• Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi ve Osmanlı Devleti’nin Wilson Prensipleri’ne güvenmesi sonucunda İngiltere temsilcisi Amiral Calthorpe ile Osmanlı temsilcisi Bahriye Nazırı Rauf Bey arasında, Limni Adası’nın Mondros limanında Agamennon zırhlısında imzalanmıştır.
• Mustafa Kemal görüşmeler devam ederken 7 maddenin kabul edilmemesi için telgraf ile görüşmelere katılmıştır.

Maddeleri
1. Boğazlar itilaf Devletleri’nin kontrolüne geçecek,
2. Bütün haberleşme araçları itilaf Devletleri’nin denetimine verilecek,
3. Ordular terhis edilecek ve itilaf Devletleri’nin kontrolüne verilecek (Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakmak),
4. itilaf Devletleri, güvenliklerini tehlikede gördükleri yerleri işgal edebilecek (7. Madde),
5. Doğu Anadolu’da (Vilayeti Sitte): (Van, Bitlis, Diyarbakır, Erzurum, Elazığ, Sivas) kargaşalık çıkarsa buraları itilaf Devletleri işgal edecek (24. Madde),
UYARI: Bu madde Ermeni ve Kürt devleti kurmaya zemin hazırlamak içindir.
6. itilaf Devletleri kömür, akaryakıt gibi ihtiyaçlarını Türkiye’den sağlayacak,
7. Savaş esirleri serbest kalacak, Türk esirler serbest bırakılmayacak,
8. Liman, tersane ve demiryolları itilaf Devletleri’nin denetiminde olacak,
9. Savaş gemilerine, ordu, cephane ve ordunun bütün araçlarına el konulacaktı.

Mondros Mütarekesi’nin Sonuçları

1. Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir.
2. Millî Mücadele Dönemi başlamıştır.
3. Anadolu yer yer işgal edilmeye başlanmıştır: Samsun, Musul, Urfa ^ ingilizler Adana ve çevresi ^ Fransızlar Muğla, Fethiye ^ italyanlar
4.Millî müdafaa cemiyetleri kurulmuştur.
5.Azınlık hareketleri şiddetlenmiştir.
6.Kuvayımilliye ortaya çıkmıştır,
7.Ümmetçi toplum anlayışından milliyetçi anlayışa geçilmiştir. (Kuvayımilliye’nin etkisi)
8.itilaf Devletleri donanmaları İstanbul’a gelmişlerdir.

Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919)

• Yenilen devletlerle imzalanacak barış antlaşmalarının taslaklarını hazırlamak amacıyla toplanılmıştır.
• Osmanlı toprakları paylaşılmıştır. Konferansa İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya, Amerika, Japonya ve bunların dışında diğer devletlerle birlikte toplam 32 devlet katılmıştır.
• İngiltere ve Fransa etkin devlet rolünü üstlenmişlerdir.Daha önce İtalya’ya verilen Batı Anadolu İngiltere’nin etkisiyle Yunanistan’a verilmiştir. Bu durum İngiltere ve İtalya’nın arasının açılmasına sebep olmuştur.
• ilk kez bu konferansta itilâf Devletleri arasında görüş ayrılığı ortaya çıkmıştır. İtalya’ya verilen Batı Anadolu topraklarının Yunanistan’a verilme nedeni İngiltere’nin İtalya’nın sömürgeci politikalarından rahatsız olması ve sömürge yollarının tehlikeye girmesini istememesidir.

Barış Antlaşmaları

Wersailles (Versay) Antlaşması (28 N isan 1919)

• Almanya’nın Avrupa’daki toprakları paylaşılıyordu.
• Almanya, Macaristan ile birleşemeyecekti.
• Almanya, Milletler Cemiyeti’nin kuruluşunu kabul ediyordu.
• Polonya bağımsız olacaktı.
• Alsas-Loren Fransa’ya verilecekti.
• Almanya, 10 yıl süre ile Fransa, Belçika ve İtalya’nın kömür ihtiyacını karşılayacaktı.

UYARI: Bu antlaşm a Almanya’nın daha saldırgan bir politika izlemesine sebep olmuş, Almanya’da rejimin değişmesine sebep olmuş, bu da II. Dünya Savaşı’nın çıkmasına yol açmıştır.

Saint Germaine (Germen) Antlaşması (10 Eylül 1919)

• Avusturya ile itilaf Devletleri arasında yapılmıştır.
• Avusturya Almanya ile birleşemeyecekti.
• Avusturya’nın askerî varlığı sınırlandırılıyordu.
• Avusturya; Macaristan, Çekoslovakya ve Yugoslavya’nın bağımsızlığını tanıyacaktı.
• Avusturya için zorunlu askerlik kaldırılmış ve Avusturya ordusu sınırlı sayıda tutulmuştur.

Triyanon Antlaşması (6 Haziran 1920)

• Macaristan ile itilaf Devletleri arasında yapılmıştır.
• Macaristan Avusturya ile birleşemeyecekti.
• Macaristan, Slovakya’yı Çekoslovakya’ya; Transilvanya’yı Romanya’ya ve Hırvatistan’ı Yugoslavya’ya verecekti.

UYARI: Bu antlaşma ile Macaristan’ın bağımsızlığı tanınıyor ancak, bu ülke denizle bağlantıısı olmayan bir kara devleti hâline getiriliyordu. Neulli (Nöyyi) Antlaşması (27 Kasım 1919)
1. Bulgaristan ile itilaf Devletleri arasında imzalanmıştır.
2. Bulgaristan’ın toprakları (Romanya, Yunanistan, Yugoslavya devletlerince) paylaşılmıştır.
3. Bulgaristan Güney Dobruca’yı Romanya’ya verecekti.
4. Bulgaristan’a askerî sınırlamalar getirilmiştir.

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

• Sevr’in şartları 24 Nisan 1920’de Sen Remo Antlaşması ile belirlenmiştir.
• Osmanlı topraklarının paylaşılmasında anlaşmazlık çıktığından antlaşma geç imzalanmıştır. Sevr uygulanamayan bir antlaşmadır. Bu yönüyle ölü doğmuştur. Çünkü Meclisimebusan (parlamento) kapatıldığından dolayı antlaşmayı onaylamamıştı. Bu yönüyle antlaşmanın hukuki bir niteliği yoktur.

Savaş Sonrası Yapılan Antlaşmaların Özellikleri

• Yeni devletlerin kurulmasını sağlamıştır. (Yugoslavya, Polonya, Çekoslovakya, Macaristan)
• Yenen ve yenilen devletlerin sınırlarında değişiklik olmuştur.
• Yenilen devletlere askerî sınırlamalar getirilmiştir.
• Yenilen devletlere ekonomik yaptırımlar uygulanmıştır.
• Antlaşmalar yenilen devletlerin görüşleri ve iradeleri alınmadan imzalanmıştır.

I. Dünya Savaşı’nın Sonuçları

1. Merkezî imparatorlukların yıkılmasına (Osmanlı, Avusturya, Almanya),
2. Yeni devletlerin kurulmasına,
3. Yeni rejimlerin oluşmasına (Nazizm, Faşizm, Demokrasi vb.),
4. Avrupa’nın siyasi coğrafyasının yeniden çizilmesine,
5. Dünyanın ekonomik buhran yaşamasına,
6. Bazı toplumlarda millî mücadelenin başlamasına,
7. II. Dünya Savaşı’nın başlamasına,
8. Sivil savunma teşkilatlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur.
NOT:Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki asker kaybı 1.600.000’dir. Bunun 253.896’sı Çanakkale’dedir ve Romanyada’dır.

CEMİYETLER

• Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkes Anlaşması’nı imzaladıktan sonra, Osmanlı’da yaşayan azınlıklar işgalleri kolaylaştırmak için faaliyetlere girişti.
• Amaç; Anadolu’da güvenliği bozarak, Mondros Ateşkes Anlaşması’nın 7. maddesinin uygulanması için işgallere ortam hazırlamaktı.

1. Zararlı Cemiyetler

a. Azınlıkların Kurdukları Cemiyetler

• Mavri Mira Cemiyeti: Bu cemiyet, İstanbul Rum Patrikhanesi’nde kuruldu. Kurucuları doğrudan Yunanistan Hükümeti’nden emir alıyordu.Rum okullarının izci teşkilâtı, Yunan Kızılhaçı ve Resmi Göçmenler Komisyonu bu cemiyetin emrinde çalışıyordu. Ermeniler de Zaven Efendi’nin başkanlığında Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmak istiyorlar, bu düşünce Mavri Mira Cemiyeti tarafından destekleniyorlardı.
• Pontus Rum Cemiyeti: inebolu’dan Batum’a kadar uzanan ve Sivas’ı içine alan bölgede devlet kurmak için kuruldu. Ermeni H ınçak Cemiyeti Ermeni patriği tarafından kuruldu. Mavri Mira Cemiyeti ile iş birliği hâlindeydi. Amacı Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurmaktı.

NOT: Hınçak Cemiyeti’nin prensipleri Karl Marks’ın Komünist Manifestosu’ndan esinlenerek Cenevre kentinde oluşturulmuştur.

b. Millî Varlığa Düşman (Zararlı) Cemiyetler

Kürt Teali Cemiyeti

•  İstanbul’daki İngiliz işgal kuvvetlerinden yardım alan cemiyetin amacı, Doğu illerimizdeki bazı şehirleri içine alacak şekilde bir Kürt devleti kurmayı amaçlıyordu.

İslâm Teâli Cemiyeti

• Cemiyetin üyeleri arasında medreselerde ders okutan müderrisler de vardı. Bunların amacı saltanat ve hilafeti korumaktı.
• Konya ve çevresinde faaliyet gösteriyordu.

İngiliz Muhipler (Sevenler) Cemiyeti

• Cemiyet İstanbul’da kuruldu. Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki sıcak ilişkileri daha da kuvvetlendirmek amacını taşıyordu.
• Bu cemiyet Osmanlı Devleti’nin yaşaması için kesinlikle İngiltere’nin himayesi altına girmesinin şart olduğunu savunuyordu.

NOT: Damat Ferit Paşa bu cemiyetin kurucuları arasındadır.

2. Yararlı Cemiyetler (Millî Cemiyetler)

• Mondros Ateşkes Anlaşması’nın imzalanmasından sonra, Osmanlı Devleti ve hükümet olaylara karşı sessiz kaldı.
• itilâf Devletleri’nin her isteği yerine getirildi.Bunun üzerine Türk’ün anayurdunu, vatanını elinden almak isteyenlere karşı vatandaşlar iş birliği yapmaya karar verdiler, yurdun parçalanmasını önlemek için bölgesel ve yöresel cemiyetler kurmaya başladılar. Bu cemiyetlerden başlıcaları şunlardı:

Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

• Cemiyet, İstanbul’da kuruldu. Erzurum ve Elazığ’da şubeleri açıldı.
• Ermenilere verilmesi düşünülen doğu illerimizdeki toprakları savunmak amacını taşıyordu.

Trakya – Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

• Edirne’de kuruldu. Amacı Trakya’nın Yunanistan’a katılmasını önlemekti.

İzmir Mudafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti

• İzmir ve yöresine asker çıkaran Yunanlıların bu davranışlarını engellemek ve yörenin Yunanistan’a katılmasına engel olmak için kuruldu.
• Bunu sağlamak için de silâhla karşı koymak için gerekli hazırlıkları yaptı.

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Millîye Cemiyeti

• Trabzon ve çevresinin Rumlara verilmesine karşı çıktılar.
• Burada kurulması planlanan Pontus Rum Devleti’ni engellemek için kurulmuştur.

Kilikyalılar Cemiyeti

• İstanbul merkez olmak üzere kuruldu.
• Amaçları Adana ve Çukurova bölgesinin düşmanların eline geçmesini engellemekti.

Millî Kongre Cemiyeti

• Cemiyet, İstanbul’da kuruldu. Amacı, Wilson Prensipleri’ni ilke olarak kabul ederek Türklere karşı yapılmakta olan bütün haksızlıkları dünya kamuoyuna duyurmaktı.

NOT:Millî Kongre Cemiyeti diğer yararlı cemiyetlerin aksine silahlı savunmayı düşünmemiş, mücadelenin yalnızca basın yayın yoluyla yapılabileceğini savunmuştur.

•  Bu yararlı cemiyetlerin temel amaçların önceleri bulundukları bölgeleri düşmandan kurtarmaktı.
• Bu eksikliği gören Mustafa Kemal çalışmalar yaptı.

Yararlı Cemiyetlerin Genel Özellikleri

1. Milliyetçilik fikrinden etkilenmişlerdir.
2. Bölgesel amaçlı olarak kurulmuşlardır.
3. Ulusal bilincin doğmasını ve halkın örgütlenmesini sağlamışlardır.
4. Basın ve yayın yoluyla işgaller kınanmış, işgallere karşı tepki oluşturulmuştur.
5. Mondros Mütarekesi’nden sonra kurulmuşlardır.
6. Sivas Kongresi’nde bir çatı altında toplanmışlardır. (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti)
7. Azınlık taşkınlıklarını engellemek için oluşturulmuştur.
8. İstanbul merkezli kurulmuşlardır

Kuvayımilliye’nin Kurulması

Kuruluş Sebepleri

1 . Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra ordunun terhis edilmesi işgallere karşı İstanbul Hükümeti’nin müdahale etmemesi Anadolu’nun yer yer işgal edilmeye başlanması İzmir’in, Yunanlılar tarafından işgal edilmesi Azınlıkların hareketlerinin kontrol edilmek istenmesi

Kuvayımillîye’nin Özellikleri

1. Sivil bir yönetim etrafında toplanmıştır.
2. Kaçaklar, esnaf, memur ve halk tarafından kurulmuştur.
3. ihtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır.
4. Belli bir otoriteye bağlı olmamıştır.
5. Bölgesel müdafaayı gerçekleştirmek amacıyla kurulmuştur.

İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919)

• Paris Barış Konferansı’nda İzmir Yunanistan’a verilmiştir.
• İzmir’in Yunanistan’a verilmesi İtalya’nın memnuniyetsizliğine neden olmuştur.
• İzmir’in işgal edildiği haberi aynı gün hükümet tarafından duyulduğunda şaşkınlık yarattı. Çünkü İngiliz Yüksek Komiseri Sadrazam Damat Ferit Paşa’ya daha birkaç gün önce, İzmir’in işgal edilmeyeceğine dair söz vermişti.

UYARI: İzmir’in Y unanistan’a verilm esi İtilaf Devletleri arasındaki ilk çatlaktır. İtalya bundan sonra İngiltere’ye tavır alacak, bu durum Mustafa Kemal Paşa’nın ve arkadaşlarının işini kolaylaştıracaktır.

Bristol Raporu

•  itilaf Devletleri’nin işgal esnasında yaptıkları katliamı belgelendirmiş ve itilaf Devletleri’nin yaptığı kıyımı incelemiştir.
• ABD’den gönderilen Amiral Bristol bir kurul ile İzmir’de incelemelerde bulunmuş ve asıl suçlunun Yunanistan’ı bölgeye çıkaran itilaf Devletleri olduğunu ortaya koymuş; fakat bu rapor çok etkili olamamıştır.
• Bu rapor Türklerin haklı sesini dünyaya duyuran ilk resmî belgedir.

[tarih_ygs_lys]

GENEL KAVRAMLAR

İnkılâp

• Bir devletin toplumsal kurumlarında sosyal, siyasal ekonomik ve dinî alanlarda yapılan köklü yeniliklere inkılâp denir.
• İnkılâpların başlangıcı 1789 Fransız İhtilali’ne dayanır. inkılâplar siyasal ve sosyal düzeni tamamen değiştirmeyi hedefler.

İhtilal

• İnkılâbın bir kuvvete başvurularak yapılmasıdır.

Reform

• Toplumsal alandaki sorunları düzeltmek amacıyla yapılan değişikliklerdir.
• Reform siyasal ve sosyal düzeni değiştirme niteliği taşımaz, sorunları giderir.
  Hükümet Darbesi
• Devletin disiplinli bir kuvveti tarafından yöneticileri değiştirmeye yönelik harekettir.

Türk İnkılâbının Özellikleri

1. Yenileşme ve diriliş hareketidir.
2. Millî egemenlik ve bağımsızlık mücadelesidir.
3. Dışta emperyalizm ve işgalcilere, içte saltanat ve hilafete karşıdır.
4. Zor şartlar altında doğmuştur.
5. Yeni bir kültür çevresine girilmiştir.
6. Fikri hazırlık safhası yoktur.
7. Türk inkılâbını hazırlayanlar ve uygulayanlar aynı kişilerdir.

Türk İnkilâbının Diğer İnkilâplardan Farkı

1. Diğer inkılâplar sadece içerdekilere karşı yapılmıştır.
2. Diğer inkılâpların hazırlık (fikir) safhası vardır.
3. Türk inkılâbını aynı şahıslar gerçekleştirmiştir.

Atatürk’ün İnkılâp Anlayışı

1. Devleti geri bıraktıran müesseseleri ortadan kaldırmaktır.
2. Mevcut kurumları çağdaşlaştırmaktır.

 Türk İnkilabını Hazırlayan Siyasi Gelişmeler

[ad1]

II. Meşrutiyet Dönemi

• II. Abdulhamid’in Mebusan Meclisi’ni kapatmasından sonra uyguladığı yönetim şeklini (istibdad) beğenmeyen meşrutiyet yanlılarının önemli bir kısmı Batı’ya kaçmak zorunda kaldı.
• II. Abdulhamid’in idaresinden memnun kalmayan ittihat ve Terakki Cemiyeti, baskı yolunu kullanarak padişahın Kanuniesasi’yi yeniden yürürlüğe koymasını sağladı (23 Temmuz 1908).
• Meşrutiyet rejimi yeniden yürürlüğe girdi. II. Meşrutiyetle padişahın anayasal hakları sınırlandırıldı, yeni siyasi partilerin kurulmasına izin verildi, hükümetin meclise karşı sorumlu olduğu kabul edildi.
• Meşrutiyete karşı 1909‘da tarihe 31 Mart adıyla geçen bir ayaklanma çıktı. Bu ayaklanmayı içinde  Mustafa Kemal’in de olduğu Harekat Ordusu bastırdı. II.Abdulhamid’inde ayaklanmada parmağı olduğu iddiasıyla padişah tahttan indirilip yerine V. Mehmet Reşat geçirildi.

II. Meşrutiyet Dönemi Fikir Akımları

• OsmanlI’da devletin birliğini sağlamak amacıyla çeşitli fikir akımları ortaya atılmıştır.
• 17.yüzyıldan itibaren başlayan ıslahat hareketleri, 19.yüzyılda yapılan Tanzimat ve Islahat hareketleri 20.yüzyılda devleti kurtarmak için bir fikir doktrini olarak ortaya çıkmıştır.

Osmanlıcılık

• Tanzimat hareketiyle ortaya atılmıştır.
• Osmanlı’da yaşayan halkın dil, din farkı gözetmeksizin siyasi ve hukuki eşitliğini amaçlamıştır.
• Bu sebeple de ilk defa Kanuniesasi ilan edilmiş ve Meclisimebusan açılmıştır. II.Mithat Paşa ve Jön Türkler bu görüşü desteklemiştir.

İslamcılık

• Dünyadaki bütün Müslümanları birleştirmeyi amaçlamıştır.
• II. Abdülhamit bu görüşün teşkilatlanmasında etkili olmuş ve faaliyetlerde bulunmuştur.

Türkçülük

Dil, edebiyat ve tarih birliği sağlayarak, bütün Türkleri birleştirmeyi amaçlamıştır. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Mehmet Emin Yurdakul v.s bu görüşün savunucuları olmuştur. Türkçülük, kültürel olarak ortaya çıkmış, sonra siyasi bir ülkü hâline gelmiştir.
NOT: Osmanlı Devleti’nin son dönemdeki iktidar partisi İttihat ve Terakki ve bu partinin önde gelen ismi Enver Paşa bu akımı savunmuştur.

Batıcılık

• Batı kurumlarının tamamının kabul edilmesiyle devlet kalkındırılacaktı.
• Kaynağını Tanzimat ve Islahat hareketlerinden alır.

Adem-i Merkeziyetçilik

• Prens Sabahattin’e ait bir görüştür. Yerel yönetimlere özerklik tanınmasını savunan bu fikir akımı liberal ekonomi görüşüne sahiptir.
• Halkın desteğinin sağlanamaması
• Akımların halkın seviyesine indirgenememesi
• Fikir akımlarının birbirine karşı ortaya çıkması
• Avrupalı devletlerin engellemeleri
• iç isyanlar, siyasi buhranlar ve iç baskılar Osmanlı’daki bu düşünce akımlarının başarılı olmasını engellemiştir.

19- Yüzyıldaki Gelişmeler

Fransız İhtilali’nin Etkisiyle Balkanlar’da ve Avrupa’da Millî D evletlerin Kurulması
1. Yunanistan, 1829 Edirne Antlaşması ile
2. Sırbistan, Romanya, Karadağ, 1878 Berlin Kongresi ile
3. Bulgaristan, 1908 II. Meşrutiyet sırasında
4. Arnavutluk, 1913 I. Balkan Savaşı sonunda bağımsızlıklarını kazanmışlardır.
UYARI: Bu süreç aynı zamanda Balkan milletlerinin Osmanlı Devleti’nden kopuş sürecidir. 14. ve 15. yüzyıllarda Türk egemenliğine giren Balkan milletleri 19. ve 20.
yüzyıllarda Osmanlı Devleti’nden kopmuşlardır.

Millî Birliklerin Kurulması

1. İtalya millî birliğinin kurulması (1870)
2. Almanya millî birliğinin kurulması (1871)
UYARI: Millî birliklerin ve devletin kurulması, yeni sömürgecilik anlayışlarının ve yeni blokların kurulmasına sebep olmuştur. İtalya ve Almanya millî birliklerini tamamladıktan
sonra henüz işgal edilmeyen sömürgelere saldırmışlardır. (Almanya, Alsas- Loren bölgesine, İtalya, Trablusgarp’a)

 Trablusgarp Savaşı (1911 —1912 )

• Siyasal birliğini 1870’de kuran İtalya’nın sömürgecilikte gecikmesi nedeniyle ham madde ve pazara ihtiyacı vardı.
• İtalya’nın sömürgeleştirebileceği en uygun yer Osmanlının Kuzey Afrika’daki son toprak parçası olan Trablusgarp kalmıştı. İngiltere ve Fransa İtalya’nın Almanya’nın yanına geçmesini engellemek için bu işgale destek verdiler ve İtalya Trablusgarp’ı işgale başladı.
• Osmanlı bölgeye kara yoluyla asker gönderememiş Mustafa Kemal’in de içinde bulunduğu gönüllü bir grup halkı düşmana karşı teşkilatlandırmıştır.
• Derne ve Tobruk’ta italyanlar yenilgiye uğratıldılar. Karada başarı sağlayamayan italyanlar, denizde üstünlük sağlayabilmek için Rodos ve çevresindeki adaları işgal ettiler. Osmanlı’yı barışa zorlamak üzere Çanakkale Boğazı’nı topa tuttular. Osmanlı her şeye rağmen üstün durumdayken I. Balkan Savaşı’nın başlaması üzerine İtalya ile anlaşmak zorunda kaldı.

UYARI: Osmanlı’nın Birinci Balkan Savaşı’nda yenilgiye uğrama nedenlerinden biri de kaliteli ve vatansever subayların Trablusgarp’ta oluşudur.

Uşi ( Ouchy ) Antlaşması (1912 )

– Trablusgarp ve Bingazi İtalya’nın denetimine girecek.
– Trablusgarp dinî yönden OsmanlI’ya bağlı kalacak.
– Balkan Savaşları bitene kadar Oniki Ada İtalya’da kalacak.
NOT: Geçici kaydıyla da olsa bir Avrupa devleti Batı Anadolu’yu tehdit eder durum a gelmiştir. Osmanlı Devleti Kuzey Afrika’daki son toprağını kaybetmiştir. Trablusgarp
Savaşı, Balkan Savaşı’nın başlamasına sebep olmuştur. Çünkü Balkan devletleri Osmanlı’nın güçsüzlüğünü görmüşlerdir. Balkan devletleri böylece Osmanlı’nın içine düştüğü durumdan istifade etmeye çalışmışlar ve topraklarını genişletme yoluna gitmişlerdir.
Zaten Uşi Antlaşması’nda Osmanlı Devleti’nin Oniki Ada’yı geçici olarak Italyanlara bırakması, devletin kendine ait toprakları bile koruyamadığının bir göstergesi olmuştur.

Balkan Savaşları (1912-1913)

a. I. Balkan Savaşı (1912)

Sebepleri
1. Osmanlı imparatorluğu’nun içinde bulunduğu olumsuz durum
2. Avrupalı devletlerin menfaatleri doğrultusunda Balkanları kışkırtmaları (Rusya’nın Panslavizm politikası, Avusturya’nın Balkanlara Slav hâkimiyetinin girmesini istememesi ve kendisinin yayılmak istemesi)
3. Milliyetçilik akımın etkisi (Bu aynı zamanda Fransız ihtilali’nin de sonucudur.)
4. Balkan milletlerinin birleşmeleri

• Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ Osmanlı’ya karşı savaş açmışlardır.
• Romanya’nın etnik yapısı diğerlerinden farklı olduğundan I. Balkan Savaşı’na girmemiştir.

NOT: Osmanlı Devleti, orduda ikiliğin baş göstermesi, Trablusgarp Savaşı’nın olumsuz etkisi gibi sebeplerle

[ad2]
I. Balkan Savaşı’nda başarısız olmuştur.

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913)

1. Osmanlı Devleti’nin batı sınırı Midye – Enez çizgisi olacaktır.
2. Arnavutluğun ve adaların geleceği büyük devletlere bırakılacaktır.
3. Yunanistan; Selanik, Güney Makedonya ve Girit’i alacaktır.
4. Bulgaristan; Kavala, Dedeağaç ile birlikte bütün Trakya’yı alacaktır.
5. Sırbistan; Orta ve Kuzey Makedonya’yı alacaktır.

•  Savaş sonunda siyasi boşluğun yaşanması Bulgaristan’ın büyük oranda toprak kazanması, ikinci Balkan Savaşı’nın çıkmasına neden oldu.
• Arnavutluk, savaş sonunda bağımsızlığını kazanmıştır. (Arnavutlar, Osmanlı Devleti’nden bağımsızlığını kazanan son Balkan milletidir.)
• Londra Görüşmeleri devam ederken İstanbul’da bir hükümet darbesi oldu ve “Babıali Baskını” sonucunda ittihat ve Terakki Partisi iktidara geldi (1913). Ayrıca ilk defa Balkan Türkleri sorunu ortaya çıktı.

ÖRNEK: I. Kırım
II. Makedonya
III. Batı Trakya
Yukarıdakilerden hangilerinde yaşayan Türkler Balkan Savaşlarından sonra azmhk statüsüne girmişlerdir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
2007 ÖSS
ÇÖZÜM: Makedonya ve Batı Trakya Türklüğü Balkan Savaşları’nın ardından azınlık konumuna düşmüştür.
Yanıt E

II. Balkan Savaşı (1913)

Sebepleri
1. Bulgaristan’ın geniş topraklar kazanması
2. Balkanlarda ortaya çıkan siyasi boşluğun doldurulmak istenmesi

• Osmanlı Devleti II. Balkan Savaşı’ndan yararlanarak Edirne ve Kırklareli’ni geri almıştır.
• Bulgaristan, diğer Balkanlı ulusların daha fazla ilerlemelerine engel olmak için barış istemiştir. Yapılan antlaşmalarla, Bulgaristan I. Balkan Savaşı’nda aldığı toprakların bir kısmını komşu devletlere vermek zorunda kalmıştır.

Balkan Savaşlarını Sonlandıran Antlaşmalar

Bükreş Antlaşması (10 Ağustos 1913)

1. Bulgaristan ile diğer Balkan devletleri arasında imzalanmıştır.
2. Bulgaristan’ın elindeki topraklar diğer Balkan devletleri tarafından paylaşılmıştır.

İstanbul Antlaşması (29 Eylül 1913)

Bulgaristan ile Osmanlı Devleti arasında yapılmıştır.
Antlaşmaya göre;
1. Meriç Nehri sınır olacaktı.
2. Edirne ve çevresi OsmanlI’ya verilecekti.
3. Bulgaristan’daki Türklerin hakları garanti altına alınacaktı.
4. isteyenler dört yıl içinde göç edebileceklerdi.

Atina Antlaşması (14 Kasım 1913)

Yunanistan ile Osmanlı Devleti arasında imzalanmıştır.
Buna göre;
1. Atina ve Girit Yunanistan’a bırakılmıştır.
2. Yunanistan’da yaşayan Türklerin hakları garanti altına alınmıştır.

İstanbul Antlaşması (13 M art 1914)

1. Sırbistan ile Osmanlı Devleti arasında yapılmış.
2. Sırbistan’daki Türklerin hakları garanti altına alınmıştır.
UYARI: Antlaşmalardan sonra günümüze kadar devam eden Balkan Türkleri sorunu doğmuştur. O günden bugüne göçm en hareketleri devam etmiştir. Bunun sonucunda
ekonomik, sosyal ve siyasi sorunlar ortaya çıkmıştır.

II. Balkan Savaşı’nın Sonuçları

1. Balkanlarda kalan Türk azınlığın hak ve hürriyetleri garanti altına alınmıştır.
2. Balkanların siyasi haritasında önemli değişiklikler olmuştur.
3. Balkan Savaşları’ndaki başarısızlık Osmanlı ordusunda yeni düzenlemeleri gündeme getirmiştir.
4. Osmanlı Devleti’nin sosyal ve ekonomik çöküşü hızlanmıştır.
5. Bulgaristan ile Balkan devletleri ve Rusya’nın arası açılmıştır. Bulgaristan, Avusturya’ya ve Osmanlı Devleti’ne yakınlaşmıştır.
UYARI: Balkan Savaşları, Avrupa devletlerini de etkilemiş, bloklar arasındaki gerginliği arttırmış, silahlanma yarışı hızlanmıştır.

[tarih_ygs_lys]