Hidrokarbonlar konusunda benzen türevlerinin adlandırılması üzerinde durulmuştu. Şimdi ise benzen türevlerinin özellikleri ve elde edilme yöntemleri üzerinde durulacaktır.

Nitro Bileşikler

Benzen grubuna – NO2 grubunun bağlanmasıyla oluşan bileşikler nitro bileşikleri denir. Benzenin HNO3 ile tepkimesinden nitro benzen türevleri elde edilir.

Trinitrotoluen (TNT)

Toluenin derişik HNO3 ve H2SO4 karışımı ile tekimesin- den elde edilen kuvvetli bir patlayıcıdır.

Amino Benzenler

Benzen halkasına amino (–NH2) grubunun bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Anilin zayıf baz özelliği gösterir. Bu nedenle asitlerle tepkime verir.
Anilin nitrobenzenin indirgenmesinden oluşur,

Fenol

Benzen halkasındaki bir Hidrojenin yerine –OH grubunun geçmesiyle oluşan bileşiklerdir. Fenol zayıf asit özelliği gösterir. Fenol Na ve K gibi metallerle H2 gazı açığa çıkarır.
Klor benzenin NaOH ile yüksek basınç aldında tepkimesinden fenol oluşur.

Benzil Alkol

Toluende metil grubunda yer alan H yerine OH grubunun bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Benzil alkol, benzil klorürün seyreltik NaOH ile tepkimesinden oluşur.

Benzaldehit

Benzendeki H atomlarının yerine – C = O grubunun ge- çemsiyle oluşan bileşiklerdir. Benzaldehit bir derece yükseltgendiğinde benzoik asit, bir derece indirgendiğinde benzil alkol oluşur.

Tollens ayıracı ile yükseltgenmesine karşın, Fehling çözeltisi ile tepkime vermez.

Benzoik Asit

Benzen halkasındaki hidrojen atomunun yerine – COOH grubunun bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Benzoik asit benzil alkolün iki derece, benzaldehitin bir derece yükseltgenmesiyle oluşlan bileşiklerdir. Benzoik asit karboksilli asitlerin genel özelliklerini gösterir ve kuvvetli bir asittir

[kimya_ygs_lys]

Aromatik bileşikler halkalı yapıda çift bağ taşıyan kararlı bileşiklerdir. Aromatik bileşiklerin en küçük üyesi benzendir.

• Kapalı formülü CnH2n–6 dır.
• Her bir karbon atomu sp2 hibritleşmesi yapmıştır.
• Üç tane π bağı vardır.
• Bağ açıları 120° dir.
• Apolar moleküldür ve suda çözünmez.
• Kararlı yapıda çift bağ içerdiğinden katılma tepkimesi vermez. Fakat yer değiştirme tepkimesi verebilir.

ÇÖZÜM: Aromatik hidrokarbonlar katılma tepkimesi vermezler. Seçeneklerde katılma tepkimesi verebilecek maddeler alkenlerdir.
Yanıt B

[kimya_ygs_lys]