhayyel, Hayatı Hakikiye Sahneleri, Niçin Aldatırlarmış
• Anı: Edebi Hatıralar, Siyasi Anılar
• Tenkit: Kavgalarım

Süleyman Nazif ( 1869 – 1927 )

Namık Kemal‘in etkisinde kalmıştır.

Eserlerini sosyal temalar içerisinde işlemiştir.

Milli duyguları eserlerine yansıtmıştır.

Aruz vezninde vazgeçmemiştir.

Sadeleşme ve Türkçülük akımının karşısında yer almıştır.

Eserleri

• Şiir: Gizli Figanlar, Firak-ı Irak, Malta Geceleri

Ahmet Hikmet Müftüoğlu ( 1870 – 1927 )

Önce Servet-i Fünun daha sonra Yeni Lisan ve Türkçülük akımları içerisinde yer almıştır.

Milli konularda sade bir dil kullanmıştır.

Türkçülük akımı etkisinde yazdığı yazıları Çağlayanlar adlı eserinde toplamıştır. Çağlayanlar şiir kitabı MEB 100 Temel eser arasındadır.

Türkçülük hareketinin kurucuları arasındadır.

Eserleri

• Hikâye: Haristan ve Gülistan, Çağlayanlar
• Roman: Gönül Hanım
• Düz Yazı: Hazine-i Fünun, Dersaadet, İnci, Yeni İnci

Ali Ekrem Bolayır, Hüseyin Suat Yalçın, Hüseyin Siret Özsever Faik Ali Ozansoy, Ahmet Şuayip, Saffet Nezihi, Celal Sahir Erozan Servet-i Fünun edebiyatının diğer sanatçılarıdır.

Fecr-i Ati Edebiyatı ve Sanatçıları

Ahmet Haşim ( 1884 – 1933 )

Türk edebiyatının en tanınmış yazarlarındandır.

Abdülhak Hamit Tarhan, Şeyh Galip, Tevfik Fikret gibi ünlü sanatçıların etkisinde kalmıştır.

Resimli Kitap, Serveti Fünun, Cevap, Dergâh, Yeni Mecmua, Yeni Türk, Aşiyan gibi dergilerde yazmıştır.

Şiir hakkındaki görüşlerini Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar başlığı ile anlatmıştır.

Şiirde Empresyonizm (izlenimcilik) akımının etkisinde kalmıştır.

Kendi iç dünyasında yaşadığı izlenimlerim şiirleri vasıtasıyla dış dünyaya yansıtmıştır.

Şiirlerinde anne, hastalık, ölüm, gece, çocukluk ve hatıralar temaları sıkça işlenmiştir.

Ahmet Haşim’in en belirgin özelliği karamsarlıktır.

Şiiri bir musiki gibi telakki etmiş ve kelimeleri bir ahenk içerisinde bir araya getirmiştir.

Aruz ölçüsünü kullanan Ahmet Haşim Arapça ve Farsça sözcüklere süslü bir dille kullanmıştır.

Fecr-i Ati Topluluğu’nun en önemli sanatçısıdır.

Eserleri

• Şiir: Göl Saatleri, Piyale
• Makale fıkra: Gurabahane-i Laklakan, Bize Göre
• Gezi: Frankfurt Seyahatnamesi

Fecr-i Ati edebiyatının diğer önemli sanatçıları Emin Bülent Serdaroğlu ve Tahsin Nahit’tir.

Milli Edebiyat Dönemi Sanatçıları ve Eserleri 

Ömer Seyfettin ( 1884 – 1920 )

Modern öykücülüğün Türk edebiyatındaki en büyük temsilcisidir.

Genç Kalemler dergisinde 1911 yılında yayınladığı Yeni Lisan başlıklı yazısı ile tanınmıştır.

Türkçenin Arapça ve Farsçanın esaretinden kurtulması gerektiğini savunmuştur.

Ali Canip Yöntem ve Ziya Gökalp ile Milli Edebiyat akımının öncüsüdür.

Kişisel tecrübelerine ve tarihsel olaylar ile halk geleneklerine dayanarak öyküler yazmıştır.

Pembe İncili Kaftan, Kaşağı, Diyet, Beyaz Lale en ünlü öyküleridir.

Maupassant tarzı yani olay hikâyesi yazmıştır.

Eserlerini günlük konuşma dili ile sade ve halk lisanına yakın bir şekilde yazmıştır.

Türk edebiyatının millileşmesi için çalışmıştır.

Hikâye dışında diğer türler ve de eserleri vardır.

Eserleri

• Öykü: Yüksek Ökçeler, Gizli Mabet, Bahar Ve Kelebekler, Beyaz Lale, Asilzadeler, Başını Vermeyen Şehit, Bomba, Diyet, İlk Düşen Ak, Falaka, Forsa, Pembe İncili Kaftan, Perili Köşk, Zeytin Ekmek
• Roman: Ashap-ı Kehfimiz, Efruz Bey, Yalnız Efe

Ziya Gökalp ( 1876 – 1924 )

“Sanat toplum içindir” anlayışıyla yazmıştır.

Türk edebiyatı içerisinde Türkçülük akımını başlatan kişilerin başında gelir.

Eserlerini sade ve günlük konuşma dili ile yazmıştır.

Şairliğinin yanında fikir adamlığı ile öne çıkmıştır.

Yeni Hayat adlı kitabı ile Türkçülük akımının idealini ve çerçevesini çizmiştir.

Ziya Gökalp’in savunduğu düşünceler Yeni Türk Devleti’nin kurulmasında kanun niteliği taşımıştır.

Ziya Gökalp’in Altın Işık kitabı MEB 100 Temel Eser içerisinde yer almaktadır.

Türk mitolojisine dikkat çekilmesi Ziya Gökalp ile başlar.

Şiirleri didaktik (öğretici) niteliktedir.

Yıkılan Osmanlı Devleti’ne yeni bir arayış olarak Türkçülük akımını geliştirmiştir.

Türkçülük akımına yönelik olarak Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak adlı kitabını yazmıştır.

Eserleri

• Şiir: Kızılelma, Yeni Hayat, Altınışık Düzyazı: Türkleşmek İslamlaşmak Muasırlaşmak, Türkçülüğün Esasları, Türk Töresi, Doğruyol, Türk Medeniyet Tarihi

Ali Canip Yöntem ( 1887 – 1967 )

Yeni Mecmua ve Genç Kalemler dergisinde başyazarlık yapmıştır.

Türkçülük ve Milli Edebiyat akımının önde gelen isimlerindendir.

Türkçülük akımı karşısında yer alan birçok edebiyatçı ile tartışmalara girmiştir.

Türk dilinin sadeleşmesi için çalışmıştır.

Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin ile birlikte Milli Edebiyatın lider kadrosundadır.

Eserleri

• Şiir: Geçtiğim Yol
• Düz Yazı: Milli Edebiyat ve Cenap Beyle Münakaşalarım, Epope, Türk Edebiyatı Antolojisi, Ömer Seyfettin’in Hayatı ve Eserleri, Edebi Nevi İlerle Mesleklere Dair Malumat

Mehmet Emin Yurdakul ( 1869 – 1944 )

Türkçülük ve milli edebiyat akımının önde gelen isimlerindendir.

Şiirlerini hece ölçüsüyle yazmıştır.

Halk şiiri tarzında sade ve günlük dil kullanmıştır.

Coşkulu ve hamasi bir üslubu vardır.

Türk şairi olarak tanınır.

Şiirleri içerik yönünden heyecan ve ideal barındırırken teknik yönden zayıftır.

Eserleri

• Şiir: Türkçe Şiirler, Türk Sazı, Ey Türk Uyan, Tan Sesleri, Ordunun Destanı, Dicle Önünde, Hasta Bakıcı Hanımlar, Turan’a Doğru, Zafer Yolunda, İsyan ve Dua, Aydın Kızları

Hamdullah Suphi Tanrıöver ( 1885 – 1966 )

Türk edebiyatındaki gür sesli hatiplerden biridir.

Türkçülük akımının en şiddetli savunucularındandır.

Milli mücadele döneminde hitabet ile halkı yetkilendirilmiştir.

Tanrıöver soyadı Atatürk tarafından verilmiştir.

Önce Fecr-i Ati daha sonra milli edebiyat içerisinde yer almıştır

Eserleri

• Düz yazı: Dağ Yolu, Günebakan

Fuat Köprülü ( 1890 – 1966 )

Dünyaca ünlü bir kitaplığa sahiptir.

Önce Fecr-i Ati içinde yer alan Köprülü daha sonra Türkçülük akımı üyesi olmuştur.

Edebiyat Tarihi çalışmaları ile tanınır.

Edebi kişiliğinden çok bilim adamları öne çıkmıştır.

Türk edebiyat ve uygarlık tarihinin incelenmesinde büyük katkı sağlamıştır.

Türk tarihini modern bir anlayışla tetkik etmiştir.

Eserleri

• Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Türk Edebiyatı Tarihi, Türkiye Tarihi, Bugünkü Edebiyat, Azeri Edebiyatına Ait Tetkikler, Milli Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşirleri ve Divanı Türki Basit, Divan Edebiyatı Antolojisi, Türk Saz Şairleri

Yusuf Akçura ( 1876 – 1935)

Türkçülük akımının önde gelen isimlerindendir.

Türk Tarih Kurumunu kuran bilim adamları arasında yer alır.

Siyasi tarih profesörüdür.

Üç Tarz-ı Siyaset adlı kitabı Türkçülüğün başyapıtı olarak kabul edilir.

Eserleri

• Mevkufiyet Hatıraları, Rusya’daki Türk Tatar Müslümanların Şimdiki Vaziyeti ve Emelleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun Dağılma Devri, Türk Yıllığı, Üç Tarz-ı Siyaset

Aka Gündüz ( 1886 – 1958 )

Çocuk Bahçesi ve Genç Kalemler dergisinde yazmıştır.

Sade bir dille Milli Edebiyat Akımına ait görüşlerini anlatmıştır.

60’tan fazla eseri vardır.

Öykülerinde realist bir yaklaşım sergilemiştir.

Romanlarını halka mesaj vermek için yazmıştır.

Eserleri

• Roman: Bu Toprağın Kızları, Dikmen Yıldızı, Odun Kokusu, Tank – Tango, İki Süngü Arasında, Çapkın Kız, Yaldız, Ben Öldürmedim Ünlem Kokain, Aysel, Üvey Ana, Aşkın Temizliği, Zekeriya Sofrası, Giderayak, Yayla Kızı
• Hikâye: Türk Kalbi, Türk’ün Kitabı, Muhterem Katil, Kurbağacık, Hayattan Hikâyeler, Meçhul Asker
• Şiir: Bozgun, Çocuk Kalbi, Türk Duygusu

Milli Edebiyattan Etkilenen Sanatçılar

Halide Edip Adıvar ( 1884 – 1964 )

Türk edebiyatının en ünlü kadın romancılardandır.

Eserlerinde romantizm ve realizm etkisi görülür.

Aşk, kadın ve milli mücadele temaları üzerine eserler yazmıştır.

Türkçülük, milliyetçilik ve memleketçilik konularını işlemiştir.

Eserlerinde kadınlar güçlü yönleri ile ön plandadır.

Kahramanlarının erkek gözüyle anlatır.

Romanları teknik ve dil olarak zayıftır.

İlk dönem romanlarında aşk konularını işleyen Halide Edip Adıvar 2. dönemde Milli Mücadele ve Kurtuluş Savaşı temalarını işlemiştir.

3. dönemde ise toplum ve talebi üzerine eserler vermiştir.

Gözleme dayanan hikâye ve romanlarını realist bir üslupla oluşturmuştur.

Eserleri

• Roman: Raik’in Annesi, Seviye Talip Handan, Yeni Turan, Son Eseri, Mev’ud Hüküm, Ateşten Gömlek, Kalp Ağrısı, Vurun Kahpeye, Zeyno’nun Oğlu, Sinekli Bakkal, Yolpalas Cinayeti, Tatarcık, Sonsuz Panayır, Döner Ayna, Akile Hanım Sokağı, Sevda Sokağı, Çaresiz
• Hikâye: Harap Mabetler, Dağa Çıkan Kurt, İzmir’den Bursa’ya, Kubbede Kalan Hoş Sada
• Anı: Mor Salkımlı Ev, Türk’ün Ateşle İmtihanı
• Tiyatro: Kenan Çobanları, Maske ve Ruh

https://www.youtube.com/watch?v=KQzplZ0tujs

Yakup Kadri Karaosmanoğlu ( 1889 – 1974 )

Türk edebiyatının en önemli romancılarındandır.

Önce Serveti Fünun ve Fecr-i Ati’de, daha sonra Milli Edebiyatta yer almıştır.

Romanlarında yaşadığı toplumun sorunlarına değinmiştir.

Tanzimat’tan Cumhuriyete kadar olan Türk toplumunun geçirdiği aşamaları eserlerine yansıtmıştır.

Romanlarında realist bir üslup ele almış, gözleme dayalı eserler yazmıştır.

Romanları teknik bakımdan diğer milli edebiyat sanatçılarından sağlamdır.

Maupassant tarzı ile öykülerini yazmıştır.

En ünlü romanı Yaban, Kurtuluş Savaşı yıllarını anlatmaktadır.

Romanın yanında tiyatro, anı, mensur şiir, hikâye gibi türlerde de yazmıştır

Eserleri

• Roman: Kiralık Konak, Nur Baba, Hüküm Gecesi, Sodom ve Gomore, Yaban, Ankara, Bir Sürgün, Panorama, Hep O Şarkı
• Hikâye: Bir Serencam, Rahmet, Milli Savaş Hikâyeleri
• Anı: Zoraki Diplomat, Anamın Kitabı, Vatan Yolunda, Politikada 45 Yıl, Gençlik ve Edebiyat Hatıraları
• Mensur Şiir: Erenlerin Bağından, Okun Ucundan

Reşat Nuri Güntekin (1889 – 1956)

Hem Milli Edebiyatın hem de Türk edebiyatının en ünlü roman yazarlarındandır.

Çalıkuşu romanı Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir.

Romanlarında yaşadığı toplumun sosyolojik ve psikolojik durumunu yansıtmıştır.

Realist bir üslupla yazdığı romanlarında Anadolu halkının gerçek yaşamını ortaya koymuştur.

Hikâyede Maupassant tarzını benimsemiş bir olay öykücüsüdür.

Eserlerini sade ancak zengin bir kelime hazinesi ile oluşturmuştur.

Eserleri

• Roman: Çalıkuşu, Gizli El, Damga, Dudaktan Kalbe, Akşam Güneşi, Bir Kadın Düşmanı, Yeşil Gece, Acımak, Yaprak Dökümü, Kızılcık Dalları, Gökyüzü, Eski Hastalık, Ateş Gecesi, Değirmen, Miskinler Tekkesi, Kavak Yelleri, Harabelerin Çiçeği, Son Sığınak, Kan Davası
• Hikâye: Gençlik ve Güzellik, Eski Ahbap, Tanrı Misafiri, Sönmüş Yıldızlar, Leyla ile Mecnun
• Oyun: Hançer, Eski Rüya, Ümidin Güneşi, İhtiyar Serseri, Eski Şarkı, Balıkesir Muhasebecisi, Tanrıdağı Ziyafeti
• Gezi Yazısı: Anadolu Notları

https://www.youtube.com/watch?v=Nt2i1v7C31c

Refik Halit Karay ( 1888 – 1965 )

Önceleri Milli Mücadele aleyhine yazılar yazdı, daha sonra Yeni Lisan ve Milli Edebiyat akımını benimsedi.

Hikâye ve roman yazarı olarak önemli bir yere sahiptir.

Roman tekniği ve anlatımı bakımından güçlüdür.

Anılarını ve bazı eserlerini gözleme dayandırarak gerçek yaşantısından aktarmıştır.

Memleket Hikâyeleri ve Gurbet Hikâyeleri en bilinen anı eserleridir.

Romanlarında toplumun geçirdiği sosyal siyasal ekonomik değişimleri aktarır.

Geniş bir ansiklopedik bilgiye sahip olan Refik Halit Karay, eserlerinde bunu hissettirir.

Kirpi takma ismi ile yazılar yazmıştır.

Eserleri

• Roman: İstanbul’un İçyüzü, Yezid’in Kızı, Çete, Sürgün, Anahtar, Bu Bizim, Yeraltında Dünya Var, Dişi Örümcek, Bugünün Saraylısı, İki Bin Yılının Sevgilisi, İki İsimli Kadın, Kadınlar Tekkesi, Karlı
• Dağdaki Ateş, Dört Yapraklı Yonca, Sonuncu Kadeh, Yerini Seven Fidan, Ekmek Elden Su Gölden, Ayın On Dördü, Yüzden Bahçe
• Öykü: Memleket Hikâyeleri, Gurbet Hikâyeleri
• Mizah: Sakın Aldanma İnanma Kanma, Kirpinin Dedikleri, Ago Paşa’nın Hatıraları, Guguklu Saat, Ay Peşinde

[ad2]

Mehmet Akif Ersoy ( 1873 – 1936 )

Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad dergilerinde yazmıştır.

İslam Birliği düşüncesini savunur.

Geniş bir Arap ve İran kültürüne sahiptir.

Aruz veznini Türkçeye en iyi uygulayan şairlerden biridir.

Sanat toplum içindir görüşünü savunur.

Meydan şairi olarak bilinir.

Şiirlerini gözleme ve tasvire dayandırır.

Manzum hikâye alanında en başarılı sanatçılardan biridir.

Küfe ve Seyfi Baba adlı manzum hikâyeleri bu türün en başarılı örnekleridir.

Lirik ve didaktik bir şairdir.

İstiklal Marşı ve Çanakkale Şehitlerine adlı şiirleri en bilinen eserleridir.

Şiirlerini Safahat adlı kitabında toplamıştır.

İstiklal Marşı Safahat’ta yer almaz.

Safahatın İçeriği Şöyledir: 1. Kitap Safahat, 2. Kitap Süleymaniye Kürsüsünde, 3. Kitap Hakkın Sesleri, 4. Kitap Fatih Kürsüsünde, 5. Kitap Hatıralar, 6. Kitap Asım, 7. Kitap Gölgeler

Yahya Kemal Beyatlı ( 1884 – 1958 )

Aruz vezni ile şiirler yazmıştır.

Divan şiiri ile modern şiir arasında bir köprü mesabesindedir.

Şiirlerinde Türk tarihine sıkça temas eder.

Şiirlerinde toplum ruhunu ve Türk tarihini yansıtır.

Türk şiirindeki neo-klasik akımın temsilcilerindendir.

Şiirlerinde ahenk ve ritim ön plandadır.

Şiirlerini öz şiir anlayışı ile yazar.

Batı taklitçiliğine şiddetle karşı çıkar.

Kültürel değerleri, musikiyi, ulusal halk zevkini dile getirir.

Parnasizmin etkisinde kalmıştır.

Sadece Ok şiirini hece ölçüsüyle yazmıştır.

Tarih, Osmanlı, sonsuzluk, aşk, tabiat, deniz, ölüm, rindlik en sık işlediği temalardandır.

Akıncı, Sessiz Gemi, Mohaç Türküsü, Endülüs’te Raks şiirleri en bilinen eserleridir.

Birçok şiiri bestelenmiştir; bunlar arasında Aziz İstanbul en bilinenidir.

Eserleri

• Şiir: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgârıyla, Rubailer ve Hayat’ın Rubailerini Türkçe Söyleyiş, Bitmemiş Şiirler
• Düzyazı: Aziz İstanbul, Eğil Dağlar, Siyasi Hikâyeler, Siyasi ve Edebi Portreler, Edebiyata Dair, Mektuplar, Makaleler

Hüseyin Rahmi Gürpınar ( 1864’te 1944 )

Serveti Fünun dönemindeki bağımsız sanatçılardandır.

Natüralizm akımının etkisinde gözlem ve deneye dayalı romanlar yazmıştır.

Eserlerinde sosyal eleştiri yapar ve mizah unsurları kullanır.

İstanbul’un kenar mahallelerini, sıradan halk kesimlerini anlatır.

Sokağın anahtarını elinde tutan yazar olarak anılmaktadır.

Çok sayıda eseri vardır.

Eserleri

• Roman: Şık, İffet, Mürebbiye, Metres, Tesadüf, Şıpsevdi, Nimetşinas, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Gulyabani, Sevda Peşinde, Hakka Sığındık, Efsuncu Baba, Meyhanede Hanımlar, Mezarından Kalkan Şehit, Kesikbaş
• Öykü: Kadınlar Vaizi, Namusla Açlık Meselesi, Tünelden İlk Çıkış, Gönül Ticareti, Melek Sanmıştım Şeytanı

Ahmet Rasim ( 1865 – 1932)

Gazeteci yazardır.

Eserlerinden toplumun her kesiminden insanları, kültürleri ve inançları kendi özgün üslubuyla ve orijinal şive ve konuşmalarıyla aktarır.

İstanbul ağzı ve konuşma dili ile romanlarını yazan Ahmet Rasim, gözleme önem verir.

Servet-i Fünun edebiyatının karşısında yer alıp sosyal fayda ilkesini benimsemiştir.

İstanbul’un bütün gelenek ve göreneklerini eserlerinde yansıtır.

Asıl ünü romanlarından ziyade gazetelerde yazmış olduğu deneme, fıkra, makale, sohbet, gezi yazısı ve hatıra türündeki eserleriyle ortaya çıkmıştır.

Eserleri

• Fıkra Ve Makale: Makalat ve Musahabat, Tarih ve Muharrir, Şehir Mektupları, Eşkâl-i Zaman, Gülüp Ağladıklarım, Muharrir Bu Ya
• Anı: Gecelerim, Muharrir Şair Edip, Falaka
• Roman ve Hikâye: İlk Sevgi, Afife, O Çehre, İki Günahkâr, Bir Sefilenin Evrak-ı Metrukesi

Rıza Tevfik Bölükbaşı ( 1869 – 1949)

Fransızca, İbranice, İngilizce, İspanyolca, Farsça , , Ermenice ve Arapça bilmektedir.

Felsefe, edebiyat, Tıp ve folklor ile ilgilenmiştir.

Gelibolu’daki saz ve tekke şairlerinin etkisi ile şiirler yazdı.

Şiirlerini heceyi savunmasına rağmen aruz vezniyle yazdı.

Aşk, anı, vatan hasreti, tabiat, gurbet temalarını işledi.

Eserleri

• Şiir: Serab-ı Ömrüm
• Düz Yazı: Felsefe Dersleri, Mufassal Kamus-u-ı Felsefe

Cumhuriyet Dönemi Sanatçıları ve Eserleri

Öz Şiir Anlayışı İle Yazan Sanatçılar

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901- 1962)

Şiirde imge estetik ve müzikal bir kaygı taşımıştır.

Türk edebiyatının en güçlü sanatçılarından biridir.

Zaman kavramı ve Ahmet Hamdi Tanpınar Türk edebiyatında birlikte anılır.

Bursa’da Zaman şiiri en çok bilinen eseridir.

Eserlerinde kişilerin iç dünyasını ve benliklerini sergilemiştir.

Bilinçaltı Ahmet Hamdi Tanpınar’ın eserlerindeki önemli bir temadır.

Hikâye ve romanlarında toplumsal meselelere karakterler üzerinden temas eder.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Sahnenin Dışındakiler bu türden eserlerdir.

Huzur romanında eski ile yeni yaşam tarzları arasında yaşanan çatışmaları dile getirmiştir.

Edebiyattan başka tarih konularına da ilgi duymuştur.

En ünlü denemesi Beş Şehir adlı eseridir.

Eserleri

• Öykü: Abdullah Efendi’nin Rüyaları, Yaz Yağmuru
• Şiir: Şiirler
• Roman: Mahur Beste, Huzur, Sahnenin Dışındakiler, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Aydaki Kadın
• Deneme: Beş Şehir, Edebiyat Üzerine Makaleler, Yaşadığım Gibi
• İnceleme: Tevfik Fikret, Namık Kemal, Yahya Kemal, 19 Asır Türk Edebiyatı Tarihi

Cahit Sıtkı Tarancı (1910-1956)

Açık anlaşılır ve temiz dili ile şiirler yazmıştır.

Ahmet Hamdi Tanpınar ve Necip Fazıl Kısakürek ile beraber Fransız şiirinde etkilenmiştir.

35 yaş şiiri en meşhur eseridir.

Şiirde ölçü ye kelimelere ve kafiyeye büyük önem vermiştir.

Ölüm ve yalnızlık şairde öne çıkan temalardır. Bununla beraber yaşama sevinci eserlerinde kendisini hissettirir.

Yaşadığı iç bunalımları çocukluğu, kırgınlıkları ve özlemlerini şiiri yansıtır.

Eserleri

• Şiir: Ömrümde Sükût, 35 yaş, Düşten Güzel, Sonrası

https://www.youtube.com/watch?v=Kk86rbAeF1c

Ahmet Muhip Dıranas (1909-1980)

Şiirde ahenk ve üslubu çok önem vermiştir.

Ses ve Şiir dili Ahmet Muhip Dıranas için büyük önem taşır.

Modern Fransız sembolist derinden etkilenmiştir.

Ölçü ve ayağa sıkı sıkıya bağlı kalan Ahmet Muhip Dıranas Anadolu, memleket, aşk, doğa ve tarih temalarını işlemiştir.

Eserleri

• Şiir: şiirler
• Oyun: Gölgeler, O Böyle İstemezdi

Necip Fazıl Kısakürek (1905 -1983)

Türk edebiyatında sultan’u-ş şuara unvanını alan birkaç şairden biridir.

Mistik şair olarak da bilinir.

Şiirin yanında tarih eleştiri, biyografi, öykü ve roman gibi birçok türde eser vermiştir.

Türk edebiyatındaki bütün şiir dönemlerine hâkim olan Necip Fazıl Kısakürek, şiiri iç ve dış yapısıyla bir bütün olarak oluşturmuştur.

Şiirlerinde ve diğer eserlerinde insanın iç bunalımlarını, burunlarını, çıkmazlarını ve düşünce dünyasını irdelenmiştir.

Bütün şiirlerini çile adlı eserinde toplamıştır.

Büyük Doğu dergisini hayatı boyunca çıkarmıştır. 

Eserleri

• Şiir: Örümcek Ağı, Kaldırımlar, Ben ve Ötesi, Sonsuzluk Kervanı, Çile
• Öykü: Hikâyelerim
• Roman: Aynadaki Yalan Oyun: Tohum, Bir Adam Yaratmak, Künye, Namı Diğer Parmaksız Salih, Reis Bey, Abdülhamid Han,

Yedi Meşaleciler 

Ziya Osman Saba (1910 – 1957)

Daha önce Servet-i Fünun’da yazan Ziya Osman Saba Yedi Meşaleciler topluluğuna katılmıştır.

Grubun en bilinen sanatçısıdır.

Lirik ve içten söyleyişi ile yazdığı şiirleri açık ve sade bir dille ifade eder.

Çocukluk anıları yaşam, geçmişe duyulan özlem en çok işlediği temalardır.

Hem hece ölçüsüyle hem de klasik nazım biçimleri ile yazmıştır.

Eserleri

• Şiir: Sebil Ve Güvercinler, Geçen Zaman, Nefes Almak
• Hikâye: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi, Değişen İstanbul Yedi Meşale

Grubunun Diğer Sanatçıları; Yaşar Nabi Nayır, Vasfi Mahir Kocatürk, Sabri Esat Siyavuşgil, Cevdet Kudret Solok, Kenan Hulusi Koray Ve Muammer Lütfi Bahşi’dir

Toplumcu Şiir Sanatçıları 

Nazım Hikmet Ran (1901 – 1963)

Şeyh Bedrettin Destanı ile tanınmıştır.

Rus şair Mayakovski’den etkilenmiş ve gelecekçilik akımını benimsemiştir.

Kuvay-ı Milliye Destanı ve Memleketimden İnsan Manzaraları adlı eserleri ile tanınmıştır.

Hece ölçüsünün kalıplarını kırarak kendi tarzı ile özgün şiirler oluşturmuştur.

İlk şiir kitabı 835 satır ile şairliği duyulmuştur.

Ölçüsüz hecesiz ve geleneksel şiir kalıplarının dışında bir şiir anlayışı geliştirmiştir.

Düşüncelerini sarsıcı ve canlı bir dile sahiptir.

Şairliğinin yanında öykü, oyun ve mektup gibi türlerde de eserler vermiştir. 

Eserleri

• Şiir: Güneşi İçenlerin Türküsü, 835 Satır, Kuvay-ı Milliye, Yatar Bursa Kalesi’nde, Memleketimden İnsan Manzaraları, Yeni Şiirler, La Fontaine’den Masallar
• Oyun: Kafatası, Ferhat İle Şirin Yusuf İle Men ofis, Demokles’in Kılıcı, Kadınların İsyanı
• Öykü: Hikâyeler, Çeviri Hikâyeler
• Roman: Kan Konuşmaz, Yeşil Elmalar, Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim
• Masal: Masallar Mektup Nazım İle Piraye, Cezaevinden Mehmet Fuat’a Mektuplar

Rıfat Ilgaz (1911 -1993)

Toplumcu şiir akımının önde gelen sanatçılarındandır.

Birçok dergi ve gazetede şiirleri yayınlanmıştır.

Önceleri ölçülü ve uyaklı şiirler yazan Rıfat Ilgaz daha sonra serbest nazıma dönmüştür.

Eserlerinde toplumun geride kalmış kesimlerini, işçilerin öğrencilerin mahkûmların esnafların sorunlarını dile getirmiştir.

Türk edebiyatında sosyalist hikâye yazarlarının öncüsü durumundadır.

Eserlerinde siyasi, ideolojik ve mizahi bir üslupla Yalın ve sade bir anlatımla oluşturmuştur.

Türk mizah eserlerinin baş eserlerinden birisi olan Hababam Sınıfı Rıfat Ilgaz a aittir.

Karadeniz Kıyıcığında adlı romanı ile yöresel ve toplumsal gerçekler arasındaki ilişkiyi, Bizim Koğuş isimli eserinde hastanelerdeki sorunları, Yıldız Karayel eserinde ise kırsal kesimin sorunlarını işlemiştir.

Eserleri

• Şiir: Yarenlik, Sınıf, Yaşadıkça, Devam, Üsküdar’da Sabah Oldu, Soluk Soluğa
• Roman: Hababam Sınıfı, Karartma Geceleri, Pijamalı Var, Karadeniz’in Kıyıcığında, Sarı Yazma, Yıldız Karayel, Halime Kaptan, Meşrutiyet Kıraathanesi, Apartman Çocukları, Hoca Nasrettin ve Çömezleri
• Hikâye: Radarın Anahtarı, Donkişot İstanbul’da, Nerede O Eski Usturalar, Saksağanın Kuyruğu, Garibin Horozu
• Anı: Yokuş Yukarı, Bizde Yaşadık, Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra

Ahmet Arif (1927 – 1991)

1940-1950 yılları arasında beraber, inkılapçı gençlik, Meydan, Militan, Kaynak gibi birçok mecmuada şiirleri yayınlandı.

Toplumcu Gerçekçi akımının en usta şairlerindendir.

Lirik epik ve koçaklama tarzında kendi üslubuyla şiirler yazmıştır.

Kendine özgü üslubu ve ezgiye yatkın anlatışı ile Türk edebiyatındaki usta şairler arasında yerini almıştır.

Eserlerinde emekçi ve ezilen halkın duygularını dile getirmiştir.

Birçok şiiri bestelenmiş olan Ahmet Arif’in en ünlü şiiri Hasretinden Prangalar Eskittim adlı eseridir.

Eserleri

• Şiir: Hasretinden Prangalar Eskittim, Yurdum Benim Şahdamarım

Ceyhun Atıf Kansu (1919 -1978)

Çocuk Hastalıkları Uzmanı olan Ceyhun Atıf Kansu Ülkü, Millet ve İstanbul

Dergilerinde şiirlerini yayımlamıştır.

Halk şiiri tarzında yazan Ceyhun Atuf Kansu destansı bir üsluba sahiptir.

Halkın özlemlerini, duygu ve sevinçlerini şiirlerinde yansıtmıştır.

Hoşgörü, insanlık sevgisi, ulusal bağımsızlık ve dua şiirlerinde sıkça işlediği temalardır.

Vakit, Ulus Varlık ve Seçilmiş Hikâyeler adlı dergilerde öyküleri çocuk dergisinde İsyan Masalları yayınlanmıştır.

Ayrıca Varlık, Yön, Papirüs, Türk Dili gibi ünlü dergilerde şiirleri yayınlanmıştır.

Eserleri

• Atatürk ve Kurtuluş Savaşı, Atatürkçü Olmak, Bir Kasabadan Resimler, Güneş Salkımı, Halk Albümü, Halk Önderi Atatürk, Sakarya Meydan Savaşı

Toplumcu Gerçekçi Şiirin Diğer Önemli Sanatçıları: Ercüment Behzat Lav, Hasan İzzettin Dinamo Cahit Irgat, Muharrem Niyazi Akıncıoğlu, A. Kadir, Fethi Giray, Enver Gökçe, Ömer Faruk Toprak, Şükran Kurdakul, Hasan Hüseyin, Mehmet Başarandır.

Beş Hececiler 

Faruk Nafiz Çamlıbel (1898 – 1973)

İlk şiirlerini 1. Dünya Savaşı sırasında aruz ölçüsüyle yazmıştır.

Şarkın Sultanları adlı şiir kitabı aruz ölçüsüyle yazdığı tek kitabıdır.

Daha sonra Dinle Neyden adlı şiir kitabını tamamı ile hece ölçüsüyle yazmıştır.

Hece ölçüsünü sıradanlıktan kurtarıp yeni bir tarz ve zengin bir üsluba çevirmiştir.

Türkçeyi en güzel kullanan şairlerden biri olarak kabul edilir.

Aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık, milli tarih ve Anadolu en çok işlediği temalardır.

İç Anadolu’da öğretmenlik yaptığı sıralarda Anadolu gerçeğini şiirlerine yansıtmıştır.

Anadolu’daki izlenimlerini Han Duvarları adlı şiirinde dile getirmiştir.

Çoban Çeşmesi ve Akarsu şiirleri ile Anadolu insanının tarihsel macerasını anlatmıştır.

Manzum tiyatro türünde Canavar adlı piyes yazmıştır.

En bilinen eserleri Han Duvarları, Dinle Neyden, Çoban Çeşmesi ve Sanat adlı şiiridir.

Eserleri

• Şiir: Çoban Çeşmesi, Suda Halkalar, Bir Ömür Böyle Geçti, Şarkın Sultanları, Gönülden Gönülle, Grinle Neyden, Akıncı Türküleri, Zindan Duvarları, Han Duvarları

Beş Hececiler Şiir akımının diğer sanatçıları: Orhan Seyfi Orhon, Halit Fahri Ozansoy Enis Behiç Koryürek, Yusuf Ziya Ortaç’tır.

Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şairler

Kemalettin Kamu (1901 – 1948)

İlk şiirlerinde aruz kullanan şair, daha sonra hece ölçüsüne dönmüştür.

Yurt sevgisi, gurbet, aşk, milli kurtuluş konularında şiirler yazmıştır.

Büyük Mecmua, Dergâh, Varlık, Kalem ve Oluş dergilerinde şiirleri yayınlanmıştır.

İçten, ince ve safi bir üslubu vardır.

Millî Mücadele Döneminde yazdığı birçok şiir marş ve şarkı olarak seslendirilmiştir.

En bilinen şiirleri arasında Bingöl Çobanlarına, Kimsesizlik, Gurbet, İrşat, Hicret adlı eserleri vardır.

Eserleri

• Şiir: Kemalettin Kamu, Hayatı, Şahsiyeti ve Şiirleri adlı kitap ile yayımlanmıştır.

Arif Nihat Asya (1904 – 1975)

Milli ve manevi duyguların yüksek bir söyleyiş ile seslendirmiştir.

Adana’nın kurtuluş gününde yazdığı Bayrak şiiri ile bayrak şairi olarak anılmıştır.

Şiire aruzla başlamış ve rubai türünde çok fazla şiir yazmıştır.

Rubailerini 5 ayrı kitapta yayımlamıştır.

Sonraları hece ölçüsü ve serbest tarzda da şiirler yazmıştır.

Türklüğü, Türk tarihini, milli ve manevi duyguları yoğun bir şekilde işlemiştir.

Eserleri

• Şiir: Heykeltıraş, Ayetler, Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor, Kubbe-i Hadra, Kökler ve Dallar, Dualar ve Âminler, Rubaiye-i Arif

Ahmet Kutsi Tecer (1901 – 1967)

Edebiyata şiirle başlamış, Dergâh ve milli Mecmua gibi dergilerde yazmıştır.

Hece ölçüsüyle şiirler yazan Ahmet Kutsi Tecer halk edebiyatı motiflerini kullanmıştır.

Memleket ve milli şiirleri ile bilinir.

Şiirlerinde bir ezgi havası da hâkimdir.

Âşık Veysel Şatıroğlu’nu Türk edebiyatına kazandırmıştır.

Batıya özenenlere eleştirmiş tamamen yerli edebiyatı savunmuştur.

Folklor ve halk edebiyatı alanında çalışmalar yapmıştır. 

Eserleri

• Şiir: Şiirler
• Tiyatro: Koçyiğit Köroğlu, Köşe Başı, Satılık Ev, Bir Pazar Günü 

Orhan Şaki Gökyay (1902 – 1994)

Güzelleme ve koçaklama tarzında hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır.

En ünlü şiiri Bu Vatan Kimin adlı eseridir.

Edebiyat tarihi ile ilgili inceleme ve araştırma çalışmalarında bulunmuştur.

Türk Dili, Nesil, Türk Folklor Araştırmaları, Tarih ve Toplum gibi dergilerde yazı ve eleştirileri yayımlanmıştır.

Eleştirileri Destursuz Bağa Girenler adlı kitapta toplanmıştır.

Eserleri

• Şiir: Birkaç Şiir
• Eleştiri: Destursuz Bağa Girenler
• Diğer eserleri: Dede Korkut, Türklerde Karagöz, Bugünkü Dille Dede Korkut Masalları, Kâbus Name, Kâtip Çelebi.

Necmettin Halil Onan (1902 – 1968)

Ulusal ve milli duyguları işlemiştir.

Dur Yolcu diye başlayan Bir Yolcuya adlı şiiri ile ün kazanmıştır.

Önceleri aruz ölçüsüyle yazmış daha sonra heceye dönmüştür.

Eserleri

• Şiir: Çakıl Taşları, Bir Yudum Daha

Cumhuriyet döneminde milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren diğer şairler ise Zeki Ömer Defne, Ömer Bedrettin Uşaklı, Şukufe Nihal ve Behçet Kemal Çağlar’dır.

Garip Hareketi (1. Yeni) 

Orhan Veli Kanık (1914 – 1950)

Türk edebiyatında serbest şiirin öncüsü kabul edilir.

Aruz ve hece ölçüsüyle şiirler yazmış, daha sonra serbest ölçüye dönmüştür.

Şiir anlayışını, çıkardığı Garip adlı şiir kitabının önsözünde dile getirmiş ve eski edebiyata ağır eleştirilerde bulunmuştur.

Şiirlerinde sıradan vatandaşın ve sokaktaki halkın duygularını dile getirmiştir.

Yaşama sevinci, gündelik hayat ve basit duygular Orhan Veli’nin işlediği konular arasındadır.

Birçok Batılı sanatçıdan çeviri yapmıştır.

La Fontaine Masalları yapmış olduğu çevirilerden en bilinenindir.

Nasrettin Hoca Hikâyeleri adlı kitabında fıkraları şiirsel bir dille anlatmıştır.

Türk şiirinde o güne kadar beğenilmeyen konulara temas etmiştir.

Şiirlerini günlük konuşma diliyle ve sade bir üslupla yazmıştır. 

Eserleri

• Şiir: Garip, Vazgeçemediğim, Destan Gibi, Yenisi, Karşı, Bütün Şiirleri
• Düz yazı: La Fontaine’nin Masalları, Nasrettin Hoca Hikâyeleri, Orhan Veli Nesir Yazıları, Denize Doğru Garip Hareketinin

Garip Akımının Diğer Önemli Sanatçıları Oktay Rıfat Horozcu Ve Melih Cevdet Anday’dır. 

Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir 

Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914 -2008)

Adını Türk edebiyatında yavaşlayan Ömür adlı şiiri ile duyurmuştur.

Varlık, Kültür Haftası, Aile, İnkılapçı Gençlik, Yeditepe ve Türk Dili dergilerinde şiirleri yayımlanmıştır.

Türkçe’nin ses bayrağı olarak anılmaktadır.

Önceleri ölçülü ve uyaklı şiirler yazarak Faruk Nafiz, Necip Fazıl ve Ahmet Hamdi Tanpınar gibi şairlerin izinden gitmiştir.

Daha sonra kendi özgün çizgisini oluşturmuş ve Türk şiirine yeni bir soluk getirmiştir.

70’in üzerinde kitabı olan Fazıl Hüsnü Dağlarca Türk edebiyatının en üretken şairleri arasındadır.

Kendine özgü hayaller ve semboller dünyasına sahiptir.

Çocuk ve Allah kitabı ile Türk edebiyatının en tanınmış şairleri arasına girmiştir.

Toplumsal gerçekleri kendi kurduğu simge, hayal ve mecazlarla anlatmıştır.

Türk edebiyatında tarz olarak en benzersiz sanatçılardan birisidir.

Çocuk şiirleri ile bilinmektedir.

Şiir üzerine çok fazla ödül almıştır.

Epik şiir tarzında Kurtuluş Savaşı ile ilgili yazdığı destansı şiirleri ile Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. 

Eserleri

• Şiir: Çocuk ve Allah, Havaya Çizilen Dünya, Üç Şehitler Destanı, Toprak Ana, İstiklal Savaşı Samsun’dan Ankara’ya, İstanbul Fetih Destanı, Türk Olmak, Çanakkale Destanı, 19 Mayıs Destanı, Malazgirt Ulumaması, Kınalı Kuzu Ağıtı, Çukurova Konaklaması, Yunus Emre’de Olmak.

Hilmi Yavuz (1936- )

İkinci Yeni akımının etkisinde imgesel şiirler yazdı.

Gelenek ile çağdaş tarz arasında kendine özgü bir biçim ve içerik sergiledi.

Yalnızlık, hüzün, kaçış ve ölüm en çok işlediği temalardır.

İkinci Yeni anlayışının modern edebiyattaki en belirgin sanatçılarındandır.

Eski şiirimize, tasavvuf ve mitolojiye göndermeler yapmıştır.

İrfan Külyutmaz ismi ile mizahi yazılar yazmıştır.

Eserleri

• Şiir: Bakış Kuşu, Bedrettin Üzerine Şiirler, Doğuş Şiirleri, Yaz Şiirleri, Gizemli Şiirler, Zaman Şiirleri, Hüzün ki En Çok Yakışandır Bize, Gülün Ustası Yoktur, Erguvan Şiirleri, Küller ve Zaman

Özdemir Asaf  (1923-1981)

İlk şiirleri Serveti Fonun dergisinde yayınlanmıştır.

Şiirlerinde insan ve toplum ilişkilerini işlemiştir.

Taşlama ve mizah eserlerinde rastlanan diğer unsurlardır.

Sevgi, ayrılık, ölüm en çok işlediği temalar dur.

Şiirin bir mesaj vermesi gerektiği düşüncesine karşıdır.

Eserleri

• Şiir: Şakacı, Dünya Kaçtı Gözüme, Bir Kapı Önünde, Yumuşaklıklar Değil, Çiçekleri Yemeyin, Yuvarlağın Köşeleri

Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir Akımının Diğer Sanatçıları Behçet Necati İl, Asa Halet Çelebi, Cahit Küleği, Necati Cumali’dir.

Mavi Akımı (Maviciler)

Attila İlhan (1925-2005)

İlk şiirlerini Divan şiirinin etkisiyle yazmıştır.

Birinci ve İkinci Yeni şiir akımlarına karşı duruşu ile bilinir.

Toplumcu gerçekçi anlayışla daha yakındır.

Şiiri tamamen toplumsal ideoloji ve mesaj verme aracı olarak kullanılmasına karşıdır.

Şiirlerinde imla kurallarının bütünü ile reddetmiş ve kendine özgü bir imla oluşturulmuştur.

Şiirlerinde büyük harf kullanmamıştır.

Şiirlerinde imge zenginliği, belli bir ses düzeni ve coşkulu bir anlatım kendisini hissettirir.

Batılı Latince kelimelerin şiirlerine dikkat çekmeye çalışmış ve karmaşık bir dünyada yaşıyoruz imajı vermiştir.

Şiirlerinde sinema tekniğini kullanarak toplumun resmini çekmiştir.

Sisler Bulvarı adlı kitabında ülke insanına dair yoksulluk, mutsuzluk ve özdeyişleri karamsar bir dille anlatmıştır.

Şiirlerinin yanında çok fazla roman da yazmıştır.

Kurtlar Sofrası adlı romanında Atatürk dönemi yayın dünyasını anlatmıştır.

Sinema eleştirmenliği ve senaryo yazarlığı da yapmıştır. 

Eserleri

• Şiir: Var, Sisler Bulvarı, Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği, Yasak Sevişmek, Tutku’nun Günlüğü, Elde Var Hüzün, Korkunun Krallığı, Ayrılık Sevdaya Dâhil
• Roman: Sokaktaki Adam, Zincir Eğer Birbirine Benzemez, Kurtlar Sofrası, Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Der Saadet’te Sabah Ezanları, Gezi, Kira
• Deneme-Eleştiri: Abbas Yolcu, Hangi Edebiyat, Batının Deli Gömleği, Ulusal Kültür Savaşı Mavi

Akımının Diğer Sanatçıları Ferit Edgü ve Ahmet Oktay’dır.

Hisarcılar 

Mehmet Çınarlı (1925 -1999)

Hisar dergisinin kurucusu ve Hisarcıları bir araya gelen sanatçıdır.

Sonbahar duyguları adlı şiiri ile Türk edebiyatında tanınır.

Çınaraltı, Çağrı, Ilgaz, Türk Yurdu ve Hisar dergilerinde şiirleri yayımlanmıştır.

Şiirlerinde geleneğe bağlılık, Türk edebiyatında manevi yönelişin gerekliliği milli değerler ve sağduyu konuları öne çıkmaktadır.

Aruz ve hece ile şiirler yazmıştır.

Bir Yeni Dünya kurmuşum adlı şiiri ile bilinir. 

Eserleri

• Şiir: Güneş Renginde Kadehlerle, Gerçek Hayali Aştı, Bir Yeni Dünya Kurmuşum, Zaman Perdesi 

Yavuz Bülent Bakiler (1936- )

Gezi inceleme ve deneme gibi birçok türde eserleri olmasına rağmen şairliği ile bilinir.

Anadolu sanatçısıdır.

Anadolu’nun ve insanının özlemlerini, acılarını, duygularını dile getirir.

Günlük konuşma dili ile sade ve doğal bir üslupla yazar.

Eserlerinde milli ve manevi duyguları seslendirir.

Eserleri ve yapmış olduğu televizyon programları ile birçok ödüle layık görülmüştür. 

Eserleri

• Şiir: Yalnızlık, Duka, Seninle, Harman
• Gezi: Üsküp’ten Kosova’ya, Türkistan

Hisarcılar akımının diğer önemli sanatçıları Munis Faik Ozansoy, İlhan Geçer, Gültekin Samanoğlu, Mustafa Necati Karaer, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu, Halide Nusret Zorluğuna ve Bekir Sıtkı Erdoğan’dır.

İkinci Yeni Şiiri 

Cemal Süreyya (1931 – 1990)

İkinci Yeni şiirinin önde gelen sanatçı ve kurucularındandır.

Şiirde anlamsızlık görüşünü benimsemiştir.

Sürükleyici bir dili ve coşku dolu bir üslubu vardır.

Şiirin alanlarını genişletmiştir.

Şiirde cinselliği kullanan şairlerin başında gelir şiirlerinde iğneleme ve ironi yoğun bir yer tutar.

Dil ve kelime oyunlarına yer verir.

Şiirlerinin yanında deneme ve düz yazıları da vardır.

Eserleri

• Şiir: Üvercinka, Göçebe, Beni Öp Sonra Doğur Beni, Sevda Sözleri, Sıcak Nal, Güz Bitiği, Sevda Sözleri
• Düz Yazı: Şapkam Dolu Çiçekle, Günübirlik, Aydınlık Yazıları, Papirüsten Başyazılar
• Antoloji: 100 Aşk Şiiri

Edip Cansever (1928 -1986)

İkinci Yeni şiirinin en özgün örneklerini vermiştir.

“Masada Masaymış Ha” şiiri ile tanınır, dergisini çıkarmıştır.

Yer Çekimli Karanfil adlı kitabı ile İkinci Yeni şiirinin tanınmasında etkili olmuştur.

Bireyin yalnızlığı ve yabancıların getirdiği sonsuzu arayış çabasını işlemiştir.

Şiirde konuşma dilinin rahatlığını sonuna kadar kullanmıştır. 

Eserleri

• Şiir: İkindi Üstü, Dirlik Düzenlik, Yer Çekimli Karanfil, Umutsuzlar Parkı, Petrol, Sonrası Kalır, Şairin Seyir Defteri, İlkyaz Şikâyetçileri 

Sezai Karakoç (1933 -)

İkinci Yeni şiirinin en uzun süre yaşayan ve en güçlü şairi sayılır.

İlk dönem şiirlerinde anne, sevgi, çocuk ve ölüm gibi temaları işlemiştir.

İkinci Yeni şiirini İslam düşüncesi ile bağdaştıran şairdir.

İkinci Yeni şiirine metafizik kavramını o sokmuştur.

Modern sanatın İslam’a uygun olduğunu düşünür.

Batı şiirini ve geleneksel Türk edebiyatına iyi tahlil etmiş.

Biçimde Batı alanında İslam düşüncesini şiirlerinde yansıtmıştır.

En bilinen şiiri Mona Rosa modern bir Leyla ile Mecnun şiiri kabul edilir. 

Eserleri

• Şiir: Körfez, Şahdamarı, Sesler, Hızır’la Kırk Saat, Taha’nın Kitabı, Gül Muştusu, Zamana Adanmış Sözler, Leyla İle Mecnun

İkinci Yeni Hareketinin Diğer Şairleri: İlhan Berk, Turgut Uyar, Ece Ayhan, Ülkü Tamer, Metin Eloğlu, Turgay Gönenç, Özdemir İnce, Ahmet Oktay, Kemal Özer, Engin Günce, Ercüment Uçarı ve Nihat Ziyalın’dır. 

İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir 

İsmet Özel (1944 -1970)

1970’lerin ortalarına kadar devrimci sol çizgide eserler veren İsmet Özel 1970’lerin ortasından sonra İslami bir çizgiye yönelmiştir.

İkinci Yeni şiirinin özümsemek de birlikte şiirlerinde toplumsal bir başkaldırı ve isyan sezilir.

Şiir hayatında İkinci Yeni, Toplumcu Şiir ve İslami dünya görüşü olmak üzere 3 devre bulunur.

Eserleri

• Şiir: Geceleyin Bir Koşu, Evet İsyan, Cinayetler Kitabı, Celladıma Gülümserken, Erbay’ın, Bir Yusuf Masalı
• Deneme: 3 Mesele, Şiir Okuma Kılavuzu, Zor Zamanda Konuşmak, Bakanlar ve Görenler 

Can Yücel (1926 – 1999)

Çeşitli edebiyat kültür ve siyaset dergilerinde yazılar yazmıştır.

Şiirlerinde müstehcen ve argo sözcüklere sık yer verdiği için kovuşturmaya uğramıştır.

Kendine özgü bir dili üslubu ve lirizmi vardır.

Sevgi Duvarı adlı şiiri ile tanınmıştır.

Şiirlerinde bireyi, toplumu ve siyasal yönetimi mizahi bir dille eleştirir.

Doğa, insanlar, olaylar ve kavramlar, heyecanlar ve duyumlar Can Yücel’in işlediği konulardandır.

Eserleri

• Şiir: Yazma, Sevgi Duvarı, Bir Siyasinin Şiirleri, Kısa Devre, Kuzgunun Yavrusu

İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiirin Diğer Temsilcileri Şunlardır: Ataol Behramoğlu, Süreyya Berfe, Metin Demirtaş, Özkan Mert, Metin Eloğlu, Gülten Akın, İlhan Demir Aslan, Refik Durbaş, Metin Altıok, Ali Püsküllüoğlu, Eray Canberk, Özdemir İnce, Şennur Sezer, Talat Sait Halman, Osman Türkay, Nihat Behram ve Ahmet Telli.

1980 Sonrası Şiir 

Murathan Mungan (1955 -)

Şiirlerinde en çok işlediği şehir Mardin’dir.

Folkloru ve mitolojiyi şiire taşımıştır.

Edebiyat dünyasına katıldığı şiir yarışmalarındaki başarılarıyla tanınmıştır.

Eserleri

• Şiir: Osmanlıya Dair Hikâye, Kum Saati, Yaz Sinemaları, Eski Kırkbeşlikler, Mırıldandıklarım, Mürekkep Balığı. 

Hüseyin Atlansoy (1962 – )

Diriliş, yönelişler, Yedi iklim, Bir de Dergâh, Kaçkar ve Hece gibi dergilerde yazmıştır.

Mistik metafizik bir şiir anlayışına sahiptir.

Âşık, ölüm, çocuk, medeniyet, şehir şiirlerinde sıkça kullandığı temalardır.

Eserleri

• Şiir: İntihar İlacı, Balkon Çıkmazında Efendilik Tarihi, İlk Sözler, Kaçak Yolcu, Karşılama Töreni 

1980 Sonrası Şiirinin Diğer Şairleri

Tuğrul Tanyol, Haydar Ergülen, Enver Ercan, İhsan Deniz, Şavkar Altınel, Yaşar Miraç, Adnan Özer, Hüseyin Ferhat, Lale Müldür, Vural Bahadır Bayrıl, Osman Hakan, Ahmet Erhan, Nevzat Çelik, Metin Cengiz, Küçük İskender, Sunay Akın, Metin Celal, Arif Ay, Ali Günüvar. 

Hikâye ve Romanda Toplumcu Sanatçılar 

Sabahattin Ali (1907 – 1948)

Varlık dergisindeki yazıları ile edebiyat dünyasında tanınmıştır.

Eserlerinde aydınların halkı küçük görmesini ve köy şehir kavramlarını işlemiştir.

Dil ve anlatımında soyut ögeler değil gerçekçi ve gözlemci bir bakış açısı sezilir.

Psikolojik ve toplumsal tahlillerde başarılıdır.

Kendi hayatından ve sizinle diye gerçeklerden yola çıkmıştır.

İlk yazdığı Kuyucaklı Yusuf adlı romanı ile bilinir.

En çok okunan diğer eserlerin İçimizdeki Şeytan ve Kürk Mantolu Madonna adlı romanlarıdır.

Eserleri

• Roman: Kuyucaklı Yusuf, İçimizdeki Şeytan, Kürk Mantolu Madonna 

Orhan Kemal (1914 – 1970)

Toplumsal gerçekçi edebiyatının önde gelen yazarlarındandır.

Geçimini roman yazarak temin etmiştir.

Eserlerinde köy kent ilişkisi, emekçi ve patron arasındaki mücadeleler, toplumdaki haksızlıklar konu edilmiştir.

Baba Evi, Avare Yıllar ve Cemile adlı üç romanı yazarın çocukluk ve gençlik yıllarını anlatır.

27 roman ve çok sayıda hikâye yazmıştır.

Eserleri

• Roman: Baba evi, Avare yıllar, Murtaza, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde, Devlet Kuşu, Dünya Evi, Hanımın Çiftliği, Eskici ve Oğulları, kanlı Topraklar, Kaçak
• Hikâye: Ekmek Kavgası, Sarhoşlar, Çamaşırcının Kızı, Kardeş Payı, Mahalle Kavgası

https://www.youtube.com/watch?v=ebqdzsoUsAI

Kemal Tahir (1914 -1970)

Edebiyata şiirle başladı, Göl İnsanları adlı uzun hikâyesi ile tanındı.

Türk edebiyatının en üretken yazarlarındandır.

Eserlerinde köy ve köylü sorunları, yakın tarih, töre ve inançlarla birlikte toplumsal yaşantılar en sık işlediği konulardır.

Eserleri

• Roman: Sağır Dere, Esir Şehrin İnsanları, Kör Duman, Rahmet Yolları Kesti, Esir Şehrin Mahpusu, Yorgun Savaşçı, Devlet Ana, Kurt Kanunu, Yol Ayrımı 

Yaşar Kemal (1922 – 2016)

İlk hikâye kitabı Sarı Sıcak, ilk romanı İnce Memed’dir.

İnce Memed romanı ile edebiyat dünyasında tanınmıştır.

30’dan fazla eseri vardır.

Eserlerinde Cumhuriyet dönemi ve ilerleyen tarihlerdeki Çukurova, Toroslar ve Anadolu insanının içinde bulunduğu meselelere ışık tutmuş, dile getirmiştir.

Kırsal kesimde yaşanan bozuk toprak düzeni, töre cinayetleri, halkın sömürülüşü gibi konuları sıkça işlemiştir.

Bireyin ruh çözümlemesinde başarılıdır.

Yalın, akıcı ve sürükleyici bir dili vardır.

Eserlerinde halk dilini ve yerel söyleyişleri kullanmıştır.

Üç Anadolu Efsanesi, Ağrı Dağı Efsanesi, Binboğalar Efsanesi gibi eserleri destansı mahiyette yazılmış tır.

Eserleri

• Roman: Beyaz Mendil, İnce Mehmet, namus düşmanı, Alageyik, Yer Demir Gök Bakır, Üç Anadolu Efsanesi, Binboğalar Efsanesi, Ölmez Otu, Ağrı Dağı Efsanesi, Çakırcalı Efe, Yağmurcuk kuşu
• Hikâye: Sarı Sıcak, Bütün Hikâyeler 

[ad3]

Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı) (1890 -1973)

Eserlerinde deniz atmosferinden ve deniz kenarında yaşayan insanlardan söz etmiştir.

Balıkçılar, balıkçılık, deniz edebiyatı, deniz insanlarının duyguları olmak üzere denize dair her şeyi eserlerinde işlemiştir.

Sınıf çatışması, ezilen insanlar ve başkaldırı temas ettiği diğer konulardır.

Roman tekniği bakımından kusurludur.

Eserleri

• Öykü: Merhaba Akdeniz, Ege’nin Diri, Yaşasın Deniz, Gülen Ada, Çiçeklerin Düğünü
• Roman: Aganta Burkina Borinada, Bulamaç, Deniz Gurbetçileri, Ötelerin Çocuğu, Turgut Reis, Uluç Reis
• Anı: Mavi Sürgün

Roman ve Hikâyede Diğer Toplumcu Sanatçılar Şunlardır: Sadri Ertem, Fakir Baykurt, Kemal bil başar, Samim Kocagöz, Faik Baysal, Aziz Nesin, Dursun Akçam, Talip Apaydın, Muzaffer buyrukçu, Tahsin Yücel, Cevdet Kudret, Orhan Duru.

Bireyin İç Dünyasını Ele Alan Sanatçılar 

Peyami Safa (1899 -1961)

Geçimini yazmış olduğu eserler ile sağlamıştır.

Server Bedi takma adıyla gazete yazıları ve hikâyeler yazmıştır.

Türk edebiyatının en güçlü kalemlerinden birisidir.

Felsefe ve psikoloji hâkimdir.

Batılı Roman tekniğini çok iyi kavramıştır.

Eserlerinde psikolojik tahlil önemli yer tutar en bilinen eserleri Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Fatih Harbiye ve Matmazel Noraliya’nın Koltuğu romanlardır.

Romanlarında ruhsal çözümlemeleri, hastalık, tartışma, ümit acı, sevinç ve kararsızlıklar ile bunalımlar geniş yer tutar.

Doğu Batı çatışması ve bu iki kültür arasında kalan Türk insanını eleştirel bir gözle işlemiştir.

Eserleri

• Roman: Gençliğimiz, Şimşek, Sözde Kızlar, Mahşer, Bir Akşamdı, Canan, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Fatih Harbiye, Bir Tereddütün Romanı, Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, Yalnızız, Biz İnsanlar 

Tarık Buğra (1918 -1994)

Hikâyelerinden ve romanlarında Aşk, kişinin içine düştüğü yalnızlık ve boşluk, hüzün, kader, sonsuzluk duygusu gibi temaları işlemiştir.

Köy ve kasaba hayatını orta sınıf insanları üzerinden anlatmıştır.

Kişilerin iç dünyasını çözümleme çabası başarılıdır.

Eserlerinde yaşadığı dönemi ve Kurtuluş Savaşı’nı işlemiştir.

Küçük Ağa adlı eseri en tanınmış romanıdır.

Eserleri

• Öykü: Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur, İki Uyku Arasında, Hikâyeler
• Roman: siyah Kehribar, Küçük Ağa, Küçük Ağa Ankara’da, İbiş’in Rüyası, firavun imanı, Gençliğim Eyvah, Osmancık, Yağmur Beklerken

Semiha Ayverdi (1906- 1993)

İstanbul ve İstanbul yaşantısı üzerinde yazdığı yazılar ile tanınmıştır.

İlk romanı Aşk Budur adlı eseridir.

Eslerinde geleneksel tasavvufa bağlı mistik görüş ağır basmaktadır.

Tasavvufu tarihsel bir süreçte geçmişten geleceğe yönelen bir çizgide işlemiştir.

Geçmişe duyduğu özlemi anlattığı Roman İbrahim Efendi Konağı’dır.

Eserleri

• Roman: İbrahim Efendi Konağı, Aşk Budur, Batmayan Gün, Mabette Bir Gece, Son Menzil, Yolcu Nereye Gidiyorsun. 

Mustafa Kutlu (1947 -)

Sanat hayatına şiir ve resim yaparak başlamıştır.

Hareket, düşünce, Hisar, Türk Edebiyatı ve yönelişler dergisinde yazılar yazmıştır.

Dergâh dergisini kurmuş ve yönetmiştir.

Eserlerinde Anadolu, birey ve toplum ilişkisi, köy ve kasaba yaşantıları, köy kent çelişkisi sıkça işlediği konulardır.

Son dönem eserlerinden insanlar üzerinde hâkim olan hırsı, ticari endişeler ve zengin olma hevesi geniş yer tutar.

Türk edebiyatında Uzun Hikâye ekolünü Mustafa Kutlu başlatmıştır.

Eserlerinde dili oldukça sade, yalın ve kimi zaman da yerel halk diliyle kullanmıştır.

Uzun Hikâye adlı eseri televizyon dizisi olarak uyarlanmıştır.

Eserleri

• Hikâye: Ortadaki Adam, Yokuşa Akan Sular, Yoksulluk İçimizde Ya Tahammül Ya Sefer, Bu Böyledir, Hüzün ve Tesadüf, Uzun Hikâye, Beyhude Ömrüm.

Abdülhak Şinasi Hisar (1883  – 1963)

Eserlerinde İstanbul yaşantısı, Rumelihisarı, Büyükada, Çamlıca gibi mekânlar sıkça yer tutar.

Dili anlaşılır ve akıcıdır okta İstanbul’daki eğlence hayatı mesire yerleri, başıboş ve dengesiz insanları konu edilmiştir.

Eserleri

• Roman: Fahim Bey Ve Biz, Çamlıca’daki Eniştemiz, Ali Nizami Beyin Alafrangalığı Ve Şeyhliği Anı Deneme: Boğaziçi Mehtapları, Boğaziçi Yalıları, Geçmiş Zaman Köşkleri

Modernizmi Esas Alan Sanatçılar 

Sait Faik Abasıyanık (1906 – 1954)

Öykülerini sanat kaygısından ve yapmacıktan uzak bir dille yazmıştır.

O sebeple konuşma dili ağır basmaktadır.

Deniz, doğa, balıkçı kahvesi, kasaba insanları Sait Faik’in en çok işlediği konulardır.

Çehov tarzı hikâyenin öncü isimlerindendir. İnsan ve toplum, sınıf ayrılıkları, işçi işveren ilişkileri, yoksulluk ve zenginlik, toplumdaki dengesizlikler işlediği temalardır.

Eserlerini gözleme dayalı ve gerçekçi bir üslupla yazmıştır.

Hiçbir edebi anlayışın etkisinde kalmamıştır.

Eserleri

• Hikâye: Semaver, Sarnıç, Şahmerdan, Lüzumsuz Adam, Mahalle Kahvesi, Havada Bulut, Kumpanya, Kayıp Aranıyor, Son Kuşlar, Alemdağ’da Var Bir Yılan, Tüneldeki Çocuk
• Roman: Medar-ı Maişet Motoru, Kayıp Aranıyor

Orhan Pamuk (1952 – )

1970’li yıllarda Yeditepe dergisinde yazdığı yazılar ile edebiyat dünyasına girmiştir.

Hançer, Cevdet Bey ve Oğulları adlı romanlarıyla Türkiye’de, Beyaz Kale romanı ile uluslararası alanda güne kavuşmuştur.

Türk edebiyatının en çok tartışılan yazarlarından biridir.

Post modern romancılık anlayışının içinde yer alan bir sanatçıdır.

Eserlerinde düşünce özgürlüğü, demokrasi ve insan hakları gibi konuları işlemiştir.

Kar isimli kitabı ile 2006 yılında Nobel Edebiyat ödülünü almıştır.

Eserleri

• Roman: Cevdet Bey ve Oğulları, Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar, Masumiyet Müzesi

Oğuz Atay (1934 -1977)

Cumhuriyet döneminin en ünlü roman ve öykü yazarlarındandır.

Tutunamayanlar adlı romanı ile TRT roman ödülü kazanmıştır.

Batılı post modern romanın Türk romanına uyarlayan kişidir.

Bireyin iç dünyasındaki konuşmaları, bilinç akışı ve düşlerini değişik söyleyişler ile romanlarına yansıtmıştır.

Eserleri

• Roman: Tutunamayanlar, Tehlikeli Oyunlar, Bir Bilim Adamının Romanı
• Hikâye: Korkuyu Beklerken 

Rasim Özdenören (1940 – )

Varlık dergisinde yazmaya başladı.

Yedi güzel adamdan biri olarak kabul edilir.

Eserlerinde Anadolu insanını, köyü, kasabayı ve şehri ayrıntılı bir şekilde tasvir etmiştir.

Düz yazılarında hikâye ve romanlarında şiirsel bir atmosfer sezilir.

Bazı hikayeleri televizyon filmi olarak uyarlanmıştır.

TBMM tarafından üstün hizmet ödülüne layık görülmüştür.

Cumhurbaşkanlığı kültür ve sanat kurulu üyesidir

Eserleri

• Roman: Gül Yetiştiren Adam
• Hikâye: Hastalar Ve Işıklar, Çözülme, Çok Sesli Bir Ölüm, Çarpılmışlar, Denize Açılan Kapı, Kuyu, Ansızın Yola Çıkmak

Modernizmi esas alan diğer sanatçılar şunlardır: Haldun Taner, Yusuf Atılgan, Bilge Karasu, Nezihe Meriç, Attila İlhan, Adalet Ağaoğlu, Ferit Edgü, Vüsat Bener, Pınar Kür, Latife Tekin, İnci Aral, Mustafa Mirasoğlu, Hulki Aktunç 

Göstermeye Bağlı Metin Sanatçıları

Haldun Taner (1915 -1986)

Türk edebiyatının öncü yazarlarındandır.

Hikayelerinden yozlaşmış insanları ikiyüzlü ve dengesiz kişilikleri işlemiştir.

Toplumun aksayan yönlerini eleştirel bir dil ile anlatmıştır.

Eserlerinde hiciv ve mizah bir aradadır.

Türk tiyatrosunun kilometre taşlarından biridir Keşanlı Ali Destanı Türk tiyatrosundaki epik tiyatronun ilk örneğidir.

Fazilet Eczanesi ve Huzur Çıkmazı adlı oyunları da Türk edebiyatında en bilinen eserleridir.

Eserleri

• Öykü: Yaşasın Demokrasi Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu, On İkiye Bir Var, Sançho’nun Sabah Yürüyüşü
• Oyun: Fazilet Eczanesi, Lütfen Dokunmayın, Huzur Çıkmazı, Astronot Niyazi, Aşk u Sevda, Ay Işığında Şamata, Hayırdır İnşallah, Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım

Turgut Özakman (1930 – )

Kişi toplum çatışmalarını eserlerinde sıkça işlemiştir.

Nesil uyuşmazlıkları, aile hayatı sanatçının işlediği diğer konulardır.

Eserleri

• Oyun: Ah Şu Gençler, Töre, Fehim Paşa Konağı, Hastane, Karagöz’ün Dönüşü, Şu Çılgın Türkler, Üç Destan
• Roman: Korkma İnsancık Korkma, Atatürk Yeniden Samsun’da, Şu Çılgın Türkler, Diriliş Çanakkale, Cumhuriyet Türk Mucizesi

Göstermeye Bağlı Edebi Metin Yazan Diğer Sanatçılar Şunlardır: Muhsin Ertuğrul, Orhan Asena, Recep Bilginer, Refik Erduran, Turan Oflazoğlu, Güngör Dilmen, Cahit Atay, Cevat Fehmi Başkurt, Nazım Kurşunlu, Sabahattin Kudret Aksal, Başar Sabuncu, İsmet Küntay, Sabahattin Engin, Selahattin Batu, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Vasıf Öngören, Nezihe Araz, Muzaffer İzgi, Tuncer Cücenoğlu 

Öğretici Metin Yazarları 

Nurullah Ataç (1898 – 1957)

Deneme türündeki yazılarıyla bilinmektedir.

Modern anlamda denemenin ilk örneklerini vermiştir.

Türk edebiyatında çeviri, deneme, eleştiri ve günlük türünde yazıları ile tanınmıştır.

Yazılarını konuşma dili ile yazmıştır.

Eski edebiyatı sert bir şekilde eleştirir.

Eserleri

• Deneme Eleştiri Söyleşi: Günlerin Getirdiği, Sözden Söze, Karalama Defteri, Ararken, Diyelim, Söz Arasında, Okuruma Mektuplar, Günce

Falih Rıfkı Atay (1894- 1971)

İlk yazılarını Servet-i Fünun dergisinde yayınlanmıştır.

Daha sonra milli edebiyat akımının etkisinde kalmıştır.

Türk edebiyatında anı türünde başarılı eserler vermiştir.

Atatürk’ün bana anlattıkları, Çankaya ve Atatürk neydi eserleri bu türdedir.

Harf inkılabının önderlerindendir. 

Eserleri

• Anı: Ateş Ve Güneş, Zeytin Dağı, Atatürk’ün Bana Anlattıkları, Mustafa Kemal’in Mütareke Defteri, Çankaya, Atatürk’ün Hatıraları, Atatürk Ne İdi
• Gezi: Faşist Roma, Kaybolmuş Makedonya, Denizaşırı, Bizim Akdeniz, Tuna Kıyıları 

Nurettin Topçu (1909 – 1975)

Felsefe ve sosyoloji alanında yazılar yazmıştır.

Bilim, ahlak, toplum ve eğitim gibi birçok geniş alanda kitapları vardır.

Hareket dergisini ömrünün sonuna kadar çıkarmaya devam etmiştir.

Eserleri

• Deneme İnceleme: Garbın İlim Zihniyeti Ve Ahlak Görüşü, Mehmet Akif, Türkiye’nin Maarif Davası, Yarınki Türkiye, Varoluş Felsefesi, İslam Ve İnsan, İradenin Davası, Devlet ve Demokrasi, Kültür ve Medeniyet, Mevlâna ve Tasavvuf 

Cemil Meriç (1916 – 1987)

İnsan, Yücel, 20. Asır, Yeni İnsan, Türk Edebiyatı, Doğuş ve Edebiyat dergilerinde yazılar yazmıştır.

Hisar dergisinde denemeleri yayınlanmıştır.

Fransızcadan çok sayıda tercüme yapmıştır.

Doğu ve Batı medeniyeti üzerine inceleme ve araştırmalarda bulunmuştur.

Dil ve kültür üzerine kitaplar yazmıştır.

Geniş bir genel kültüre ve kelime hazinesi ne sahiptir.

Yüzlerce makale yazmıştır.

Eserleri

• Deneme İnceleme: Umran’dan Uygarlığa, Kırk Ambar, Bir Dünyanın Eşiğinde, Bu Ülke, Mağaradakiler, Işık Doğudan Gelir, Kültürden İrfan’a, Jurnal

Öğretici Metinler Alanında Yazmış Olan Diğer Türk Sanatçılar Şunlardır: Sabahattin Eyüboğlu, Suut Kemal Yetkin, Mehmet Kaplan, Adnan Binyazar, Salah Birsel, Mehmet Fuat, Nihat Sami Banarlı, Nihat Sırrı Örük, İsmail Habip Sevük, Nedim Gürsel, Buket Uzuner, Ruşen Eşref Ünaydın, Ercüment Ekrem Talu, Oktay Akbal, Şevket Rado, Burhan Felek, Çetin Altan 

Diğer Önemli Sanatçılar 

Memduh Şevket Esendal (1883 -1952)

Çehov tarzı öykücülüğün temsilcilerindendir.

Yaşama sevinci, kuvvet, ümit ve neşe işlediği konular arasındadır.

Kişileri basit ve gerçekçi olarak işlemiştir.

Eserleri

• Roman: Ayaşlı Ve Kiracıları, Miras, Vassaf Bey Öykü: Bir Kucak Çiçek, Gövdeli Mehmet, İhtiyar Çilingir, Kelepir, Mendil Altında, Otlakçı, Kızıma Mektuplar, Ev Ona Yakıştı

Abbas Sayar (1923 -1999)

Toplumsal gerçekçi edebiyatın temsilcilerindendir.

Yılkı Atı adlı romanı ile tanınmıştır.

Romanların daha şiirsel ve akıcı bir dil kullanmıştır.

Eserlerinde köy edebiyatı, Anadolu insanının sorunlarını işlemiştir.

Eserleri

• Roman: Yılkı Atı, Çello, Can Şenliği, Dik Bayır, Tarla Başı Salkım Saçak, El Eli Yur El de Yüzü 

Selim İleri (1949 – )

Papirüs, Yeni Edebiyat, Yeni Dergi, Türk Dili, Türkiye Defteri, Milliyet Sanat gibi birçok dergide yazılar yazmıştır.

Cumartesi Yalnızlığı adlı öyküsü ile tanınmıştır.

Pastırma Yazı ve Bir Denizin Eteklerinde adlı kitapları da yazarın diğer bilinen eserleridir.

Eserleri

• Roman: Destan Gönüller, Her Gece Bodrum, Cehennem Kraliçesi, Bir Akşam Alacası, Hayal ve Istırap, Hepsi Alev
• Öykü: Cumartesi Yalnızlığı, Pastırma Yazı, Dostlukların Son Günü, Bir Deniz’in Eteklerinde, Eski Defterde Solmuş Çiçekler, Son Yaz Akşamı 

Ayşe Kulin (1941 – )

Üslubundaki akıcılık ve yalınlıkla birlikte işlediği konular açısından Türk edebiyatında genç okuyucular arasında büyük bir yer tutmuştur.

Bir Tatlı Huzur romanı ile tanınmıştır.

Birçok edebiyat ödülü kazanmıştır.

2001 yılında Erzincan Valisi Recep Yazıcıoğlu’nun hayatını anlattığı Köprü ve Nefes Nefese isimli romanı büyük ilgi görmüştür.

Eserleri

• Öykü: Güneşe Dön Yüzünü, Geniş Zamanlar, Foto Sabah Resimleri
• Roman: Bir Tatlı Huzur, Adı Aylin, Sevdalinka, Füreya, Nefes Nefese, Gece Sesleri, Köprü

Son Dönem Türk Edebiyatının Diğer Önemli Yazarları: Fahri Celalettin Göktulga, Mahmut Yesari, Ali Mümtaz Arolat, İbrahim Alaattin Gövsa, Neyzen Tevfik, Mithat Cemal Kuntay, Eflatun Cem Güney, Pertev Naili Boratav, Ali Fuat Başgil, Sevinç Çokum, Dilaver Cebeci, Orhan Hançerlioğlu, Bahaeddin Öz Kişi, Cahide Uçuk, San Oktay Anar, Leyla Erbil, Ali İhsan Toptaş, Elif Şafak, Mehmet Niyazi, Cahit Zarifoğlu, Erdem Beyazıt, Ümit Yaşar Oğuzcan, İbrahim Zeki Burdurlu, Naki Tezel, Mehmet Önder, Emine Işınsu Dur.

Dijital Dönüşüm Ofisi

a) Kamunun dijital dönüşümünü (e-devlet dönüşümü) koordine etmek.

b) Milli teknolojinin geliştirilmesi ve bu kapsamda farkındalık oluşturmak amacıyla gerekli olan projeler geliştirmek,

c) Büyük veri analizi yapmak, öncelikli proje alanlarında yapay zekâ uygulamalarına öncülük etmek,

d) Siber güvenlik ve bilgi güvenliğini artırıcı projeler geliştirmek,

Finans Ofisi

a) Ulusal ve uluslararası bankacılık ve finans sektörünü izlemek ve analizler yaparak raporlamak.

b) Türkiye’nin finans piyasaları içindeki konumunu raporlamak.

c) Finansal kaynakların çeşitlendirilmesi ve uluslararası fonların Türkiye’ye gelmesini sağlayıcıyı çalışmalar yapmak,

d) İstanbul Finans Merkezi projesini yürütmek ve gelişmeleri takip etmek.

[ad1]

İnsan Kaynakları Ofisi

a) Türkiye’nin insan kaynakları envanterini çıkartmak ve ihtiyaç duyulan alanlarda yetenek gelişim faaliyetlerini yürütmek,

b) Türkiye’nin vizyonu, hedefleri ve öncelikleri doğrultusunda insan kaynağının geliştirilmesini sağlamaya yönelik projeler üretmek,

c) Özel yeteneklerin keşfini sağlamak ve yetenek yönetimi projelerini yürütmek.

d) Politika kurullarının öncelediği alanlarda küresel düzeyde insan kaynağının tespitini yaparak milli projelere kazandırılmasını sağlamak,

e) Kamuda kariyer yönetimi, performans yönetimi, ve diğer modern insan kaynağı yönetim modellemelerini hayata geçirilmesi için projeler geliştirmek,

f) Kamu istihdamında liyakat ve yetkinliğin artırılması için gerekli olan projeler üretmek ve çalışmalar yapmak,

g) Verimliliğin artırılması için insan kaynakları planlamasına yönelik çalışmalar yapmak,

Yatırım Ofisi

a) Ülkenin ekonomik kalkınmasında gereksinim duyulan yatırımların artırılması için Türkiye’de yatırım yapılmasını özendirmeye yönelik çalışmalar yapmak,

b) Kamu kurum ve kuruluşları ve özel sektör kuruluşlarınca yürütülen uluslararası düzeydeki yatırım ortamı tanıtım faaliyetleri kapsamında kurum ve kuruluşları arasında koordinasyon sağlamak,

c) Yatırımcıların karşılaşabilecekleri engel ve sorunları tespit ederek sorunların çözümü konusunda ilgili merciler nezdinde girişimde bulunmak.

d) Türkiye’de yatırımların artırılmasına katkı sağlayacak her türlü bilgi ve veriyi oluşturmak veya ilgili kurum ve kuruluşlardan toplamak, güncellemek ve dağıtmak, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla bu konuda işbirliği yapmak.

e) Yatırım ortamının iyileştirilmesine ilişkin reform sürecine katkı sağlamak, bu kapsamda öneriler geliştirmek.

Ofisler Cumhurbaşkanınca verilen diğer görevleri yapar.