• Dünya yüzeyi (510 milyon km2) karalar ve denizlerden oluşmaktadır. I. zamanda tek kara parçası ve bunu çevreleyen tek bir okyanus yer almaktayken günümüzde, Dünya üzerindeki karalar tekbir parça halinde değildir.
• Birbirinden ayrı büyük kara kütleleri (kıtalar) halindedir.
• Bunların toplam alanı 149 milyon km2 dir. Denizlerin toplam yüzölçümü ise 361milyon km2 dir.

• Dünya genelinde olduğu gibi her iki yarımkürede de denizler karalardan daha geniş yer tutmaktadır.

Kıta ve okyanusların alanları

ÖRNEK: Karalar, Kuzey Yarımküre’nin % 39’unu, Güney Yarımküre’nin ise sadece % 19’unu kaplar.
Kuzey Yarımküre’de,
I. Karalar üzerinde yıllık sıcaklık farklarının, Güney Yarımküre’ye göre daha fazla olması
II. Dünyanın en yüksek doruğu ile en derin çukurunun bulunması
III. Sürekli rüzgarların Güney Yarımküre’dekinin tersi yönde sapması
olgularından hangileri, karaların yarımkürelere dağılışındaki bu farklılığın bir sonucudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
1999 ÖSS

ÇÖZÜM: Karalarda ışınların geçme derinliği denizler kadar fazla olmadığından günlük ve yıllık sıcaklık farkı fazladır.
Okyanuslarda güneş şıınları 150 metre derine kadar geçme olanağı bulduğundan denizler geç ısınır geç soğur. Sıcaklık farkı fazla değildir.
Yanıt A

Gürcistan

• Konum: Türkiyenin kuzeydoğusunda bir Kafkas ülkesidir.
• Başkenti: Tişis
• Yüzölçümü: 69.700km2
• Yerşekilleri: Oldukça dağlık olan ülkenin kuzeyinde Büyük Kafkas, Güneyinde Küçük Kafkas Dağları ve bunlararasındaki ova ve platoların yer aldığı çöküntü alanlarından oluşur. Kura ve Rion en önemli akarsularıdır
• İklim: Kafkas dağlarının kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerini engellemesi nedeniyle Karadeniz iklim özellikleri orta kısımındaki doğal oluktan iç kısımlara doğru kolaylıkla sokulur.
• 
  Karadeniz kıyısında ılıman iklim iç kısımlarda karasal iklim özellikleri görülür.
• 
  Ülkenin yaklaşık 1/3’ü ormanlarla kaplıdır.
• Tarım: Karadeniz kıyısında turunçgil ve çay, iç kısımlarda pamuk, tütün, mısır, ayçiçeği, tahıllar ve üzüm yetiştirilir.
• Turizm: Faylanmanın etkisiyle oluşan termal su kaynakları önemli bir turizm potansiyeli oluşturur.

UYARI:Sarp sınır kapısının açılması ile gerek ticari, gerekse kültürel ilişkiler giderek gelişmektedir.

Azerbaycan – Nahçivan

• Konum: Türkiyenin doğusunda bir Kafkas ülkesidir.
• Başkenti: Bakü
• Yüzölçümü: 86.600 km2 (Nahçivan 5500 km2)
• Yerşekilleri: Kuzeyinde Büyük Kafkaslar batı ve güneybatısında Küçük Kafkaslar ve yüksek platolar, iç kesimlerde ovalar yer alır.
• 
  Aras ve Kura önemli akarsuları, mingeçavr en önemli gölüdür.
• İklim: Ülke genelinde karasal, Hazar Denizi kıyılarında ılıman iklim özellikleri görülür. Ülke genelinde bozkırlar. yükseklerde ormanlar yer alır.
• Tarım: Ekonomisi tarıma dayalıdır. Pamuk, tahıl, mısır ve tütün yetiştirilen en önemli ürünleridir. Hazar Denizi kıyısındaki Lenkeran ovasında çay ve turunçgillerde yetiştirilmektedir.
• Hayvancılık: Meraların geniş yer tuttuğu dağlık alanlarda küçükbaş hayvancılık, Hazar denizinde balıkçılık ve dünyaca ünlü havyar üretimi yapılır.
• Maden ve sanayi: Petrol ve doğalgaz en önemli yer altı kaynaklarıdır. Demir, kurşun, bakır ve kayatuzu diğer madenleridir.
• 
  Yeraltı kaynaklarına bağlı olarak gelişen sanayisinde kimya, metalürji, gübre ve plastik öne çıkar.

Ermenistan

• Konum: Türkiye’nin doğusunda bir Kafkas ülkesi olup,
• Kafkas ülkeleri arasında en küçük olanıdır.
• Başkenti: Erivan
• Yüzölçümü: 29.800 km2
• Yerşekilleri: Yüksek dağlar ve 1000 m’yi aşan platolardan oluşmuştur. Kuzeyinde Küçük Kafkas Dağları, güneybatısında Ararat ovası ve iç kesimde çöküntü alanları bulunur.
• 
  Aras ve Razdan en önemli akarsuları, Gökçe (Sevan) en önemli gölüdür.
• İklim: Deniz kıyısı olmayan ülkenin genelinde karasal iklim hakimdir.
• Tarım: Nüfusun yarısının tarımla geçindiği ülkede tahıllar, şekerpancarı, tütün, pamuk ve üzüm yetiştirilen başlıca ürünlerdir.
• Maden ve sanayi: Yeraltı kaynakları bakımıdan fakir olan ülkede boksit ve bakır çıkarılır. Ayrıca demir – çelik, nükleer enerji üretimi, kimya, dokuma sanayi gelişmiştir.

Yunanistan

• Konum: Türkiyenin batısında bir Balkan ülkesidir.
• Başkenti: Atina
• Yüzölçümü: 131.990 km2
• Yerşekilleri: Rodop ve Pindus önemli dağları; Vardar ve Teselya önemli ovaları; Meriç, Vardar ve Mestas önemli akarsularıdır.

Balkan Yarım adasının güneyinde kurulmuş olan Yunanistan topraklarının %20’sini adalar oluşturur.

Denize en uzak noktası 100 km kadardır.
İklim: Kıyılarda ve kıyılara yakın alanlarda Akdeniz, yükseltinin arttığı alanlarda ise Karasal iklim özellikleri etkilidir.
Doğal bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturur.
Tarım: Zeytin, üzüm, tütün, pamuk ve turunçgiller en fazla üretilen ürünlerdir.

Maden ve sanayi: Yeraltı kaynakları bakımından fakir (boksit ve demir) olan ülkenin sanayisi fazla gelişmemiştir.
Turizmin önemli geçim kaynağı olduğu ülkede deniz ticaret filolarından elde edilen gelir ise çok önemlidir

Türkiye ile ilişkiler
Yunanistan ile;

Batı Trakya, Adalar, Kıbrıs ve kıta sahanlığı konularında sorun yaşayan Türkiye bu ülkeye krom, bakır, jet yakıtı, tarım ürünleri, cam ürünleri satar, Yunanistandan ise İlaç, kimyasal madde, demir – çelik ürünleri alır.

Bulgaristan

• Konum: Türkiye nin kuzeybatısında bir Balkan ülkesidir.
• Başkenti: Sofya
• Yüzölçümü: 110.912 km2
• Yerşekilleri: Balkan ve Rodop Dağları en önemli dağlarıdır. Tunca, Meriç ve Romanya sınırında akan Tuna önemli akarsuladır.

• İklim: Karadeniz kıyılarında ılıman iklimin görüldüğü ülke genelinde karasal iklim hakimdir. Bitki örtüsü bakımından zengin olan ülkenin % 35’i ormanlarla kaplıdır.
• Tarım: Buğday, tütün, mısır, ayçiçeği, gül, şekerpancarı,arpa, üzüm en fazla üretilen ürünlerdir.
• Maden ve sanayi: Yeraltı kaynakları zengin değildir. Linyit, kurşun, çinko, bakır, manganez ve az miktarda petrol başlıca yeraltı kaynaklarıdır.
• Sanayinin yeterince gelişmediği ülkenin Karadeniz kıyılarında turizm gelişmiştir.
• Türkiye ile ilişkiler: Türkiye Bulgaristan’a çeşitli makinalar, krom cevheri, şeker, ham deri, ilaç satar; bazı petrol ve orman ürünleri alırız.

Irak

• Konum: Türkiyenin güneydoğusunda yer alan bir Ortadoğu ülkesidir.
• Başkent: Bağdat
• Yüzölçümü: 438.317 km2
• Yerşekilleri: Kuzey ve kuzeydoğusu dağlık, Güney ve batısı çöllerle kaplı olup büyük bölümü düzlüktür. Başlıca akarsuları kaynağını Türkiye den alan Büyük Zap, Fırat ve Dicle’dir.
• 
  Fırat ve Dicle Basra Körfezine dökülmeden önce şattülarap adını alır.
• İklim: Kuzeyinde karasal, güneyinde çöl iklimi görülür.
• Tarım: Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan Mezopotamya’da tahıl, tütün, pamuk ve hurma yetiştirilir.
• Maden ve sanayi: En önemli yer altı kaynağı Kerkük, Musul ve Basra’daki petrol yataklarıdır. Sanayisi fazla gelişmemiştir.
• Türkiye ile ilişkileri: Körfez savaşı sonunda Birleşmiş Miletlerin ambargo uygulaması nedeniyle ticaretimiz azalmıştır.

İran

• Konum: Türkiye’nin doğusunda bir Ortadoğu ülkesidir.
• Başkent: Tahran
• Yüzölçümü: 1.648.000 km2
• 
  Ülkede 18 milyon Türk yaşar. Tebriz, İsfahan, fiiraz,
• Türklerin yoğunlaştığı şehirlerdir.
• Yerşekilleri: Dört tarafı dağlarla çevrili bir plato görünümünde olan ülkede Elbruz ve Zagros önemli dağlardır.
• Ürmiye en büyük gölü, Deşt–i Kebir, Deşt–i Lüt başlıca çölleri, Karun ve Kızılözen başlıca ırmaklarıdır.
• İklim: Karasal çöl iklimi özellikleri etkilidir. Ülkede kışın soğuk Sibirya yüksek basıncı, yazın sıcak Basra alçak basıncı etkisini artırır.
• Hazar denizi kıyısındaki Elbruz dağlarının kuzey eteklerinde
• Karadeniz iklim özellikleri görülür.
• Tarım: Hazar Denizi kıyılarında çay, tütün, pirinç ve fındık yetiştirilir. Hurma üretimininde fazla olduğu ülkede Dünyaca ünlü karakul koyunları yetiştirilir
• Maden ve sanayi: Başlıca yeraltı kaynağı petrol ve doğalgazdır.
• Türkiye ile ilişkileri: Ham petrol, deri, bakır ve boksit aldığımız İran’ı tahıllar, makine, demir – çelik ürünleri, kağıt satarız.

Suriye

• Konum: Türkiye’nin güneyinde en uzun kara sınırmızın
• olduğu bir Ortadoğu ülkesidir.
• Başkenti: Şam
• Yüzölçümü: 185.180 km2
• Nüfus: 14.3 milyondur. Ülkede 200 bin kadar Türk yaşar.
• Türkler daha çok Hama, Humus, Lazkiye, Halep ve Şam’da bulunur
• Yerşekilleri: Batısı dışında kalan yerlerde yüzey şekilleri sadedir. Doğu ve güneydoğusunda çöllerin bulunduğu ülkede Ensariye en önemli dağ, Fırat ve Asi ise en önemli akarsularıdır. Lazkiye önemli limanıdır.
• İklim: Kıyıda Akdeniz, iç kesimlerde karasal ve çöl iklimleri görülür. Doğudan batıya doğru yağış miktarı artar.
• Bitki örtüsü cılızdır.
• Tarım: Pamuk, buğday, üzüm şekerpancarı, çeşitli şebze ve meyveler yetiştirilir.
• Maden ve sanayi: Petrol ve fosfat madenlerine sahip olan ülkede sanayi pek gelişmemiştir.
• Türkiye ile ilişkileri: Suriye’nin Türkiye üzerindeki siyasi hesapları nedeniyle iki ülke arasındaki ilişkiler gelişmemiştir.
• Bu ülkeye canlı hayvan, yağ, demir – çelik ve gıda maddeleri satar onlardan petrol ve petrol ürünleri alırız.

KKTC Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

• Konum: Türkiye’nin güneyinde yer alır.
• Başkenti: Lefkoşe
• Yüzölçümü: 3355 km2
• Yerşekilleri: Kuzeyi’nde Beşparmak dağları, güneyinde
• Meserya (İç ova) ovası yer alır.
• İklim: Akdeniz ikliminin hakim olduğu ülkede bitki örtüsü makidir. Yazları oldukça kurak geçtiğinden ülkede içme ve sulama suyu problemi yaşanır.
• Tarım: Turunçgil, üzüm, tütün, buğday ve sebze en önemli ürünlerdir.
• Maden ve sanayi: Bakırın en önemli kaynak olduğu ülkede sanayi yeterince gelişmemiştir.
• Ülkenin ekonomisi daha çok turizme dayanır.
• Türkiye ile ilişkileri: Dış ticaretin %78 ini Türkiye ile yapar.
• Türkiye’ye içki, sigara, ham deri, turunçgil satar. Petrol,çeşitli makine ve tahıllar alır.

Ortadoğu Ülkeleri

• Yüzölçümleri 7.4 milyon km2 olan 300 milyon nüfusa sahip 18 ülkeden oluşan alandır.
• Ortadoğunun sınırları belirlenirken petrol ön planda tutulmuştur.

Ortadoğu ülkelerinin bazı özellikleri

• 
  Türkiye jeopolitik ve jeostratejik önemi yüksek olan bir ülkedir.
• 
  Irak petrol rezervleri bakımından çok zengindir.
• 
  İran ve Suriye’nin en önemli yeraltı kaynakları petrol ve doğalgazdır.
• 
  Lübnan’ın sanayisi gelişmemesine rağmen önemli bir ticaret ve finans merkezidir
• 
  Filistin toprakları İsrail, Ürdün, Lübnan ve Mısır tarafından işgal edilmiştir. Kudüs kutsal dinlerin buluşma noktasıdır.
• 
  Yeraltı zenginliği olmamasına rağmen İsrail’in sanayisi gelişmiştir.
• 
  Nil Nehri’ne sahip Mısır’ın en önemli kaynağı petroldür.
• Süveyş kanalının açılması ile önemini artıran ülkede turizm potansiyelini piramitler artırır.
• 
  Sıcak ve kurak iklimin hakim olduğu Suudi Arabistan’da nüfus daha çok Hicaz ve Basra Körfezi kıyılarında toplanmıştır.
• 
  Dünya petrol rezervinin 1/4’üne sahip olan Suudi Arabistan’ın önemini müslümanlarca kutsal sayılan topraklar ( Mekke – Medine ) arttırır.
• 
  Kuveyt petrol üretiminde önemli bir yer tutar.
• 
  Bahreyn Basra Körfezindeki irili ufaklı 33 ada üzerinde kurulmuştur.
• 
  Birleşik Arap Emirliklerinin en önemli gelirini petrol oluşturur. Başkent Abu-dabi ve Dubai modern gökdelenleri ve otelleri ile dikkat çeker.
• 
  Bir Ortadoğu ülkesi olan Ürdün’de petrol bulunmamaktadır.

[cografya_lys_hazirlik]

Balkan ülkelerindeki eğitim çalışanları‚ sorunlarını tartışmak ve Türk dilini yeniden etkinleştirmek için İstanbul’da toplandı.

Türk Eğitim-Sen’in düzenlediği toplantının sonucunda ”Eğitimde işbirliği ile dilde‚ fikirde‚ işte birlik” kararları çıktı. Bulgaristan‚ Romanya‚ Yunanistan‚ Kosova ve Makedonya’dan toplantıya katılan Türk eğitim derneklerinin temsilcileri‚ ”Türkçeyi yeniden bilim‚ iletişim ve sanat dili haline getireceğiz.” sözü verdi.

Uluslararası Avrasya Eğitimcileri Federasyonu Başkanı Şuayip Özcan toplantının dilde‚ fikirde‚ işte birlikteliği sağlamak için önemli bir başlangıç oluşturduğunu söyledi. Türkiye dışında da Türklerin unutulmaması gerektiğini belirten Özcan‚ toplantıyı düzenleme amaçlarını ”Türk dilinin yeniden kullanımını sağlamak ve bu konuda strateji ile politikalar geliştirmek” olarak açıkladı. Milletlerin dilleri ile yaşadığını belirten Özcan‚ ”Rus komünizminin dağılmasından sonra Türk milletinin esaret altında dil birlikteliğinden nasıl koparıldığını gördük. Biz de parçalanan bu birliği yeniden kurmak‚ Türkçeyi yine bilim‚ anlama ve iletişim dili haline getirmek istiyoruz.” şeklinde konuştu.

[ad1]

Türk eğitimciler‚ sempozyum sonunda kurulma kararı alınan Uluslararası Avrasya Eğitimcileri Federasyonu sayesinde ortak sosyal ve kültürel faaliyetlerde bulunma‚ hukukî haklarının korunması ve kazanılması için işbirliği yapma ve asayişi bozmayan toplantılar ile sendikalar kurmayı kararlaştırdı. Türk dilini Türklerin yaşadığı coğrafyada yeniden etkin bir konuma getirmek isteyen eğitimciler‚ bunun için gerekli şartları en kısa zamanda oluşturacak.

Kaynak: Haberler – Türkcan

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |

Nüfus : 120.000
Bulundukları başlıca şehirler : Dedeağaç, Gümülcine, İskeçe
Bölgedeki Türk toplulukları : Oğuz Türkleri, Onogur-Bulgar , Peçenek, Uz, Kuman-Kıpçak Türkleri
Siyasi ve idari konumları : Azınlık hukukuna tabi olup, bulun- duklan ülkenin idari yapısına uymaktadırlar . Batı Trakya bir coğrafi bölgenin adıdır ve bugün Yunanistan’ın siyasi sınırları
içinde yer almaktadır. Bölge idari açıdan Dedeağaç, Gümülcine, iskeçe olmak üzere üçe ayrılmıştır. Doğusunda Meriç Nehri ile Türkiye’ye ; kuzeyinde Rodop Dağları ile Bulgaristan’a sınır olan Batı Trakya’nın güneyinde Ege Denizi bulunurken batıda da Karasu Nehri ile Kavala iline sınırdaştır.

TARİHÇE
Balkanlardaki Türk varlığı milattan önceki yıllara kadar uzanmaktadır. Balkanlardaki Türk kültürel varlığı iki koldan gerçekleşen kitlevi göçler sonu- cunda oluşmuştur. Kuzeyden Onogur- Bulgar, Peçenek, Uz, Kuman-Kıpçak göçleri, güneyden de Oğuz Türklerinin göçleri ve yerleşmeleriyle Balkanlar

Türkleşmeye başlamış, 14 ve 15. yy’da ise tamamen Türk kültürünün hakim olduğu bir bölge haline gelmiştir. Daha sonra Balkanlardan med-cezir hareketi gibi bir çekilme söz konusu olmuş, dünyadaki değişmeler, gelişmeler, kuzey- deki Slav kültürünün gelişmesi ve buradan gelen baskı ve çatışma , politik mücadeleler ve büyük bir sömürge imparatorluğu kurmuş olan İngiltere’nin baskıları altında kalma sonucunda Balkan Savaşı’na kadar Osmanlılar adım adım çekilerek bugünkü Türkiye sınırlarına gerilemiştir. 1912-1913 yıllarından sonraki gelişmelerle de son sınırlar çizilmiştir. Buna rağmen bölgedeki Türk
kültür varlığı hem Oğuz, hem Kıpçak Türklerinin varlığıyla devam etmektedir. Tabii bunların bir kısmı Türkiye üzerinden göçerek Balkanlarda iskan edilen

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Yunanistan’da‚ özel radyoların faaliyetlerine düzenleme getiren yeni lisans yasası‚ Batı Trakya’da Türkçe yayın yapan radyolarda endişeye neden oldu.

Radyo sahipleri‚ yasanın özellikle istihdam konusu ve programların Yunanca ağırlıklı olmasıyla ilgili maddelerinin Gümülcine ve İskeçe’de Türkçe yayın yapan radyoların çalışmalarında‚ bugünkü koşullarda aşılması mümkün olmayan sıkıntılar yaratmasının söz konusu olduğunu belirttiler.

Radyo sahipleri‚ her şeye rağmen önce uygulamanın nasıl olacağının görülmesi gerektiğini kaydettiler.

Gümülcine’de yayın yapan Radyo City’nin sahibi Halit Halilibrahim‚ Batı Trakya’da yayın yapan azınlık radyolarının ana dili Türkçe olan belirli bir kitleye hitap ettiklerini ve Türkçeden başka bir dil kullanmak zorunda bırakılmaları durumunda yayın yapmanın hiçbir anlamı kalmayacağını söyledi.

Joy FM’in sahibi Cengiz Bodur da‚ kendi kısıtlı olanaklarıyla yayın yapan azınlık radyolarının yeni yasaya uymalarının mümkün olmadığını‚ yasanın uygulanması durumunda yayınlarına son verme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaklarını belirtti.

İskeçe bölgesinde Türkçe yayın yapan Teleradyo FM’in sahibi Ramadan Ömer Recepoğlu ise 100 bin avronun üzerinde yatırımı bulunan radyosunun bugüne dek Türkçe yayın yapmak için istenen tüm izinleri aldığını ve radyo elemanlarının da yasal statüyle çalıştığını‚ yeni yasanın kendilerini etkilemesini beklemediğini ifade etti.

İktidar Partisi Yeni Demokrasi’nin {YDP} Rodop milletvekili İlhan Ahmet de‚ AA muhabirine‚ “söz konusu yasanın sadece azınlık radyolarını hedef almadığını‚ bu yasayla Yunanistan genelinde yayın yapan 20 binin üzerindeki özel radyonun çalışmalarının yasal bir çerçeveye oturtulmasının amaçlandığını” belirtti.

Yeni lisans yasasında radyolarda kullanılan resmi dilin Yunanca olması öngörülmekle birlikte‚ Türkçe ve diğer dillerin kullanılmasının yasaklanmadığını ifade eden Ahmet‚ “Yeni lisans yasası daha çok her gün ülkenin bir köşesinde yeni kurulan ve keyfi yayın yapan radyoları belirli bir düzene koyarak‚ gerçek anlamda radyoculuk yapanları korumayıamaçlamaktadır.

Ayrıca‚ yasada yer alan her maddenin uygulanmaya konulabilmesi için‚ ilgili bakanlıkların bu konudaki kararları gerekmektedir.

Yasanın finansmanla ilgili‚ örneğin‚ istihdam ve yatırımlarla ilgili bölümlerinin uygulanmasına da belirli bir yumuşama getirileceğine inanıyorum” dedi.

Yunanistan Parlamentosunun 19 Temmuzda onayladığı 3592/19.07.2007 sayılı yeni lisans yasasında‚ özel radyoların programlarının Yunanca ağırlıklı olması‚ radyo istasyonlarının en az 60 bin avro tutarında yatırım yapmış olmaları‚ 24 saat yayın yapmaları ve en az 5 kişiyi istihdam etmeleri gerektiği gibi maddeler yer alıyor.

Bu arada‚ Uluslararası Basın Enstitüsü {IPI} ve Güneydoğu Avrupa Medya Örgütünün {SEEMO} Cumhurbaşkanı Karolos Papulyas ve Parlamento Başkanı Anna Psaruda-Benaki’ye yasa henüz parlamentoda görüşülürken gönderdikleri mektupla yeni düzenlemeyi eleştirdikleri kaydedildi.

IPI’nin‚ yeni yasanın azınlık yayın kuruluşlarını ve azınlık üyelerinin haber alma olanaklarını olumsuz etkileyeceğine dikkati çektiği ve Yunanistan’ın azınlık haklarına ilişkin uluslararası yükümlülüklerini hatırlattığı belirtildi.

Kaynak: Haber 3

|» Türkçe Haberleri Sayfasına Dön! « |