–q yüklü bir cisim, bu yüklerin elektrik alanındaki K noktasına bırakılırsa nasıl hareket eder?

A) K – O arasında hızlanır. O – M arasında yavaşlar ve K – M arasında basit harmonik hareket yapar.
B) K – O arasında önce hızlanır, sonra yavaşlar ve O noktasında durur.
C) K – O arasında hızlanır, O – M arasında yavaşlar ve M noktasından ilerde durur.
D) K – M arasında hızlanır, sonra sabit hızla gider.
E) K – O arasında hızlanır, sonra sabit hızla gider.

Çözüm:

Buna göre, –q yüklü cisim K noktasından geçerken F1 ve F2 kuvvetlerinin bileşkesi +y yönünde olacağından cisim O noktasına kadar hızlanır. O noktasına geldiğinde üzerine etki eden net kuvvet sıfır olacağından hızı en büyük değerine ulaşır. O noktasından M noktasına gelirken ise F1 ve F2 kuvvetlerinin bileşkesi –y yönünde olacağından cisim yavaşlar, durur ve tekrar K noktasına doğru hareket eder. Sistem sürtünmesiz olduğundan cisim K, O, M noktaları arasında sürekli gidip gelir yani basit harmonik hareket yapar.
Yanıt A

Örnek:
Yüksüz bir elektroskoba, şekil I deki gibi +q yüklü iletken bir çubuk değmeden yaklaştırıldığında elektroskobun yaprakları açılır.

A) Hiçbir hareket olmaz.
B) Açıklıkları azalır.
C) Açıklıkları artar.
D) Açıklıkları önce azalır, sonra eski durumuna gelir.
E) Tümüyle kapanırlar.

Çözüm:

+q yüklü çubuğa –q yüklü başka bir çubuk yaklaştırıldığında etkiyle elektriklenme nedeniyle +q yüklü cismin K ucundaki yük miktarı azalacağından +q yüklü çubuğun elektroskoba etkisi azalır. Bu nedenle elektroskobun yaprakları biraz kapanır.
Yanıt B

Örnek:

Uzunluğu K nınkine eşit, daha kalın, iletken ve yüksüz bir M çubuğu K ya değdirildikten sonra şekildeki gibi yerleştirilince, sarkacın yeni konumu nerede olur?

A) I ile K çubuğu arasında
B) I de
C) I ve II arasında
D) II de
E) II ile M çubuğu arasında

Çözüm:
K cismi sarkaca yaklaştırıldığında sarkaç I konumundan II konumuna geçtiğine göre (+) yüklüdür.

Nötr M cismi K cismine dokundurulduğunda dokunma ile elektriklenme sonucunda yükünü M cismi ile büyüklüklükleri ile orantılı olarak paylaşırlar. M cisminin kalınlığı daha büyük olduğuna göre son durumda yükü de K cisminden daha büyük olur.

(+) yüklü sarkaç (+) yüklü K ve M cisimleri arasına konulduğunda her ikisi de sarkaca bir itme kuvveti uygular ancak M cisminin yükü daha büyük olduğundan son durumda sarkaç I ve K arasında bir yerde dengede kalır.
Yanıt A

Örnek:

Yalıtkan saplı metal K, M küreleri ile ipek iplikle asılı P ağırlıklı metal L küresi, şekildeki konumda
dengededir.

K, L, M kürelerinin her birinin elektrik yükünün büyüklüğü q olduğuna göre, bunların işaretleri aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?

Çözüm: L ve M zıt işaretli olsaydı M nin L yi çekmesi gerekirdi.Dolayısı ile M ve L aynı işaretli yüke sahiptir. K ve M nin işareti aynı olsaydı, L küresi şekildeki gibi dengede duramazdı. (Elektrostatik kuvvet eşit olduğundan.)

Bu bilgilere göre kürelerin yüklerinin işareti,

Yanıt A
[fizik_2_ygs_lys]

İkisi de elektrik yüklü olan bir elektroskop ile bir çubuğun yüklerinin işareti bilinmiyor.

Çubuk, elektroskoba dokundurulduğunda, elektroskobun yapraklarında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

A) Önce daha çok açılma sonra biraz kapanma
B) Önce tümüyle kapanma sonra açılma
C) Tümüyle kapanma
D) Daha çok açılma
E) Biraz kapanma

Çözüm:

Elektroskop ile cisim aynı cins elektrikle yüklü ise üç durum söz konusudur.
1. Elektroskop cisme yük verirse yapraklar biraz kapanı r.
2. Cisminden elektroskoba yük geçiyorsa yaprakların yük miktarı artacağından biraz açılır.
3. Elektroskop ile cisim arasında yük geçişi olmuyorsa, yapraklarda herhangi bir değişim olmaz.

Elektroskop ile cisim zıt cins elektrikle yüklü ise üç durum söz konusudur.

1. Elektroskoptan cisme yük geçiyorsa elektroskop cismi önce nötür hale getirir ve kalan yükü cisimle paylaşacağından yaprakları biraz kapanır.

2. Cismden elektroskoba yük geçiyorsa elektroskop önce nötür olacağından yaprakları kapanır. Daha sonra cisim kalan yükünü elektroskop ile yaplaşacağından yaprakları zıt yükle yüklenerek açılır.

3. Elektroskop ve cismin yük miktarları eşit ise elektroskop nötürleşerek yapraklarını tamamen kapatabilir.

Buna göre, yapraklar önce açılma, sonra ise kapanma hareketi yapmaz.

Yanıt A

Örnek:

Bu gözleme göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) M nin yükü, K nin yükü ile aynı L ninkiyle zıt işaretlidir.
B) M nin yükü, K ve L nin yükleriyle aynı işaretlidir.
C) M nin yükü, L nin yüküyle aynı K nınkiyle zıt işaretlidir.
D) M yüksüzdür, K ve L nin yükleri zıt işaretlidir.
E) M yüksüzdür, K ve L nin yükleri aynı işaretlidir.

[ad1]
Çözüm:
Yüklü bir elektroskoba yüklü bir cisim yaklaştırıldığında yaprakları açılıyorsa elektroskop ve cisim aynı cins elektrikle yüklüdür. Yani K ve M aynı cins yüklüdür.

Yüklü bir elektroskoba yüklü bir cisim yaklaştırdığımızda yaprakları biraz kapanıyorsa cisim ve elektroskop ya zıt cins yüklüdür ya da nörtdür.

Yanıt A

Örnek:

İpek iplikle asılmış (+) yüklü metal küreye, (+) yüklü P levhası, d uzaklığına kadar yaklaştırıldığında, kürenin şekildeki gibi itildiği görülüyor.

Bu deneyde küre yüksüz olsaydı, aşağıdakilerden hangisi gözlenir?

A) Küre, levha tarafından çekilir, ona dokunduktan sonra itilirdi.
B) Küre, levhadan etkilenmez, ilk konumunu korurdu.
C) Küre, levha tarafından çekilir, ona yapışıp kalırdı.
D) Küre yine itilir, a açısı daha küçük olurdu.
E) Küre yine itilir, a açısı daha büyük olurdu.

Çözüm:

Küre yüksüz olsaydı. öncelikle etki ile elektriklenme soncu (+) yüklü cisim küreyi kutuplayarak kendine doğru çeker ve küre fiekil I deki gibi p yüklü cisme yanaşır. Cisim (+) yüklü cisme değdiği anda dokunma ile elektriklenme sonucu (+) yüklenir.

Aynı cins yükler birbirini iteceğinden küre (+) yükle yüklenir yüklenmez (+) yüklü cisim tarafından itilerek fiekil II deki gibi dengeye gelir.
Yanıt A
[ad2]

Örnek:

Yüksüz metal iki küre birbirine değecek biçimde durmaktadır. (–) yüklü metal çubuk birinci küreye Şekil I deki gibi değdirilip çekiliyor. Bu iki küre birbirinden ayrılarak birincisi yüksüz K elektroskobunun topuzuna değdiriliyor. İkincisi de, yüksüz L elektroskobunun topuzuna değmeden yaklaştırılıyor.

Çözüm:

[fizik_2_ygs_lys]

Çözüm:

Elektron (–) işaretli olduğundan K cismi elektronu çekecektir.Bu nedenle elektronun şekildeki yörüngeyi izleyebilmesi için L cismi de elektrona bir çekme kuvveti uygulanmalıdır. Yani L’nin yükü (+) olmalıdır.

Cisimlerin yüklerinin büyüklükleri birbirine eşit olsaydı elektron sapmadan doğrusal şekilde hareket ederdi. Elektron L ye doğru saptığına göre, FL > FK olmalıdır.

Buna göre, qk = q ise seçeneklere göre qL = 2q olabilir.

Yanıt D

Örnek:

Buna göre, kürelerin yeni qK, qL, qM yükleri arasındaki ilişki nedir?

A) qK = qL = qM
B) qK = qL < qM C) qK < qL < qM D) qM < qL < qK E) qL < qM < qK Çözüm:

Yani
qK > q > qL olur.

Ancak etki ile elektriklenmede bir yük alışverişi söz konusu olmayacağından M küresinin yükü değişmez
qM = q dir.
Buna göre;

Yanıt E

Örnek:

A) Üçü de yüksüzdür.
B) Y (–) yüklü, X ve Z yüksüzdür.
C) Y (+), X (–) yüklü, Z yüksüzdür.
D) X (–), Z (+) yüklü, Y yüksüzdür.
E) X ve Y (+), Z (–) yüklüdür.

Çözüm:

Ancak iletkenler iç yüzeylerinde yük tutmazlar ve dış yüzeylerine verirler.

Bu nedenle içi boş iletkenin iç kısmı nötr olur. Yüklü bir cismi içi boş bir iletkenin içine sarkıtılırsa etki ile elektriklenmesi sonucunda içi boş iletkenin iç kısmı (–) yüklü, dış kısmı ise (+) yüklü olur.

Yüklü bir cisim içi boş bir iletkenin dış kısmına dokundurulduğunda dokunma ile elektriklenme sonucunda toplam yükü yarıçapları ile orantılı şekilde paylaşırlar. Ancak içi boş iletkenin iç kısmı yine nötr olur.
Yanıt B

[fizik_2_ygs_lys]

Örnek:

Buna göre, qK aşağıdakilerden hangisine eşittir?

A)  0         B) +Q           C) –Q           D) +2Q           E) –2Q

Çözüm:

Küreler özdeş olduğundan nötr M küresi K küresine dokundurulduğunda K küresinin yükü iki küre arasında eşit şekilde paylaşılır. Yani M küresi K küresine dokundurulduğunda son yükleri;

Yanıt E

Örnek:

I. N nin elektrik yükü, L ninkine eşittir.
II. K nin elektrik yükü, M ninkinden büyüktür.
III. K nin elektrik yükü, M ninkinden küçüktür.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Bölmeler eşit aralıklıdır.)
A) YalnızI B)YalnızII C)Yalnız III D) I ve II E) I ve III

Cevap:

O cismi + y yönünde harekete geçtiğine göre, O cismine x ekseninde etki eden bileşke kuvvet sıfır yani FL = FN ve

Yanıt E

[ad1]
Örnek:
Özdeş ve iletken X, Y, Z kürelerinden, X in elektrik yükü –2q, Y ninki de + 10q dur. Üç küre aynı anda birbirlerine dokundurulup ayr›ld›klar›nda her birinin yükü +2q oluyor.
Buna göre, Z nin başlangıçtaki yükü nedir?

A) –6q B) –2q C) +2q D) +6q E) +8q

Çözüm:Küreler özdeş olduğundan birbirine dokunduklarında toplam yükü eşit olarak paylaşacaklardır. Son durumda herbirinin son yükü +2q olduğuna göre;

Yanıt B

Örnek:

Eşit boyda ipek ipliklerle bağlı ve tavana asılı X, Y iletken küreleri elektrikle yüklüdür.
Şekildeki gibi, düşeyle eşit açılar yapacak biçimde dengede olan bu kürelerin,
I. Kütleleri
II. Elektrik yüklerinin büyüklüğü
III. Birbirlerine uyguladıkları elektriksel kuvvetlerin büyüklükleri

niceliklerinden hangileri kesinlikle birbirine eşittir?

A) YalnızI B)YalnızII C)Yalnız III D) I ve II E) I ve III

Çözüm:

Ancak elektrik yükleri hakkında kesin birşey söyleyemeyiz. II. Yanlış

X ve Y cisimlerinin bağlı oldukları iplerin düşey ile belli bir açı yapmasının nedeni X ve Y cisimlerinin ağırlıklarıdır. İplerin düşeyle yaptığı açılar eşit olduğuna göre;

Yanıt E
[fizik_2_ygs_lys]

Örnek:

O noktasından ipek ipliklerle asılı ve elektrik yüklü K, L,M kürelerinin denge konumu şekildeki gibidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi değişirse K O M açısı değişmez? (Küreler arasındaki kütlesel çekim kuvvetleri önemsizdir.)

A) K nin elektrik yükü B) L nin elektrik yükü C) K nin kütlesi D) L nin kütlesi E) M nin kütlesi

Çözüm:

Burada K O M açısını oluşturan K ve M cisimlerinin ağırlıkları ve birbirilerine uyguladıkları elektriksel kuvvetlerdir. Ancak, bu açıya L cisminin kütlesinin bir etkisi yoktur.
Yanıt D

Örnek:

L küresi serbest bırakıldığında hareket etmediğine göre,

I. K nin elektrik yükü L ninkinden büyüktür.
II. K nin elektrik yükü M ninkinden büyüktür.
III. L nin elektrik yükü M ninkinden büyüktür.

yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Çözüm:

L cismi serbest bırakıldığında hareket etmediğine göre, L ye etki eden bileşke elektriksel kuvvet sıfırdır.
Yani FK = FM dir.

K ve M nin üzerine etki eden kuvvetler arasında bir ilişki verilmediğinden L nin K ile ve L nin M ile yük miktarı arasında ilişki kurulamaz. Buna göre K cisminin yük miktarı kesinlikle M cisminin yük miktarından fazla ve L cisminin yük miktarı hakkında ise kesin birşey söylenemez.
Yanıt B

Örnek:
İletken K, L, M kürelerinin üçü de elektrikle yüklüdür. K küresi önce L ye dokundurulup ayrılıyor, sonra da M ye dokundurulup ayrılıyor.

Bu işlemlerden sonra, kürelerin elektrik yükleri için,

I. K ile L yüklü, M yüksüzdür.
II. K ile M yüklü, L yüksüzdür.
III. L yüklü, K ile M yüksüzdür.

yargılarından hangileri doğru olabilir?

A) YalnızI B)YalnızII C)Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Çözüm:
K küresi önce L küresine dokundurulduğunda dokunma ile elektriklenme nedeniyle toplam yükü aralarında büyüklükleri ile orantılı olarak paylaşırlar. Daha sonra K cismi M’ye dokunduğunda ise K cisminin son yükü ile M cisminintoplam yükü küreler arasında palaşılır. Yani, son durumda K cismi ile M cismi ya aynı cins yüklü ya da nötr olmalıdır. Fakat son işlemde L cismi olmadığından L cisminin yükü diğer cisimlerle karşılaştırılamaz.

Buna göre, I. yargı yanlıştır. II. ve III. yargılar ise doğru olabilir.
Yanıt E

Örnek:

Yüksüz X, Y, Z metal küreleri şekildeki gibi birbirine değmektedir. + elektrik yüklü bir cisim X küresinin iç yüzüne dokundurulup uzaklaştırıyor.
Bu işlemden sonra, Y ve Z kürelerinin elektrik yükleri için ne söylenebilir?

Çözüm:
Yüklü bir cisim içi boş bir iletkenin iç kısmına dokundurulduğunda tüm yükünü içi boş iletkene vererek nötr olur.İçi boş iletken ise iletkenler iç yüzeylerinde yük tutmadığından tüm yükleri dış yüzeyde toplanır. Yani son durumda X cisminin dış kısmı (+) yüklü iç kısmı ise nötr olur.

Buna göre, X küresinin iç yüzeyine dokunan Y cisminin yük durumunda bir değişim olmaz yani nötr kalır ancak X küresi dış kısmına dokunan Z cismi ile yükünü paylaşır ve Z küresi (+) yüklenir.
Yanıt A

[fizik_2_ygs_lys]

Örnek:

Kürelerin birbirini 9F kuvveti ile itmeleri için aralarındaki uzaklık ne olmalıdır?

A) d/4 B) d/2 C) d D) d E) 3d

Çözüm:

Yanıt B

Örnek:

Aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılırsa elektroskobun yaprakları tümüyle kapanır?

A) Elektroskobun topuzuna –q yüklü iletken bir küreyi yaklaştırma
B) Elektroskobun topuzuna +q yüklü iletken bir küreyi yaklaştırma
C) Elektroskobun topuzuna +2q yüklü iletken bir küreyi yaklaştırma
D) Elektroskobun topuzuna –q yüklü iletken bir küreyi dokundurma
E) Elektroskobun topuzuna +q yüklü iletken bir küreyi dokundurma

Çözüm:Elektroskobun yapraklarının tamamen kapanması için net yükünün sıfır olmas› gerekir. Buna göre, elektroskobun yapraklarının tamamen kapanması için elektroskoba elektroskobun yük miktarına eşit ve zıt cins elektrikle yüklü bir cisim dokundurulmalıdır.
Yanıt D

Şekildeki özdeş K, L elektroskoplarından K artı (+), L eksi (–) elektrikle yüklenmiştir. K nin yaprakları arasındaki qK açısı, L nin yaprakları arasındaki qL açısından küçüktür. Elektroskopların topuzları birbirine dokundurulup ayrıldığında, her ikisinin de yaprakları arasındaki açı q oluyor.

Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

A) q = qK B) q = qL C) q > qK D) q < qK E) q < qL Çözüm:
Elektrosoplar özdeş ve qK < qL ise K nın yük miktarı L nin yük miktarından küçüktür. K elektroskobu (+), L elektroskobu (–) yüklü olduğuna göre elektroskoplar birbirine dokundurulduğ undan K elektroskobu yapraklarını önce kapatıp sonra (–) yükle yüklenerek açacaktır. K elektroskobunun başlangıçtaki yük miktarı bilinmediğinden q ve qK arasında hiç bir karşılaştırma yapılamaz. Bunanla birlikte L elektroskobu K elektroskobuna dokundurulduğunda yükünün bir kısmını dokunma ile elektriklenme sonucu L elektroskobuna vereceğinden yük miktarı azalacaktır. Dolayısıyla yaprakları biraz kapanır ve qL > q olur. qL = q kesinlikle yanlıştır.
Yanıt B
[m2]

[fizik_2_ygs_lys]