•  Hz. Muhammed’in vefatından sonra Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali halife oldu.
• İslam tarihinde bu döneme Dört Halife Dönemi denir.

Bu dönemin en önemli özelliği , halifelerin Müslümanların ileri gelenlerinin görüşleri doğrultusunda önerilen kişiler arasından seçilerek göreve gelmiş olmalarıdır. Seçimle göreve geldikleri için Dört Halife devri Cumhuriyet Devri olarak da ifade edilir.

[tarih_ygs_lys]

•  Hz. Muhammed, Kâbe yakınlarında toplanan Müslümanlara hitap etti. Veda Hutbesi’nde; insan haklarından bahsettiği bu konuşmada onlara birbirleriyle kardeş olduklarını, kan davalarının kesin olarak yasaklandığını bildirdi. Kendisinden sonra cahiliye dönemindeki kötü alışkanlık ve davranışlara dönülmemesini, kadınlara ve kölelere iyi davranılmasını istedi.
•  Hz. Muhammed, konuşmasının sonunda Müslümanlara veda etti. Hz. Muhammed, Medine’ye dönüşünde hastalandı ve 8 Haziran 632’de vefaat etti.

[tarih_ygs_lys]

Bizans imparatorluğu Heraklius’un, büyük bir orduyla Arabistan üzerine yürüdüğü haberi duyulunca, Hz. Muhammed ordusuyla Suriye’ye doğru hareket etti.
Tebük denilen yere gelindiğinde haberin doğru olmadığı anlaşıldı ve Hz. Muhammed Medine’ye geri döndü.

[tarih_ygs_lys]

•  Mekke’nin fethinden sonra putperest Arap kabileleri, Müslümanlara saldırmak amacıyla Huneyn denilen yerde toplanmışlardı. Hz. Muhammed bu olayı öğrenince Huneyn’de toplanmış olan kabileler üzerine yürüdü.
• Huneyn Savaşı, Müslümanların zaferiyle sonuçlandı. (630)
• Hz. Muhammed Huneyn Savaşı’ndan sonra Taif üzerine sefer düzenledi. Taif güçlü surlarla çevriliydi.

Kentin alınması için yapılan hücumlardan sonuç alınmayınca, kuşatma kaldırıldı. Ancak, bir süre sonra Taif halkı kendiliğinden Müslümanlığı kabul etti.

[tarih_ygs_lys]

• Mekkelilerin, kendi koruması altındaki kabilelere askerî yardımda bulunup Hudeybiye Antlaşması’nı bozmaları, Mekke’nin fethi için gerekli ortam hazırlamış oldu. Hz. Muhammed, 630 yılında Mekke üzerine yürüdü ve ciddi bir direnişle karşılaşmadan kente girdi.

[tarih_ygs_lys]

•  Bizans egemenliğindeki Gassaniler, Müslüman keşif kolunu pusuya düşürünce Hz. Muhammed Gassaniler üzerine bir ordu gönderdi.
• Mute’de Müslümanlar Bizans ve Gassanilere karşı savaşmışlar, savaşın galibi olmamış, Müslümanlar geri çekilmişlerdir. Mute Savaşı, Müslümanlar ile BizanslIlar arasında yapılan ilk savaş olması yönüyle önem taşır.

[tarih_ygs_lys]

• Uhud Savaşı’ndan sonra Medine’den çıkarılan Yahudiler’in, Hayber Yahudileri ile birleşmesi sonucu burada bir güç oluşmuştu.
• Hayber’de bulunan Yahudiler, Mekkeliler ile iş birliği yapıyorlar ve Müslümanlar için tehlike oluşturuyorlardı. Hz. Muhammed Hayber üzerine sefer düzenledi ve burayı kuşattı. Bir süre sonra Yahudiler teslim oldular.
• Hayber’in fetihyle Şam ticaret yolu denetim altına alındı. Bu olay Müslümanlara büyük ekonomik kazanç sağladı.

NOT: Hayber’in fethiyle Medine-Şam ticaret yolu güvenlik altına alındı. (629)

[tarih_ygs_lys]

• Hz. Muhammed, 628 yılında Kâbe’yi ziyaret etmek istedi. Bu amaçla bir grup Müslüman ile yola çıktı. Mekke yakınlarına gelince Hudeybiye kuyusu başında konakladı. Hz. Muhammed, amaçlarının sadece Kâbeyi ziyaret olduğunu bildirmek için Mekke’ye bir elçi gönderdi. Taraflar arasında yapılan görüşmelerden sonra Hudeybiye Antlaşması yapıdı (628).
•  Bu antlaşmaya göre her iki taraf on yıl süreyle birbirleriyle savaşmayacaktı. Müslümanlar o yıl Mekke’ye girmeyecekler; ancak ertesi yıl üç gün süreyle Kabe’yi ziyaret edebileceklerdi. Mekkeli bir kimse İslamiyet’i kabul edip Hz. Muhammed’in yanına sığınırsa velisinin isteği üzerine geri verilecek; ancak bir Müslüman Mekke’ye sığınırsa geri verilmeyecekti.

Hem Mekkeliler hem de Müslümanlar, istedikleri Arap kabileleriyle antlaşma yapabileceklerdi. Ancak, her iki taraf da bir diğerinin koruması altındaki kabilelere askerî yardım yapamayacaktı.

[tarih_ygs_lys]

•  Mekkeliler, Uhud Savaşı’nı kazanmakla beraber, istedikleri sonucu alamadılar.
•  Mekkeliler 627 yılında Medine’ye doğru harekete geçtiler. Hz. Muhammed düşmanın çok kalabalık olması karşısında Medine’de kalmaya karar verdi. Bu sırada iranlı bir Müslüman olan Selman-ı Farisi’nin önerisi ile insanların geçemeyeceği genişlikte bir hendek kazıldı.
•  Mekkelilerin hendeği geçme girişimleri sonuçsuz kaldı. Hendek Savaşı, Mekkelilerin Müslümanlar üzerinde düzenledikleri son saldırı oldu. Artık müşrikler savunmaya, Müslümanlar ise taarruza geçti.

Hendek Savaşı sırasında düşmanla gizlice iş birliği yapan Beni Nadir Yahudileri, Medine’den çıkarıldılar. Müslümanlar, onların silahlarına ve hurmalıklarına el koydular.

[tarih_ygs_lys]

• Bedir Savaş’ından sonra Medineli Müslümanlar, Mekkelilerin kervanlarına baskınlar yapıp zarar vermeye devam ediyorlardı. Katade Seferi’nde Müslümanların bir Kureyş kervanını ele geçirmeleri üzerine Mekkeliler, Bedir yenilgisinin intikamını da almak amacıyla bir ordu hazırlayıp Medine’ye doğru hareket ettiler.
• iki ordu Uhud Dağı eteklerinde karşılaştı. Hz. Muhammed elli kişilik okçu birliğini, düşmanın arkadan saldırı ihtimaline karşı yedek kuvvet olarak Uhud Dağı’nda görevlendirdi.
•  Savaşın başlarında Müslümanlar üstünlüğü ele geçirdiler. Ancak savaşın kazanıldığını zanneden okçuların yerlerini terk etmeleri, savaşın gidişatını değiştirdi. Bu durumu fark eden bir grup Mekkeli asker saldırıya geçti. Savaş Müslümanların aleyhine döndü ve Hz. Muhammed yaralandı. Müslümanlar daha fazla kayıp vermemek için Uhud Dağı’na çekilerek savunmaya geçtiler.

[tarih_ygs_lys]