Kumkapı‘ya ulaşım bir kaç şekilde sağlanabilmektedir. Yenikapı metro durağında inerek doğu istikametine yürüyerek bir kaç dakika içerisinde Kumkapı’ya ulaşılmaktadır. Aynı zamanda Kabataş metrosu ile Beyazıt durağında inilerek güneye doğru yüründüğünde de Kumkapı’ya ulaşılıyor.

Kumkapı’nın akla getirdiği ilk şey Kumkapı Meyhaneleri‘dir. 1980 yıllarının sonunda düzenlenmeye başlanmış olan balıkçı meyhaneleri günümüzde turistik bir hale getirilmiş ve bu şekilde Kumkapı meydanı oluşturulmuştur.

Farklı Türk mezeleri ve Alaturka müzik eşliğinde sunulan taze balık çeşitleriyle yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisini Kumkapı’ya çekiyor. Kumkapı’nın bir diğer özellikleri balık hali ve balık pazarıdır.

Ancak, Kumkapı’yı ziyarete gelenler maalesef balık hali ve balık pazarını göremeyeceklerdir. Bunun nedeniyse Marmara Denizi Avrasya tüneli tüp geçit çalışmaları sebebiyle balık hali Gürpınar semtine, balık pazarı da Samatya semtine taşındı.

Türkiye Ermenileri Patrikliği 1641 yılından beri Kumkapı semtinde yer alıyor. 2000 yıllarına kadar Kumkapı Türkiye Ermenilerinin çoğunluk olarak yaşadığı bir semt iken 2000 yıllarından itibaren Afrika kökenli mülteciler ve Türki Cumhuriyetli vatandaşlarının akınına uğramıştır. Semtte yaşayan Ermeni vatandaşlarının büyük bir bölümü Şişli, Beyoğlu, Bakırköy gibi ilçelere dağıtılmıştır.

İnsanın Doğadaki Serüveni

• İnsanlar, ilk dönemlerden itibaren uzun bir süre doğal sistemin işleyişi içinde kalarak yaşamlarını sürdürmüşler ve bu sürece pek müdahale edememişlerdir. Yeryüzünü tanıdıkça ve yeryüzü hakkındaki bilgilerini artırdıkça doğal sistemlere müdahaleye başlamışlardır. Bu müdahale sanayi devrimi ile hız kazanmış ve günümüze kadar devam etmiştir.

İki Ülkeyi Birleştiren Yol: Manş Tüneli

• Fransa ile İngiltere’yi birbirine bağlayan Manş tüneli yeryüzünün en uzun su altı tünelidir. Deniz yüzeyinin 91 metre altında ve 38 kilometre uzunluğundadır. Benzer bir tünel istanbul’un iki yakasını birleştirmek amacıyla İstanbul boğazında yapılmaktadır.

Çölde Oluşan Yaşam Alanı: Kalifornia’daki Central

Valley Projesi

• Kuraklığın etkili olduğu bölgelerde tarımsal su talebi, büyük ölçekli sulama projelerinin yapılmasını gerekli kılmaktadır.

Örneğin;

• Sulama projesi sayesinde Kalifornia’da eskiden çöl alanı olan Central Valley verimli bir tarım alanına dönüşmüş, turunçgiller yetiştirilmeye başlanmış, hayvanlar için verimli otlak alanları oluşturulmuştur.
• Ülkemizde kuraklığın etkili olduğu Güneydoğu Anadolu bölgesinde tarımsal verim ve üretimi artırmak amacıyla Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında Dicle ve Fırat üzerinde barajlar yapılmakta ve tarım alanları sulanmaktadır.

Dünyadaki En Büyük Su Nakli Projesi: Libya Yapay

Nehir Projesi

• Libya’daki Büyük yapay nehir projesi’ne 1984 yılında başlanmıştır. Projeyle güneydeki çöl bölgesinin yeraltı sularının, kuzeyde yeralan sahil kesimindeki tarımsal alanlara taşınması amaçlanmıştır.

İsviçre ve Dağlar

• İsviçre’nin yarıdan çoğunu kaplayan ve yükseltileri 4000 metreyi geçen Alp dağları güneybatı–kuzeydoğu doğrultusunda uzanan iki sıradan oluşur. Bu iki dağ sırası arasında ren ve Rhone ırmaklarının oluşturduğu bir oluk sistemi vardır.
• Alplerin elverişli kesimlerinde akarsulardan elde edilen enerji sayesinde sanayi bu oluk boyunca gelişmiştir. Bu oluk aynı zamanda ulaşım bakımından da önemlidir.
• İsviçreliler, Alpler’in olumsuz coğrafi şartlarına rağmen uzun tüneller ve viyadükler yaparak bu alanları değerlendirmeyi bilmişlerdir. Bu durum İsviçre Alplerinde kış turizmininde gelişmesine katkı sağlamıştır.

Hollanda Kıyıları: Doğanın Zorlamasıyla Oluşan Mühendislik

• Hollanda kıyıları büyük bir bölümünün deniz seviyesinde veya deniz seviyesinin altında olmasından dolayı fırtınalar ve deniz seviyesindeki yükselmeler nedeniyle kıyı taşkınları ve su baskınlarına uğramaktadır. ülkenin kıyı bölgeleri taşkınlara ve su baskınlarına karşı doğal ve yapay birimlerden oluşan kıyı koruma sistemi ile korunmaktadır.
• Hollanda kıyılarında yaşayan insanlar bu nedenle, arazi ıslahı ile denizden toprak kazanma, taşkın koruma sahaları oluşturma, kıyı setlerinin yapımı ve deniz seviyesi kontrolü alanlarında çalışmalar yapmışlardır.
• Kıyı alanındaki yerleşmeler; barajlar, kanallar ve setler sayesinde dünyadaki en kapsamlı kıyı koruma sistemiyle korunmaktadır.
• Japonya’da Hollanda gibi kıyı bölgelerinin doldurulmasıyla toprak kazanan ülkelerden biridir. Nagoya hava alanı denizin doldurulmasıyla yapılmıştır.

YARINDAN SONRA

• Geleceğimiz Daha Sıcak ve Kurak Olabilir
• Yerkürenin oluşumundan bu yana jeolojik devirler boyunca iklim koşullarında sürekli bir değişim yaşanmıştır. Bu değişimlerin büyük ölçekli olması sıcaklık ve yağışlarda da değişmelere yol açmıştır.
• 21. yüzyılda küresel iklim değişmeleri öncekilere göre daha kuvvetli ve daha kısa zaman diliminde gerçekleşecektir.
• Atmosferdeki karbondioksit, metan ve diazotmonoksit gibi gazların oranında artışlar sonucu küresel ısınmanın ortaya çıkması beklenmektedir. Yüksek sıcaklıklar kara ve deniz buzullarında azalmaya, şiddetli tropikal fırtına sayısında da artışa yol açacaktır.

Küresel Isınmanın Meydana Getireceği Değişiklikler

Buzullar Eriyecek

• Küresel ısınmanın doğal bir sonucu olarak buzullar eriyecektir.
• 
  Deniz seviyesinde yükselmeler meydana gelecektir.
• 
  Yerleşim alanları ve verimli delta ovaları deniz sularının altında kalacaktır.
• 
  Tuzlu suların, tatlı sulara karışması sonucu içme ve sulama suyu elde etmek zorlaşacaktır.
• 
  Kıyılardaki bitki ve hayvan türleri yok olacaktır.
• 
  Okyanus sularının sıcaklık ve tuzluluk oranları değişecek, bunun sonucunda okyanus akıntıları yavaşlayacak,kıyılarda iklim değişiklikleri yaşanacaktır.
• Küresel ısınma ve aşırı kuraklık sonucu;
• 
  Tarım alanları daralacak, tarımsal verim ve üretim azalacaktır.
• 
  Akarsu ve göllerin seviyelerinde alçalmalar görülecek, tatlı su bulmak zorlaşacaktır.
• 
  Bitki ve hayvan türlerinin yaşam alanları daralacak, birçok tür ortadan kalkacaktır.
• 
  Deniz seviyeleri yükselecek, alçak yerler deniz sularının altında kalacak, yeni kıyı çizgileri oluşacaktır.
• 
  Orman alanlarında daralma olacak, orman yangınları artacaktır.
• 
  Aşırı ısınma ve kuraklık insan sağlığını olumsuz etkileyecektir.

Süper Volkanlar

• Küresel ısınmanın ortaya çıkaracağı tehlikelerin dışında birde yerin derinlerinden gelebilecek süper volkanik patlamalar ve bunun neden olabileceği değişimler de yaşanabilir.
• Süper volkanlar, bilinen volkanik patlamalardan yüzlerce kat daha güçlü doğa olaylarıdır. Bu volkanlar küresel çapta etkili olmaktadır. Etkisi yıllarca sürmekte küresel iklim değişiklikleri yaşanmaktadır.

[cografya_lys_hazirlik]

Ekstrem Sıcaklıklar (Aşırı Sıcaklar ve Soğuklar)

• Bir yerde o güne kadar görülmeyen aşırı sıcak ve soğukların yaşanması, başta insanlar olmak üzere bütün canlıları olumsuz yönde etkiler.
• Hava sıcaklığında görülen ekstrem değerlerin doğal sistemler üzerindeki en önemli etkisi aşırı kuraklıktır. Bir yerde hava sıcaklığının aşırı yüksek ve aşırı düşük değerler göstermesi kuraklığa yol açar. Bu sürenin uzaması kuraklığın şiddetini artırır. Bu durum birçok canlı türünün toplu ölümlerine yol açabilir.

• Türkiye matematik konumu ve genel fiziki coğrafya koşulları nedeniyle Kutupsal soğuk ve tropikal sıcak hava kütlelerinin etkisinde kalabilmektedir. Aşırı soğukların yaşandığı
• dönemlerde akarsular ve göller donmakta enerji üretimi aksamakta ve büyük ekonomik kayıplar yaşanmaktadır. Aşırı sıcakların yaşanması sonucu ise akarsu,göl ve barajlarda su seviyesi düşmektedir, su sıkıntısı artmaktadır.

Şiddetli Rüzgarlar ve Fırtınalar

• Kasırga, hortum ya da tayfun gibi şiddetli rüzgarlar, tropikal alçak basınç alanlarında daha çok sonbahar aylarında görülürler.
• Saatteki hızları 300 km yi bulabilen bu rüzgarlar bünyelerine aldıkları nem ile şiddetli yağışlara da yol açarlar.
• Etkileri bir hafta sürer. Büyük can ve mal kayıplarına neden olurlar.

Tsunami

• Deniz ve okyanus tabanlarında meydana gelen deprem ve volkanizma nedeniyle oluşan dev dalgalardır. Ulaştıkları kıyılarda büyük can ve mal kaybına neden olurlar. 26 Aralık 2004 tarihinde Endonezya’nın Sumatra adası açıklarında meydana gelen 9 şiddetindeki depremin yol açtığı tsunami dalgaları ile Güneydoğu Asya’da 150.000’den fazla kişi hayatını kaybetmiştir.

Aşırı Yağışlar

• Aşırı yağışlar, yağmur, kar ve dolu şeklinde gerçekleşir.
• Sel ve taşkınlar oluşur. Su baskınları yaşanır. Can ve mal kayıpları meydana gelir.

[cografya_lys_hazirlik]

Afet Öncesi Yapılması Gerekenler

• 
  Afet yönetimi ve planlamasının yapılması
• 
  Risk değerlendirmesi
• 
  Erken uyarı, izleme ve ikaz sistemlerinin kurulması
• 
  Eğitim ve tatbikatlar, hazırlıklı olma

Afet Sırasında Yapılması Gerekenler

• 
  Afet olayına müdahale, arama ve kurtarma,
• 
  İlk yardım, tedavi, yiyecek, su, ilaç temini ve dağıtımı

Afet Sonrasında Yapılması Gerekenler

• 
  İyileştirme: Geçici iskan alanları, eğitim sağlık, psikolojik
• destek, ulaşım, haberleşme alanlarındaki tedbirlerdir.
• 
  Yeniden inşa: Kalıcı konut, karayolu, enerji nakil hatları, kanalizasyon ve içme suyu hatlarının inşasına yönelik çalışmalardır.

[cografya_lys_hazirlik]

• Volkanik patlamalar sonucu bol miktarda malzemenin yeryüzüne püskürmesi ile bir yandan tüflü araziler oluşurken bir yandan da duman ve küller atmosferi kaplayarak güneş ışınlarının yeryüzüne gelişini engeller. Böylece Volkanik püskürmelerin şiddetine bağlı olarak sıcaklık değerlerinde kısa ya da uzun süreli düşüşler yaşanmaktadır.
• Okyanus tabanında meydana gelen püskürmeler deniz suyu sıcaklığını artırmaktadır. Okyanuslarda yaşayan birçok canlı bu durumdan olumsuz yönde etiklenmektedir.
• Volkanik püskürmelerin şiddetiyle tsunami dalgaları oluşabilmektedir.
• Buzul bölgelerinde meydana gelen püskürmeler buzulların erimesine ve sel felaketlerine yol açmaktadır.
• Volkanik alanlar Nimettir
• 
  Metalik madenler açısından zengindir.
• 
  Topraklar verimlidir.
• 
  Volkanik tüşer kolay işlenebildiği için yapı malzemesi olarak kullanılır.
• 
  Bazaltik lavlar heykel yapımında da kullanılır.
• 
  Volkanik bölgeler turistik değerler oluştururlar (ürgüp–göreme yöresi)

Volkanlar Felakettir

• 
  Patlamalar sonucu can ve mal kayıpları yaşanır.
• 
  İklim değişmeleri yaşanır, ekosistemler zarar görür.
• 
  Sağanak yağışlara ve sellere neden olur.
• 
  Yerleşim alanları zarar görür.
• 
  şiddetli rüzgarlar ya da çamur yağışları etkili olur.

ÖRNEK: İnsanların, kendileri için yarattığı tehlikeleri bile bile, etkin volkanların çevrelerini yerleşme yeri olarak seçmeleri hangi nedene bağlanabilir?
A) Volkanların uzun aralarla püskürmelerine
B) Tehlike boyutlarının önceden kestirilemeyişine
C) Volkanik alanlarda verimli topraklar oluşmasına
D) Püskürme devrelerinin önceden hesaplanabilmesine
E) Nüfusun kalabalık olmasına
1981 ÖYS

ÇÖZÜM: Volkanik püskürmelerle yer yüzüne çıkan lavlar, çeşitli madensel tuzlar bakımından çok zengindir. Bu nedenle lav örtüleri, aynı zamanda verimli tarım alanlarını oluştururlar.
Yanıt C

Afetleri Önlemek, Afetlerden Korunmak ya da Daha Az Zarar Görmek Mümkün mü?

• İnsanlık tarihi boyunca yaşanan doğal afetler, bugüne kadar büyük can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Doğal afetlerinin çoğunun önceden bilinmesi ve önlenmesi mümkün değildir. Ancak bir afetin zararlarını azaltmak mümkündür.

[cografya_lys_hazirlik]

• Kar örtüsünün eğim yönünde hareket etmesiyle can vemal kayıplarına neden olan doğa olayıdır.

Çığ oluşumunda;

• 
  Kar kalınlığının fazla olması
• 
  Arazi eğiminin fazla olması
• 
  Ani sıcaklık artışı ile kar kütlelerinde meydana gelen gevşemeler
• 
  Sarsıntılar, patlamalar, yüksek titreşimler etkili olabilmektedir.

• Türkiye’de çığ olaylarına Doğu Anadolu Bölgesi’nin dağlık alanlarında daha çok kış mevsiminde rastlanır.
• Çığ felaketlerini önlemek ve zararlarını azaltmak için;
• 
  Risk haritaları hazırlanmalı
• 
  Çığ önleme yapıları oluşturulmalı (kar tünelleri, köprüler,çitler, kazıklar vb.)
• 
  Erken uyarı sistemleri kurulmalı
• 
  Arama ve kurtarma ekipleri kurmalıdır.

[cografya_lys_hazirlik]