• Işık filtreleri seçici geçirgen camdan yapılmış optil aletlerdir.
• Belli renkteki ışıkları geçirirler. Daha önce cisimlerin nasıl renkli görüldüklerinden bahsettik.
• Filtrelerde de benzer kurallar geçerlidir. Filtredeki fark ışığı yansıtmayıp geçirmesidir.
• Ana renkteki filtre (mavi, yeşil, kırmızı) kendi rengindeki ışığı kuvvetli, ışığın komşularını zayıf olarak geçirir.

• Ara renkteki filtreler kendi rengindeki ışığı ve kendi rengini oluşturan renklerdeki ışınları kuvvetli yansıtırlar filtreden geçen ışıkla birlikte ışığın komşu renkteki ışınlarını zayıf olarak geçirir. Zayıf geçen ışınlar göz tarafından algılanmaz.

Boya Renkleri

• Boya renkleri ışık renklerinin tersi gibidir. Işık renklerinde ana renkler boya renklerinde ara renk, ışık renklerinde ara renkler boya renklerinde ana renklerdir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Beyaz cisimler bütün renkleri yansıtan cisimlerdir.

• Beyaz cisimler hangi renkteki ışık ile aydınlatılırsa o renkte görülür.
• Siyah cisimler üzerine gelen ışıkları yansıtmazlar. Dolayısı ile göze ışın gelmediği için cisim siyah görülür.

• Aydınlatılan cisim ana renklerden birisinin renginde ise yani mavi, kırmızı veya yeşil renkte ise kendi rengini güçlü yansıtır. Zayıf yansıyan ışınlar göz tarafından algılanmaz.
• Ana renkteki cisimler kendi renklerindeki ışıklarla aydınlatılmazlarsa siyah görülürler.

• Cisim ara renkli ise kendi rengi ile birlikte kendini oluşturan rengide kuvvetli yansıtır.
• Örneğin sarı renkli bir cisim sarıyı kuvvetli, sarıyı oluşturan kırmızı ve yeşil rengide kuvvetli yansıtır.
• Gelen ışığın komşu renklerini zayıf yansıtır.
• Zayıf yansıyan ışık göz tarafından algılanmaz.

[fizik_2_ygs_lys]

• Güneş ışığında mor, mavi, yeşil, sarı, turuncu, kırmızı renker vardır. Bu ışınlar güneşten gelip cisimlerin üzerinde yansırlar.
• Bu yansımada cisimlerin özelliklerine göre bir tek ışık yansıyacağı gibi bir kaç ışıkta yansıyabilir ve yukarıda belirtilen renklerden daha başka renklerin oluşması sağlanabilir.
• Cisimlerin renklerini göze hangi renkteki ışık geliyorsa o renkte algılarız.
• Örneğin bir tişörtten mavi ışık yansıyorsa tişörtü mavi renkte görürüz. Bir cisim güneş ışğından gelen bütün renkleri yansıtıyorsa beyaz yansıtmıyorsa siyah görülür.
• Renkleri iki grubta inceleyebiliriz. Bunlar ana renkler ve ara renklerdir. Ana renkler Mavi, Kırmızı, Yeşil ara renkler ise Sarı, Cyan ve Magenta renkleridir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Aynı ortama gönderilen renkli ışınlar farklı şekilde kırılırlar.
• Örneğin havadan suya gönderilen mor ve turuncu ışığın izlediği yollar şekilde verilmiştir.

• Bundan anlaşılıyorki aynı ortam farklı renkteki ışınlara farklı kırıcılık indisi uygular.
• Beyaz ışığın içerisinde 6 renk vardır. Beyaz ışığı (Güneş ışığı) prizmada kırarak atmosferde oluşan gökkuşağı olayında bu renkleri görebiliriz.

• Bu ışıklar arasında en çok kırılan ışık mor, en az kırılan ışık kırmızıdır.
• Bu ışınlar arasında enerjisi en büyük olan ışın mordur.
• Aynı zamanda mor ışının dalga boyu en küçüktür.

[fizik_2_ygs_lys]

• Kesiti üçgen şeklinde olan saydam cisimlere prizma denir.

Tam Yansımalı Prizmalar

• Kesiti ikizkenar dik üçgen şeklinde olan camdan yapılmış prizmalardır.
• Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçmek isteyen ışın sınır açısından büyük açı ile gelirse tam yansıma yapacağını biliyoruz.
• Camdan havaya sınır açısı 42° dir. Bu prizmalarda 42° sınır açısından dolayı ışınların tam yansımaya uğrama ihtimalleri oldukça yüksektir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Farklı kırıcılık indisli saydam ortamlarda bulunan cisimlere baktığımızda onları olduğundan yakın ya da uzakta görürüz. Bunun sebebi ışığın kırılmasıdır.
• Göz göze gelen ışığın doğrultusunda cismi görür. Fakat ışık kırıldığı için cisim olduğu yerde değilde ışığın doğrultusu üzerinde bir yerde görülür.
• Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama baktığımızda ortamları ayıran yüzey düz (doğrusal) ise cisimler oldukları yerden daha yakında görülür.
• Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama bakıldığında ise cisim olduğundan daha uzakta görülür.

[ad1]
Küresel Yüzeylerde Görünür Derinlik

• Saydam küre içinde PL doğru parçası üzerindeki K noktasında bulunan cismi göz daha uzaktaki Kı noktasında görür

Serap

• Sıcak havalarda havanın kırıcılık indisinin değişiminden dolayı cisimden çıkan ışık ışınları doğrusal yol izleyemez ve kırılmaya uğrar. Işık ışınları göze kırılarak geldiğinden cismin yeri bulunduğundan farklı yerde olur.

• Küresel yüzeye gelen ışının normali küresel aynalarda da olduğu gibi kürenin optik merkezinden çizilir.

[fizik_2_ygs_lys]

• Işık d kalınlığındaki cama geldi.inde once normale yaklaşarak cama girer. Sonra normalden uzaklaşarak camdan cıkar. Cama gelen ışık ile cıkan ışık birbirine paraleldir.
• Işık Dx kadar paralel kaymaya uğrar.

[fizik_2_ygs_lys]

[fizik_2_ygs_lys]

Mutlak Kırıcılık İndisi

• Bir ortamın boşluğa ya da havaya göre kırıcılık indisine denir. n ile gösterilir.
• Havanın ve boşluğun kırıcılık indisi nh = 1 dir.
• Bir ortamın mutlak kırıcılık indisi ışığın boşluktaki hızının ortamdaki hızına oranına eşittir.
• Örneğin suyun mutlak kırılma indisi

Bağıl Kırılma İndisi

[ad1]

Işığın Az Yoğun Ortamdan Çok Yoğun Ortama Geçişi

• Işık az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır.

Çok Yoğun Ortamdan Az Yoğun Ortama Geçiş

[ad2]
• Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçen ışık normalden uzaklaşarak kırılır.

• şekilde K, L, M ışınlarının izlediği yollar gösterilmiştir. K ışını diğer ortama normalden uzaklaşarak geçerken L ışını ortamları ayıran yüzeyi takip eder.
• M ise düzlem aynada yansıma olayına benzer bir şekilde yansımaya uğrar.
• L ışınının gelme açısına (q) sınır açısı denir.
• Sınır açısından küçük açılarla gelen ışınlar karşı ortama geçer ve normalden uzaklaşarak yoluna devam eder.
• Sınır açısından büyük açılarla geçen ışınlar tam yansımaya uğrarlar.
• iki ortam arasındaki sınır açısı ortamlar arasındaki fark artarsa artar.

[fizik_2_ygs_lys]