Adlar, dilde soyut veya somut tüm varlıkları ve kavramları karşılayan, onları işaret eden sözcüklerdir.

• Adlar cümle içinde bağımsız düşünülebilen, niteleme özelliği olmayan bir sözcük türüdür.
  
• Adlar yalın halde bulunabildikleri gibi iyelik, hal, çokluk ve tamlama eklerini almış şekilde de bulunabilirler.

Örnek

Okyanustan gelen dev dalgalar, sahilde güneşlenen insanları habersiz yakaladı.

Bir ismin birden fazla özelliği olabilir. Bu özellikler değişik şekillerde ele alınabilir.

Varlıkları Sayısına Göre

Tekil İsim

Çoğul eki almamış tür adlarıdır. Burada kastedilen tür adlarıdır. Özel isimlerde tekillik – çoğulluk aranmaz. Ders, dost, mutluluk vb.

Çoğul İsim

Çokluk eki almış tür isimleridir. Kitaplar, dersler, dostlar vb.

Topluluk İsimleri

Çokluk eki almadığı halde birden fazla varlığı kapsayan isimlerdir. Sürü, heyet, takım, demet vb.

NOT: Topluluk adları da çokluk eki alabilir. O zaman birden fazla topluluğa işaret ederler. Sürüler ordular sınışar vb.

Varlıkların Oluşuna Göre

Somut İsim

Duyularla (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) ve bilimsel gereçlerle varlığı algılanabilen isimlerdir. Varlıkları bilimsel olarak da kanıtlanabilir. Bakteri, telefon, tuz, hava, gölge, ses, siyah, at, elektrik, çiçek vb.

Soyut İsim

Duyularla algılanamadığı için varlığı zihinde tasarlanan adlardır. Düşünce, cesaret, umut, yetenek, akıl, pişmanlık, mutluluk vb

NOT:Somut anlamlı bazı sözcükler mecazi anlam kazanırken soyutlaşabilir. Bu adamın da havasından geçilmiyor.

Varlıkların Verilişine Göre

Özel İsim

Evrende sadece bir varlığı karşılayan kelimelerdir.

Cins İsim

Aynı özelliklere sahip birden çok varlığı karşılayan adlardır.

Adlaşmış Sıfat

Adlaşmış sıfatlar sıfatın isme dönüşmüş şekilleridir.
Yaşlılar, güzellerimiz, gençler, kötüler, çalışanlar, yakınlarını vb.

Eylem Adları (isim-fiil, mastar)

Fiillerin mastar eklerini (mak, ma, ış) almış şekilleri de birer isimdir.
Bunlar eylemlerin adı olmuştur.
Anlamak, görüşme, görünüş,
Atışmak, yaklaşma, bulunuş…
Yansımalı adlar
Yansıma sözcüklerden türeyen isimlerdir.
Hışırtı, patırtı, gürültü, tıkırtı

İsmin Hâlleri

Adların aldığı çeşitli ekler onlara bazı anlamlar yükler. Bu eklere ismin hal ekleri adı verilir. İsmin beş hali vardır: yalın hal, belirtme hali, yönelme hali, bulunma hali ve ayrılma hali.

Yalın Hâl

Adın durum eki almamış şeklidir. Fakat hâl eki dışında iyelik, tamlama ya da çokluk eki almış olmaları ismin yalınlığını bozmaz.
Kasabadaki evin bütün kapıları kırılmıştı.
Bireylerle kurduğun ilişkilerde dikkatli ve hoşgörülü davranmalısın.

Belirtme Hâli (yükleme hâli, i hâli)

İsim dar ünlülerden (ı,i,u,ü) birini almışsa ve aitlik bildirmiyorsa bu haldedir. Sesli harşe biten bir ada geldiğinde araya “y” kaynaştırma harfi girer. İsmin bu hâl ekini alan sözcük basit cümlelerde genellikle belirtili nesne görevindedir.
Öğretmen, getirdiği kitab-ı açtı. (neyi)
Çocukcağız elma-y-ı afiyetle yedi. (neyi)

NOT: İsmin i hâli ile iyelik 3. kişi eki olan “i” yi karıştırmamak gerekir. İyelik eki aitlik belirtir. Hâl eki alan sözcüğün ise kime ait olduğu belirsizdir.
Kitab-ı yere düştü. (onun kitabı – iyelik)
Elma-s-ı kıpkırmızıydı. (onun elması – iyelik)

Yönelme Hâli (yaklaşma hâli, e hâli)

Adlar “a,e” eklerini aldıklarında bu hale geçerler ve yönelme bildirirler. İsmin bu hali basit cümlelerde genellikle dolaylı tümleçte yer alır. Bazen zarf tümlecinde de yer alabilir.
Birazdan okul-a gidiyorum. (nereye – okula)
Gelirken ban-a gazete getir. (kime – bana)
Sınıfı geçmeye uğraşıyor. (neye – geçmeye)

Bulunma Hâli (de hâli)

Adın “da, de, ta, te” hal eklerini almış şeklidir. Basit cümlelerde zarf tümleci ve dolaylı tümleç görevini üstlenir. Bir yerde bulunma anlamı katar.
Saat dört-te beni iş-te bulacaksın. (nerede-evde)
Otobüs-te pek yolcu yoktu. (kaçta-üçte)
Bu eki “de” bağlacı ve sıfat yapan “da, de” eki ile karıştırmamak gerekir.
Çok sözde çok yalan olur. (hal eki)
Sözde soykırım reddedildi. (sıfat yapım eki)
Bana söz de vermişti. (de bağlacı)

Ayrılma Hâli (çıkma hâli, den hâli)

İsimler “dan, den, tan, ten” eklerini alırsa ayrılma bildirir ve genellikle basit cümlelerde dolaylı tümleç olurlar.
Bahçe-den kiraz topladık (nereden-bahçeden)
Çocuk-tan alın haberi. (kimden-çocuktan)
Bu hal ekini yapım eki olan “den, dan” ekiyle karıştırmamak gerekir. Yapım eki olan şekli sıfat ve zarf yapar.
Sudan sebeplerle kavga çıkardı. (sıfat)
Sıkıntıdan saatlerce kıvrandı. (zarf)
Kitaptan birkaç öykü okudu. (isim)

NOT: Hâl ekleri diğer çekim ekleriyle birlikte bulunabilirler. Bu durumda iyelik ve çokluk ekinden sonra; ek-fiil eklerinden önce gelirler.

Araba-lar-ım-da-y-dı: Hâl eki ek eylem ekinden önce gelmiştir. Bazen kendilerinden sonra “lık, ki” gibi yapım ekleri de gelebilir.

[turkce_ygs_lys]

Öz Türkçe Adlar (Liste)
Öz Türkçe Adların Anlamları

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Erkek
Kız

|» “Öz Türkçe Adlar” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Erkek Adları
-A-
-B-
(C-Ç)
-D-
-E-
-G-
(I-İ)
-K-
-M-
(O-Ö)
-P-
(S-Ş)
-T-
(U-Ü)
-Y-

|» “Öz Türkçe Adlar” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Kız Adları
-A-
-B-
(C-Ç)
-D-
-E-
-G-
(I-İ)
-K-
-M-
(O-Ö)
-P-
(S-Ş)
-T-
(U-Ü)
-Y-

|» “Öz Türkçe Adlar” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

-A-
-B-
(C-Ç)
-D-
-E-
-G-
-H-
(I-İ)
-K-
-M-
(O-Ö)
-P-
-T-
(U-Ü)
-V-
-Y-

|» “Öz Türkçe Adlar” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Aba
Abak
Abaka
Abakan
Abakay
Abar
Abay
Abı
Abılay
Abluç
Abşar
Açığ
Açık
Açuk
Adalan
Adaldı
Adalmış
Adar
Adaş
Adberilgen
Adıgüzel
Adık
Adıkutlu
Adıkutlutaş
Adlı
Adlıbeğ
Adraman
Adsız
Afşar
Afşın
Ağabay
Ağakağan
Ağalak
Ağlamış
Ak
Akaş
Akata
Akbaş
Akbay
Akboğa
Akbörü
Akbudak
Akbuğra
Akbulak
Akça
Akçakoca
Akçora
Akdemir
Akdoğan
Akı
Akıbudak
Akım
Akın
Akınçı
Akkun
Akkunlu
Akkurt
Akkuş
Akpıra
Aksungur
Aktan
Al
Ala
Alaban
Alabörü
Aladağ
Aladoğan
Alakurt
Alayunt
Alayuntlu
Aldemir
Aldıgerey
Aldoğan
Algu
Alımga
Alka
Alkabölük
Alkaevli
Alkan
Alkaşı
Alkış
Alp
Alpagut
Alpamış
Alparsbeğ
Alparslan
Alpata
Alpay
Alpaya
Alpaykağan
Alpbamsı
Alpbilge
Alpdirek
Alpdoğan
Alper
Alperen
Alpertunga
Alpgerey
Alpış
Alpilig
Alpkara
Alpkutlu
Alpkülük
Alpşalçı
Alptegin
Alptuğrul
Alptunga
Alpturan
Alptutuk
Alpuluğ
Alpurungu
Alpurungututuk
Alpyörük
Altan
Altankağan
Altankan
Altay
Altın
Altınkağan
Altınkan
Altınoba
Altıntamgan
Altıntamgantarkan
Altıntarkan
Altıntay
Altmışkara
Altuga
Amaç
Amrak
Amul
Ançuk
Andarıman
Anıl
Ant
Apa
Apak
Apatarkan
Aprançur
Araboğa
Arademir
Aral
Arbay
Arbuz
Arçuk
Ardıç
Argıl
Argu
Argun
Arı
Arıboğa
Arık
Arıkağan
Arıkdoruk
Arınç
Arkın
Arkış
Armağan
Arnaç
Arpat
Arsal
Arsıl
Arslan
Arslanargun
Arslanbörü
Arslansungur
Arslantegin
Arslanyabgu
Arşun
Artıınal
Artuk
Artukaç
Artut
Aruk
Asartegin
Asığ
Asrı
Asuğ
Aşan
Aşanboğa
Aşantuğrul
Aşantudun
Aşıkbulmuş
Aşkın
Aştaloğul
Aşuk
Ataç
Atakağan
Atakan
Atalan
Ataldı
Atalmış
Ataman
Atasagun
Atasu
Atberilgen
Atıgay
Atıkutlu
Atıkutlutaş
Atıla
Atılgan
Atım
Atımer
Atış
Atlı
Atlıbeğ
Atlıkağan
Atmaca
Atsız
Atunçu
Avar
Avluç
Avşar
Ay
Ayaçı
Ayas
Ayaş
Ayaz
Aybalta
Ayban
Aybars
Aybeğ
Aydarkağan
Aydemir
Aydın
Aydınalp
Aydoğan
Aydoğdu
Aydoğmuş
Aygırak
Ayıtmış
Ayız
Ayızdağ
Aykağan
Aykan
Aykurt
Ayluç
Ayluçtarkan
Ayma
Ayruk
Aysılığ
Aytak
Ayyıldız
Azak
Azban
Azgan
Azganaz
Azıl

|» “Öz Türkçe Adlar (Erkek)” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Babır
Babur
Baçara
Baççayman
Baçman
Badabul
Badruk
Badur
Bağa
Bağaalp
Bağaışbara
Bağan
Bağaşatulu
Bağatarkan
Bağatengrikağan
Bağatur
Bağaturçigşi
Bağaturgerey
Bağaturipi
Bağatursepi
Bağış
Bağtaş
Bakağul
Bakır
Bakırsokum
Baksı
Bakşı
Balaban
Balaka
Balakatay
Balamır
Balçar
Baldu
Balkık
Balta
Baltacı
Baltar
Baltır
Baltur
Bamsı
Bangu
Barak
Baraktöre
Baran
Barbeğ
Barboğa
Barbol
Barbulsun
Barça
Barçadoğdu
Barçadoğmuş
Barçadurdu
Barçadurmuş
Barçan
Barçatoyun
Bardıbay
Bargan
Barımtay
Barın
Barkan
Barkdoğdu
Barkdoğmuş
Barkdurdu
Barkdurmuş
Barkın
Barlas
Barlıbay
Barmaklak
Barmaklı
Barman
Bars
Barsbeğ
Barsboğa
Barsgan
Barskan
Barsurungu
Bartu
Basademir
Basan
Basanyalavaç
Basar
Basat
Baskın
Basmıl
Bastı
Bastuğrul
Basu
Basut
Başak
Başbuğ
Başçı
Başgan
Başkırt
Başkurt
Baştar
Batrak
Batu
Batuk
Batur
Baturalp
Bay
Bayançar
Bayankağan
Bayat
Bayazıt
Baybars
Baybayık
Baybiçen
Bayboğa
Baybora
Baybüre
Baydar
Baydemir
Baydur
Bayık
Bayınçur
Bayındır
Baykal
Baykara
Baykoca
Baykuzu
Baymünke
Bayna
Baynal
Baypüre
Bayrı
Bayraç
Bayrak
Bayram
Bayrın
Bayruk
Baysungur
Baytara
Baytaş
Bayunçur
Bayur
Bayurku
Bayutmuş
Bayuttu
Bazır
Beçeapa
Beçkem
Beğ
Beğarslan
Beğbars
Beğbilgeçikşin
Beğboğa
Beğçur
Beğdemir
Beğdilli
Beğdurmuş
Beğkulu
Beğtaş
Beğtegin
Beğtüzün
Begi
Begil
Begine
Begitutuk
Beglen
Begni
Bek
Bekazıl
Bekbekeç
Bekeç
Bekeçarslan
Bekeçarslantegin
Bekeçtegin
Beker
Beklemiş
Bektür
Belçir
Belek
Belgi
Belgüc
Beltir
Bengi
Bengü
Benlidemir
Berdibeğ
Berendey
Bergü
Berginsenge
Berk
Berke
Berkiş
Berkyaruk
Bermek
Besentegin
Betemir
Beyizçi
Beyrek
Beyrem
Bıçkı
Bıçkıcı
Bıdın
Bıtaybıkı
Bıtrı
Biçek
Bilge
Bilgebayunçur
Bilgebeğ
Bilgeçikşin
Bilgeışbara
Bilgeışbaratamgan
Bilgekağan
Bilgekan
Bilgekutluk
Bilgekülüçur
Bilgetaçam
Bilgetamgacı
Bilgetardu
Bilgetegin
Bilgetonyukuk
Bilgez
Bilgiç
Bilgin
Bilig
Biligköngülsengün
Bilik
Binbeği
Bindir
Boğa
Boğaç
Boğaçuk
Boldaz
Bolmuş
Bolsun
Bolun
Boncuk
Bongul
Bongulboğa
Bora
Boran
Borçul
Borlukçu
Bornak
Boyan
Boyankulu
Boylabağa
Boylabağatarkan
Boylakutlutarkan
Bozan
Bozbörü
Bozdoğan
Bozkurt
Bozkuş
Bozok
Bögde
Böge
Bögü
Bökde
Böke
Bölen
Bölükbaşı
Bönek
Bönge
Börü
Börübars
Börüsengün
Börteçine
Buçan
Buçur
Budağ
Budak
Budunlu
Buğday
Buğra
Buğrakarakağan
Bukak
Bukaktutuk
Bulaçapan
Bulak
Bulan
Buldur
Bulgak
Bulmaz
Bulmuş
Buluç
Buluğ
Buluk
Buluş
Bulut
Bumın
Bunsuz
Burçak
Burguçan
Burkay
Burslan
Burulday
Burulgu
Burunduk
Buşulgan
Butak
Butuk
Buyan
Buyançuk
Buyandemir
Buyankara
Buyat
Buyraç
Buyruç
Buyruk
Buzaç
Buzaçtutuk
Büdüs
Büdüstudun
Bügü
Bügdüz
Bügdüzemen
Büge
Büğübilge
Bükdüz
Büke
Bükebuyraç
Bükebuyruç
Bükey
Büktegin
Büküşboğa
Bümen
Bünül
Büre
Bürgüt
Bürkek
Bürküt
Bürlük

|» “Öz Türkçe Adlar (Erkek)” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Cebe
Ceyhun
Cılasun
Çaba
Çabdar
Çablı
Çabuş
Çağan
Çağatay
Çağlar
Çağlayan
Çağrı
Çağrıbeğ
Çağrıtegin
Çağruk
Çaka
Çakabeğ
Çakan
Çakı
Çakıdı
Çakın
Çakır
Çakırça
Çakırkağan
Çakırtunga
Çakırtungakağan
Çakmak
Çakoğul
Çaksırı
Çalapkulu
Çalayır
Çalık
Çalkara
Çamır
Çanbaşağa
Çandar
Çangır
Çansı
Çapa
Çapan
Çapar
Çapıtgan
Çapkun
Çapkunotuç
Çaplı
Çaptı
Çarır
Çaruk
Çaruklu
Çarun
Çasantuz
Çasır
Çavdar
Çavlı
Çavuş
Çaysu
Çebe
Çegre
Çekül
Çelgi
Çelik
Çengin
Çepni
Çeri
Çerik
Çetin
Çetinkaya
Çeykün
Çığan
Çığantonyukuk
Çığay
Çığbatar
Çığılbar
Çığır
Çılasın
Çılasun
Çımkara
Çınrak
Çırkuş
Çıtsu
Çibek
Çibekkargu
Çigşi
Çiğil
Çiğilarslan
Çikşin
Çilenti
Çinek
Çiner
Çizim
Çobayıkmış
Çocukbörü
Çocukbörüsengün
Çoğu
Çokaygır
Çokramayul
Çolman
Çolpan
Çomak
Çomul
Çonay
Çora
Çorabatur
Çoraman
Çorman
Çortan
Çosun
Çotul
Çoyun
Çökey
Çömen
Çubaş
Çubaldur
Çubu
Çuçu
Çuğlan
Çuka
Çuluk
Çupan
Çupka
Çur
Çurbağa
Çünük

|» “Öz Türkçe Adlar (Erkek)” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Dağ
Dağkağan
Dakak
Damar
Delibalta
Delidumrul
Demir
Demirbakaç
Demirboğa
Demirdirek
Demirgen
Demirgüçü
Demirgüçüdirek
Demirkağan
Demirkan
Demirkazık
Demirkazuk
Demirtaş
Demirtayak
Demiryumruk
Dengizik
Deniz
Denizkağan
Dılmaç
Dikçe
Dike
Dikirmen
Dilek
Direk
Diri
Dirse
Dirsekağan
Dodurga
Doğan
Doğanarslan
Doğankaykan
Doğantegin
Doğantuğrul
Doğmuş
Doğu
Doğukağan
Doğukan
Doğulbay
Dokuzoğuz
Dolgan
Döğer
Dökmen
Dölek
Döndü
Döne
Duka
Dukakoca
Duman
Dumlupınar
Dumrul
Durak
Durmuş
Duru
Dururbunsuz
Duygu
Dürmen

|» “Öz Türkçe Adlar (Erkek)” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…