Düzgün doğrusal harekette

[ad1]
ÖRNEK : Düzgün doğrusal yol boyunca sabit hızla aynı noktadan harekete geçerek ilerleyen K, L ve M araçlarından K ve L aynı yönlü, M zıt yönlü hareket etmektedir. Bir süre
sonra L ile K arasındaki uzaklık L ile M arasındaki uzaklığa eşit oluyor.
Buna göre;
I. L nin hızı M ninkinden büyüktür.
II. L nin hızı M ninkine eşittir.
III. M nin hızı K ninkinden büyüktür.
yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

[fizik_1_ygs_lys]

• 
  İvme–zaman grafiklerinde grafik çizgileri ile zaman ekseni arasında kalan alan hız değişimini verir.

[fizik_1_ygs_lys]

• 
  Hız–zaman grafiklerinin altında kalan alan yerdeğiştirmeyi verir.

• Hız–zaman grafiklerinde zaman çizgisinin üstü cismin (+) yöndeki, altı (–) yöndeki hareketini ifade eder.

Örneğin
Araç I. ve II. (+). III. bölgede (–) yönde hareket etmiştir.

Hız–zaman grafiklerinde hız grafiği zaman eksenine yaklaştıkça araç yavaşlayan, uzaklaştıkça hızlanan hareket yapar.
Örneğin
I. bölgede sabit hızla giden araç II. bölgede yavaşlayan, III. bölgede hızlanan hareket yapmıştır.

[fizik_1_ygs_lys]

• Doğrusal bir yol boyunca hızı eşit zaman aralıklarında eşit miktarda azalan cisimlerin hareketidir. Hız düzgün azaldığından ivme sabittir.
• Bu hareketin grafikleri (+) yönde düzgün yavaşlayan hareket için;

Grafiklerin Özellikleri

Konum–Zaman Grafikleri

• Konum–zaman grafiklerinin eğimi hızı verir. Eğimin işareti hızın işaretidir

• Yukarıdaki konum–zaman grafiğinde cisim II. aralıkta (+) yönde yavaşlayıp, III. aralıkta (–) yönde hızlanmıştır.
• Cisim 2t anında yön değiştirmiştir.

[fizik_1_ygs_lys]

• Doğrusal bir yol boyunca hızı eşit zaman aralıklarında eşit miktarda artan cisimlerin hareketidir. Hız düzgün arttığından ivme vardır ve sabittir.
• Bu hareketin grafikleri (+) yönde ilk hızlı düzgün hızlanan hareket için;

[fizik_1_ygs_lys]

Bir araç eşit zaman aralıklarında eşit yollar alıyorsa hızı sabittir. Hız değişmediğinden a = 0 dır.
Bu hareketin grafikleri
(+) yönde düzgün doğrusal hareket için;

NOT: Konum – zaman grafiklerinin alanı hesaplanmazken,eğimleri hızı verir. Hız – zaman grafiklerinin altında kalan alan yerdeğiştirmeyi, eğim ivmeyi verir.
İvme – zaman grafiklerinde ise eğime bakılmaz, altta kalan alan hız değişimini verir.

[fizik_1_ygs_lys]

Ortalama İvme

• Bir cismin hızı belirli bir kurala göre artma ya da azalma göstermiyorsa ortalama ivme hesaplanır.

şekildeki hız–zaman grafiğine göre hareket eden cismin, AB noktaları arasındaki ortalama ivmesi bu noktaları birleştiren doğrunun eğimiyle bulunur.

Ani İvme (Anlık İvme)

• Bir cismin hareket halindeki herhangi bir anında sahip olduğu ivmedir. Hız–zaman grafiği doğru şeklindeyse ivme sabittir. Eğri şeklindeki grafiklerde ivme değişkendir ve t anındaki ivme K noktasından eğriye çizilen teğetin eğimidir.

• Konum, yerdeğiştirme, hız ve ivme gibi temel tanımlardan sonra doğrusal hareket çeşitlerine bakalım.

[fizik_1_ygs_lys]

Ortalama Hız

• Bir cisim doğrusal yorungede değişken hızlarla Dx kadar yerde.iştirmeyi Dt sure icinde yaptığında ortalama hızı;

Ani Hız (Anlık Hız)

• Hızı sürekli değişen bir cismin herhangi bir anda sahip olduğu hıza ani hız denir. Ani hız cismin en büyük hızı ile en küçük hızı arasındaki herhangi bir değerdir.
• Konum–zaman grafiği verilen ve yavaşlamakta olan aracın t anındaki hızı K noktasından eğriye çizilen teğetin eğimidir.

[fizik_1_ygs_lys]

• Bir cisim seçilen sabit bir noktaya göre zamanla konumunu değiştiriyorsa hareket ediyor demektir. Cismin hareketi, hızındaki değişkenliğe ya da izlediği yörüngeye göre farklı şekillerde isimlendirilir.

Konum – Yerdeğiştirme

• Cismin hareketi sırasında izlediği yörünge doğrusal ise cismin hareketine doğrusal hareket denir. Cisim hareket ediyorsa konumu değişiyor demektir.

Konum

• Cismin seçilen sabit bir noktaya göre yönlü uzaklığına konum denir. Yön ifadesi kullanıldığından vektörel büyüklüktür. X ile gösterilir. Birimi genellikle metre ya da santimetre olarak kullanılır.

Örneğin
Yukarıdaki şekle göre, K cisminin O noktasına göre konumu –20 metredir. L cisminin K ye göre konumu ise +60 metre dir. Yani L cismi K den + yönde 60 metre uzaktadır.

Yerdeğiştirme

UYARI: Yerdeğiştirme vektörü bulunurken ilk ve son konum arasında gidilen diğer konumlar dikkate alınmaz.

Örneğin Düzgün doğrusal bir yolun K noktasında bulunan bir hareketli önce L noktasına oradan da N noktasına vardığında KN arasındaki yerdeğiştirme

[fizik_1_ygs_lys]