Bilgisayar Terimleri – 1
Bilgisayar Terimleri – 2
Bilgisayar Terimleri – 3
Bilgisayar Terimleri – 4
Bilgisayar Terimleri – 5
Bilgisayar Terimleri – 6
Bilgisayar Terimleri – 7
Bilgisayar Terimleri – 8
Bilgisayar Terimleri – 9
Bilgisayar Terimleri – 10
Bilgisayar Terimleri – 11
Bilgisayar Terimleri – 12
Bilgisayar Terimleri – 13
Bilgisayar Terimleri – 14
Bilgisayar Terimleri – 15
Bilgisayar Terimleri – 16
Bilgisayar Terimleri – 17
Bilgisayar Terimleri – 18
Bilgisayar Terimleri – 19
Bilgisayar Terimleri – 20

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

AUP: Kabul Edilebilir Kullanım Politikaları. Birçok transit iletişim ağı üzerlerinden geçecek bilgilerin içeriğini kısıtlamaktadır. En çok bilinen örnek NSFNET’in ticari kullanıma izin vermeyen kabul edilebilir kullanım politikalarıdır. AUP yürütmesi ağa göre değişmektedir. National Science Foundation.

Access Mechanism: Erişim Mekanizması. Bir veya birden fazla yazma ve okuma kafasını, istenilen yazma ve okuma konumuna getiren mekanizma. Bu mekanizma, yazma ve okuma kafaları sabit olan sistemlerde veri ortamını hareket ettirmek için kullanılır.

Access Privileges: Dosyalarda değişiklik yapmak ve erişmek için imtiyaz.

Access time: Belleği okumak için gerekli süre.

Access: Depolanmış olduğu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girişi sağlamak, okumak veya yazmak.

ACCUFIND: Adres http//nln.com/Accufind JavaScript motoru NetScape tarayıcınıza yepyeni bir güç ekliyor. Bulmak istediğiniz kaynakların en iyilerini AccuFind’da bulabilir; aradığınız kaynaklara kolayca ulaşabilirsiniz.

Accuracy: Hatadan uzaklık derecesi. Accuracy, Precesion ile karıştırılır. Perecision, herhangi bir ölçme işleminde hassasiyet için kullanılır. Açılacak Doküman Adı: Web sayfasının sunucu üzerindeki spesifik dosya adını belirtir. Kullanma zorunluluğu yoktur.

ACTV: Klasik televizyonlardan biraz daha iyi resim kalitesi olan HDTV sistemine geçiş olarak kabul edilen TV yayın sistemi.

AD: Yönetsel Alan (Administrative Domain).

Ağ: Bilgisayar ağı değişik yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan bir veri iletişim sistemidir. Bir ağ WAN ve LAN’ların değişik birleşimlerinden oluşabilir. Yerel Alan Ağı (Local Area Network), Geniş Alan Ağı (Wide Area Network), ağlararası ağ (internet).

Ağ-Ağ Arabirimi: (Network-to-Network Interface/NNI) Frame Relay Servisi veren ağlar arasındaki bağlantıları tanımlar. Bu tanım Frame Relay Servisinin dünya çapında verilmesine olanak sağlar.Frame Relay yüksek hız ihtiyacından dolayı öncelikle LAN-WAN-LAN bağlantısında uygulama alanı bulduğu için LAN bağlantılarına uygun PVC desteğine dayalıdır.Uzlaşmaya varılan bu iki uygulama dışında şu konular üzerinde çalışmalar devam etmektedir

AD/DA Çevirici: Analog ses işaretlerini sayısal işaretlere ya da tersi işlemi aynı şekilde hazırlayan devrelerdir.

A/D-D/A Çeviriciler: Bilgisayarlı müzik sistemlerinde (CD, DAT, HD Recording sistemler) analog bilgileri digital’e ya da bunun tersini yapan elektronik devreler. Bunlar kalitelerine göre fiyatlanırlar. Sistem maliyetlerinde büyük yer tutar. Örneğin, üzerinde bu çeviriciler bulunmadığından Waveboard’ın fiyatı oldukça düşüktür.

Adapter (Adaptör): Direkt olarak birbirlerine uyum sağlamayan iki konnektörün veya cihazın bağlanmasını sağlayan bir aracı cihaz.

Adaptör: Uygunlaştrıcı, çevirici, güçkaynağı.

ADC: Analog sinyalleri karşılığı olan dijital sinyallere dönüştüren bir cihaz.

Address: Verinin saklandığı bellek bölgesi.

Address: Bir kayıdı, bölümü veya bilginin saklı olduğu kısımı ifade eden isim, etiket veya rakamdır.Address (Adres)Internet’te kullanılan üç tip adres vardır. Bunlar e-posta adresi; IP, internet ya da Internet adresi; ve donanım ya da MAC adresidir.

Address (Adres): Bir sistem ya da ağdaki bir cihazda veya diğer veri kaynaklarında bulunan bir dosyanın yeri için ayrılmış özel kod. Bir kullanıcının yerini belirten dizi.

Address resolution: Alfasayısal bir Internet adresine karşılık gelen sayısal fiziksel adrese çevirme işlemi.

Administrative Domain: Yönetsel Alan. Tek yönetim birimi tarafından idare edilen ana sistemler, yönelticiler, ve birbirine bağlı iletişim ağlarının bütünü.

ARPANET: İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar AğıARPA tarafından finanse edilen ve Internet’e öncülük eden bir uzun mesafe iletişim ağıdır. İletişim konusundaki araştırmalara temel oluşturmuş, Internet’in geliştirilmesi sırasında omurga rolü üstlenmiştir. ARPANET birbirine kiralık hatlar üzerinden bağlı ve paket anahtarlayan bilgisayar sistemlerinden oluşmuştu. Savurma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (Defence Advanced Research Projects Agency).

Aerial: Anten

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

A-F: Alçak frekans, odyo frekans, ses frekans.

A/V: Audio/Video (Ses görüntü).

A2Z: Adres http//a2z.Iycos.com/Lycos'(un A2Z klasörü INTERNET’in kalabalık alanında yeni bir yer alıyor. A2Z’de çocuk sayfalarından, dünya film festivallerine, UFO’lardan, sanal fiziğe, her türlü konuyu bulabilirsiniz.

AF: Auto-focus. Kameralarda netliğin otomatik olarak sağlanmasıdır.

AIX: IBM tarafından geliştirilen UNIX tabanlı işletim sistemi.

Aldus Freehand: Programın modüler çalışma özelliği ileri düzeyde. Font menüsünden Windows altında kullandığınız tüm fontları kullanmanız mümkün. Değişik ortamlarda sunum ve grafik özelliği de ileri düzeyde bir program.

Aldus PageMaker: PC’lerde en yaygın kullanılan masaüstü yayıncılık programı olan Aldus PageMaker, grafik yazılımları ve tarayıcıları ile oluşturduğunuz grafikleri kolayca yerleştirip formatlamanıza imkan veren masaüstü yayıncılık programı.

Alfa kanalları: Photoshop’da, dökümanı oluşturan kanalların haricindeki her yeni kanala verilen isim. Seçili alan, Save Selection ile kaydedildiğinde bir alfa kanalı oluşur. Ayrıca Channels paletinde New Channel ile oluşturulan her yeni kanal, aynı zamanda alfa kanalıdır.

Alias: Takma ad. Uzun ve hatırlaması zor bir ismin yerine kullanılan genelde kısa ve hatırlaması kolay isimler.

Aliasing: Bilgisayar grafik şekilerinin kenarlarında bulunan, bazin jaggies diye de adlandırılan bir efekt.

ALL IN ONE: Adres http//www.albany.net/allione/all1www.html/#WWW/ Bu adresten Internet dahilindeki tüm arama/tarama servislerine ulaşabilirsiniz.

Alphanumeric: Alfabetik ve nümerik karakterlerden oluşmuş kelime. Rakam, kelime ve özel semboller ihtiva eden karakter seti.

ALTAVISTA: Adres http//altavista.digital.com. Digital Equipment Co. firmasının Alta Vista tarayıcısı 16 milyon Web sayfası içindeki 8 milyar kelimeyi önünüze getiriyor. En büyük Web index’ine de sahip olduğunu iddia eden firma bu index içinde detaylı ya da kalıp halinde bir araştırma yapmanıza izin veriyor.

ALTA VISTA: Digital Equipment Co. firmasına ait olan Alta Vista, popüler Internet tarayıcı servislerinden biridir. Servis amacı; aradığınız bilgiye, web sayfasına veya haber grubuna ufak bir aramadan sonra ulaşabilmenizi sağlamaktır. 16.000.000 web sayfası ve 13.000 haber grubu içinde arama yapabilmektedir. Alta Vista’nın size sunacağı iki arama seçeneği ile mutlaka aradığınız bilgiye ulaşırsınız. Alta Vista’ya http//www.altavista.digital.com adresinden ulaşabilirsiniz.

ANSI: Amerikan Ulusal Standart EnstitüsüBu organizasyon bilgisayar ve iletişim gibi bir çok alanda A.B.D. standartlarını belirlemektedir. Bu organizasyon tarafından onaylanan standartlar ANSI standartları olarak anılmaktadır. (örneğin ANSI C. ANSI tarafından onaylanmış bir C dilidir.). ANSI bir ISO üyesidir.

Analitik: Elektronik devrelerin matematiksel yolla çözümlenmesi.

Analog computer: Analog hesaplayıcı (Analog Bilgisayar).

Analog devre: Lineer devre, girişe verilenin fonksiyonu olarak çıkışı değiştiren devre.

Analog Digital Convertor: Analog sinyali sayısal sinyale dönüştürücü.

Analog Film Recorder: Bilgisayar ekranından alınan bir görüntüyü, alındığı biçimde ve ekrandaki aynı ayrışımda kaydeden bir film alıcısı.

Analog Monitor: Analog bir sinyal kullanan ve birincil renkleri sonsuz sayıda gölgeler ya da gri bir skala halinde gösteren bir ünite. Voltajı devamlı değişir.

Analog: İşlemden geçirilen yada yeniden orjinal bir görüntü veya sesi temsil eden bir elektirk sinyalinin varyasyonu.

ANCHOR: HTML dosyalarında kullanılan “anchor” aktif döküman içinde başka bir bölgeye gitmek veya bambaşka bir sayfaya dallanmak için kullanılır. (Genellikle altı çizili mavi bir metin şeklindedir.)

And: Ve.

ANİMASYON: Animasyon; grafiklerin belli bir senaryo doğrultusunda canlandırılması işlemidir. Hareket her zaman insanların ilgisini çeker ve eğlendirir fakat animasyon işlevi eğlendirmekten ibaret değildir. İçinde yoğun mesajlar taşıyabilir, tasarımı ilginç kılar ve özgün bir nitelik kazandırır. Animasyonun tüm bu görevleri yerine getirebilmesi kullanıldığı yere, miktara ve en önemlisi kalitesine bağlıdır. Teknik Bilgi Multimedya uygulamalarının içinde animasyonlar teknik olarak ikiye ayrılır. Nesne animasyonu: Herhangi bir değişime uğrayan nesne ve yazıların ekran üzerinde hareketlenmeleri veya yer değiştirmeleridir. Kare animasyonu: Nesnelere değişik karelerin birbirleri ardına oynatılmaları suretiyle hareket verilmesidir. Bu animasyonlar mevcut filmlerle oynama (kare boyama, morfoz vs.) veya yeni baştan film yapma yoluyla gerçekleştirilebilir. Kare animasyonları iki veya üç boyutlu olabilirler.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

Animatic: Videoteyp’de ya da bilgisayar ekranında gösterilen bir video programının görüntüsel dış çizgisi.

Animation (Animasyon): Ekranda görüntü hareketleri yaratmak için tatbik edilen bir işlem. Bazı durumlarda rendering şeklinde de belirtilebilir.2-D Animation (İki boyutlu animasyon)Basit görüntülerle çalışır. İmge yana döndüğü zaman düz çizgiler görülür. İmgelerin birbiri üstüne kompoze edilmesinde kullanılır. 2.5-DÜç boyutlu efektlere sahip iki boyutlu bir grafik.3-D AnimationEkranda perspektif içinde hareket ettirebilmek için, bir nesnenin üç boyutlu bir bilgisayar modelini yaratmak.

Anonim FTP: Anonim FTP kulllanıcıların kullanıcı adı ve şifre belirtmeden Internet üzerindeki herhangi bir yerdeki dökümanlar, dosyalar, programlar ve bunun gibi bir çok arşivlenmiş veriyi bilgisayarınıza aktarmanıza izin verir. Ağ üzerindeki bir kullanıcı “anonymous” kullanıcı adını vererek güvenlik önlemlerini aşar ve sistemdeki genel erişime açık dosyalara erişir. arşiv makinesi (archive site), Dosya Aktarma Protokolü (File Transfer Protocol).

Anonymous FTP (Anonim): Genel Internet kullanımına sunulan dosyalara kullanıcıların ulaşmalarını sağlayan yöntem.

ANSI: Amerika Birleşik Devletleri menşeli audio visüel (visual) ve bilgisayar cihazlarında kullanılan standartlardan sorumlu olan organizasyon.

Anti aliasing: Photoshop’un alanların eğilimli hatlarını oluşturmak için kullandığı, alan rengi ile alan kenarındaki renk arasında geçişi sağlayan farklı tonlarda pikseller.

Anti-alising: Grafik görüntüde alising ortaya çıkmasını azaltan bir görüntü-işlem tekniği. Köşelerin keskinliğini azaltarak, daha yumuşak görünmelerini sağlar.

Antialias: Bilgisayarlardaki her resim piksellerden oluştuğu için, eğik kenarlarda genellikle çirkin sivri uçlu merdiven basamakları oluşur. Antialias bu kenarları güzleştirmek için kullanılan bir metoddur.Bu esnada kenarlar biraz silinmesine rağmen, göze subjektif olarak daha keskin ve düz görünür. Ayrıca bu düzleştirme işlemi de daha çok hesaplama süresi gerektirir.

AOL: AOL, America On Line’ın kısaltılmasından oluşmuştur. Sadece Amerikada 4.5 milyon kullanıcısı olan America On Line her ne kadar ev kullanıcılarına hizmet veren bir sistem olsa da Internet erişimi de sağlamaktadır. Maalesef Türkiye’de AOL bağlantısı sağlayan bir kuruluş yoktur. Amnerica On Line hakkında daha çok bilgiye sahip olmak için http//www.aol.com adresine bir göz atın.

Appletalk: Apple bilgisayar ürünleri ve diğer bilgisayarlar arasında iletişimi sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir iletişim protokolüdür. Şu anda 235Kb/s hızında çalışan Localtalk ve 10Mb/s hızında çalışan Ethertalk gibi uygulamaları vardır.

Application: UygulamaDoğrudan kullanıcı için bir işlevi yerine getiren program. FTP, mail ve telnet kullanıcı programları iletişim ağı uygulamalarına örnek oluştururlar.

Archie: Internet üzerindeki bilgileri otomatik olarak derleyen, düzenleyen ve kullanıma sunan bir sistem. Archie’nin ilk uygulamaları sadece Internet üzerindeki tüm FTP arşivlerini tarayıp index oluşturmakta, aradığınız dosyaların Internet üzerindeki hangi makine ve dizinlerde olduğunu listelemekteydi. Daha sonraki uyarlamaları diğer bilgi türlerini de sağlamaktadır. Arşiv makinesi (archive site), Gopher, Geniş Alan Bilgi Hizmet Birimleri (Wide Area Information Servers).

ARCHIE: Sayısı, binleri aşan ftp sitelerinden, istediğiniz dosyaları bulabilmeniz için gerekli olan bir veritabanı araştırma aygıtıdır. Archie’yi kullanarak istediğiniz dosyayı, isme, konuya ya da anahtar sözcüğe göre aratabilirsiniz. Bu günlerde Web siteleri de bu tip özellikler kazandığı için Archie’lerin kullanımı gittikçe azalmaktadır.

Archie: Genel kullanıma açık anonymous FTP dosyalarını aramak için kullanılan bir araç.

ARPANET: İleri Araştırma Projeleri Ajansı Bilgisayar Ağı (Advanced Research Projects Agency Network). Internet ağı konusunda ilk çalışmalar yapılırken o ağa verilen ad. Bugünkü Internet’in temeli.

ASCII: Birçok bilgisayarın kullandığı standart 8 bitlik haberleşme kodudur.

Aspect Ratio: Bilgisayarlı grafik işlemlerinde, bir çerçevenin veya bir görüntünün yatay ölçülerinin, dikey ölçülerine göre oranı. Bu oranın korunması veya kontrol edilmesi, bir görüntünün sağlanması veya baskıya geçirlmesi için önemlidir.

Assemble Editing: Video görüntü sekansları playbek bir VCR’den bir VCR alıcısına, edit control cihazından, pre-roll veya yumuşak edit sağlayan diğer imkanlardan faydalanmaksızın direkt olarak geçirilmesi. edit olarak da bilinir.

Assembler: Makine dilinde program üreterek bilgisayar tarafından doğrudan işletilebilmesini sağlayan bilgisayar programıdır.

Assembly language: Assembler dili.

ATM: Frame Relay Servisi’nin daha yüksek hızlara (45 Mbps) çıkmasını sağlayacak ATM teknolojisi üzerinden verilmesini kapsamaktadır.

ATTRIBUTE: HTML sayfalarında kullanılan kontrollerin (TAG) aldığı parametrelerdir. Herbir parametre kontrole yeni bir özellik ekler. Bazı parametreler değer alır, bazıları ise olduğu gibi kullanılır.

Audio Mixing: Mic-Mikser veya diğer bir ses miks cihazı kullanılarak değişik kaynaklardan bir audio trak yaratılması.

Audio Mixing: Mic-Mikser veya diğer bir ses miks cihazı kullanılarak değişik bir audio direkt olarak orijinalinin üstüne kaydedilir.

Audio Track: Audio sinyallerini taşıyan video teybin bir bölümü.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

Audiospace (Audio alan): Sesin özel bir etki yapabilmesi için çeşitlendirilmesi.

Authentication: Doğrulama

Authorware: Çok medyalı gösteriler yaratmak için kullanılanı ortaya çıkaran ve dahil edilmesi gereken video ve audio elemanlarının belirten geliştirilmiş yazılım programları.

AutoCAD 12-13: Çizim ve tasarım işlerinin ana kaynağı olma özelliğini bu yeni versiyonunda da koruyor. İşlevselliği daha da artırılarak, kullanım kolaylığında önemli mesafe alınmıştır.

Autorec sonser: Ses kaydını en doğru seviyesinde gerçekleştiren algılayıcı. Bu düğmeye basıldığnda müzik kaynağı 7 saniye kadar incelenir ve en doğru kayıt seviyesi belirlenir.

Aux: Yardımcı elemanlar; müzik setine TV, kompackt disk, video ya da bir başka müzik kaynağının bağlanabildiği soket.

AVC: Otomatik volum kontrolu (Volum= alçak frekans sinyalinin büyüklüğü).

AVI: Ses ve Video özelliklerinin bir arada kullanılabildiği dosyalar. Window’s un Medya Aygıtı öğesi üzerinden ulaşılabilir.

AWK: Unix’in özelliklerini de taşıyan oldukça güçlü bir “yığın dilidir.” Awk, Unix kabuğunun dosya işleme arabirimlerine, “C” benzeri yapısal programlama gibi bir çok ilave getirir.

Axis: Uzunluğu ölçümü veya konumların tesbiti için başvurulan sabit bir hat.

BACKBONE: Büyük veri kapasitesine sahip bir ağı besleyen hızlı bir hat veya bir seri bağlantıdır. Omurga

Back up: 1- Data disketlerinin 2. kopyası veya tahrip olma, kaybolma olasılıklarına karşı yapılan yedekleme işlemi.2- Esas elemanın işlemi tamamlayamaması halinde işlemi tamamlamak için kullanılan yedekleme.

Background: Fon, zemin, geri plan, görüntünün arka planı.

Backlight Correction: Video kamerada arkadan gelen ışığı ayaralayacak objenin karanlık görünmesini önleyen sistem.

BACKLINKING: Backlinking, Lycos tarama servisi tarafından düşünülmüş zekice bir özelliktir. Hiçbir Web servisi sizi başka servislere bağlayıp sonra unutumak istemez. Bu yüzden Lycos, sizi başka bir servise bağladıktan sonra geri dönebilmenizi sağlayan bir sistem geliştirmiştir.

BACKGROUND: HTML özgün Web sayfaları hazırlamanız için beğendiğiniz resimleri arkafon olarak kullanmanıza izin verir. HTML 3.0’ı destekleyen tüm Web tarayıcıları sayfanızın arka fonuna koyduğunuz resmi görüntüleyebilir. Bunu yapmak için BODY tanımının hemen yanına BACKGROUND tag’ını eklemelisiniz. Mesela “duvar1.gif” isimli bir resmi arka fon yapmak için aşağıdaki satır yazılmalıdır

Bağlantı noktası: Sisteme dışarıdan gelen bilgi paketlerinin her birinde hangi bağlantı noktasına gideceği bilgisi vardır. Sistem dahilindeki bağlantı noktalarının herbirinde bir iletişim yazılımı çalışmaktadır. Gelen paket işlem yapılmak üzere bu bağlantı noktasına, dolayısıyla ilgili uygulamaya aktarılır. Aktarma Kontrol Protokolü (Transmission Control Protocol).

BANDWIDTH: Bandwidth bir aygıtın algılayabileceği elektrik frekans alanıdır. Bu terim, iletişim teknolojisinde bir taşıma ölçüsü olarak kullanılır. Bu terim Internet’teki anlamı ise, belirli bir sürede ne kadar bilgi akışı sağlandığıyla ilgilidir.

Bandwidth: Bir kanalın ya da devrenin veri iletme oranı veya iletişim kapasitesi ölçüsü.

Bant genişliği: Belli aralıklardaki en büyük ve en küçük değer arısındaki fark.

Barkovizyon: Video dahil, bilgisayardan aldığı tüm sinyalleri perdeye yansıtabilen bir projeksiyon sistemidir. Görüntü kalitesi LCD’lere oranla daha yüksektir. Prezantasyon büyük bir salonda geniş bir kitleye verilecekse kullanılır. Tasarımın içinde video yer alıyorsa ve büyük perdede kaliteli bir görüntü isteniyorsa barkovizyon kullanmak gereklidir.

BASIC: Kelimelerinin ilk harflerinden oluşan, ilk defa DARMOUNTH kolejinde geliştirilen en basit bilgisayar programlama dili.

Battery pack: Bakınız Power pack.

Baud Rate: Bilgisayar kontrollu sistemlerde seri hatlar üzerindeki bilgi akış hızı birimi.

Baud: Bilgi işleme hızı birimi. Bir saniyede gelen bilgi sinyallerinin değeri baud olarak hızı verir. Tipik baud değerleri 110, 300, 1.200, 2.400, 4.800, 9.600, 14.400, 28.800, 36.600.

BBS: Kullanıcıların mesaj bırakabildikleri elektronik bülten panosu. Modem aracılığıyla bağlanılarak bilgi alışverişinde bulunulan on-line sistemlerin genel adı. Bilgisayarlı Bilgi Servisi olarak Türkçeleştirilmiştir. Bazı BBS’ler üyelik üzerine kurulmuşlardır.

BCNU: (Be Seein You) Görüşürüz.

Beta: A 1/2 inçlik video kaset ölçüsü. VHS’ye uymamaktadır.

Beyaz sayfalar: Internet kullanıcılar hakkında temel bilgiler içeren bazı veri tabanlarını desteklemektedir. Bu veritabanlarında kişiler hakkında sorgulama yapmak mümkündür. Telefon defterine benzer bir işlev yerine getirdikleri için bunlara “beyaz sayfalar” (white pages) adı da verilmektedir. Knowbot, WHOIS. Bezier curves Manuel ortamda pistole cetveli ile oluşturabileceğiniz düzgün eğilimli hatların, bilgisayar ortamında oluşturulmasını sağlayan ve eğilimli noktalardan meydana gelen çizgiler.

Binary: İkili düzen, örneğin 11001001.

Binary File: (*.BIN) Makina koduna dönüştürülmüş dosya. Bir kaynak dosyanın, bir yüksek düzeyli dil derleyicisi (PMA, COBOL, FTN, PRG gibi) tarafından makina koduna dönüştürülmüş biçimi. Bu tip dosyalar, yükleyicinin giriş formatına uygun olarak düzenlenirler. Makina koduna dönüştürülmüş dosyalar olarak da isimlendirilirler.

Binary system: 2 tabanına göre sayı sistemi veya ikili sayı sistemi.

Binary: 1- İki ihtimalli bir durumla karşı karşıya kalmak. 2- 10 tabanı verinin 2 sayısını taban olarak alan sayı sistemi. Binary sistemde sayılar yalnızca 0 ve 1 rakamlarından oluşur.

Bit Map: Bir video ekranındaki her pixel, yoğunluk ve rengi oluşturan bit’leri tarafından kontrol edilir Pixel’ler gridi ile tam bir video ekranına bir bit map denilebilir.

Bit: Binary rakamlardan biri. Bir bit, sıfır ya da bir değerini taşır. Bilgisayarın tanıdığı en küçük haberleşme birimidir.

Bit: İletilebilen bilginin en küçük miktarı. Bir alfabetik karaketri, bir sayısal rakamı belirten ya da sinyallemeyi ve diğer fonksiyonları değiştiren bir kombinasyonu.

Bit: 0 veya 1 rakamlarından oluşan tek bir sayısal birim.

Bitmap: Sadece Siyah ve Beyaz’ın bulunduğu renk modu olan Bitmap’de, ara tonlar (%42 Siyah) olmaz. Bitmap modda kaydedilen dökümanlarda, beyaz piksel bilgisi kaydedilmediği için hem az yer kaplar, hem de resmin çağrıldığını programda beyazlar şeffaftır.

Blend: Geçişme. Bir renkten diğerine, bir efektten diğerine, bir şekilden bir başka şekle vb. çeşitli geçiş metodlardır.

Blur: Netsizlik. Gözleri arazalı olan bir insanın, gözlüksüz baktığında görebileceği ortam.

BMP: Grafik formatı. Windows Paintbrush öğesi üzerinden ulaşılabilen dosya uzantısı.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

WWW (Word Wide Web): Dünya çapında ağ. Hypertext tabanlı, dağıtılmış Internet bilgi sistemi. Kullanıcılar hypertext dökümanları oluşturabilir, daha önce oluşturulan dökümanları düzenleyebilir, gözden geçirebilir. İstek birimi ve hizmet birimi programlarını ücretsiz olarak temin edebilirİsviçre parçacık araştırma merkezi tarafından yaratılmış olan hipertext tabanlı, dağıtılmış bilgi sistemi. Kullanıcılar hipertext dökümanları yaratabilir, düzeltebilir, yaratılmışları gözden geçirebilir. Kullanıcı (client) ve dağıtıcı (server) programalarını ücretsiz olarak temin etmek mümkündür.

W3: Dünya Çapında Ağ. Bilgisayar monitöründe görülenin aynen basılı kopyada veya filmde de elde edileceği anlamına gelir.

WYSIWYG: Ne Görürsen onu alırsın.

X Windows: Çalışma sistemi veya grafik terminal satıcılarının çoğu tarafından kabul edilen bir Window operasyon sitemi.

X-asis: Bir tablonun yatay çizgisi.

Xenon Projector: Xenon gaz dolu bir lambada ark kullanan çok güçlü bir projektör.

Xrs: Opak ve transperanın yanısıra X-Ray taramayı da gerçekleştiren 6cx modelinin bulunduğu PhotoStyler ile beraber gelen tarayıcılar.

Y-axis: Bir tablonun genelikle data rakamının bulunduğu dikey çizgisi.

YAHOO!: Adres: http://www.yahoo.com

Yazılım (Software): Daha çok programlanan yazılımlardır. Sarı Sayfalar (Yellow Pages).

Z-axis: 3 boyutlu bir tabloda önden arkaya doğru olan.

ZIP: PKZIP kullanılarak sıkıştırılmış (daha küçük dosya boyunda, ama eşdeğer bir dosya yapılan) bir dosya “zıp” dosyası olarak adlandırılır. Dosya uzantısı, ZIP’tir.

Zoom Lens: Devamlı değişken görüntüsel uzaklıktaki bir lens.

ZyXEL U-1496 Plus (Modem): Geniş LSD ekranı ve menü sisteminin kullanım kolaylığı, 57600/14400bps veri ve 14400 faks hızının yanında ses işleme yeteneği, ayrıca özel protokolle de olsa 19200bps transfer hızı, bu modeli yüksek fiyatına rağmen cazip kılıyor. (Modem)

SAP (Sound Audio Program): İki dilde yapılan yayınlardan birinin kaydeden ses alma programı.

Se desimal: Ekran, değişik boyutlarda yapılır. Büyüklüğü diyagonal (çarprazlama) ölçü ile belirtilir. Ekran yüksekliğinin enine oranı da bir ölçüdür. Bu ölçü genellikle 4:3 olur. EDTV ve HDTV’de bu oran 16:9’dur.

SEARCH ENGINES: Kişileri istedikleri bilgiye veya Web sayfasına ulaştırmayı amaçlayan “Internet tarayıcı” servisleridir. Bu servislerin uzayıp giden bir listesini ttp://www.rpi.edu/Internet/Guides/decemi/icmc/top.html adresinde bulabilirsiniz.

Search: Arama, videoda istasyon arama.

Senkronizasyon: İki sinyali faz ve frekans bakımından uyumlu hale getirme olayı.

Senkronize: Peryodik olarak değişen iki sinyal arasındaki faz ve frekans bakımından uyum.

Sequencer: MIDI müzik cihazlarının kontrolünü yapan yazılım.IP paketlerini iki sistem arasında aktarmak için telefon hatları ya da RS-232 devrelerini kullanan protokol. Tanımı RFC 1055’de mevcuttur. Noktalararası protokol (Point-to-Point Protocol).

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

BNC: Sürgülü video fiş ve priz sistemi. Pin adı verilen fiş uçlarının sayısı önemlidir. Buna dikkat etmek gerekir. Ayrıca televizyonun arkasında bulunan prizler, kolay bağlantı yapılmasına imkan vermeyebilir. Evlerimizdeki TV’ler çoğunlukla kütüphane raflarına konulduğundan arkaya ulaşmak bazen imkansız olabilir. Bu nedenle bağlantı yerleri ön panelde olan TV cihazlarını tercih etmelisiniz.

Boca M144EE: Her ortamda yüksek performans gösteriyor ve 14.400 bps faks hızı sunan Boca modem, iyi bir fiyat/performans oranıyla dikkat çekiyor.

BODY: HTML sayfalarında kullanılır. HTML sayfalarını oluşturan kodları barındıran “Başlık” ile “Son” arasındaki bölümdür.

Bolean: İkili sayı sitemini bulan matematikçi.

Booster: Güçlendirici televizyon sinyalini güçlendirmek görüntünün ve sesin daha kaliteli alınabilmesini sağlayan araç.

Boot: Sistemin istenilen seviyeden işleme başlamasını sağlayan makine prosedürü. İlk birkaç talimat, bir giriş cihazından gelir ve bunlarla sistemin tamamının yüklenebilmesi sağlanır.

BOT: Sohbet amaçlı bir IRC kanalı üzerinde dinleme ve cevaplama programları için oraya özgü (o kanalın jargonuna ait) terim.

Bounce: Geri dönmeTeslimattaki bir hata yüzünden gönderilen postanın bir kısmının geri dönmesi.

Boşluk şarjı: Anoda gerilim uygulanmadığında ve fleman ısıtıldığında katod etrafında biriken elektronların oluşturduğu küme.

BPS: Bit per second (saniyedeki bit sayısı)

Broadcast: Radyo ve TV yayınları (Yayın kalitesi).

Browser: Bir ağ üzerinde, bilgiyi aramak, bulmak, görmek ve işlemek için grafik etkileşimli arabirime sahip uygulama yazılımı. Tarayıcı.

BROWSER: World Wide Web üzerinde dökümanların transfer edilip görüntülenmesini sağlayan programlara “browser” adı verilir. Sakın Web tarayıcıların Netscape, MS, Internet, Explorer ve Mosaic’le sınırlı olduğunu sanmayın. http//www.browserwatch.com adresinde bir göz atın. İstemediğiniz kadar çok ve çeşitli tarayıcıyı bir arada bulacaksınız.

Built-in: Cihazın içine yerleştirilmiş olan sistem veya başka bir cihaz.

BBS: İlan Tahtası SistemleriElektronik mesaj hizmetleri veren, dosya arşivleri sunan, sistemi çalıştıranın ilgi alınına giren diğer hizmet ve aktiviteleri sağlayan bilgisayar ve üzerinde çalışan yazılıma BBS denir. BBS’ler şimdiye kadar hobi olarak kullanılıyordu. Fakat Internet’e bağlı BBS’lerin sayısı hızla artmakta ve şu anda bir çok BBS devlet, eğitim ve araştırma kurumları tarafından işletilmektedir. Elektronik Posta (Electronic Mail), Internet, Usenet.

Byte: Sekiz data biti+bir parti bitten meydana gelen bir alfabetik veya özel karakterdir. Genelde ASCII kodludur.

Bytes: Genelde 8’bit’ten oluşan dikey ve yatay olarak ekranda gösterilen pixel’lerin sayısının temsil eden bir bit grubu. Data’resolution’u ile bu iki faktör görüntünün kalitesini tesbit ederler. Daha çok sayıda pixel’i görüntülemek için, daha fazla hafıza ve fazladan ‘peripheral’lar gerekir.

UNIX-to-UNIX CoPy (UUCP): Unix’ten Unix’e Kopya

UNIX: Çok kullanıcılı, çok hedefli bir operasyon sistemi. Genellikle çalışma hayatında kullanılan bir işletim sistemi.

UNZIP: Daha önce bir sıkıştırma yardımcı programı kullanılarak sıkıştırılmış bir dosyayı açmak.Upgrade: Daha yüksek performans veya ilerlemiş özellikler gösteren parçalarının eksiklerin yerlerine yerleştirilmesi.

Upload: Direk interface ya da bir modem yolu ile diğer bir bilgisayardan data almak.Konuya göre adlandırılmış binlerce ağ haberleri grubu, protokolleri çalıştıran bilgisayarlar ve Usenet ağ haberlerini ve makaleler yazan kullanıcıların oluşturduğu sistem. Tüm Internet sistemeleri Usenet’e üye değildir ve tüm Usenet sistemleri de Internet üzerinde değildir. Ağ Haberleri Aktarma Protokolü (Network News Transfer Protokol), Unix’ten Unix’e Kopya (UNIX-to-UNIX CoPy).

URL: (Uniform Resource Locator) Web üzerinde ulaştığınız yerin kimliğini belirler. Tam bir URL’nin görünümü aşağıdaki gibidir.mailto://e,mail yollamak için kullanılacak uygulamaya bağlanır file://lokal bir dosyayı işaret ederalan ismi (domain name) bağlanılmak istenen sunucunun Internet üzerindeki ismidir. Bir alan isminin uzantısı genellikle onun tipini de belirler:.com ticari kuruluş.edu öğretim.mil askeri.net servis sağlayıcı.org kar amaçlı olmayan organizasyonPORT ADRESİhttp:// protokolü sadece:80 portunu kullandığından genellikle bu takı kullanılmaz. atlanacak dizin adıWeb sayfasının sunucu üzerindeki dizinini belirtir.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

Usenet (USEer NETwork): Konuya göre isimlendirilmiş binlerce ağ haber grubu, protokolleri çalıştıran bilgisayarlar ve ağ haberlerini okuyan ve makaleler yazan kullanıcıların oluşturduğu sistem. Internet sistemlerinin tümü Usenet’te bulunmaz ve Usenet sistemlerinin tümü de Internet üzerinde değildir.

User Interface: Program içinde ilgili alanı bulması için kullanılan ekrandaki menü.

Üstel: Üssel, eksponansiyel, üs.

UTC: Koordine Edilmiş Evrensel Zaman (Universal Tima Coordinated).Rutin işler için kullanılan yazılım birimleri. Yardımcı yazılımlar, bilgisayarın kullanımı ve işletiminde yardımcı olan veya işletimini kolaylaştıran programlardır. Bunlara örnek olarak, editör, hata-bulucu programlar ve kütük yönetici programlar adı verilebilir.

UTILITIES: Yardımcı yazılımlar.

UUCP: (UNIX-to-UNIX CoPy).

UUCP: UUCP bağlantıları büyük çoğunlukla 1200 bps’ten 38.4Kbps’e varan hızlara sahip modemlerle sağlanıyor. Bağlantılar genelde sakla ve-ilet mantığıyla yürütülüyor. Ayrıca Internet-tabanlı UUCP bağlantıları da kullanıyor. Düşük maliyeti UUCP bağlantıları 1970’lerde ortaya çıktıklarından bu yana geniş kullanıma sahiptir.

VDOWAVE: VDOWave hareketli görüntüleri sıkıştırmakta kullanılan ilginç bir yöntemdir. Bu yöntemin en somut örneği VDOLive’dir. Bu aygıt popüler Web tarayıcılara eklenerek eş-zamanlı videoların büyük ölçüde sıkıştırılarak görüntülenebilmesini sağlamıştır.

VERONICA: Nevada Üniversitesinde geliştirilmiş olan Veronica (Very Easy Rodent Oriented Net-Wide Index to Computerized Archives) binlerce gopher servisindeki her bir menü maddesini içeren devasal bir veritabanıdır. Devamlı güncellenen Vernonica veritabanı, birçok gopher menüsünden bulunabilir. Internet dahilindeki Gopher sitelerinin %99’unun kayıdı bulunan Veronica Gopher adresi arayanların ilk uğradıkları nokta olmakta.

VERONICA: Adres: http://www.scs.unr.edu/veronica.html

VGA (Video Graphies Aray): IBM PS/2 EGA’ya uyumlu grafik cihazı. Analog monitörleri de destekler.

VHD (Video High Density): Yüksek yoğunluklu video disk. Üç renk sistemine de uyar. Amerika’nin 525, Avrupa’nın 625 satırlı TV ekranlarına adapte olabilir.

VHF (Very High Frequency): Çok Yüksek Frekans 2’den 13’e kadar olan kanallarda televizyon yayını.

VHF (Very High Frequency): Çok yüksek frekans. 30 MHz’den yukarı, dalga boyu da 10 metrenin altındadır. Çok kısa dalgaların yayım ve alımı için genellikle yönlendirilmiş anten kullanılır.JVC tarafından bulunan en popüler 1/2 inçlik tüketici bantı formatı. Daha geliştirilmiş bir şekli ise Super VHS (S-VHS) diye bilinir.

VIRTUAL REALITY: Kullanıcının müdahale edebildiği 3-boyutlu ortama verilen addır. Sanal gerçeklik sayesinde kişi ilüzyonlarla yaratılmış 3-Boyutlu dünyaya adım atabilir, oradaki nesnelerle iletişim kurabilir. http://www.zd.net.com adresinde bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgi ve bedava programlar bulabilirsiniz.

Virtual Reality: Bir yerde gerçekten bulunduğunuz hissi, sağlayan, yüksek derecede gerçekçi bilgisayar simulasyonları.Kendini programlara yamalayan, bu programlarla ilişki kuran sistemlerdeki programlara da yamalanarak yayılan program. Virüsler genelde bulundukları sisteme çeşitli zararlar verirler. Truva Atı (Trojen Horse), solucan (worm).

Virus: Virüs

Virus: Zarar vermek amacıyla kendini programlara kopyalayan, bu programlarla ilişki kuran, sistemdeki diğer programlara da yamanarak yayılan program.

Visual Basic: Görsel diller içerisinde, gerçekten esnek bir dil olması, üzerinde herhangi bir değişkenliğin kısa zamanda yapılabilmesi büyük avantaj. Esnek bir dil oluşu nedeniyle uyumlu çalışma özelliği ileri düzeyde. Günümüzde Visual BASIC’in 4.0 versiyonu bile çıkmıştır.

Visual search: Video kameralarda çekilen görüntülerin kontrol edilmesini sağlayan ve normalden üç misli hızla yapılan arama.

VİVA MAESTRO 16 VR: Bir ses kartı çeşididir.

Volatile memory: Geçici bellek.

VPS: Video programlama sistemi. Televizyondaki bir programın başlangıcından sonuna kadar tam olarak alınabilmesine imkan verir. Bunun için televizyon verici istasyonun özel bir sinyal göndermesi gerekir. Bu sinyali tanıyan video cihazı otomatik kayda geçer. Yayın sonunda gönderilen bir başka sinyalle de video cihazı otomatik kapanır. Bu özellikle şimdilik Türkiye’de bulunmamaktadır.

VRML: 3 boyutlu görüntüleri taşıyabilecek şekilde Web sayfaları oluşturabilen bir dil.

VSAFE: Bilgisayarınızdaki virüs hareketlerini izler.

W3: Dünya Çapında Ağ (World Wide Web):

WAIS: Geniş Alan Bilgi Sistemi (Wide Area Information Servers)

WAIS: Internet üzerinde basit ve doğal bir dilde sorgulama girişlerini tanıyan, bilgilere hızlı erişim için indeksler kullanan, önceki aramaların sonuçlarının sonraki aramaları etkilememesini sağlayan bir mekanizması olan dağıtılmış bilgi hizmet birimidir.

WAN: Geniş alan ağı. Birbirleri arasında oldukça uzak mesafe olan ve genelde PTT altyapısı kullanılarak oluşturulan bilgisayar ağı. Ses dosya tiplerinden bazılarının kullandığı dosya uzantısı.

WEBCRAWLER: America On Line’ın bedava Internet tarama servisidir. Lycos tarama servisinden küçük olan servis her ay 3.000 yenisi eklenen 60.000 web sitesini tarayabilmektedir. http://www.webcrawler.com adresine bağlanıp WebCrawler’in yeni kullanıcı arabirimi ile tanışabilirsiniz.Bu servis diğer Web tarayıcılarından farklı olarak sizi rastgele bir servise bağlayabiliyor.Böylece yeni ve alışılmadık yerler keşfedebilirsiniz. Bu servisten ayrıca çok ziyaret edilen Web servislerini öğrenebilirsiniz.

WEBCRAWLER: Adres: http://www.webcrawler.com

WEBMASTER: Bir web sitesinin editörlüğünü üstlenen kişiye “Webmaster” adı verilir. Webmaster’in görevi, Web sitesinin tasarımını yapmak ve “çarpıcılığını” korumaktır. Günümüzde bu işi tek bir kişinin yapması çok zordur. Bunun için genelde bir web sitesini birden çok kişi “takım” ruhuyla ayakta tutar. Wehnelt silindiri: Elektron ışınlı lambanın kontrol grisi.

Webmaster/Webmistress: Bir Web hizmet biriminin sistem operatörü.

White balance (Beyaz ayarı): Renk dengesini otomatik olarak ayarlayan sistem. Kamera otomatik moddan çıktıktan sonra “WHT BAL”, düğmesine arka arkaya basarsanız, “HOLD” yazısı, güneş sembolü (outdoors) ve yanan lamba sembolü (indoors) görürsünüz. Böylece üç ayrı beyaz dengesi ayarını manuel olarak yapma imkanınız olur. Beyaz dengesi, beyaz ve parlak görülen konuların doğal renk dengesini sağlayabilmektedir. Işık şartları hızla değişen diskoteklerde, fotoğraf stüdyoları gibi ışığın çok yoğun ve parlak olduğu yerlerde, sodyum lambayla ve civa buharlı lambayla yapılan karayolu tüneli aydınlatmalarında “indors” konumu seçilir. Konunun ya da fonun tek renk olması halinde “HOLD” konumuna geçilir. Basit ve doğal bir dilde sorgulama girişlerini tanıyan, bilgilere hızlı erişim için indexler kullanan, önceki aramaların sonuçlarının sonraki aramaları etkilemesini sağlayan bir mekanizması olan, dağıtılmış bilgi hizmetidir. archie, Gopher, Prospero.

WINZIP: Winzip, Windows 95, 3.1 ve NT kullanıcılarının dosyalarını Internet üzerinden daha hızlı aktarmak için daha küçük hale getirmeye yarayan bir sıkıştırma yardımcı programıdır. PKZIP ve TAR kullanılarak sıkıştırılmış dosyaları da açabilir. Adresi; http;//www.winzip.com/winzip/

Wire-Frame Represertation: Bir nesnenin sanki şeffaflaşmışcasına iskeleti ile görüntüye getirilerek üç boyutlu gösterilmesi.

Wobbel: Çeşitli elektronik devrelerin karakteristik eğrilerinin ekranında oluşturduğu cihaz.

Word processing: Kelime işleme.

Word: Bilgisayarda bilgi. (kelime işlem) Bir yapımın ham kopyası Offine edit işleminde kulanılır.

Write protect: Disket üzerindeki bir tırnak. Kapatıldığı zaman diskete birşey yazılamıyor veya silinemiyor.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

Serial Line IP (SLIP): Seri Hat Internet ProtokolüServer:Hizmet birimi, dağıtıcı programKaynak sağlayıcı (örneğin dosya hizmet birimi gibi) kullanıcı (client), kullanıcı-dağıtıcı modeli (client-server model).

SGML: Tüm platformlarda aynı olarak görülecek dökümanlar yaratmak için kullanılan ISO standardıdır.

SGML: Diğer yapısal döküman dillerinin tanımlanmasında kullanılan bir dil. Mesela; HTML, SGML kullanılarak tanımlanmıştır.Resmin hesaplanması sırasında kamera önce ışığın olduğu yere çevrilir ve bir gölge yaratması gereken obje oradan hesaplanır. Sonra da gölge simüle edilir.

Shadow Mapping: Daha önce de belirtildiği gibi gölgeler sadece Raytracing yöntemi ile hesaplanabilir. Rendering’de hesaplanamaz.

Shareware: Belirli bir süre ücretsiz kullanılan, ancak yazılımın deneme süresi bitince yazılımın sahibine ücret ödenmesini gerektiren türden yazılımlara verilen isim.

Sharpen: Netleştirmek, keskinleştirmek. Photoshop dökümanlarında daha net bir görüntü demek, tam beyaza yakın renkteki piksellerin tam beyaza, koyuya yakın piksillerin daha koyuya çevrilmesi demektir. Netlik, kontrastlık ile sağlanır. Piksellerin netleşmesi diye birşey sözkonusu değildir.

Sharpness: Videoda keskinlik ayarı, görüntüdeki hatları keskin gösteren suni netlik ayarı. Bu düğme hatların yumuşatılması ve görüntüye romantik bir hava verilmesi için de kullanılır.

Shotgun: Sesi mikrofonun önünde dar bir koni içinde yakalayan bir kardioid tipi. Genelde kameraya monte edilmiş olup, yalnızca kameranın yönetildiği taraftaki sesleri kaydeder.

SIGMA DESIGN: Real Magıc PC Uyumlu MPEG Playback yapılabilmektedir.

Signature: İmza

Site: Internet üzerindeki bir hizmet biriminin adresi.

SLIP: Seri Hat Üzerinden Internet Protokolü (Serial Line IP).

SLIP: TCP/IP protokolünde IP paketlerini iki sistem arasında aktarmak için telefon hatlarını ya da RS 232 devrelerini kullanan protokol.

SLIP: TCP/IP’ye göre modası geçmiş bir iletişim protokolüdür. Protokolün amacı modem aracılığıyla, bir ağ ortamına tıpkı ağ’da bir kullanıcıymış gibi bağlanmaktadır. Bu protokolün yerini fonksiyonları bakımından bir farkı olmayan fakat daha hızlı olan PPP protokolü almıştır.

SMARTDRV: Sabit diskinizin hızını artırmak için kullanılır.

Software (yazılım): Çalıştırıldığında bilgisayara belirli fonksiyonları yaptıran bir dizi instruction.

Software: Yazılım donanımı, bilgisayarın çalışmasını kontrol eden programlar.

SBPro: Creative Labs`dan SoundBlaster (SB) Adlib uyumlu ilk ses kartıdır. FM sentezleme yayınında aynı zamanda sekiz bitlik örnekleme ve örnek çalma olanağına sahiptir. SB ve İlk SB Pro yamaha`nın YM üçbin sekizyüz on iki çiplerini kullandılar. Fakat yeni versiyonlar (SBPro 2.0 ve üstü) yeni OPL3 çipini kullanıyorlar.

Sound Galaxy NXII Pro: Sınırlı kullanım olanağına sahip olsa da özellikle insan sesi kaydetmede ve çalmada başarılı sonuçlar veriyor. Ayrıca fiyat olarak da çok uygun. Gerçekten oldukça yakın sese sahip. Üzerindeki ASP entegresi programlanabilir olduğundan, seslere efekt kazandırmak gibi başka işler içinde kullanılabiliyor olması ona önemli bir değer kazandırıyor.

SoundBlaster 16(SB 16): SB`nin geliştirilmiş hali olan SB 16; 16 bitlik stereo ses üstünlüğünü hizmete sunuyor. SB l6`nın stereo 44.l KHZ.’ye kadar 8 bit l6 bitlik kaydetme ve çalma imkanı var. Bunun yanında dinamik filtre ve ADPCM sıkıştırma nimetleri sunulmuştur. SB 16’nın en heyecanlandırıcı özelliği ise, bir tane 16 bitlik asp yani (advanced signal procossor) devresi içermesi. Bu bir çok işe yarar, en azından sıkıştırma sürecinde bu çipin kullanılması durumunda, CPU’nun üzerinden yüzde yetmişleri (%70) varan ölçülere yük kalkar. Peki sıkıştırma olmazsa olur mu? Eğer birisi hafızayla kart arasında saniyede 176 Kbyte’lık bir transfer hızını (44 Khz.’de l6 bitlik stereo örnekleme için) garantilerse olur. Yeni SBPro’lar gibi SB l6`lar FM sentezleme için dört işlemcili bir yamaha YMF 262 (OPL 3) içermekte. SB 16 tasarlanmış WaveBlaster (WB) adında bir yardımcı kart da piyasada bulunmakta WB, Turtle Beach MultiSound da kullanılan Proteus sentezleyici çipinden içeriyor. Creative Labs’in dediğine göre SB l6 da MPU 401 tipi Midi aracısı var. Ama bu aracı sadece aptal modunda (UARt) çalışıyor. SB 16’da bir dolu programla geliyor. SB 16 da Soundblaster ailesinden olduğu için oyunlar tarafından desteklenmeme sorunu yok. Bir SCSI aracısı ve birde ASP çipi İçermesi SB 16`yı çekici kılan unsurlardan yardımcı kartı WB ile birlikte olduğu zaman SB l6 profesyonel ihtiyaçlara da cevap verecek duruma geliyor. Ama bu durumda da pek hesaplı olduğunu söyleyemeyiz. Aynı fiyat civarında daha iyi seçimler yapmak mümkün.

Speaker: Loudspeaker. Hoparlör.

SPIDER (ÖRÜMCEK): Web tarama servislerinin veritabanlarını büyütmek için bıkmadan, usanmadan yeni Web sayfaları ve onlara ait bağlantıları bulan programlara “örümcek” ismi verilir.

Splitter: Splitter. Ayırıcı. Dağıtıcı. Bir işareti iki veya daha fazla yola ayırmak veya dağıtmak için kullanılan alet veya sistem.

Stack (Ek Bellek): Destek bellek.

Stack: CD player’a birden fazla disk alınmasını sağlayan ve çalma kapasitesini artıran katlı tepsi.

Stacked Bar Chart: Birbirini takip eder şekilde değil de birbiri üstüne konulmuş kolonlardan oluşan bir tablo.

Star LC 90: Konfigürasyon seçimi ve değişikliği, yazılımla bilgisayardan yapılabiliyor. Güç yönetiminde yapılan değişiklikle açma-kapama düğmesi olmayan bu yazıcılar, kabloları ile güç bağlantısı yapıldıktan sonra otomatik olarak uyku konumuna geçiriyor. Herhangi yazma komutu geldiğinde, gecikme olmadan çıktı veriyor. Haber, spor, eğlence gibi kategorilere ayrılmış konulardan istediğinizi seçerek Web sayfalarına göz atabilir, o gün en çok ziyaret edilen servisleri öğrenebilirsiniz.

STARTING POINT: Adres: http://www.stpt.com/

STD: Internet standartlarını belirleyen RFC alt serileri. Internet standartlarının listesi STD 1’de verilmiştir. Bilginiz İçin (For Your Information), Yorumlar İçin Rica (Request For Comments).

Step Time kayıt: Sequencer programlarında yalnızca belirlenmiş nota yeri ve süresi gözönüne alınarak belirli olmayan aralıklarla yapılan kayıt sistemi.

Step Time Recording: Real time kayıt yapamayan ya da icrası çok zor olan müzikal uygulamaların adım adım giriş şekli olup, istenirse master keyboard’dan kontrolü de olanaklı.

SUBMIT: Kendi web sayfalarının reklamını yapmak isteyenler için izlenebilecek en kolay yol, URL adresini gözde tarama servislerine yazdırmaktır. http://wjww.submit-it.com adresine URL adresinizi verdiğinizde adresiniz 15 ayrı tarama servisine otomatik olarak yollanacaktır. Bunun dışında URL adresinizi yazdırmadan geçmemeniz gereken bazı tarama servisleri şunlardır:

Subroutine: Küçük özel program (alt program).

Symantec Norton Utilities: İşletim sistemleri kendilerini ne kadar geliştirirlerse geliştirsinler, her zaman kullanıcıların istekleri bir adım önde oluyor. Norton Utilities, disk yönetimi ve başka birçok gelişmiş hizmeti kullanıcılara sunmaya devam ediyor.

System 7.0: ‘Apple Computer’in Macintosh bilgisayarlarında kullanılan yeni bir işletim sistemi. 1) MIDI Clock: (MIDI saat işareti) Üzerinde kullanılan tempo değerine bağlı olarak, bir dörtlük nota süresinde 24 pulse gönderir. Yani MIDI portundan bu sayıda gönderilen “F8” Hex kodudur. Bu işareti dinleyen cihazın iç zamanlama üreteci artık bu işaretle kilitlenip senkronize olarak çalışır. İç tempo değeri buna bağlıdır. 2) Start: (Parça başlangıcı işareti) Sistemdeki sequenceri başlatır. Kodu “FA”dır. 3) Continue: (Kalınan yerden otomatik devam etme)Performer sysex mesajları editörü. Sisteme bağlı sequencer, parçanın ortasında stop komutuyla durdurulursa, bu komutla kaldığı yerden devam ettirilir. Kodu “FB”dir. Sistemdeki sequenceri durdurur. Kodu “FC”dir. 5) Active Sensing: (Aktif birim sensoru)Sistemdeki bazı MIDI’li enstürmanlar diğerlerinin varlığını sorgulamak üzere 300 ms aralıklarla “FE” kodunu gönderir. Bu da sistemde aktif MIDI’li enstürmanın olduğunu gösterir. Bazı ürünler 300 ms içinde bu işareti duymadığı zaman seslerini kapatırlar. Günümüzde üretilen aygıtlarda bu kod, o kadar geçerli değildir. Sadece sistem üzerinde herhangi bir şekilde kullanılabilir düşüncesi ile sistem komutlarına dahil edilmiştir. 6) System Reset: (Aktif sistemleri sıfırlama)MIDI birimlerinde oldukça önemli yeri olan bir komuttur. MIDI hattından yollandığı zaman tüm enstürmanlar ilk açılış durumuna gelirler. MIDI transmisyonu için kullandıkları bellek sıfırlanır. Çalınan notalar susturulur. Her üretici firma, bu komutu kullanarak makinalarının yeniden çalışmaya başlayacağı en uygun ortama getirirler. Kodu “FF”dir. İşte genel anlamları ile diğer sistem bilgilerinden de şöyle bir sözettik. Bunlar her geçen gün biraz daha geliştirilmeye çalışılmaktadır. MIDI 1.0 versiyonunun 1983 yılından bu yana getirdiği kurallar zaman zaman yenilenmesi düşünülmekte. Daha hızlı teknolojilerinin müzik endüstrilerine girmesinin sonuçları bakalım ne olacak? Burada önemli olan bazı standartlar ve onları kullanan sistemlerdir.

System: Hardware, software ve diğer yardımcı birimlerden oluşan ve bir ünite olarak çalışan grup.

Sıkıştırma yöntemi: Standard bilgisayarlar saniyede 15 veya 12 film karesini ekrana getiremezler ve kare atlamalar meydana gelir. Bu bilgisayarların filmi akıcı bir şekilde oynatabilmeleri için film dosyaları çeşitli yöntemlerle sıkıştırılır. Filmin niteliği, hareketliliği, büyüklüğü, taşıdığı renk bilgisi ve hedef platform gözönüne alınarak bu yöntemlerden biri seçilir. Herbir sıkıştırma yönteminin kendi ayarları vardır.

T1: DS-1 biçiminde yapılanmış sinyali 1.544 megabit/saniye hızında aktaran hatlara verilen isim.

T3: DS-3 biçiminde yapılanmış sinyali 44.746 megabit/saniye hızında aktaran hatlara verilen isim.

TAG (TAKI): HTML’de dökümana biçim vermek için kullanılan etiketlerdir. Kaynak içinde kolayca fark edilirler çünkü her zaman “<” ve “>” işaretleri arasına yazılırlar. İki bilgisayar arasındaki kişilerin gerçek zamanda konuşmalarına izin veren bir protokol. Internet Bağlantılı Sohbet (Internet Relay Chat).

TCP/IP Protocol: Internet üzerindeki bilgisayar sistemlerinin birbirlerine bağlanması için kullanılan standart ağ iletişim protokolüdür. Internet Protokolü (IP) üzerinde çalışan Transfer Kontrol Protokolü (TCP) ve bunlara bağlı çalışan diğer protokollerin oluşturduğu aile. IP, TCP, FTP, Telnet.

TCP/IP Protocol Suite: TCP/IP Protokol Ailesi

TCP/IP: Transmission Control Protocol/Internet Protocol cümlelerinin kısaltılmış halidir. Internet’i oluşturan protokollerdir. Başlangıçta Unix işletim sistemi için tasarlanmış olup günümüzde birçok işletim sistemini desteklemektedir.

TELNET: Bir Internet sitesinden diğerine bağlanmak için kullanılan komut ve programdır. Komutu kullanarak bir internet sitesine bağlandığınızda karşınıza sitenin “login:” komut satırı gelecektir. Böylece Internet üzerinde iki makine direkt (ve özel) olarak birbirine bağlanabilir.

Telnet: Telnet uzak terminal bağlantısı için Internet standart protokolüdür. Tanımı STD 8 ve RFC 854’te yapılmıştır.

Telnet: Bir bilgisayarın diğer bir bilgisayara uzaktan terminal bağlantısı yapmasını sağlayan standart Internet protokol programıdır.

Terabyte (Tera): Bir Terabyte= Bin Gigabyte. Birkaç sene sonraki yeni hardisk standardı diyebiliriz (1.1012 byte).

Terminal Emulator: Bilgisayarın terminal taklidi yapmasını sağlayan program. Bu programı kullanan bir bilgisayar, uzaktaki başka bir sisteme ait bir terminal gibi görünür.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |

TEXT-TO-SPEECH: Text-to-Speech (TTS) sistemleri yazılı metni karşı tarafa ses olarak iletmekte kullanılmaktadır. Bu sistemler vasıtasıyla Sesli Yanıt Sistemleri sadece rakamlar ve bir kaç kelimeyle kısıtlı kalmak yerine bilgisayara girilmiş olan tüm yazılı verileri sese çevirebilmektedir. şu anda kullanılan sistemlerin yapabildiği sadece yazılı veri halindeki sayıları sesli hale çevirmektir. Örneğin, 123 sayısı “yüz … yirmi…. üç” olarak okunmakta ancak herhangi bir başka yazılı bilgi (isim ya da adres gibi) bu şekilde sese çevrilememektedir. Türkçe’ye uyarlanmış TTS sistemlerinin kullanılmaya başlanmasıyla elektronik ortamda yazılı tüm metinler sesli olarak okunabilecektir. Yani ofis içi elektronik posta yoluyla (e-mail) gelen yazışmalarınızı ya da benzer diğer bilgileri evinizdeki telefondan sisteme okutabilirsiniz. Türkçe TSS sistemlerinin 1994’ün ilk yarısında çıkmaya başlamıştır.

Texture or Surface Mapping: Bilgisayar grafiklerinde, iki boyutlu bir görüntüyü üç boyutlu bir nesnenin etrafına sararak nesneye değişik bir yapısal görüntü vermek.

Texture: Desen, zemin, düzensiz ve belirsiz şekillerin oluşturduğu arka plan.

TFT: Thin Film Transistor, aktif matriks ekran tekniği. Ekran noktalarının yönetimi milyonlarca transistör üzerinden gerçekleşiyor.Web servislerini taramak yerine Elektronik kütüphanenin devasal içeriğine bir gözatmak isteyebilirsiniz.Elektronik kütüphanenin sayfalarını 1000 tam sayfa gazete haberi, magazinler, akademik günlükler, resimler, referans kitapları, sanat ve bunun gibi hergün yenilenen birçok kaynak oluşturuyor.

THE ELECTRIC LIBRARY: Adres: http://www.elibrary.com/id/2525

TIFF (Tag Image File Format): Taranmış imgelerin dijitaleştirilmiş versiyonlarını nakletmek için kullanılan format.Basit arama formatıyla posta listeleri, Usenet, haber grupları, bilgisayar üretim firmaları ve FTP siteleri üzerinde arama yapmanıza olanak sağlar.

TILE NET: Adres: http://www.tile.net/

Tint: Koyulaşma (Saturation) bir rengin içindeki beyazın miktarı.

TN3270: IBM 3270 terminal taklidi yaparak IBM anasistemlerine bağlanmayı sağlayan bir telnet programı çeşidi.

Track (sector): Hareketli depolama aygıtlarından olan drive, disket veya teyp kartuşunda sürücü kafasının ulaşabildiği özel bir bölüm.

TRANSPARAN GIF’LER: Bir çok servis Web sayfalarının güzel görünmesi için grafik arka fonlar kullanıyor. Bu fonun üzerine bir resim yerleştirildiğinde resmin hiç işinize yaramayacak yerleri güzel arka fonunuzun görünmesini engelleyebilir. Bunu önlemek için “transparan GIF”ler kullanılır. GIF dosyasındaki herhangi bir rengi transparan olarak atadığınızda o renk görülmeyecek, onun yerine arka fonunuz görüntülenecektir. Paint Shop Pro’nun 3.12 sürümü bu işi yapabilmektedir.

Tray: CD player’da diskin alındığı tepsi. Genellikle metricconverter productid=”12 cm” u1:st=”on”>12 cmmetricconverter> (metricconverter productid=”5 in￧” u1:st=”on”>5 inçmetricconverter>) diskler için yapılır. Ancak metricconverter productid=”8 cm” u1:st=”on”>8 cmmetricconverter> (metricconverter productid=”3 in￧” u1:st=”on”>3 inçmetricconverter>) boyutlu küçük diskler için de ayrıca yuvası bulunabilir. Bu yuva yoksa küçük diskleri çalmaya kalkmamak gerekir.

Truncation: Hesaplamanın özel bir kural tarafından durdurulması.

Trunk: Trank. Anahat. Kablo-TV Dağıtımında kullanılan ana dağıtım kabloları.

Trunkey: Ekleme veya düzeltme işlemlerine gerek olmaksızın çalışan bir sistem.

TTL: Transistör-Transistör Lojik.

Tune: Televizyonda cihazın tam istasyona ayarlanması işlemi.

Tuner: Bir radyo veya TV alıcısının alçak frekansa kadar olan kısmı.

Tuner (Kanal seçici): TV ve videoda istasyonların alınabildiği ayar devreleri. (1) Değişken kondansatör veya endüktör gibi ayarlı bir devrenin rezonans frekansını değiştirmekte kullanılan araç. (2) Radyo ya da televizyon alıcısının, yayınlanan kanalı seçmekte kullanılan ilk kademesi. İstenen kanal frekansını elde etmek için rezonans frekansını değiştiren ayarlı bir devre ihtiva eder.Kanal ve bant seçici ünite, kısım.

Tuner: Akortlu bir devrenin rezonans frekansını değiştirmek için kullanılan değişken kondansatör ya da endüktanslardan oluşan devre, belli kanalları seçmek için radyo veya TV alıcılarında kullanılan genellikle RF mikser ve osilatörü içine alan kat.

DA (Display Adapter): Görüntü adaptörü.

DA/Converter: Bilgisayar tarafından kullanılan dijital sinyalleri, analog sinyallere çeviren bir cihaz

DAC: Dijital ses kasedi

DARPA: Savunma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (Defense Advanced Research Projects Agency)

DAT: Dönel kafa prensibi ile sayısal yazan ve okuyan kesinlikle dip gürültüsü olmayan kayıt cihazları. Bunlar 44.1 ya da 48, KHz sampling rate kullanarak CD kalitesinde ya da daha yüksek kalitede kayıtlar gerçekleştirir. Bunların CD’ye çıkışları sayısal olarak yapılacaksa mutlaka 44.1 olarak kaydedilmelidir.

DAT: (Digital Audio Tape) Özel formatta kaseti üzerine 16 bit 44.1 ya da 48 KHz. sampling rate kullanarak digital ve dönel kafa prensibi ile çok kaliteli kayıt yapan teyp sistemi.

DAT: Digital Audio Tape günümüzde Master banda olarak standartlara yerleşmiş Teyp sistemi. Dönel kafa sistemi ile çalışmakta. CD ya da üzerinde kayıt yapan teyp sistemi.

DAT: Digital Audio Tape tamamıyla sayısal kayıt formatları ile kendine özgü kaseti üzerine video recorder prensibi gibi dönel kafa ile kayıt yapan teyp aygıtı.

Data (Bilgi-veri): Bilgisayar tarafından üretilen ve işlenebilen bilgi elemanı için kullanılan genel terim.

Database Veri tabanı: Bir bilgisayar sistemi içinde saklı ve erişilebilir verilerin tümü. Bunlar değişik kullanıcıların aynı bilgilere erişebilmesi ve gereksiz tekrar ve fazlalıkları önlemek amacıyla büyük bir kütük şeklinde hazırlanabilir. Bu düzen veri saklama alanında daha az yer kapladığı gibi erişim süresini de hızlandırır. İzni olmayan kişilerin kullanmasını ve başkalarına ait verilerle karışımı veya bunların bozulmasını önlemek için bu kütüğe parolalar ve kullanıcı alanları konulabilir.

Data bus: Veri hattı.

Database (Veritabanı): Bilginin çok sayıda kullanıcının yararlanacağı şekilde saklanması.

DBS: Uydu televizyon yayınları televizyon sinyallerini uydulardan direkt olarak evlerdeki antenlere gönderen uydu yayın sisitemi.

Decimal: Onlu.

Decoder: Kod çözücü. Bazı uydu yayınları elektronik olarak kodlanmakta ve kod çözücü olmadan izlenmemektedir. Sadece abonelere dağıtılan bu kod çözücüler, sinyalleri izlenebilir hale getirir. Ancak rekabet nedeniyle pek çok kuruluş kodlama sisteminden vazgeçmek zorunda kalmıştır.

Decoder / Encoder: Bir decoder kompozit bir video sinyalini ayrı ayrı RGB sinyallerine çevirir. Bir encoder ise, bu RGB sinyallerini tek bir kompozit sinyale çevirir.

Dedicated Line: Bir iletişim şirketinden kiralanan özel hat.

Default route: Varsayılan rotaSevk tablosunda adresi bulunamayan paketlerin gönderileceği rota.

Default: Bilgisayarın otomatik olarak geçerli saydığı ve aksi belirtilene kadar geçerliliğini koruyan işlem veya değer.

DARPA: Savunma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri AjansıAskeriye tarafından kullanılmak üzere yeni teknolojiler üretmekle sorumlu A.B.D. Savunma Bakanlığı Ajansı. DARPA (daha önce ARPA olarak bilinmekteydi) bugünkü Internet’in geliştirilmesinden sorumluydu ve Berkeley UNIX ve TCP/IP’yi de içeren bir çok geliştirme projesini finanse etti.

DDN NIC: Savunma Bakanlığı Bilgisayar Ağı için Ağ Danışma MerkeziGenelde “The NIC” olarak bilinen bu yerin en önemli sorumlulukları arasında Internet ağ adreslerini ve özerk sistem numaralarının dağıtılması, hiyerarşideki en üst alanın yöntemi, ve DDN için danışma ve destek hizmetleri vermesi gibi konular sayılabilir. Burası ayrıca RFC’ler için birincil başvuru kaynağıdır. Ağ adresi (network address), Ağ Danışma Merkezi (Network Information Center), Yorumlar İçin Rica (Request For Comments).

Definiton: Bir görüntünün kesinlikği veya ayrışımı.

Defringe: Photoshop’da, A zeminindeki bir B alanını kopyalayıp, bir C alanı üzerine yapıştırdığınızda, B alanın kenarlarında oluşan ve A zeminine ait olan pikseller. Bu piksellerdeki renk, C ile uyumsuz ise çok çirkin bir görüntü oluşur.

Degrade: Bir rengin bir başka renge dönüşmesi esnasında oluşan renk geçişi. Koyudan açığı gibi..

DEJANEWS: Adres http//www.dejanews.com/DejaNews aradığınız konuyu UseNet haber grupları aracılığıyla bulur. Bulunan bilgiler ise yazdığınız kelime tutarlılık derecesine göre sıralanır.

Dekuplaj: İstenmeyen sinyallerin şaseye iletilmesi.

Dekuple: Bir sonraki kata iletilmeyen, şaseye aktarılan

Delete: CD playerde diskin istenmeyen bölümlerinin çalınmamasını sağlayan özelik (veya silme tuşu).

Delimiter: Bir depolama bölgesinde bilginin başlangıç ve bitişini işaretleyen karakter.Bu işlem için genellikle virgül, iki nokta üst üste, space kullanılır.

Desaturate: Solgunluk. Bir rengin veya bir alandaki renklerin, olduğundan daha cansız, tram değeri düşük görünmesi.

Device: Özel bir işlem yapabilen hardware parçası. Printer, bir device örneğidir.

Deşarj: Boşalma, üzerindeki yükü atma.

Dial-up: İki makine arasında telefon hattı üzerinden arama yapılarak sağlanan geçici bağlantıya verilen isim.

Difüzyon: Dağılma, yayılma, püskürtme.

Digital (Sayısal): Ses, görüntü, bilgisayar verisi ya da diğer bilgiler için işlemleri yapmak veya ikilik (sıfır veya bir) sinyalleri iletmek için voltaj, frekans, genlik, zaman vb. ayrık değişkenleri kullanan bir yöntem.

Digital Analog Converter: Sayısal analog dönüştürücü.

Dijital/Anolog Çevirme: Bilsayarın hafızasında herhangi bir şekilde depolanmış örnekler sayısal olarak işlenip, analog sinyallere çevrilir. Bu sinyallerinde uygun bir cihaza iletilmesiyle hafızadaki o verinin temsil ettiği sesi duyarız.

Digital Audio: Sesi daha yüksek kalite sağlmak amacıyla bir sayısal dizi şeklinde kodlayarak saklanan bir ses alma tekniği.

Digital Computer: Sayısal bilgisayar.

Digital Date: Bilgisayarda kullanılan ve işlemi yapılan sayısal bilgiler

Digital: Sayısal.

Digitize: Bir audio veya video sinyalini analog halinde, bilgisayar cinsi dijital kod numaralarına dönüştürmek.

Digitizer: Analog bir video görüntüsünü dijital bilgisayar grafiğine dönüştüren bir cihaz.

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

|» “Bilgisayar Terimleri” Sayfasına Dön! « |