Yetişen yeni kuşağın varlığından bile habersiz olduğu “F klavye“, ne yazık ki son yıllarda “batılılaşma” adına Q klavyeye gösterilen ilgi ile neredeyse kullanılmaz hâle geldi. Türk dilinin özellikleri göz önüne alınarak hazırlanan F klavye, insanların yavaş yazmaları için geliştirilmiş Q klavyenin esiri oldu. Bu durum Türkler‘in on parmak klavye kullanımına çok büyük olumsuz etkide bulunduğu bilim adamları tarafından kanıtlandığı hâlde, Türkiye’de Q klavye kullanma oranının %90’lara ulaşması ise içinde olduğumuz büyük yanlışın göstergesidir.

Konuyu daha kapsamlı açıklayabilmek için, öncelikle Q klavyenin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığına değinmek istiyorum. Q klavye adlı tuş diziminin ortaya çıkışı ile ilgili rivayet edilen olay ve yıllardır benimsenen bilgi şöyledir: Christopher Latham Sholes’in 1867 yılında daktilo adı verilen yazı makinesini icat ettiği dönemde yazı makinesine ait bir sorunla karşılaşılmıştı. Kapalı bir kutu içinde bulunan uzunca kollu harf baskılarının, kağıda çarpıp geri dönmesi sırasında takılması mekanik bir yol açıyordu. Buna çözüm olarak Sholes insanların harflere bu kadar seri biçimde basmalarını önlemek için, en çok kullanılan harfleri tuş diziminin uç köşelerine – farklı sıralarına dağıtmayı denedi. İşe yaramıştı ve insanlar artık eskisine göre daha “yavaş” yazıyorlardı. Bu durum, yazı makinelerindeki takılma sorununu çözmüştü. 1873 yılında mantığa aykırı biçimde geliştirilen bu harf dizilimi, kısa zaman içinde daktilonun patentli üretiminde kullanılmaya başlandı.

Geçen zaman içinde mekanik kollara ihtiyaç duymayan ve “klavye” adı verilen aygıtların üretilmesiyle Sholes’in daktilolarda karşılaştığı tıkanma sorunu ortadan kalkmıştı. Fakat bu zaman zarfında 40 milyon daktilo üretilmiş ve insanlar “yavaş yazmaları” için dizilmiş bu Q harf dizilimini iyiden iyiye benimsemişlerdi. Artık çok hızlı yazabilecekleri biçimde, sık kullanılan harfleri bir araya toplamanın önünde hiçbir engel olmadığı hâlde, Q harf diziliminden vazgeçemeyen mühendisler bilgisayarlarların tuş takımında da bu dizilimi kullanmışlar ve böylece “Q klavye” adını verdiğimiz diziliş ortaya çıkmıştır.

F klavyenin ortaya çıkış serüveni ise daha yakın bir tarihe aittir. 1943 yılında ulusal bir klavye yapma gündeme gelmiş ve bu tarihten sonra İhsan Yener‘in öncülüğünde başlayan çalışmalar 1955 yılında “F klavye” (çoğumuzun İngiliz alfabesini seslendirirmiş gibi “Ef klavye” dediği; fakat doğrusu Türk alfabesine göre söylenen “Fe klavye” olan ulusal klavyemiz) düzeninin ortaya çıkmasıyla sonuçlandırılmıştır. Yerli ve yabancı bilim adamlarının, bu konuda uzmanlık sahibi olan kişilerin bir araya gelmesiyle oluşan bir komisyonun ortak ürünü olan F klavye düzeninde Türkçenin özellikleri ve Türk milletinin karakteristik yapısı dikkate alınmıştır. TDK’nin  yayımladığı Güncel Türkçe Sözlük‘te geçen ve en sık kullandığımız 30.000 sözcük üzerinde bir araştırma yapılmış, sözcüklerde en sık kullanılan harflerin sayımlaması (istatistiği) ortaya çıkarılmıştır. Bu sayımlama sonucuna göre, 30 bin sözcükte 26.323 kere “a harfi“; 16.308 kere “e harfi“; 13.542 kere “k harfi“; 13.384 kere “i harfi“; 11.263 kere “m harfi“; 10.496 kere “l harfi“; 9.669 kere “t harfi” ve 8.698 kere “r harfi” geçmekteydi.

Türkçe sözlükteki harflere ait verilere göre, Türkler’in sağ – sol el kullanma sayımlamaları da dikkate alınarak sık kullanılan sesli harfler sol ele; sık kullanılan sessiz harfler ise sağ ele gelecek biçimde bir harf sıralama düzeni oluşturuldu. Tüm oranlar göz önünde bulundurularak harfler en uygun yerlerine yerleştirilmişti. Böylece Türkçe sözcükleri yazarken en sık kullanacağımız harfler sürekli parmaklarımızın altında olmuştu. Yukarıdaki resimde görüleceği üzere en sık kullandığımız “a harfi“nin, tüm parmaklarımız içindeki en güçsüz parmak olan sol elin “serçe parmağına“; 30 bin sözcükte toplam 125 defa geçen “j harfi“nin ise, tüm parmaklarımız içinde en güçlüsü olan sağ elin “işaret parmağına” gelme durumu  ortadan kaldırılmıştı.

Türklerin ulusal harf düzeni olarak dünyada da tanınan F klavye, Birleşmiş Milletler tarafından da “dünyanın en bilimsel klavyesi” olarak ilan edilmiştir. 1957 yılında ilk defa klavye ile hızlı yazma yarışmalarına katılan Türkiye, 1965 yılında kazandığı “dünya şampiyonluğu” unvanını 59 kere yenilemiş ve “uçan parmaklar” olarak anılan Türk gençleri dünyanın dört köşesinde düzenlenen şampiyonalarda 25 kere dünya rekoru kırmıştır. En son 2009 yılında Pekin’de düzenlenen olimpiyatlarda yine bir Türk, dakikada 131 net sözcük yazarak dünya şampiyonu olmuştur. Hatta yarışmalardaki bazı katılımcılar F klavye için “Türkler hızlı yazmak için özel bir aygıt üretmişler, bu kabul edilemez.” diye itiraz etseler de, bugün tüm dünya Türklerin bu başarısını ayakta alkışlamaktadır. Garip olan ise, F klavyenin Türkiye’de neredeyse tedavülden kalkacak duruma gelmesidir.

Q klavye yalnızca Türkçenin değil, İngilizcenin yazılışına da aykırı ve bilimselliğe tamamen aykırı bir klavye olduğu için Washington State Üniversitesi’nden Prof. Dr. August Dvorak alternatif ve bilimsel bir harf düzeni yaratmak için kolları sıvamıştır. Kısa süre içinde yeni bir dizilim oluşturarak 1932 yılında Q klavyenin yerini alması için ürettiği bu yeni harf düzenini önermiştir. Dvorak’ın araştırmasına göre bir sekreterin günlük yazışmalar sırasında Q klavye kullanırken parmakları 16 mil yol alıyorken; kendi geliştirdiği alfabeye göre yalnızca 1 mil yol almaktadır. Evet, bu aslında teknolojide çığır açması gereken önemli bir buluştur; fakat ne yazık ki Q klavye düzenine alışan insanlar ve onları destekleyen üretici firmalar nedeniyle Dvorak’ın geliştirdiği harf düzeni de unutulup gitmiştir.

Sonuç olarak hem F klavye hem de Dvorak‘ın geliştirdiği klavye, Q klavyeden kat be kat üstündür ve bilimseldir. Q klavyenin “evrensel klavye düzeni” olarak kabul edilmesi Türkler gibi bütün dünya için büyük bir engeldir. Çünkü harflerin insanları yavaşlatmak için gelişigüzel serpiştirildiği bir harf düzenini kullanmak, teknolojinin ve bilimin geldiği şu seviyede bir ahmaklıktır. Bunun yerine her dilin kendi özelliklerine uygun harf düzenleri kullanılmalıdır. Türkiye bu konuda bilinçsizliğin en bariz örneğidir. Dünyanın takdir ettiği F klavyenin Türkiye’de artık satılmaz, kullanılmaz duruma gelmesi çok büyük bir bilinçsizliktir. Bu da Milli Eğitim Bakanlığı’nın okullarda F klavye öğretmesi, gençlere uçan parmak olma bilincinin aşılanması ve devlet kurumlarında F klavye kullanmanın zorunlu hâle getirilmesiyle aşılabilecek bir sorundur.

“Ben artık Q klavyeye alıştım.” gibi bir nedenle milli klavyemizi kullanmaktan kaçınmak çok yanlıştır. Maliyeti 5-10 TL’ye kadar düşen bir klavyeyi alıp, evde denemeler yaptığınızda emin olun bu mucizeyi keşke daha önce tanımadığınıza pişman olacaksınız.

Orkun KUTLU

Teknoloji dünyasındaki hızlı gelişmeler, dünyadaki bütün uluslara seslenebilmek için farklı dilleri kapsayacak biçimde ilerletilmeye çalışılsa da, diller için “karakter” sorunları tam olarak atlatılmış değil. Dünyanın her yerinde bulunan, yaygın teknolojik aletleri kullanan bireyler, o aletlerin kendilerince -kendi dillerince- kullanılabilmesini istiyorlar. Bir Çinli, her şeyin Çince; bir Türk de her şeyin Türkçe olmasını istiyor. Kuşkusuz doğal olan bu tutum için, araç gereçlerin bütün uluslara seslenebilmesini sağlamak, belli boyutta büyük sıkıntılar oluşturuyor. Fakat gelişen teknoloji sayesinde, bir saate bile onlarca dil eklenebiliyor.

Dünya dilleri içerisinde, çok konuşulan ve önemsenen dillerden biri olan Türkçe de, hâliyle birçok teknolojik alete -genellikle- bir “ek dil” olarak ekleniyor. Bu durumu, emperyalist politikalarına alet edip, kutlu dilimizi hiç sayan ve en küçük dilleri bile o cihazlara eklerken Türkçemizi görmezden gelenler olsa da, Türk Dilinin önemini bilen birçok üretici, ürettiği şeylerin dilimizle de kullanılabilmesini sağlıyor. Bilişim gelişmelerinin Abd ve Japonya gibi belli yerlerde odaklanması nedeniyle, diller bütün ürünlerde düşünülemiyor. Bazen üretilenler, sadece üretildiği ülkenin diline uygun olarak sunuluyor. Bunların başka ülkelerde kullanılması da, o dili bilmeyenleri zor duruma düşürüyor. Her ne kadar bu sorunlar kişileri zor duruma düşürse de, şimdilerde birçok teknolojik ürünün en küçük dilleri bile destekleyecek biçimde üretilmesi, zorlukları ortadan kaldırıyor.

Teknolojik aletlerde Türkçe karakter kullanamamanın haricinde bir de “kullanmak istememe” durumu var. Bazen öyle uygulamaları kullanıyoruz ki, “ı, ş, ğ” gibi karakterleri desteklemiyor ve biz onları zorunlu olarak “i, s, g” gibi karakterlere dönüştürerek kullanmaya çalışıyoruz. “Carsiya gidebilmek icin, hepimiz arabaya sigmaya calistik.” gibi berbat bir yazımla işimizi görmeye çalışıyoruz. Fakat bunu “zorunlu” olarak yapıyor, Türkçe karakterleri kullanabileceğimiz uygulamalarda dilimizi özenle kullanmaya çalışıyoruz. Fakat bazıları, sanki dilimizi böyle yıpratmaktan hoşlanırlar gibi Türkçe karakterleri kullanmaktan her ortamda kaçınıyorlar. Msn‘de Türkçe karakter kullanmak sorun oluşturmuyorken, çok az insan “ğ” harfini kullanarak ileti oluşturuyor. Veya çeşitli ağ kümelerinde Türkçe karakter kullanmak sorun çıkarmıyorken, birçok kişi soyunu “Turk“, dilini de “Turkce” yapacak kadar kopuyor öz değerlerinden.

Toplumumuzda Türkçe karakter kullanmak istememe alışkanlığının nedenini, sadece yerleşik düşüncelerde aramak yanlış olur. Yukarıda da değindiğim üzere, özellikle bazı sohbet kanallarında Türkçe karakterlerin bozuk çıkması, yabancıların geliştirdikleri uygulamaların Türkçe karakter kabul etmemesi, her gün dilden dile dolaşan e-posta adreslerinde ve ağ kümelerinin (web sitelerinin) adreslerinde Türkçe karakterlerin kullanılamaması… gibi çeşitli nedenlerle, insanlarımızda Türkçe karaktere karşı bir soğukluk başlıyor ve dilimiz çok yara alıyor. Akşama kadar sohbet (chat) sitelerinde dolaşan gençler -ve hatta yetişkinler-, akademik çalışmalar için yazdıkları makalelerde bile yüzlerce yerde Türkçe karakter kullanmıyorlar. Bu da, “Yha da Ne Demekmiş?” adlı yazımda da belirttiğim üzere, sevimli duruşlar sergileyebilmek düşüyle dilimizi resmen yerden yere vuran insanların artmasına neden oluyor.

Cep telefonlarından gönderilen kısa mesajlarda Türkçe karakter kullanılamaması da ayrı bir sorun. Özellikle yeni model cep telefonlarındaki mesajlarda bir Türkçe karakter, yüz tane normal karakter kadar yer tutabiliyor. Bunun dışında bazı hatlar (operatörler), içerisinde Türkçe karakter bulunan mesajlar için fazla ücretlendirme yapıyor. Bu nedenle, kimse kontörü çok gitmesin diye mesajlarında Türkçe karakter kullanmıyor. Bazı kişiler “msjlrını bu sklde” yazarak ünlü harfleri “yutuyor“. Gerçi içinde olduğumuz hafta içinde çeşitli kurumların desteği ile mesajlardaki Türkçe karakter sorununun kaldırılacağı söylenmişti. Avea, bu konudaki ilk adımı attı ve artık Türkçe karakter içeren kısa mesajların farklı ücretlendirilmeye tabi tutulmayacağını açıkladı. Fakat son model cep telefonlarında, hangi hattı takarsanız takın, “ı, ş, ğ” harflerinden birini kullandığınızda 50 ile 100 arasında karakterin birden düştüğünü görürsünüz. Bu da demek oluyor ki, Türkçe karakter problemini tam anlamıyla çözebilmek için telefonlardaki yazılımların da düzenlenmesi gerekiyor. Hükümet, bu konuyla ilgili bir çalışma başlatmış ve bundan sonra Türkiye’ye girişi olacak cep telefonlarının Türkçe karakterlere uyumlu olmasına dikkat edeceklerini açıklamış. Ffakat şu anda Türkiye’de bulunan yaklaşık 90 milyon cep telefonundaki Türkçe karakter sorununun düzeltilebileceğini sanmıyorum.

Umarım bundan sonra üretilecek teknolojik alet ve yazılımların hepsi, Türkçeyi destekleyecek biçimde üretilir ve toplumumuz bilerek veya bilmeyerek dilimize vermiş olduğu zararı sonlandırır.

Dipçe: En azından bu yazıyı okuyanların Türkçe karakterlerin desteklendiği yazışma ortamlarında, doğru bir yazım ile yazışması bile bir başarıdır. Bunun için başta “Bilgicik.Com” olmak üzere, bütün Türkçe içerikli ağ kümelerinde karakterlerin kullanımına özen göstermenizi dilerim. (:

Yavuz Tanyeri

Güncel ağ kümelerinde (web sayfalarında) genellikle turuncu; fakat birçok renkte olabilen bir “düğme” görürsünüz. Yazışmalıklarda, günlüklerde veya genel olarak işleyen çeşitli sayfalarda hep bu rss düğmelerini görürsünüz; fakat belki de bugüne kadar onlara tıklamışlığınız yoktur. Bu yazımda hem “Bilgicik.Com” u rss beslemeleriyle nasıl takip edebileceğinizi hem de genel olarak rss’nin ne işe yaradığına değineceğim.

Nedir bu “Rss”?

Rss, bu hizmeti sağlayabilecek alt yapısı bulunan ağ kümelerindeki güncellemeleri, yeni yazıları, içerik değişikliklerini… en kısa ve hızlı yoldan görüntüleyebileceğiniz bir sistemdir. İsteğinize göre sayfanın yalnızca takip edeceğiniz bölümdeki gelişmeleri izleyebileceğiniz güzel bir yöntemdir. Söz gelimi, borsa hareketliliklerini takip etmek için kullanılan tabelalardaki gibi, izlediğiniz ağ kümelerindeki güncellemeleri de rss aracılığıyla görebilirsiniz.

“Peki, ağ kümesine girip de yeni bir içerik eklenmiş mi veya güncelleme yapılmış mı diye bakmak varken, neden rss’yi kullanayım?” diye soranlar olacaktır mutlaka içinizden. Efendim, rss ile verileri çok kısa sürede aldığınız için hiç zaman kaybı yaşamazsınız. İzlediğiniz ağ kümesine girdiğiniz zaman, oradaki tüm resimlerin – biçimlendirme dosyalarının (css falan) yüklenmesini beklemek zorunda kalırsınız. Bu da hem gereksiz yere zamanınızı alır hem de gereksiz veri aktarımıyla kotanızı doldurur. Rss sayesinde, 2 dakika içerisinde sık sık girdiğiniz 50 ağ kümesindeki gelişmeleri görebilirsiniz. Bu 50 ağ kümesine tek tek girip yeni bir içeriğin olup olmadığına baktığınızı düşünsenize…

Yukarıdaki konuya ek olarak “Rss ile sayfaları takip edebilmek için ayrıca bir program kullanmaya gerek var mıdır?” sorusu, aklınıza gelebilir. Bunu da şöyle açıklayayım: Rss kullanımı, internette gezinirken kullandığınız tarayıcıya göre değişiklik gösterir. Sık kullanılan üç tarayıcı olan “İnternet Epxplorer, Mozilla ve Opera” rss akışını izleyebilmek için yeterli güce sahiptir. Onun için rss ile bir sayfayı izlemek için ayrıca bir program kullanmanıza gerek yoktur.

Rss beslemelerine nasıl abone olabilirim?

Bir ağ kümesine rss ile abone olabilmeniz için öncelikle o ağ kümesinin rss akışı ile besleme yayımlamaya elverişli olması gerekiyor. Rss hizmetini sağlayabilecek bir ağ kümesine girdiğiniz zaman, “İnternet Explorer 7” de, adres çubuğunun hemen altındaki turuncu simgenin (Geleneksel rss simgesi: ) renkli olduğunu görürsünüz. O simgeye dokunduğunuzda rss akışı sayfaya yansır. Zaten o sayfada “Bu beslemeye abone ol.” diye bir bağlantı da vardır. Oraya dokunarak rss’ye abone olabilir ve istediğiniz bir dizine, tıpkı “Sık Kullanılanlar” listesine eklediğiniz gibi ekleyebilir ve daha sonra o listeye ulaşıp, oradan sayfayı hızlıca görüntüleyebilirsiniz.Türkçenin Tarihi, Orhun Abideleri, Anlatım Bozuklukları, Cümlenin Öğeleri, Yazım ve Noktalama, Türkoloji Makaleleri, Edebiyat Nedir?, Alfabelerimiz, Atasözleri, Bulmacalar, Edebi Sanatlar, Sınav Soruları, Kpss, Oks, Öss, Bunları Biliyor musunuz?, Özlü Sözler, Güzel Sözler, Türkçe, Edebiyat, Masallar, Destanlar, Astroloji, Roman Özetleri, Öss Soruları, Geçmiş Yılların Öss Oks Kpss Soruları

Eğer “Mozilla Firefox” tarayıcısını kullanıyorsanız, onda da adres çubuğunun en sağında yine turuncu bir rss simgesi görürsünüz. Eğer bu simge renkli ise o ağ kümesi rss hizmeti veriyor demektir. O düğmeye dokunduğunuzda yine rss akışı ekrana yansır ve oradan rss’lere abone olabilirsiniz. Abone olurken kaydettiğiniz kısayol, yer imi olarak adres çubuğunun altındaki bölüme eklenir. Oradan yazıların başlıklarını görüntüleyebilir, istediğiniz konuya dokunarak onu okuyabilirsiniz.

Yukarıda anlattığım gibi rss ile ağ kümelerini takip etmek, tamamen sizin yaranızadır. Hem sık sık girdiğiniz ağ kümelerindeki değişikliklerden kolayca haberiniz olur hem de vaktinizi boş yere harcamazsınız.

Rss takibi ile ilgili geliştirilmiş iki büyük alt yapıdan da bahsederek, yazımı bitireyim. “FeedBurner“, ağ kümelerinin dolaylı olarak rss beslemelerini yayımladığı bir kanaldır. Ağ kümesinin kendi rss’sinden değil de Feedburner’den takip etmenin pek farkı yoktur. Tek fark, arayüzdeki değişiklik ve feedburner’in tanıdığı bir iki farklı özelliktir. (E-posta ile abone olma gibi…)

İkinci alt yapı ise, Google‘nin sunduğu “Google Reader” hizmetidir. Bu hizmeti kullanabilmeniz için öncelikle bir google hesabınızın bulunması gerekiyor. (Buradan gmail hesabı alabilirsiniz.) Hesabınıza giriş yaptıktan sonra google’a girdiğinizde sağ üst köşede bulunan bağlantılardan “hesabım” a gelip, “yeni bir şeyler dene” bağlantısıyla oradan “Google Reader” i görüntüleyebilirsiniz. Bu hizmetten yararlanarak sıkça takip ettiğiniz ağ kümelerinin rss adreslerini buraya girebilir ve bir sayfada onlarca ağ kümesinin güncel içeriğini izleyebilirsiniz.

“Bilgicik.Com” u nasıl takip edebilirim?

Rss hizmetini sunan her ağ kümesinin olduğu gibi “Bilgicik.Com” un da bir rss adresi var. Biz rss’mizi feedburner üzerinden yayımlıyoruz.

Rss adresimiz: http://feeds.feedburner.com/bilgicikcom

Yukarıdaki adresi görüntüleyerek veya güncemizin üst bölümünündeki ana seçkede bulunan “İzleme” bağlantısına dokunarak rss akışımıza abone olabilir ve güncel içeriğimizden hemen haberdar olabilirsiniz. Ayrıca sadece yazılara değil, yorumlara da abone olabilirsiniz. Bu kadar açıklamanın basit bir rss aboneliği için yeterli olduğunu düşünüyorum. Daha fazla bilgi için şuralara (1. 2. 3. 4) bakabilirsiniz. Sorularınız olursa, yorumla yanıtlamaya çalışırım.

Teknolojik gelişmeler‚ engellilerin de yaşamlarını kolaylaştıracak yenilikler getiriyor. Görme engelliler ve görme zorluğu çekenler için tasarlanmış cihazlar artık Türkçekonuşuyor.

Özellikle şeker hastalarının yaşadıkları görme sıkıntıları göz önüne alınarak‚ az görebilen ya da göremeyen hastalar için tasarlanan Türkçe konuşan kan şekeri ölçme cihazı sayesinde evde‚ kan şekeri değerleri ölçülebiliyor. Cihaz‚ hastaların yanlarında kolayca taşıyabilmeleri için müzik kaseti büyüklüğünde boyutlara sahip.

Hem pil‚ hem de batarya ile çalışabilen cihaz‚ 30 saniyede kan şekeri ölçme işlemini tamamlıyor.

Elyaf üzerine kan örneği alınarak kan şekeri değerlerini ölçebilen cihaz‚ ölçümleri ekranında büyük puntolu rakamlarla gösteriyor. Cihazda‚ ölçümler ekranda görüldüğü anda‚ Türkçe olarak kullanıcıya duyuruluyor.

Ölçüm değerlerini hafızasına kaydedebilen cihazla‚ hastalar daha önceki kan şekeri değerlerini de takip edebiliyorlar.

TANSİYON ALETLERİ DE TÜRKÇE KONUŞUYOR

Görme engellilerin basit sağlık kontrollerini kendi kendilerine yapabilmeleri için tasarlanan bir diğer cihaz ise Türkçe konuşan tansiyon ölçme aleti.

Tam otomatik cihazın‚ bilekten ve koldan ölçme yapabilen iki farklı modeli bulunuyor. Önceki 10 ölçümü hafızasında saklayabilen cihaz‚ aynı zamanda küçük dizaynı ve taşıma kabı ile hastaların kolayca taşıyabileceği şekilde tasarlanmış.

Hem kalem pil ve hem de adaptörü ile çalışabilen cihaz‚ start düğmesine basıldığında otomatik olarak şişiyor. Cihaz‚ daha sonra büyük tansiyon‚ küçük tansiyon ve nabız atış sayısını hastaya Türkçe olarak duyuruyor.

HAYATI KOLAYLAŞTIRAN ÜRÜNLER

Türkçe konuşan mutfak terazisi de görme engellilerin yaşamlarını kolaylaştıran ürünler arasında yer alıyor.

Maksimum 5 kilogram tartma kapasitesine sahip terazinin tartım hassasiyeti ise 2 gram. Minimum 4 gram tartabilen aletle‚ görme engelliler birbirinden farklı yemek tariflerini ölçüsüne uygun şekilde yapabiliyor.

Marangoz‚ mühendis ve teknik eleman olarak çalışan görme engelliler için tasarlanan konuşan şerit metreler de görme engellilerin hayatlarını kolaylaştırıyor.

Ev dekorasyonları için kullanılabilecek konuşan şerit metre‚ 5 metreye kadar ölçüm yapabiliyor. 1 milimetre hassasiyetindeki şerit metre‚ pili dahil 238 gram ağırlığıyla da kolay taşınabilme özelliği sunuyor.

Türkçe konuşan banyo baskülü ise formuna özen gösteren görme engellilerin imdadına yetişiyor. 150 kilogram tartma kapasitesine sahip baskül sayesinde görme engelliler ağırlıklarını duyarak öğrenebiliyorlar.

Kaynak: Türkcan

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |

Turkcell‚ Vodafone ve Avea’nın gündemine‚ 3G ve numara taşınabilirliğinden sonra şimdi de Türkçe karakterli harfler {ç‚ ğ‚ i‚ ı‚ ş} girdi.

GSM sektörü faturayı ikiye katlayan Türkçe karakterli kısa mesajlara {SMS} bir çözüm getirmek amacıyla harekete geçti. Operatörler‚ cep üreticileri‚ Tüm Telekomünikasyon İşadamları Derneği {TÜTED} gibi sektörün önde gelen isimleri Telekomünikasyon Kurumu’nun {TK} başkanlığında gelecek hafta bir araya gelerek bu konuda ortak bir adım atılmasını görüşecek.

Telekom sektörü yetkilileri‚ bu sorunun çözülmesi için 100 milyon dolar seviyesinde yatırıma ihtiyaç olduğunu belirtiyor. TÜTED Yönetim Kurulu Başkanı Murat Dikici‚ mobil yazılımın Türkçeleştirilmesi konusunda Dünya GSM Birliği’ne sunmak üzere bir strateji geliştireceklerini belirterek “1998’den beri süren sorun nedeniyle sektörde bütün tarafların yer aldığı bir girişimde bulunuluyor. Belirlenecek stratejiyle sorunu artık çözeceğimize inanıyoruz” dedi.

Mobil yazılımın Türkçeye uyumlu hale getirilmesinin kolay bir iş olmadığını kaydeden Dikici‚ “Sorun cep telefonu üreticileri ile GSM operatörlerinin birlikte yer aldığı bir yapıyla çözülebilir. TK’nın tek başına müracatı çözüme yetmez” diye konuştu.

Dünya GSM Birliği’nin alacağı kararın bilgisayar sektörüne de örnek olacağını belirten Dikici‚ “Bilgisayar üreticileri‚ Türkçe klavyeye önem verecek. Bu uygulamada Türkiye’nin uluslararası prestiji ilk planda. 9 milyon nüfuslu ülkeler için bile cep telefonlarında özel yazılım kullanılırken 70 milyon nüfusa sahip Türkiye için bunun olmamasından eziklik duyuyoruz” dedi.

TK’nın daha önce belirlediğine göre Türkçe 5 karakterin ortak GSM alfabesine girebilmesi için Türkiye’nin 100 milyon dolarlık bir yatırımı göze alması gerekiyor. Maliyetin ikinci planda olduğunu belirten Dikici‚ “Teknik ve hukuki yönlerinin araştırılıp Dünya GSM Birliği’ne sunacağız. Kabul edilirse de lobi faaliyetleri yürüteceğiz” ifadesini kullandı.

PARİS TURU TÜKETİCİYE PATLADI

Dünya GSM Birliği 1998’de GSM alfabesi oluştururken Türk heyetinin toplantılara katılmak yerine Paris’te gezmeyi tercih etmesinin faturasını cep telefonu kullanıcıları ödüyor.

Cep telefonlarının kullanımına dair standartların yeni yeni şekilenmeye başladığı 1998’de Avrupa Telekomünikasyon Standartlar Komitesi {ETSI}‚ cep telefonunda kullanılacak ortak yazılımı belirlemek için Paris’te toplandı. Ortak alfabeye her ülke kendi alfabesinde yer alan karakterlerini koymak için kıran kırana pazarlık yaparken‚ Türk heyeti toplantıya katılmayıp şehir turuna çıktı. Bu nedenle Çince‚ Japonca‚ Arapça‚ İbranice ile Avrupa ülkelerinde kullanılan farklı karakterler GSM alfabesini oluştururken Türkçeye özgü 5

{ç‚ ğ‚ İ‚ ı‚ ş} harf alfabede yer alamadı.

ÜCRET NEDEN İKİ KAT PAHALI

ETSI standartlarının belirlediği Standart GSM Alfabesi’nin {GSA} kullanıldığı mesajlarda 160 karakter bir kısa mesaj olarak tanımlandı. Bu alfabedeki karakterlerden her birinin büyüklüğü ise 7 bit. ETSI standartlarına göre bir SMS‚ 140 byte ve bunun karşılığı da 160 GSA harf. GSA dışında olan harfler de cep telefonu mesajında kullanılabiliyor. Ancak GSA dışındaki harflerden her birinin büyüklüğü 16 bit. Bu durumda 140 byte olarak tanımlanan SMS alanına GSA harfleriyle 160 karakter yazılabilirken unicode harfleriyle ancak 70 karakter yazılabiliyor. Örnekse SMS Türkçe karakterlerden oluşan “çığlık” olarak yazıldığında 78 bit yer kaplarken “ciglik” olarak yazıldığında 42 bit yer kaplıyor. Bu nedenle Türkiye yıllarca Avrupa’nın 2 katı ücretle mesajlaştı.

{Radikal: Feray Akşit}

Kaynak: Referans Gazetesi

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |

The post Cep yakan noktalı harflere çözüm arayışı first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/cep-yakan-noktali-harflere-cozum-arayisi/feed/ 0