• Yerden yatay ya da düşeyde a açısı yapacak şekilde Vo ilk hızıyla atılan cisimlerin yaptığı harekettir.

• Atış hareketi hava direnci önemsiz ortamda kütleden bağımsızdır.
• 
  Cisim, yataydaki VoCosa ve düşeydeki VoSina hızlarıyla iki hareketi birden yapar.
• Cisme yatay doğrultuda kuvvet etki etmediğinden Vox = Vo.Cosa hızı değişmez. Yani yatayda sabit hızlı hareket yapar.
• Düşeyde ise yerçekimi etkisiyle önce yukarı yönde düzgün yavaşlayarak hızı sıfırlanır ve tepe noktasında yalnızca yatay hızı kalır. Tepe noktasından itibaren hareket yatay atış hareketidir. Bu noktadan sonra düşey hızı düzgün artar ve cisim yine Voy = Vo.Sina düşey hızıyla yere çarpar.
• 
  Cisim yörüngesi üzerinde aynı yatay düzeydeki noktalardan eşit hızlarla geçer. şekilde K ve L noktalarında cismin hızı eşittir. Cismin atılma hızı, yere çarpma hızına eşittir.
• Herhangi bir andaki hız, yatay atış hareketinde olduğu gibi yatay ve düşey hızların bileşkesi olarak Pisagor bağıntısıyla bulunur.
• 
  Cismin maksimum yüksekliğe çıkış süresi iniş süresine eşittir.

[ad1]

Hareketin Grafikleri

Yatayda hız değişmez a = 0

Eğik Atışta Özel Durumlar

• 
  Cismin yatay düzlemde en büyük mesafeyi alabilmesi için yerden 45° lik açıyla atılır.

• Cisim yerden OK doğrultusunda fırlatıldığında yerin çekim etkisiyle eğik atış hareketi yaparak L noktasına düşer. Cismin OL arasındaki uçuş süresi K noktasından serbest bırakılan cismin uçuş süresine eşittir.

[m2]

[fizik_1_ygs_lys]

• Yerden belli bir yükseklikten ilk hızla yatay olarak atılan cisimlerin yaptığı harekettir.
• 
  Atış hareketi hava direncinin önemsiz olduğu ortamda kütleden bağımsızdır.

Hareketin Grafikleri

Yatayda hız değişmez Vo sabit, a = 0

[fizik_1_ygs_lys]

A. Yukarıdan Aşağıya Düşey Atış

• Yerin çekim alanı içinde belli bir yükseklikten ilk hızla düşey aşağı yönde atılan cisimlerin yaptığı harekettir.

Hareketin Grafikleri

• Serbest düşmenin özel bir halidir. Serbest bırakılan cisim bir süre sonra yukarıdan aşağıya düşey atış hareketi yapar

B. Aşağıdan Yukarıdan Düşey Atış

• Yerden belli bir hızla düşey yukarı doğru atılan ve yerçekimi etkisiyle yavaşlayıp durduktan sonra serbest düşme hareketi yapan cismin hareketidir.

• Atış hareketi hava direncinin önemsenmediği ortamda kütleden bağımsızdır.
  Atılma hızı yere çarpma hızına eşittir.
• Cisim maksimum yüksekliğe (tepe noktasına) çıktıktan sonra serbest düşme hareketi yapar.

[ad1]

Cismin çıkabileceği maksimum yüksekliği serbest düşerken aldığı yol olan

Cismin tepe noktasına çıkma süresi iniş süresine eşittir. Cismin iniş süresi serbest düşerken aldığı yol olan

• Cisim yerin aynı bir yatay yüksekliğindeki iki noktadan gidiş ve dönüşte aynı büyüklükteki hızla geçer.
• Örneğin atılma hızı cismin yere çarpma hızına eşittir.
• Ya da cismin K, L noktalarındaki V1, V2 hızları birbirine eşit büyüklüktedir.
• 
  Cisim yerden K noktasına K dan M ye ulaştığı süreden daha kısa sürede ulaşır. Çünkü cismin yerle K noktası arasındaki ortalama hızı KM arasındaki ortalama hızından büyüktür.

[ad2]

Hareketin Grafik ve Formülleri

[fizik_1_ygs_lys]

• Akışkan içinde hareket eden cisimlere hareketi engelleyici kuvvetler etki eder. Bu kuvvetler cismin sıvı ve gaz moleküllerine çarpması ya da sürtünmesi sonucu ortaya çıkar ve akışkan direnci olarak tanımlanır.

Akışkan direnci

• 
  Akışkanın cinsine (özkütlesine) ve cismin şekline bağlıdır. Bu özellik formülde K olarak sembolize edilir.
• 
  Cismin hareket doğrultusuna dik en büyük kesit alanı ile doğru orantılıdır.

Limit Hız

• Hava ortamında serbest bırakılan bir cisim ağırlığının etkisiyle aşağı doğru düşerken hızlanır. Hızlandıkça cisme etkiyen hava direnç kuvveti de artar. Bu kuvvet cismin ağırlığına eşit olduğunda cisme etkiyen net kuvvet sıfır olur. Bu durumda cisim hareketini sabit hızla sürdürür. Bu hıza limit hız denir.

Hava direncinin varlığının kabul edildiği ortamlarda yapılan atış hareketleri için cisimlerin farklı kütlelere sahip olması yere çarpma sürelerini ve hızlarını etkiler. Bu yüzden havası alınmış bir ortamda çelik bilye ile pamuk parçası aynı yükseklikten aynı anda bırakıldığında yere aynı ürede ve aynı hızla çarpar. Oysa havası alınmamış ortamda bilye pamuktan daha önce yere düşer.

Limit Hızın Grafikleri

[fizik_1_ygs_lys]

• Yeryüzeyinin belirli yüksekliklerinden serbest bırakılan yada yeryüzeyinden yukarı doğru fırlatılan cisimlerin bir süre yerin çekim etkisiyle yere çarptıklarını görürüz. Bu yüzden bu tür hareketlere yeryüzünde hareket denilmiştir.
• Yeryüzündeki hareketler, serbest düşme, düşey atış, yatay atış ve eğik atış olarak incelenecektir.

NOT: Yer yüzünde hareket konusunda aksi belirtilmediği sürece yerçekimi ivmesi g = 10m/s2 alınacaktır.

Serbest Düşme Hareketi

• ivme.zaman grafiğinin altında kalan alan hız değişimini verdiğine göre, cisim serbest düşerken her t saniyede DV = g.t kadar hız değişimine uğrar.

b. Serbest düşen cismin ilk hızı sıfır olduğundan hız grafiği sıfırdan başlayıp her bir saniyede g kadar artacak şekilde çizilir.

[fizik_1_ygs_lys]