Ergenlik dönemine giren bireylerin, toplum içerisindeki konumlarını fark etmeleri ve geleceklerini temellendirme anlayışını kazanmaları sonucunda, meslek seçimi de yapmaları beklenir. Günümüzde saygın bir mesleğe sahip olabilmek için birçok sınavdan geçmek zorunda olan gençler, eğitim sistemindeki yanlışlıkların da etkisiyle sürekli bir “gelecek kaygısı” taşıyorlar. Bu nedenle meslek seçiminin yapılması gereken kritik dönem de, bu kaygı ile geçiyor ve bireyler sağlıklı seçimler yapamadan kendilerini bir meslek alanında bulmuş oluyorlar.

Bireylerin meslek seçimi, belli bir süreç içerisinde gerçekleşir, yani meslek seçimi anlık bir karar değildir. Okul öncesi dönemde, çocuk çevresindeki büyüklerin bir iş sahibi olduğunu görür ve bazı mesleklere ilgi duymaya başlar. Ergenlik dönemine kadar ilgi duyduğu bir mesleği seçen bireyler, ergenlik döneminin sonlarına doğru ortaöğretimin bitmesiyle kararlarını vermek durumundadırlar. Bu karar verme aşamasının öncesinde kalan süreç içerisinde, bireyin seçeceği mesleği iyice araştırması ve gerekirse o meslekten bazı kişilerle görüşmeler yapması gibi belli araştırmalar, kişinin sağlıklı bir meslek seçimi yapmasını sağlayabilir.

7. sınıf öğrencilerinin derslerine girdiğim bir gün, onlara ileride hangi mesleği seçmeyi düşündüklerini sordum. Gariptir; fakat sınıftaki öğrencilerin yaklaşık %50’si “doktor“; %20’si “öğretmen“; %15’i de “asker” (subay, yüzbaşı vb.) olmak istediğini söyledi. Kalan %15’lik kısımdaki öğrenciler ise, “uzay mühendisi” gibi pek alışık olmadığımız yanıtlar verdiler. Bu meslekleri seçmelerinin nedenlerini sorduğumda ise, pek doyurucu yanıtlar alamadım. Çünkü birçoğu “doktor, öğretmen veya asker” olabilmek için ne tür üst eğitim kurumlarından geçmeleri gerektiğini ve bu mesleklerin çalışma koşullarını, saygınlıklarını ve sağladıkları geliri bilmiyor.

Sağlıklı bir meslek seçimi için, öncelikle kişinin ilgi ve yeteneklerini belirlemesi gerekiyor. Sayısal alanda mı başarılı olurum, yoksa sözel alanda mı? Edebiyat öğretmeni olmak mı, inşaat mühendisi olmak mı? Benden iyi bir doktor olur mu? Avukat olmak için yeterli sözlü anlatım becerisine sahip miyim? Türkçe öğretmeni olmak istiyorum; ama acaba dil ve edebiyat konularını seviyor muyum? Bunlar gibi sorular sorularak, ilgilerinize göre meslekleri ayırabilirsiniz. İlgileriyle uyuşmayan bir alanda çalışmak, kişileri çoğu zaman mutlu etmez. Çok para kazansanız bile, sevmediğiniz bir işte çalışmak size tam anlamıyla bir doyum sağlamaz. Eğer ilgilerinizi iyi değerlendiremezseniz, çocukları sevmeyen bir kişinin sınıf öğretmeni olması; kan görünce bayılan birinin doktor olması; yükseklik korkusu olan birinin pilot olması örneklerinde olduğu gibi sağlıklı bir meslek seçimi yapamazsınız.

Seçtiğiniz mesleklerin, kuşkusuz bilgi – beceri düzeyinize uygun olması gerekiyor. ÖSS’den basit bir dört yıllık bölüme girebilecek kadar bile puan alamayacak düzeyde olan bir kişinin, tıp okumak istemesi garip olur ve bu kişilerde moral bozukluğu / depresyon hâli yaratır. Bunun için sizin bilgi – beceri düzeyinizin çok üzerinde olan bölümlere yerleşmek istemeniz doğru olmaz. Eğer bir veya birden fazla müzik aletini iyi çaldığınızı veya sesinizin güzel olduğunu düşünüyorsanız konservatuvar okumayı; herhangi bir spor dalında başarılı olduğunuzu düşünüyorsanız spor okullarında okumayı; yaratıcı tanıtımlar yapabileceğinizi düşünüyorsanız reklamcılık bölümünde okumayı; çok iyi bir bilgisayar kullanıcısıysanız bilgisayar mühendisliğinde okumayı düşünmelisiniz. Yetişkin insanların bir kısmı, “Ahh, gençliğimde şöyle yapsaydım, şimdi şöyle olmuştum.” diye yakınırlar. İşte siz bu duruma düşmemek için, meslek seçiminin önemli dönemlerindeyken ilgi ve yeteneklerinizi değerlendirerek karar vermeye çalışın.

Meslek seçimindeki bir yanlış tutum da, bireylerin yakın çevresini mutlu etmek amacıyla bir seçim yapmalarıdır. Sırf annesi / babası çocuğunun doktor olmasını istiyor diye, kişilerin tıp fakültesinde okuma yönünde seçim yapmaları doğru değildir. Unutulmamalıdır ki, çok küçük yaşlardan beri pilot olmak isteyen bir gencin sınıf öğretmenliğine yönlendirilmesi, kişinin yetişkin çağlarda bile uçak kullanma hayali kurmasına ve böylece psikolojik anlamda doyuma ulaşmamasına neden olabilir. Eğer insanlar yaptıkları işi severlerse, kazandıkları parayla mutlu bir biçimde yaşayabilirler. İnsan sevdiği bir işten, sevmediği bir işte çalışarak alacağı paranın yarısını alsa bile daha mutlu olur; çünkü severek yaptığı bir iş sonucunda kazanılan para insanı daha çabuk doyuma ulaştırır.

Meslek seçiminde belli bir süreci geride bıraktıktan sonra, karar verme aşamasına gelmeden önce kişiler belirledikleri mesleği iyice araştırmalıdırlar. Örneğin tarih öğretmeni olmak isteyen bir kişinin şunları araştırması gerekmektedir: Tarih öğretmeni olmak için hangi fakültede, kaç yıl okumam gerekiyor? Tarih bölümünden mezun olduktan sonra atanma şansım nedir? Bu bölüm, yalnızca devlet okulları için mi öğretmen yetiştiriyor yoksa özel kuruluşlarda da çalışma olanağı sağlıyor mu? Bir tarih öğretmeninin aylık geliri ortalama ne kadardır? Tarih öğretmenlerinin okullardaki çalışma koşulları nasıldır? Tarih öğretmenlerinin toplumdaki saygınlığı ne düzeydedir? Bu sorularda belirtilen konular araştırıldıktan sonra, eğer mümkünse bir tarih öğretmeniyle bu konuda görüşmek size yardımcı olacaktır. Tarih öğretmenliğini, bir tarih öğretmeninden daha iyi kimse bilemez. Onun için aklınıza takılan soruları bir tarih öğretmenine sormanız, size çok iyi bir yönlendirme sağlayacaktır.

Sağlıklı seçimler yapabilmeniz için, rehberlik hizmetlerinden yararlanmanız size çok büyük yarar sağlayacaktır. Bir psikolojik danışmana düşüncelerinizi açıkladıktan sonra, ondan meslek seçimi konusunda uzman yardımı isterseniz, sizi neler yapmanız konusunda yönlendirecektir. Unutmayın ki psikolojik danışmanlar, bu alanda uzmanlaşmış kişilerdir. Onun için onların yönlendirmeleri, doğru tercihler yapmanıza yardımcı olacaktır. Psikolojik danışmanın olmadığı yerlerde ise, sınıf rehber öğretmeniyle bu konuyu görüşmeniz yarar sağlayabilir.

Yukarıda belirtilenler doğrultusunda meslek seçim sürecini doğru yönlendirmelerle geçiren ve doğru bir kararla bu süreci sonlandıran kişilerin, yaşamları boyunca yaptıkları işten mutlu olmamaları için olağanüstü yaşantılar geçirmeleri gerekir. Meslek seçimi, basit ve anlık bir kararla yapılmamalıdır. Kişilerin bütün yaşamları üzerinde çok büyük etkiye sahip olan bu süreç, gerekirse uzman yardımı da alınarak doğru bir biçimde sonlandırılmalıdır. Bunlara uyulduğu takdirde, kişiler mesleklerine sımsıkı sarılacaklar ve böylece hem bireysel boyutta kendileri mutlu olacaklar hem de toplumumuzun / ülkemizin kalkınması için çalışkan kişiler olacaklardır.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için, Donald E. Super‘in “Mesleki Gelişim Kuramı” içerisinde sınıflandırdığı meslek seçim sürecinin basamaklarına “buradan” bakabilirsiniz.

Yavuz TANYERİ

Arkadaşlar bugün, Türkiye’de okuyan yaklaşık 15 milyon ilk öğretim ve lise öğrencisi karne alıyor. Karne gerçekten öğrencilerin geçtik artık eğitim durumlarını, yaşam seyirlerini bile değiştiriyor. Şöyle ki, aldığı karnede zayıfları olduğu için ailesinden çekinip evden kaçanlar, veya babasından dayak yememek için intihar edenler… bile var. Peki karne, dediğimiz şey nedir? Dönem içerisinde öğrencinin göstermiş olduğu başarı düzeyinin belgelenmiş hâlidir. Bu yönüyle düşündüğümüz zaman, başarıyı etkileyen birçok neden olduğu için, karnedeki notlar da tek bir nedene bağlanmamalıdır.

Yandaki resimde gördüğünüz hanım kız, karnesini büyük olasılıkla 10 – 15 saniye önce eline almış ve hafif bir tebessümle geçici bir bilinç kaybı yaşıyor kanımca. 🙂 Zaten Ntv’nin seçtiği “O an…” lardan birisi bu. Umuyorum ki her öğrenci için bu kısa süreli bilinç kaybının sonunda, gülümsemeler başlar. 🙂

“15 Tatil” veya “Şubat Tatili“ diye adlandırılan bu ara tatil, 11 Şubat 2008 Pazartesi günü bitecek ve yıl sonu tatilinin başlangıcı olan 13 Haziran 2008 ‘e kadar eğitim koşuşturmacası yeniden başlayacak. Yaklaşık 15 Milyon öğrenci ve 600 Bin öğretmen, iki haftalık bu ara tatilden sonra yeniden derslere başlayacak.

Bir de Pendik Belediyesi, karnelerin öğrenciler ve aileler üzerinde oluşturabileceği olumsuz baskıyı engellemek için “Alo, karnem zayıf.” diye bir telefon ağı kurmuş. Yurt içinden “0212 585 11 12” numaralı telefonu arayan veliler ve öğrenciler için, 8 psikolog ve uzman eğitimci rehberlik hizmeti sunacakmış. Gerekli görüldüğünde yüz yüze görüşme olanağı da tanınacakmış. Pek güzel. 🙂

Milli Eğitim Bakanlığı da bu dönem “sanal karne” uygulamasını başlattı. Birçok alanda ağ üzerinden çevrim içi işlem yapmaya yönelen bakanlıklar, bu yolla da ilk defa ağ üzerinden karne görüntülemeyi başlattılar. Veliler veya öğrenciler “www.meb.gov.tr” adresine girerek, gerekli bilgileri (TC Kimlik) doğrulayıp karnelerini internetten de görebilirler.

Velilerin, karnenin bir “ara değerlendirme” olduğunu unutmayarak aşağıdaki uyarıları dikkate almalarında yarar var:

1- Karne, öğrencinin başarılı veya başarısız olduğunu kesin bir biçimde belirten bir belge değildir.
2- Karne, öğrencinin içinde bulunduğu çevreden tutun da, öğretmenin kalitesine kadar birçok etkenden etkilenmektedir.
3- Karnesinde zayıf olan öğrenciler, kesinlikle baskı altına alınmamalı; öğrencilerin ilerideki dönemde neler yaparak bu eksikliklerini tamamlaması yolunda yapıcı kararlar alınmalıdır.
4- Öğrenciler kesinlikle azarlanmamalıdır.
5- Her doğru davranışın ödüllenerek pekiştirilmesi gerektiği gibi, iyi bir karne de güzel bir hediye ile ödüllendirilmelidir.
6- Çocukları yargılamak yerine, onların karnelerini yorumlamalarını sağlamak daha doğrudur.
7- Karnenin, sevgi bağında bir kopukluğa neden olmadığını velinin çocuğuna açıklaması doğrudur.
8- Özellikle başkalarının yanında çocuğu küçük düşürecek veya başkalarıyla kıyaslayacak davranışlar, çocuk övülse bile onun psikolojisini olumsuz etkiler.
9- Her zaman çocuğun kendi karnesi hakkında yorum yapmasını isteyin ve onunla varsa eksikliklerini nasıl gidereceği yönünde duygu / düşünce paylaşımında bulunun.

Umarım bu yazdığım dokuz madde, Türkiye’deki velilerin tamamının uygulayacağı şeyler olur ve hiçbir öğrenci kötü karne getirip de olumsuzluklar yaşamaz.

Super’a göre bir kimse meslek seçmekle o ana kadar geliştirmiş olduğu “ben” kavramını, kendini algılama biçimini uygulamaya koymuş olmaktadır. Meslek bireyin özüne ilişkin algıların bir ifadesidir.Benlik tasarımı bir kimsenin kendini nasıl gördüğüdür. Benlik tasarımı bireyin kendisi hakkında, doğrudan edindiği algıların birbirleriyle anlamlı bütünler oluşturması ile meydana gelir. İnsanlar hem benlik kavramları yönünden hem de bunu mesleki terimlerle ifade etme yönünden birbirlerinden farklılık gösterirler. Örneğin fiziken güçlü ve atletik yapılı bir kişi olduğunun farkına varan bireyin mesleki kararı, müzik yeteneğini fark eden kişinin mesleki kararından farklı olacaktır.

Super, meslek gelişimini bir meslekte karar kılıp o alanda iş bulma aşamasından ileri götürmüş, hayatına sonuna kadar devam eden gelişim evrelerini de incelemiştir. Super meslek gelişimini şu basamaklara ayırarak incelemiştir:

a) Büyüme Dönemi: Bilincin oluşmaya başladığı 4. yaştan itibaren başlayan ve çocukluk adı verilen bu dönem fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişim dönemidir. Çocuk yalnızca bedensel yönden değil, bilişsel, duygusal yönlerden ve sosyal beceriler yönünden de gelişir. Okula başlayınca çalışmayı öğrenir, yeteneklerini geliştirir, değişik bireylerle etkileşimlerde bulunur, ne olmak istediğini düşünür. Mesleki bakımdan birçok meslek hakkında kavramlar kazanır. Çocuk çevre ile etkileşimde bulundukça kendisi hakkında da kavram lar geliştirir, benlik kavramı ile meslek kavramları arasında ilişki kurmaya başlar.

Hayal basamağında çocuğun davranışlarında heves, arzu ve anlık gereksinimlerin etkisi yoğundur, hayal kurma ve rol denemeleri egemen etkinliklerdir.

İlgi basamağı; hoşlanma ve beğenmenin, etkinliklerin ve meslek emellerinin belirlenmesinde en önemli rolü olduğu basamaktır.

Yetenek basamağında yeteneklere büyük önem verilir. İşin gerektirdiği nitelikler daha yoğun bir biçimde dikkate alınır.

b) Araştırma Dönemi: Bu dönemin ilk basamağı ergenlik dönemine rastlar. Bu diğer dönemlerde olduğundan daha yoğun bir araştırma ve inceleme dönemidir. Bu dönemde ergen kendisi hakkında daha da bilinç kazanır. Hangi etkinliklerin ilgisini çektiği ve bunlarda ne ölçüde başarılı olduğu konusunda daha çok düşünmeye başlar, toplumun önem verdiği değerler konusunda fikir edinir. Bu dönemin başlangıcında bir iş bulma veya evlenme uzak bir gelecekte yapılacak işler olarak görülür. Fakat 18 yaşından itibaren geleceğe ilişkin konular, olaylar, daha gerçek olarak görülmeye başlar. Birey bu dönemde ilgi, yetenek ve değerlerinin yeterli olmadığını anlar, iyi bir eğitim görme ya da sermaye sahibi olma gibi olanakların da çok önemli olduğunu fark eder.

Meslek seçimi kararları verilirken kişisel ve sosyal yönlere ağırlık verilir. Bununla birlikte verilen kararlar iğretidir. Eğer olumsuz bir yaşantı olmazsa bu kararlara bağlanma artar. Genel olarak bu dönem kendini tanıma, rol denemeleri, meslek incelemeleri gibi faaliyetlerin sürdürüldüğü bir dönemdir.

Deneme basamağı ilgiler, gereksinimler, yetenekler, değerler ve fırsatların dikkate alındığı, iğreti seçimlerin yapıldığı ve yarım zamanlı iş yaşantılarında bu seçimlerin geçerliliğinin denendiği dönemdir.

Geçiş basamağı bireyin çalışma dünyasına girdiği ve gerçeği daha çok göz önüne aldığı bir dönemdir. Artık “ben” kavramını bir işte uygulamaya koymaya başlamıştır.

Sınama basamağında birey kendisine uygun bir çalışma alam bulmuştur, başlangıç olarak işe girer ve bu işi hayatı kazanma yolu olarak sınamaya başlar.

Araştırma davranışı 25 yaşlarına kadar devam eder. Ancak bundan sonra sınama çalışmaları giderek azalmaya başlar, bir işe bağlanma daha da kesinleşir. Birey, hakkında daha doğru ve ayrıntılı bilgiler edindiği çalışma hayatında ilgileri için uygun doyum yolları bulabilir. Bu arada amaçlarının bazılarından vazgeçebilir, bazılarını değiştirebilir. Bu dönemde bir işe girme, bir yuva kurma, kararlı ve devamlı yaşama biçimine karar verme eğilimi sıklıkla görülür.

c) Yerleşme Dönemi: Bu dönemin Özelliği uygun bir alanın ve o alanda kararlı bir şekilde işin bulunmasıdır. Dönemin başında sınama ve iş değiştirme görülebilir. Fakat bu olmadan da yerleşme dönemi tamamlanabilir.

Sınama basamağında; başlangıçta uygun görülen bir çalışma alanı bireye doyum sağlamayabilir ve gerçek meslek hayatı başlamadan birkaç iş değiştirme görülebilir.

Sağlamlaştırma basamağında; birey, meslek örüntüsü berraklaştıkça, onu sağlamlaştırmaya, çalışma dünyasında güvenli bir yer yapmaya yönelir.

d) Devam Ettirme Dönemi: Bu dönem 45-64 yaşları arasmı kapsar. Bu dönemde birey iş dünyasında bir yer edindikten sonra bütün çabalarını onu elde tutmaya ve geliştirmeye yöneltir. Bu dönemde meslek gelişiminde iniş-çıkışlar, duraklamalar olabilir.

e) Çöküntü Dönemi: Bu dönem 65 yaş ve sonrasında yaşanan fiziksel ve zihinsel kapasitenin çöküşü anlamına gelen yaşlılık yıllarına rastlar. Bu yıllarda kişi beden gücünden çok tecrübesinden ve bilgi birikiminden faydalanır ve bunları kullanabileceği alanlara yönelir.

Yavaşlama basamağında kişi iş temposunu yavaşlatır, zamanını ve görevlerini daha az güç isteyen başka alanlara kaydırır, işin yapısını değiştirir ve azalan kapasite ile görülen iş arasında bir uyum sağlamaya çalışır.

Tam emeklilik basamağı; 71 yaş ve sonrasıdır. Artık bu yıllarda meslekten ayrılma ve işi tümüyle bırakma gereği hissedilir. Bazıları işi bırakmayı kolay ve hoş karşılayabildiği halde bu zorunluluk bazılarına ağır gelebilir.

|» “Meslek Seçimi Yapmak” Sayfasına Dön! «|

SÖZCÜKTE ANLAM

• Çok Anlamlılık
• Gerçek Anlam
• Mecaz Anlam
• Ad Aktarması
• Yan Anlam
• Terim Anlam
• Somut Anlam
• Soyut Anlam
• Eş Anlam
• Zıt Anlam
• Eş Seslilik
• Dolaylama
• Argo
• Yansıma
• İkileme
• Genel Anlam
• Özel Anlam
• Sözcük İlişkileri

________– Sözcükler arasındaki anlam ilişkisini bulma
________– Sözcükler arasındaki anlam ilişkisinin benzerini bulma
________– Farklı anlamlı sözcüğü bulma

• Deyim

CÜMLEDE ANLAM

• Atasözü
• Öznel Anlatım
• Nesnel Anlatım
• Düz Anlatım
• Dolaylı Anlatım
• Mecazlı Anlatım
• Değerlendirme
• Yorum
• Gözlem
• Neden – Sonuç İlişkisi
• Koşula Bağlılık
• Karşılaştırma
• Tanımlama
• Eleştiri
• Üslûp
• Ön Yargı (Peşin Hüküm)
• İhtimal (Olasılık)
• Varsayım
• Öneri
• Kavramlar (Beğenme, şaşma, merak, endişe, sitem, istek…)
• Cümle Yorumlama

Cümlenin konusu

________– Cümlede anlatılmak istenen
– Cümleden çıkarılabilecek yargı
________– Cümleden çıkarılamayacak yargı
– Benzer ve yakın anlamlı cümleleri bulma
________– Anlamca çelişen cümleleri bulma

• Cümle Tamamlama
• Cümle Oluşturma
• Özdeyiş

PARÇADA ANLAM

Parçanın Anlam Yönü

• Parçanın Konusu
• Tema
• Duygu
• Karakter
• Parçanın ana düşüncesi
• Parçanın yardımcı düşünceleri
• Parçanın başlığı

Parçanın Yapı Yönü

• Parçanın Bölümleri

________– Giriş
_______ – Gelişme
________– Sonuç

• Parçanın Oluşturulması
• Parçanın Tamamlanması
• Konu bütünlüğünü bozan cümle
• Düşüncenin akışını bozan cümle
• Paragrafın bölünmesi
• Parçaya cümle ekleme
• Parçadan cümle çıkarma
• Parçadaki cümlelerin yerini değiştirme
• Parçayı karşılayan soru

Parçanın Anlatım Yönü

• Anlatım Biçimleri

________– Açıklama (düşünsel anlatım)
_______ – Tartışma
________– Tasvir (betimleme)
________– Hikâye etme (öyküleme)

• Düşünceyi Geliştirme Yöntemleri

________– Tanımlama
________– Benzetme
________ – Karşılaştırma
________ – Kişileştirme
________– Örneklendirme
________ – Tanık gösterme

• Anlatımda Yararlanılan Duyular

________– Görme
________ – Dokunma
________– Tatma
________– İşitme
________ – Koklama

• Anlatımda Yararlanılan Kavramlar

________– Doğallık
________– Özgünlük
________– Açıklık
________– Akıcılık
________– Tutarlılık
________– Özlülük
________– Yoğunluk
________– Evrensellik
________– Yerellik
İSİM

• Varlıklara Verilişlerine Göre

________– Özel isim
________ – Cins isim

• Varlıkların Sayılarına Göre

________– Tekil isim
________– Çoğul isim
________– Topluluk ismi

• Varlıkların Oluşlarına Göre

________– Somut isim
________ – Soyut isim
________– Yansımalı isim

• İsimlerde Küçültme

ZAMİR

• Sözcük Biçimindeki Zamirler

________– Kişi (şahıs) zamirleri
________ – Dönüşlülük zamiri
________ – İşaret (gösterme) zamirleri
________– Belgisiz (belirsiz) zamirler
________ – Soru zamirleri

• Ek Biçimindeki Zamirler

________– İlgi zamiri
________ – İyelik zamirleri

SIFAT

• Niteleme Sıfatları

________– Adlaşmış Sıfat

• Belirtme Sıfatları

________– İşaret (gösterme) sıfatları
________ – Belgisiz (belirsiz) sıfatlar
________– Soru sıfatları
________– Sayı sıfatları

________ ________ * Asıl sayı
________ ________ * Sıra sayı
________ ________ * Üleştirme sayı
________ ________ * Kesir sayı

• Sıfatlarda Küçültme
• Sıfatlarda Pekiştirme

ZARF

• Durum (hâl) zarfları
• Zaman zarfları
• Miktar (azlık-çokluk,ölçü) zarfları

________– Sözcüklerde derecelendirme

________ ________ * Eşitlik
________ ________ * Üstünlük
________ ________ * En üstünlük
________ ________ * Aşırılık

• Yer-yön zarfları
• Soru zarfları
• Sebep zarfları

EDAT, BAĞLAÇ, ÜNLEM

• Başlıca edatlar
• Özellikleri
• Başka görevlerde kullanılabilenler
• Cümleye kattığı anlamlar.

________– İle
________– İçin
________– Gibi
________– Kadar
________– Karşı
________– Beri
________– Ancak
________– Yalnız
________– Sadece
________– Doğru
________– Üzere
________– Dek

• Başlıca bağlaçlar
• Bağlaçların görevleri
• Bağlaçların bazı anlamları

________– ile
________– ve
________– de
________– ama
________– fakat
________– ancak
________– yalnız
________– ki
________– ne… ne…
________– hem… hem…
________– ya… ya…

• Edat bağlaç farkı

• Ünlem

TAMLAMALAR

• Sıfat Tamlamaları
• Sıfat Tamlamalarının Özellikleri
• İsim Tamlamaları

________– Tamlayan kavramı ve ekleri
________ – Tamlanan kavramı ve ekleri

• İsim Tamlamalarının Çeşitleri

________– Takısız isim tamlaması
________ – Belirtisiz isim tamlaması
________– Belirtili isim tamlaması
________– Zincirleme isim tamlaması

• İsim Tamlamalarının Özellikleri

FİİL

Fiil Çeşitleri

• Kılış Fiilleri
• Oluş Fiilleri
• Durum Fiilleri

Fiil Çekimleri

• Fiillerde Kişi
• Fiillerde Kip
• Haber (Bildirme) Kipleri

________– Bilinen (görülen) geçmiş zaman
________ – Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman
________ – Şimdiki zaman
________– Gelecek zaman
________ – Geniş zaman

• Dilek (İsteme) Kipleri

________– Gereklilik kipi
________ – İstek kipi
________ – Dilek-şart kipi
________– Emir kipi

• Fiillerde Olumsuzluk
• Fiillerde Soru

Ek Fiil

• Ek Fiilin Basit Çekimi

________– Bilinen geçmiş zaman
________ – Duyulan geçmiş zaman
________ – Geniş zaman
________– Dilek-şart kipi

• Ek Fiilin Birleşik Çekimi

________– Hikâye
________ – Rivayet
________– Şart

• Ek Fiilin Olumsuzu
• Ek Fiilin Sorusu
• Basit Zamanlı Fiiller

Birleşik Zamanlı Fiiller

• Hikâye Birleşik Zaman
• Rivayet Birleşik Zaman
• Şart Birleşik Zaman

Fillerde Anlam (Zaman) Kayması

• Şimdiki Zamanın

________– Geniş zaman yerine kullanılması
________ – Gelecek zaman yerine kullanılması
________ – Geçmiş zaman yerine kullanılması
________ – Emir kipi yerine kullanılması

• Gelecek Zamanın

________– Gereklilik kipi yerine kullanılması

• Geniş Zamanın

________– Bilinen geçmiş zaman yerine kullanılması
________– Duyulan geçmiş zaman yerine kullanılması
________– Gelecek zaman yerine kullanılması

• İstek Kipinin

________– Emir kipi yerine kullanılması
________ – Bilinen geçmiş zamanın yerine kullanılması

• Emir Kipinin

________– İstek anlamında kullanılması
________ – Yetersizlik, gücü yetmeme anlamında kullanılması

• Gereklilik Kipinin

________– Emir kipi yerine kullanılması

|Devamı » |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

FİİLİMSİLER

• İsim fiiller
• Sıfat fiiller
• Zarf fiiller

EKLER

• Ek
• Kök
• Çekim Ekleri
• İsim Çekim Ekleri

________– Hâl ekleri
________– Eşitlik eki
________– İyelik ekleri
________ – İlgi eki
________– Çokluk eki

• Fiil Çekim Ekleri

________– Şahıs ekleri
________ – Kip ekleri
________– Ek fiil
________– Olumsuzluk eki

• Yapım Ekleri
• Çekim Eki Yapım Eki Farkı

________– İsimden isim yapım ekleri
________ – İsimden fiil yapım ekleri
________– Fiilden isim yapım ekleri
________– Fiilden fiil yapım ekleri

• Birbiriyle karıştırılan ekler

SÖZCÜK YAPISI

• Basit Sözcük

________– Basit isim
________– Basit sıfat
________– Basit fiil

• Türemiş Sözcük

________– Türemiş isim
________– Türemiş sıfat
________– Türemiş fiil

• Birleşik Sözcük

________– Birleşik isim
________ – Birleşik sıfat
________– Birleşik fiil

________ * Kurallı birleşik fiiller

________ – Yeterlik
________ – Tezlik
________ – Sürerlik
________ – Yaklaşma

________ * Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller
________ * Anlamca kaynaşmış birleşik fiiller

CÜMLENİN ÖGELERİ

• Temel Ögeler
• Yüklem
• Özne

________– Gerçek özne
________ – Açık özne
________– Gizli özne
________– Sözde özne

• Yardımcı Ögeler
• Nesne

________– Belirtili nesne
________– Belirtisiz nesne

• Dolaylı Tümleç
• Zarf Tümleci
• Cümle Vurgusu
• Ara Söz

FİİLLERDE ÇATI

• Nesne – Yüklem ilişkisi

________– Geçişli Fiiller
________ – Geçişsiz Fiiller
________– Oldurganlık
________– Ettirgenlik

• Özne – Yüklem İlişkisi

________– Etken Fiil
________– Edilgen Fiil
________– Dönüşlü Fiil
________– İşteş Fiil

CÜMLE ÇEŞİTLERİ

• Yüklemlerinin Türüne Göre

________– Fiil Cümlesi
________ – İsim Cümlesi

• Ögelerinin dizilişine Göre

________– Kurallı Cümle
________– Devrik Cümle
________– Eksiltili Cümle

• Anlamlarına Göre

________– Haber cümlesi
________ ________ * Olumlu cümle
________ ________ * Olumsuz cümle

________– Ünlem cümlesi
________ – Soru cümlesi

• Yapılarına Göre

________– Basit Cümle
________ – Birleşik cümle

________ ________ * Girişik birleşik cümle
________ * Şart birleşik cümle

________– Sıralı Cümle

________ ________ * Sıralı bağımlı cümle
________ ________ * Sıralı bağımsız cümle

________– Bağlı Cümle

ANLATIM BOZUKLUKLARI

• Anlamsal Bozukluklar

________– Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
________– Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
________– Gereksiz sözcük kullanılması
________– Anlamca çelişen sözcüklerin kullanılması
________– Mantık hataları
________– Anlamca belirsizlik
________– Deyim ve atasözlerinin yanlış kullanılması

• Yapısal Bozukluklar

________– Tamlama yanlışlıkları
________ – Eklerin yanlış kullanılması
________– Özne -yüklem uyumsuzluğu

________ * Tekillik – çoğulluk bakımından
________ * Olumluluk – olumsuzluk bakımından
________ * Kişi bakımından

________– Öge eksikliği

________ * Özne eksikliği
________ * Nesne eksikliği
________ * Tümleç eksikliği

________– Ek eylem eksikliği
________ – Noktalamadan kaynaklanan bozukluklar

SES BİLGİSİ

• Ses
• Harf
• Sesli harfler
• Sessiz harfler
• Türkçe kelimelerdeki sessiz harflerin özellikleri
• Hece
• Hece Çeşitleri
• Kelime
• Alfabe
• Türk Dilinin Ses Özellikleri
• Büyük Ünlü Uyumu
• Küçük Ünlü Uyumu
• Sessiz Yumuşaması
• Sessiz Uyumu
• Ses Düşmesi
• Ses Türemesi
• Kaynaşma (yardımcı ses)
• Ulama
• Darlaşma
• Ses Değişiklikleri
• Sözcük Vurgusu

NOKTALAMA

• Nokta
• Virgül
• Noktalı Virgül
• İki Nokta
• Üç Nokta
• Soru İşareti
• Ünlem İşareti
• Kısa Çizgi
• Uzun Çizgi
• Tırnak İşareti
• Kesme İşareti
• Yay Parantez
• Köşeli Parantez
• Düzeltme İşareti

İMLÂ (YAZIM)

• Büyük Harflerin Yazımı
• Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler
• Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler
• Yer Adlarının Yazımı
• Yön Adlarının Yazımı
• Kısaltmaların Yazımı
• Sayıların Yazımı
• İkilemelerin Yazımı
• Fiillerin Yazımı
• de’lerin Yazımı
• ki’lerin Yazımı
• ile’nin Yazımı
• Soru Eki mi’nin Yazımı
• Ek Eylemin Yazımı
• Yazımı Karıştırılan Sözcükler
• Yazımı Yanlış Bilinen Sözcükler
• Sözcüklerin Satır Sonunda Bölünmesi

EDEBİYAT BİLGİLERİ

• Yazı Türleri

________– Roman
________– Hikâye
________– Masal
________– Fabl
________– Makale
________– Fıkra
________– Deneme
________– Sohbet (Söyleşi)
________– Eleştiri
________– Gezi
________– Anı (Hatıra)
________– Günlük (Günce)
________– Biyografi (Yaşam öyküsü)
________– Otobiyografi (Ö z yaşam öyküsü)
________– Tiyatro
________– Tiyatro terimleri
________– Tiyatro türleri
________– Açık Oturum
________– Panel
________– Forum
________– Nutuk
________– Mektup
________– Münazara
________– Tartışma
________– Dilekçe

• Şiir Bilgisi

________– Ölçü
________ – Hece
________– Aruz
________ – Serbest
– Kafiye ve Kafiye Türleri

________ * Yarım
________ * Tam
________ * Zengin
________ * Cinaslı

________– Redif
________ – Kafiye Düzeni

________ * Düz
________ * Çapraz
________ * Sarma

________– Söz sanatları

________ * Benzetme
________ * Kişileştirme
________ * Konuşturma
________ * Abartma
________ * Cinas
________ * Mecazı Mürsel

|« Önceki |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…