ÖRNEK:
Tanzimat Dönemi şairlerinden Recizade M. Ekrem’in çevresinde toplanan gençler, artık kendi başlarına var olmanın yollarını ararlar ve bir dergide birleşirler.Bunların arasında,sonradan romancı olarak ün kazanmış iki yazarımız da vardır.Paragrafta sözü edilen dergi ile iki yazarımız aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?
A) Malumat; Hüseyin Cahit, Ahmet Rasim
B) Servet–i Fünun; Halit Ziya, Mehmet Rauf
C) Genç Kalemler; Halit Ziya, Ömer Seyfettin
D) Servet–i Fünun; Samipaşazade Sezai, Hüseyin Cahit
E) Malumat; Mehmet Rauf, Hüseyin Rahmi
1988 ÖYS
ÇÖZÜM:
Servet–i Fünun edebiyatının temelini Recaizade Mahmut Ekrem aynı adı taşıyan dergiyi yayın hayatına geçirerek atmıştır Ekrem, dergi etrafında tanıdığı sanatçıları toplamıştır. Servet–i Fünun romancıları ise Halit Ziya ve Mehmet Rauf’tur.
Yanıt B

ÖRNEK:
Aşağıdakilerden hangisi Servet–i Fünuncuların şiir özelliklerinden biri değildir?
A) Kafiyede, şekilden çok, ses benzerliğine önem verme
B) Konu birliği ve bütün güzelliğine önem verme
C) Nazmı nesre yaklaştırma
D) Konuyla vezin arasında bir ahenk ilgisi arama
E) Herkesin anlayabileceği bir dil kullanma
1992 ÖYS
ÇÖZÜM:
Servet–i Fünun sanatçıları ağır bir dil kullanmışlardır.Sözlüklerden herkesin bilmediği sözcükleri bulup eserlerinde
kullanmışlardır.Tanzimat edebiyatında sade bir dil kullanma ilkesi, Serveti–i Fünun’da ortadan kalkmıştır.
Yanıt E

ÖRNEK:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı vardır?
A) Edebiyat–ı Cedide sanatçıları hikâye ve romanda realizm ve natüralizm, şiirde parnasizm ve sembolizm akımlarının etkisinde kalmışlardır.
B) Tanzimat edebiyatının ilk döneminde eser veren romancılarımızda romantizm akımının etkileri görülür.
C) Edebiyat–ı Cedide sanatçıları, şiir hikâye, roman, fıkra, makale türlerinde eser vermişlerdir.
D) Ömer Seyfettin, hikâyelerinin konularını, günlük hayattaki gözlemlerinden, çocukluk anılarından ve tarihten almıştır.
E) Türk edebiyatının ilk realist eseri, Recaizade Mahmut Ekrem’in İntibah adlı romanıdır.
1989 ÖYS
ÇÖZÜM:
Türk edebiyatında ilk realist yapıt Recaizade Mahmut Ekrem’in “Araba Sevdası” adlı romanıdır.”İntibah” ise Namık Kemal tarafından yazılmış batılı tarzda ilk romanımızdır.Yanıt E

ÖRNEK:
Yeni bir duyarlığı yeni bir şiir dilini oluşturmaya çalışırken Batı’yı hemen hemen günü gününe izlemişlerdir. Şiirlerinin imgelerle yüklü sanatlı bir yapısı vardır.Özellikle benzetmeler ve sıfatlarla varlıkların gerçek görünüşlerini değiştirmeye çalışmışlardır.Aşk, doğa, aile yaşamı kişisel tedirginlik ve yakınma temalarını şiirlerinde bol bol işlemişlerdir.Bu parçada sözü edilen edebiyat topluluğu ve onun üyelerinden biri aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
A) Tanzimat–Abdülhak Hamit Tarhan
B) Servet–i Fünun–Cenap fiehabettin
C) Garipçiler – Orhan Veli Kanık
D) Milli Edebiyat–M. Emin Yurdakul
E) Cumhuriyet Dönemi–Faruk Nafiz Çamlıbel
1993 ÖYS
ÇÖZÜM:
Özellikleri verilen Servet–i Fünun sanatçılarıdır.Onlar,özellikle Fransız edebiyatını kendilerine örnek almışlardır. Şiirde imgelerle yüklü sanatlı, ağır bir dil kullanmışlardır.
Yanıt B
[ad1]
ÖRNEK:
Çıkardıkları derginin adıyla anılan bir yazarlar topluluğunun üç büyük temsilcisinden biridir. fiiirlerinde kurduğu özgün imgelerle dikkat çeken, konularını daha çok doğadan alan, ülkemizde sembolizmin öncüsü sayılan bir şairdir.Şiir dışında yolculuk yazıları,piyesler,makaleler de yazmış olmasına karşın şiir ve özdeyişleriyle tanınan bir sanatçımızdır.Bu parçada sözü edilen şair ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hamdullah Suphi
B) Tevfik Fikret
C) Cenap Şahabettin
D) Abdülhak Hamit
E) Süleyman Nazif
2007 ÖSS
ÇÖZÜM:
Bu parçada tanıtılan şair ve yazar Cenap Şahabettin’dir.Edebiyatımızda sembolizmin ilk temsilcisi odur. “Tiryaki Sözleri” adlı özdeyiş türünde yapıtı vardır.Yanıt C

ÖRNEK:
O güne kadar yazınımızda anı, yazınsal değerde bir tür değildi. Modern anlamda romancılığımızın kurucusu sayılan yazarımız,ilk kez yazınsal değerde anılar yazmıştır.Hem yazınsal, hem siyasal nitelikte olan bu anılarını dokuz ciltte toplamış ve kırk yılı kapsayan ilk beş cildine “Kırk Yıl” adını vermiştir.Bu parçada aşağıdaki yazarların hangisinden söz edilmektedir?
A) Hüseyin Rahmi Gürpınar
B) Recaizade Mahmut Erkem
C) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
D) Reşat Nuri Güntekin
E) Halit Ziya Uşaklıgil
1993 ÖYS
ÇÖZÜM:
Parçada, anı türünü edebiyatımıza kazandıran, modern anlamda romancılığımızın kurucusu, Mai ve Siyah,Aşk–ı Memnu romanlarıyla Halit Ziya Uşaklıgil’dir “Kırk Yıl” isimli yapıtı onun anı türündeki eseridir.Yanıt E

ÖRNEK:
Aşağıdaki şairlerden hangisi, toplum sorunlarını tartışmak, bunlarla ilgili düşüncelerini açıklamak için sanatı bir araç olarak kullanmıştır?
A) Recaizade Mahmut Ekrem
B) Tevfik Fikret
C) Abdülhak Hamit
D) Cenap fiehabettin
E) Ahmet Haşim
1994 ÖYS
ÇÖZÜM:
Servet–i Fünun topluluğu dağıldıktan sonra Fikret,yazdığı şiirlerinde toplumsal konuları ele almıştır. Bireysellikten
toplumsallığa kayan bir sanat anlayışı vardır.Yanıt B

ÖRNEK:
Divan edebiyatı ile Servet–i Fünun edebiyatının ortak bir özelliğini belirten yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dil, yabancı sözcükler ve yabancı dil kurallarıyla yüklüdür.
B) Arap ve Fars edebiyatlarından alınan, kaside, kıta,mesnevi gibi nazım biçimleri kullanılmıştır.
C) Konu ile ölçü arasında bir uyum olmasına özen gösterilmiştir.
D) Uyağın göz için değil, kulak için olduğu görüşü egemendir.
E) Beyit başlıbaşına bir bütün sayılmış ve düşünceleri anlatan cümleler bir beyit içinde tamamlanmıştır.
1994 ÖYS
ÇÖZÜM:
A’da verilen dil, yabancı sözcükler ve yabancı dil kurallarıyla yüklüdür özelliği hem Divan edebiyatının hem de
Servet–i Fünun edebiyatın ortak özelliğidir.Yanıt A

ÖRNEK:
Bir dergi çevresinde toplanan, yeni bir duyarlığı, yeni bir şiir dilini yerleştirmeye çalışan bu şairlerin şiirleri, bir arayış döneminin bütün karışık etkilerini içermektedir. Romantik ve simgecidirler. Onların şiirlerinde, düşle gerçek çatışması, karamsarlık, kaçış temaları egemendir.Hem dönemin siyasal koşulları hem de benimsedikleri sanat
anlayışı, onların içine kapalı, bireyci bir şiire yönelmelerine yol açmıştır.
[m2]
ÖRNEK:
Bu parçada tanıtılan şairler aşağıdakilerin hangisi içinde yer alır?
A) Tanzimtçılar
B) Edebiyat–ı Cedideciler
C) Fecr–i Aticiler
D) Yedi Meşaleciler
E) Milli Edebiyatçılar
2006 ÖSS
Bir dergi çevresinde toplanmaları,şiirde hayal–hakikat çatışmasına girmeleri,içine kapanık olmaları Servet–i Fünuncular yani Edebiyat-ı Cedideciler’i akla getirmektedir.Yanıt B

ÖRNEK:
Çürüyen, yozlaşan İstanbul ve bu İstanbul’un çürümüş,yozlaşmış insanları… Mithat Cemal Kuntay’ın romanından sürekli olarak bir küf kokusu gelir burnunuza. İstanbul’un birbirini izleyen üç dönemini yansıtmak isteyen yazar gözlerini hep bu kokuşmuşluğa dikmiştir.Yalnız kişisel çıkarları peşinde koşanlar, dalkavuklar, jurnalciler…Bir pislik, bir kokuşmuşluk perdesine bürünmüş olarak anlatır.
İstanbul’u.Aşağıdaki şairlerden hangisi İstanbul’u, şiirlerinde bu parçada belirtilen yönleriyle yansıtmaya çalışmıştır?
A) Cenap fiahabettin B) Tevfik Fikret
C) Mehmet Emin D) Mehmet Akif
E) Celâl Sahir
1990 ÖYS
Tevfik Fikret, şiirlerinin bazılarında İstanbul’u ve insanı ele almıştır. “Sis” şiirinde döneminin İstanbul’unu yansıtmaya çalışmıştır. Yanıt B

ÖRNEK:
Aşağıdakilerden hangisi Servet–i Fünun Edebiyatı’ nın özeliklerinden biri değildir?
A) Sone, terza–rima gibi nazım biçimlerinin benimsenmesi
B) Aruz vezninin kullanılması
C) Romanlarda, olayların genellikle İstanbul dışında geçmesi.
D) Nazmın nesre yaklaştırılması
E) Yabancı sözcüklerle yüklü bir dil kullanılması
1989 ÖYS
ÇÖZÜM:
Servet–i Fünun yazarları roman türü yapıtlarında İstanbul dışına çıkmamışlardır. Olaylar her zaman İstanbul’da geçer.
Yanıt C

[edebiyat_lys]

SERVET–İ FÜNUN EDEBİYATI (Edebiyatı Cedide)
II. Abdülhamid’in saltanat yıllarında siyasetten bahsetmemek şartıyla fenni ve edebi birçok dergi çıkarılır. Servet–i Fünun bu dergiler arasında en uzun müddet yaşayanlardan olacaktır.(1944 senesine kadar muhtelif baskılarla 2464 sayı) “Fenlerin,ilimlerin zenginliği” anlamına gelen Servet–i Fünun bu derginin yalnız 1896–1901 yılları arasındaki beş-altı senelik bir müddeti içine alır.Edebiyatımızın belki kısa fakat zengin bir çağını teşkil eden bu devreye Edebiyat–ı Cedide denmiştir.Servet–i Fünun sanatçıları aile yapıları bakımından ortak bir nesle mensupturlar. Tevfik Fikret’in babası küçük bir memur; Mehmet Rauf bir şehit binbaşının oğludur. Halit Ziya’nın babası ticaretle uğraşır. Böylece Tanzimat sanatçılarına nazaran saraydan da uzak ve halka daha yakın bir çevreden yetişmişlerdir. Yetişme tarzları da Tanzimatçı lara nazaran daha farklıdır. Daha dergi etrafında toplanmadan önce, aralarında arkadaşlık ve öğretmen– öğrenci ilişkisi vardır.Tevfik Fikret,Recâizade Ekrem’in öğrencisidir.Halit Ziya,İzmir’de Ekrem Bey’le mektuplaşırdı. Servet–i Fünun edebiyatının ortaya çıkışı “eski–yeni” çatışmasına dayanır. Recaizade Ekrem çevresinde bulunan sanatçılarla, Muallim Naci çevresinde toplanan sanatçılar arasındaki tartışma “kafiyede sözcüklerin yazımının mı, seslerinin mi temel alınması gerektiği” konusunda olur.Söz konusu gençlerin Servet–i Fünun mecmuası etrafında
toplanması sonucunda bu edebi hareket doğmuştur.

Sanatçıları:
Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Halit Ziya Uşaklıgil,Mehmet Rauf, Ali Ekrem, Hüseyin Siret, Celal Sahir, Hüseyin
Cahit, Ahmet Hikmet.

UYARI:
Servet–i Fünun dergisi 1901’de Hüseyin Cahit Yalçın’ın “Edebiyat ve Hukuk” adlı çevirisi yüzünden kapatılınca Servet–i Fünun topluluğu da dağılır.

Özellikleri

*Batı edebiyatı özellikle de Fransız yazarları örnek alınmıştır. Servet – i Fünuncular; Realizm, natüralizm,parnasizm ve sembolizm akımlarından etkilenmişlerdir.

*”Sanat için sanat” görüşüne sıkı sıkıya bağlıdırlar.Aydın kesime seslenilmiş, salon edebiyatı oluşturulmuştur.Topluma seslenilmemiş, ferdiyetçilik öne çıkarılmıştır.

*Tanzimat dönemiyle başlayan dilin sadeleşmesi rafa kaldırılmış, Servet–i Fünuncularda yeniden ağır bir dile dönülmüştür.Servet–i Fünuncular,o zamana kadar kullanılmayan pek çok sözcüğü sözlüklerden bularak şiir ve nesirlerinde kullanmışlardır.

*Servet–i Fünun şiirlerinde güçlü bir musiki vardır. Bu musiki özelliği, şekil kusursuzluğu bakımından daha çok Tevfik Fikret’in manzumelerinde görülür.

*Göz için değil kulak için uyak anlayışı benimsenmiştir.

*Divan edebiyatı geleneği sadece nazım ölçüsünde vardır. fiiirde aruz ölçüsünün kullanılması, hemen hemen hiç hata göstermeksizin başarıyla uygulanmıştır.

*Divan edebiyatı nazım biçimleri tamamen terk edilmiş, Batı edebiyatının “sone”,”balad” ve “terza–rima” türleri kullanılmıştır. Servet – i Fünuncular Serbest müstezat şeklinin en güzel örneklerini vermişlerdir.

*Roman ve hikâye türü, Batılı örneklerinin düzeyine Servet–i Fünuncular sayesinde ulaşmıştır. Romanlarda konu ve karakter seçimine dikkat edilmiştir. Psikolojik tahliller geniş yer tutar. Çevre tasvirlerinde ise ayrıntlara girilmiştir. Konular İstanbul’la sınırlı kalmıştır.

*Bazen bir iki kelimelik çok kısa cümlelerin yanında, bağlı cümlelerden meydana gelen bir sayfa uzunluğunda cümleler de kullandıkları olmuştur. Nazım nesre yaklaştırılmıştır.

*Roman ve öykü kahramanları eğitim görmüş, sanat ve edebiyattan anlayan, ait oldukları sosyal tabakaya göre konuşturulan aydın kişilerdir. Bazen öykülerde halktan kişiler de ele alınmıştır.

*Tiyatro ihmal edilmiştir. Bu türde neredeyse hiç eser yazılmamıştır. Ancak Halit Ziya, Cenap Şahabettin bazı çeviri ve uyarlama piyesler yazarak tiyatro alanında varlık göstermeye çalışmıştır.

Tevfik Fikret (1867–1915)
Servet–i Fünun Edebiyatı’nın kurucularındandır. Bu dönemin en tanınmış şairidir. Yalnızca şiir yazmıştır. 1901 yılına kadar topluma kapalı, toplum sorunlarıyla uğraşmayan, bir sanatçıdır.Bireysel konulara değinmiş, tabiatı lirik bir yaklaşımla ele almıştır.Divan tarzında ve Muallim Naci’yi taklit eden şiirler yazmıştır. Bu dönemde “sanat için sanat” anlayışında olan şair parnasizmin etkisinde kalmıştır. Fikret’i etkileyen şair ise parnasizm akımının temsilcilerinde
Coppee’dir.Tevfik Fikret’e edebiyatımızdaki asıl yerini kazandıran dönem ise, Servet–i Fünun’un kapatılmasından sonra
yenilikçi, toplumcu, mücadeleci bir şair olarak verdiği dönemdir.Fikret bu devrede “Toplum için sanat” ilkesini benimser.Türkçeyi aruza büyük bir ustalıkla uydurmuş, nazmı nesre yaklaştırmış, şiirin biçiminde ve söylenişinde yenilikler yapmıştır. Çocuklar için yazdığı “fiermin” isimli şiir kitabında hece ölçüsünü kullanmıştır.Şermin 30 şiirden oluşan son eseridir.Fikret, şiirlerinde noktalama işaretlerine önem vermiştir.Bunun nedeni kendi okuyuş tarzını tamamıyla yazıya aktarabilme düşüncesidir. Oğlu Haluk şiirlerinde idealize ettiği gençliğin sembolüdür. Parnasizmin etkisinde kalan Fikret, şiirin konusunu genişletmiştir.
Eserleri
Rübab–ı Şikeste (Kırık Saz),Haluk’un Defteri , Şermin

Cenap Şahabettin (1870–1934)
Servet–i Fünun döneminin en tanınmış şairlerinden ve nesir yazarlarından biridir.Edebiyatımızda sembolizmin öncüsü sayılır. “Edebiyatta güzellikten başka gaye tanımam.” görüşünde olan sanatçının, ağır bir anlatımı vardır. Serbest
müstezatı çokça kullanan Şahabettin, aruza ve ahenge büyük değer verir.Şairliğin yanı sıra bir düzyazı ustasıdır. Makale, gezi ve tiyatro gibi daha birçok türde eserleri vardır.
Eserleri
Makale: Evrak–ı Eyyam, Nesr–i Harp,Nesr–i Sulh
Tiyatro: Yalan, Körebe
Gezi: Hac Yolunda, Avrupa Mektupları
Özdeyiş: Tiryaki Sözleri
Şiir: Tamât

Halit Ziya Uşaklıgil (1866–1945)
Servet–i Fünun edebiyatının öykü ve romancısıdır.Türk edebiyatında modern romancılğımızın öncüsüdür.Batılı roman ölçülerine göre romanlarını yazmıştır.Romanlarında aydın kesim ve çevreleri; öykülerinde ise halktan kişileri
anlatmıştır.Realist romanın Batı ölçülerine uygun ilk başarılı örneklerini o vermiştir. Yapıtlarında Fransızca cümle yapısına uygun yeni bir söz dizimi görülür.Yapıtlarında ağır bir dil kullanan Halit Ziya, son dönemlerinde eserlerinin bir bölümünün dilini sadeleştirerek dilde sadeleşme akımına ayak uydurmuştur.”Mai ve Siyah” adlı yapıtında Ahmet Cemil, Servet–i Fünun kuşağını, ideallerini, beklentilerini gerçekler karşısındaki yenilgilerini anlatır. “Kırık Hayatlar” da halk yaşamından izler sunmuş; intihar eden oğlu ile ilgili anılarını “Bir Acı Hikâye”de toplamıştır.
Eserleri
Öykü: Bir Muhtıranın Son Yaprakları , Solgun Demet, Aşka
Dair, Bir Hikaye–i Sevda, Kadın Pençesi, Hepsinden Acı.
Roman: Bir Ölünün Defteri, Mai ve Siyah, Aşk–ı Memnu,Kırık Hayatlar.
Anı: Kırk Yıl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye
Deneme: Sanata Dair I–II–III
Şiir: Mensur fiiirler, Mezardan Sesler.
Tiyatro: Kâbus, Füruzan (adaptasyon)

Mehmet Rauf (1875–1931)
Roman, öykü, mensur şiir türlerinde yapıtlar vermiştir. Edebiyatımızda ilk psikolojik roman olan “Eylül” onun en başarılı yapıtıdır.Mensur şiir türünün en güzel örneğini döneminde vermiştir.Eylül romanında kahramanlar yerlidir. Olaylar çok iyi bilinen semtlerde geçer. Eserdeki kişiler, hayal dünyasında yaşayan, aşk peşinde koşan kişilerdir.
Eserleri
Roman: Eylül, Genç Kız Kalbi, Karanfil ve Yasemin, Böğürtlen, Son Yıldız …
Öykü: Son Emel, Aşkın Tarihi.
Mensur Şiir: Siyah İnciler.

Eylül – Mehmet Rauf
Süreyya karısı Suat’la birlikte babasının evinde oturmaktadır ama ikisi de bu halden memnun değildirler.Babası hem yaşlı, hem dediği dediktir. Bu yüzden her yaz taş ocağına benzeyen bir köye gelirler ve orada vakit geçirirler.Daha sonraları Suat ile Süreyya birlikte mutlu bir şekilde yaşayabilmenin yolunu arar ve bulurlar.Suat Hanım gizlice babasından para isteyip eşi için bir yalı kiralar.Kocası bu duruma çok sevinir.Necip de hem dostları hem de akrabaları olarak Suat ve Süreyya’nın yanına gelir. Süreyya için yelkenle gezmek ve balık tutmak vazgeçilmez bir zevktir.Süreyya bu alışkanlıklarını sürdürürken Suat da Necip’le birlikte piyano çalmaktadır.Başbaşa geçen bu uzun yaz tatilinin sonlarında Necip Bey Suat Hanım’a aşık olduğunu anlar.Bu durumdan kurtulmaya çalışsa da başarılı olamaz. Sonunda çare
olarak onların yanından ayrılmaya karar verir. Giderken de Suat’ın eldivenlerinden bir tanesini izinsiz olarak hatıra olması için alır.Daha sonraları Necip’in tifoya tutulduğu öğrenilir.Süreyya ve Suat buna çok üzülürler.Tehlike devresi geçince Necip’in yanına giderler.Necip hastalığın etkisiyle sinir yorgunluğu içerisindedir. Hacer Necip’in hastalığı sırasında yanında bulunmuş ve o sıralarda Necip’in kendinden geçmiş olduğu sırada yastığının altından bir bayan eldiveni bulmuştur.Hep birlikte hasta hakkında konuşurlarken Necip’in annesi eldiveni gösterir.Suat kendi eldivenini görünce şok olur ve olayı anlar fakat kimseye sezdirmez.O sırada Necip de sapsarı olur, utancından ve çaresizliğinden ne yapacağını bilemez.Necip hastalıktan sonraki iyileşme devresini yalıda geçirilmeye mecbur edilir.Halbuki o,onlardan
kaçmak için uğraşmaktadır.Yaz mevsimi sessiz ve olaysız bir şekilde geçmiştir.Eylül gelince Süreyya konağa gider.Bu gidiş beklenen bir gidiş değildir.Suat bu duruman anlam veremez.Ama Süreyya bir şeyleri sezmiş olduğu için gitmiştir.
Konağa geri dönülür.Necip artık eskisi kadar yalıya gelmemektedir.Hele Hacer’in davranışları,onların her bakışlarından anlam çıkarmaya çalışan tavrı her ikisini de deliye döndürür.Birbirlerini buldukları anda,ister istemez kaybedeceklerdir. Suat kendisinden kalan, Necip’in aldığı eldivenin diğerini de verir. Bunun sebebi ise artık hayatın Suat için yaşamaya değer bir tarafının kalmamasıdır.O gece konakta yangın çıkar. Herkesi bir telaş ve korku alır. Canlarını zor kurtarırlar. Ama Suat ortalıkta yoktur.Süreyya alevlerin içine doğru atılmıştır ve Suat diye inlemektedir.Ancak daha ileri gidip Suat’ı kurtarmaya cesaret edemez.Necip bir haykırışla içeriye fırlar. Hem Necip
hem de Suat çöken tavanın altında can verir.

Hüseyin Cahit Yalçın (1874–1957)
Servet–i Fünun Edebiyatı döneminde roman ve öyküleriyle tanınan, siyasi yönüyle dikkat çeken sanatçı daha sonra siyasi yazılara ağırlık verir.Özlü ve etkileyici bir anlatımı vardır.Hikâye ve romanlarında gözleme değer vermiş, ayrıntılı
betimlemelerinden uzak durmuştur.Batı edebiyatını ve kültürünü savunmuş, “Edebiyat ve Hukuk” isimli makalesi Servet–i Fünun dergisinin kapatılmasına ve topluluğun dağılmasına yol açmıştır.
Eserleri
Öykü: Hayat–ı Muhayyel,Niçin Aldatırlarmış.
Roman: Nadide, Hayal İçinde
Eleştiri: Kavgalarım
Anı: Edebi Hatıralar, Malta Adasında

Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Türkçülük ve Yeni Lisan akımlarını benimsemiştir.Öykülerini yerli ve milli konularda,sade,anlaşılır bir dille yazmıştır.Servet–i Fünun hareketinin ortak dil ve üslubunu kullanır.
Eserleri
Roman: Gönül Hanım
Öykü: Haristan ve Gülistan, Çağlayanlar.

NOT:
Tanzimat döneminde Ahmet Mithat Efendi’nin başlattığı “halk için sanat” anlayışını Servet–i Fünun döneminde sürdüren bağımsız sanatçılar vardır.Bu sanatçılar İstanbul halkının yaşamını,Şakirlerini sade bir dille yansıtmış,geniş okuyucu kitlesine seslenmişlerdir.(Hüseyin Rahmi Gürpınar, Ahmet Rasim)

[edebiyat_lys]

Servet-i Fünun Döneminin Dışındaki
Bağımsız Sanatçılar

MEHMET EMİN YURDAKUL (1869-1944): Servet-i Fünun şiirinde yalnız nazım şekillerini ve halk şiirinden de yalnız ölçüyü (hece) alan ve dili Türkçeleştirmek iddiasıyla yapay bir dil yaratan Mehmet Emin, Türk edebiyatında “Milliyetçilik” akımının ilk temsilcisi sayılır.Şiirlerinin tamamında sosyal sorunlara eğilen şairde, bu nedenle didaktizm lirizme ağır basar.

Hece sayısı bakımından uzun olan ölçüleri kullanan şair, söyleyişte nesre yaklaşmıştır.

Servet-i Fünun, Çocuk Bahçesi, Türk Yurdu dergilerinde yayımlanan şiirleri, “Türkçe Şiirler”, “Türk Sesi”, “Ey Türk Uyan” gibi kitaplarda toplanmıştır.

MEHMET AKİF ERSOY (1873-1936): “Ümmetçi” bir şair olarak tanınan Mehmet Akif aynı zamanda “halkçı” ve “milliyetçi” kişiliğiyle tamamen toplumcu bir şair olarak çıkar karşımıza. Türk şiirine gerçek realizmin Akif ile girmiş olduğundan şüphe edilemez. Onun kuvvetli gözlemciliğine büyük bir tasvir ev hikaye etme kabiliyetini ve konuşma dilinin bitin canlılığını taşıyan bir üslubu da eklemek gerekir. Ancak Akif”in dili bir bütün değildir. Tasvirlerinin dışında kalan birçok şiirinde dil, konuşma dilinden ayrılır, Osmanlıcanın sınırları içine girer.

Ölçü olarak sadece “aruz“u kullanan şair hece ölçüsünü hiç kullanmadı. Nazım şekilleri konusunda ise Divan nazmının şekillerini tercih eder ve bunlar arasında en çok mesnevi şeklini kullanır. Çoğu zaman nazmı, nesre yaklaştıran şair, Türkçeyi aruza ustalıkla uydurmuştur.

Mehemt Akif”in ilk kitabı “Safahat”tır. Dah sonra yazdığı “Süleymaniye Kürüsüsünde” “Hakkın Seleri”, “Fatih Kürsüsünde”, “Hatıralar”, “Âsım”, “Gölgeler” bir araya getirilerek “Safahat” adı ile yayımlanmıştır.

HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR (1861-1944): Servet-i Fünun romanının gözde olduğu devirde Hüseyin Rahmi, Ahmet Mithat”ın popüler roman çığırını tek başına ve büyük bir kudretle devam ettiren tek şahsiyettir.

Hüseyin Rahmi, Türk romanındaki ilk izlerinde 1885″ten sonra rastlanan Fransız natüralizminin ilk büyük temsilcisidir. Romanlarındaki kahramanları daima karakterlerinin ve sosyal çevrelerinin birer ortak ürünü olarak ele alan, onların psikolojik kişiliklerini irsiyete ve sosyolojik kişiliklerini de içinde yetiştikleri cemiyetin şatlarına göre değerlendiren romancı, bu yöntemi ile olduğu kadad, realiteyi hem iyi hem de kötü yönleriyle olduğu gibi vermek konusundaki titizliği ile de tam bir “NATÜRALİST” tir.

Onu natüralistlerden ayıran nokta, eserlerinde sosyal eleştiriye olabildiğince çok yer vermesidir. Halbuki natüralizmin sosyal eleştiriye yönelik hiçbir kaygısı yoktur.

Hüseyin Rahmi”deki sosyal eleştiri ise daha çok mizah yoluyla yapılır. Bunun için de genellikle anormal durumda olan karakterler ele alınır. Karakterlerdeki anormallikler ise huy (aptallık, cinsi sapıklık, şöhret düşkünlüğü), ahlak (menfaat düşkünlüğü, haksız kazanç peşinde koşma), kültürel (dini tutuculuk, batıl inançlara bağlılık, Batı taklitçiliği) yönleriyle gülünçtür.

Bu yaklaşım doğal olarak romana çeşitli karakterlerin dünyayı ve yaşamı görüş açısını, dini inançlarını, yaşayış ve giyiniş şekillerini, adetlerini, görgülerini …….. de getirir ve böylece roman bir “TÖRE” romanı olarak ortaya çıkar. Özetle, büyük ve sabırlı bir gözlemci olan Hüseyin Rahmi”nin, olayları hep İstanbul”da geçen romanları , gerçek değerlerini, daha çok yazıldıkları devrin sosyal yapısını bütün canlılığı, bütün incelikleri ve tam bir objektif doğruluğu ile verebilmiş olmalarına borçludur.

Yazarın kırktan fazla romanı ve pek çok öyküsü vardır. En önemli romanları olarak, Şık, Mürebbiye, Tesadüf, Şıpsevdi, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Gulyabani, Hakka Sığındık”ı sayabiliriz.

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» “Servet-i Fünun Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe

Servet-i Fünun Döneminin Önemli Temsilcileri

Tevfik Fikret (1867-1915): Recaizade ve Hamit’in tesiriyle batılı şiire yönelmiştir. Servet-i Fünun’un şiirdeki en önemli temsilcisidir. Ilk şiirlerinde ferdî konulari (aşk, acima, hayal kirikligi…) işler topluluktan ayri yazdigi şiirlerde toplumsal konulara yönelir. Bu anlayişla yazdigi şiirlerinde temalar, hürriyet, medeniyet, insanlik, bilim, fen ve tekniktir. Sis, Halûk’un Vedaı, Tarih-i Kadim, Halûk’un Amentüsü adlı şiirlerinde bu konuları işler. Sanatının bu ikinci döneminde dinlere de cephe alır, kutsal olan her şeye karşı çıkar, hatta İstanbul’a dahi küfreder (Sis).

Fikret, aruzu Türkçeye başarıyla uygulamıştır. Serbest müstezadı geliştirerek serbestçe kullanmıştır. İlk dönemde dili oldukça ağırdır. Şiiri düz yazıya yaklaştırmıştır. Ahenge büyük önem verir. Şiirlerinde şekil bakımından parnasizmin etkisi görülür. “Şermin”, onun çocuklar için ve heceyle yazdığı şiirlerden oluşan bir eseridir.

Şairin, Batılı sanat anlayışını benimsemesindeki en önemli neden lisede edebiyat öğretmeni olan Recaizade Mahmut Ekrem’den etkilenmesidir. Sanat yaşamı iki ayrı dönem içerisinde incelenebilir. Birinci dönem Servet-i Fünun hareketinin içinde bulunduğu dönemdir. Bu dönemde ‘sanat sanat içindir’ anlayışıyla ürünler vermesine karşın, yine de toplumsal konuların sınırını (dönemin siyasal yapısına rağmen) zorlamıştır.

İkinci dönemde ise (1901’den sonra) toplumsal konulara yönelmiş, ‘toplum için sanat’ anlayışıyla ürünler vermiştir. Türk edebiyatının Batılılaşmasında en büyük pay Tevfik Fikret’indir. Şiirleri hem biçim hem de içerik olarak yenidir. Parnasizmden etkilendiğiaçıkça görülür. Müstezadı, serbest müstezat yapan, nazmı düzyazıya yaklaştıran, beyitin, aruzun egemenliğine son veren hep Fikret’tir.

En büyük özlemi, Osmanlı İmparatorluğu’nun çağdaş medeniyet düzeyine yükselmesidir. Bunu da Batı’dakifen ve teknolojinin ülkeye kazandırılmasıyla gerçekleşeceğine inanır. Ona göre en öenmli varlık insandır. Onların özgürlüklerini ve haklarını savunur. Dinlerin, savaşlara kaynaklık etmesi nedeniyle dinleri bu yönüyle eleştirir. Ülkenin geleceğini gençlikte görür, onlara ve çocuklara büyük bir sevgi ve içtenlikle yönelir. Çocuklar için ilk kez şiirler yazan sanatçıdır.

Ayrıca şair, aruz ölçüsünü Türkçeye başarıyla uygulayan üç büyük sanatçıdan biridir (Diğer şairler Yahya Kemal ve Mehmet Akif‘tir)

Eserleri: Rübab-ı Şikeste, Halûk’un Defteri, Rübabın Cevabı, Tarih-i Kadim, Doksanbeşe Doğru

Cenap Şahabettin (1870-1934): Servet-i Fünun’un Tevfik Fikret’ten sonra en önemli şairidir. Asil meslegi doktorluktur. Ihtisas için gittigi Fransa’da tıptan çok şiirle ilgilenerek sembolizmi yakından takip etmiş ve bu akımdan etkilenmiştir. Şiirde kelimeleri müzikal değerlere göre seçerek kullanır.

Tıp öğrenimi için gittiği Fransa’da edebiyatla ilgilenmişve sembolizmden etkilenmiştir.Ancak sembolizmi kavramakta yetersiz kalmış, şiirlerinde bol bol istiare kullanmış ve ses uyumuna dikkat etmiştir. Ağır bir dil ve süslü anlatım en belirgin özellikleridir.Şiirlerinde aruzun birden fazla kalıbına, genellikle de karışık kalıplarına yer vermiştir. Kurtuluş Savaşı’na karşı çıkan şari Milli Edebiyat‘la başlayan dilde sadeleşme çabalarına karşı çıkar. Aşk ve doğa en çok işlediği konulardır.

Dili oldukça ağırdır. Bilinmeyen Arapca ve Farsça kelime ve tamlamalar kullanır. Duygu ve hayal yüklü tamlamalar kurar. Serbest müstezadı çok kullanmıştır. Aynı şiirde birden fazla aruz kalıbı kullanmıştır. Aşk ve tabiat değişmez konularıdır. Sanatı, sanat, hatta güzellik için yapmıştır. Bolca semboller kullanmış, tabiatla iç dünyanın kompozisyonunu çizmiştir.

[ad1]

Düz yazıları da vardır: Hac Yolunda, onun gezi yazısıdır. Suriye Mektupları ve Avrupa Mektupları da gezi türündedir.
Diğer nesirleri: Evrak-ı Eyyam, Nesr-i Harp, Nesr-i Sulh, Tiryaki Sözleri (kendi vecizeleri)
Tiyatro eserleri: yalan (dram), Körebe (komedi)

Halit Ziya Uşaklıgil (1867-1945): Servet-i Fünun’un roman ve hikâyede en ünlü edebiyatçısıdır. Süslü, sanatlı ve ağır bir dili ve üslûbu vardır. Batılı anlamdaki ilk romanları yazmıştır. Realizmden etkilenmiştir. Romanlarında aydın kişileri anlatır. Mai ve Siyah’taki Ahmet Cemil, Servet-i Fünun sanatçısının temsilcisidir. Kahramanları yaşadıkları çevreye uygun anlatır ve ruh tahlillerine önem verir.

Gerek sağlam roman tekniğinin öncülüğü, gerekse realizmin ilk olgun ürünler vermesi bakımından Türk edebiyatına roman ve hikaye alanında büyük katkısı olan sanatçıdır. Anlatımının söz oyunlarıyla yüklü, dilinin oldukça ağır olmasına rağmen yazar, ilginç tipler bulmakta, başarılı ruhsal çözümlemeler yapmakta ve nesnel kişi, çevre betimlemelerinde oldukça ustadır. Konularını İstanbul’un çeşitli kesimlerinden seçer, ancak sosyal sorunları ele almak gibi bir amacı yoktur. Gözleme çok önem verir. Romanlarının konularını genellikle aydı tabakanın hayatından alan Halit Ziya, hikayelerinin önemli bir kısmında halk tabakasının insanlarını, onların yaşayış, adet ve inançlarını anlatmıştır.

Hikâyelerinde Anadolu hayatına ve köy ve kasaba yaşayışına, romanlarında yalnız İstanbul’a yer verir. Anı ve mensur şiir türünde eserleri de vardır.

Romanları: Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar, bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekası, Sefile…
Hikâyeleri: İzmir Hikâyeleri, hikâye-i Sevda, Kadın Pençesi, Onu Beklerken, Aşka Dair…
Hatıraları: Saray ve Ötesi, Kırk Yıl, Bir Acı Hikâye

Mehmet Rauf (1875-1931): Servet-i Fünun romanının ikinci önemli ismidir. Roman, hikâye ve tiyatro türünde eserleri vardır. Romantik duyguları, hayalleri ve aşkları işlemiştir. Sosyal hayata pek yer vermemiştir. Arzu, ihtiras ve aşk maceraları temel konularıdır. Romanlarında psikolojik tahlillere önem vermiştir. Dili sadedir.

En önemli eseri Eylül’dür. Roman edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman olarak bilinir. Konusu yasak aşktır. Şahıs sayısı azdır. Psikolojik tahliller başarılıdır.

Romanları: Eylül, Ferda-yı Garam, Genç Kız Kalbi, Define, Son Yıldız, Kan Damlası.
Hikâyeleri: Son Emel, Bir Aşkın Tarihi, Üç Hikâye, Hanımlar Arasında, Menekşe. “Siyah İnciler” ise mensur şiirlerinden oluşur.

[m2]

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» “Servet-i Fünun Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe

Servet-i Fünun Döneminin Genel Özellikleri

1) ‘Sanat için sanat’ ilkesine beğlıdırlar.
2) Cümlenin dize ya da beyitte tamamlanması kuralını yıkmışlar ve cümleyi özgürlüğüne kavuşturmuşlardır. Beyitin cümle üzerindeki egemenliğine son verirler. Cümle istediği yerde bitebilir.
3) Servet-i Fünuncular aruz ölçüsünü kullanırlar. Ancak aruzun dizeler üzerindeki egemenliğini de yıkarak, bir şiirde birden çok kalıba yer vermişlerdir.
4) Onlar ‘her şey şiirin konusu olabilir’ görüşünü benimsemişler; fakat dönemin siayasal baskıları nedeniyle aşk, doğa, aile hayatı ve gündelik yaşamın basit konularına eğilmişlerdir.
5) Şiirde ilk defa bu dönemde konu bütünlüğü sağlanmıştır.
6) ‘Sanatkârâne üslup’ ve yeni bir ‘vokabüler’ (sözvarlığı) yaratma kaygısıyla oldukça ağır bir dil kullanmışlardır.
7) ‘Kafiye kulak içindir’ görüşünü benimserler.

8) Şiirde üç değişik biçim kullanmışlardır.
a) Batı’dan aldıkları ‘sone’ ve ‘terza-rima’
b) Divan edebiyatından alıp, türlü değişikliklerle kullandıkları müstezat (serbest müstezat)
c) Bütünüyle kendi yarattıkları biçimler

9) Şiirde olduğu gibi romanda da (devrin siyasal baskıları nedeniyle) sosyal konulardan uzak dururlar.
10) Romanda, romantizmin kimi izleri bulunmakla birlikte genel olarak realizme bağlıdırlar.
11) Romanda da dil ağır, üslup sanatkârânedir.
12) Roman tekniği sağlamdır.
13) Yazarlar daha çok yaşadıkları ortamı anlatma yoluna gittikleri için konular, İstanbul’un çeşitli kesimlerinden alınmalıdır.
14) Betimlemeler gözleme dayalıdır ve nesneldir.
15) Bu dönem sanatçıları, devrin siyasal baskıları nedeniyle gazetecilik, tiyatro gibi alanlara pek fazla eğilmemişlerdir.
16) Her bakımdan Avrupalılaşmak gerektiğine inanmışlar ve Batının ilim, sanat ve edebiyatından yararlanmaya çalışmışlardır.
17) Dîvan edebiyatı büyük ölçüde zaafa uğratılmış, en ufak bir hamle yapamayacak hale getirilmiştir.
18) “Sanat, sanat içindir” anlayışı hakimdir. Bu yüzden sanatçılar halk yerine aydın zümreye seslenmişlerdir.

19) Ortaya koyulan edebî ürünlerin ağırlık noktasını aşk, tabiat, merhamet, sanatkârın kendi günlük yaşayışı ve yakın çevresi gibi ferdî konular ve psikolojik tahliller teşkil eder.
20) Şiir, hikaye, roman, edebi tenkit, makale ve mensur şiire çok önem verilerek bu türlerde Batılı örneklere ulaşılmış; tiyatro, mizah ve edebiyat tarihi gibi türler sönük kalmıştır.
21) Bu dönem şairleri, Dîvan edebiyatı nazım şekillerinin pek çoğuna yer vermediler. Verdiklerinde ise çok büyük değişiklik yaptılar. Ayrıca Fransız şiirinden aldıkları sone-terza-rimo gibi Batı edebiyatını klasik nazım şekillerini kullandılar.
22) Hece vezni önemsenmemiş, bu vezinle sadece çocuk şiirleri yazılmıştır. Aruza önem verilmiştir. Nazım, nesre yaklaştırılmıştır. Göze göre kafiye değil, kulağa göre kafiye anlayışı benimsenmiştir.
23) En kusurlu yönleri, dil ve üsluptur. “Sanat, sanat içindir” anlayışı ile hareket ettikleri için, konuşma dilinden uzaklaşarak, anlaşılamayan bir dil ile süslü, yapmacık bir söyleyişe yöneldiler.

SERVET-İ FÜNÛN İLE TANZİMAT EDEBİYATI ARASINDAKİ FARKLAR

1. Tanzimat Edebiyatı’nda şiirin konusu güzel olan her şeydir, Servet-i Fünûn’da güzel kelimesi kaldırılmış ve şiirin konusu sınırsız bir şekilde genişletilmiştir.
2. Tanzimat‘ta rağbet görmüş olan metafizik ve sosyal konular Servet-i Fünûn’da mühim bir yer tutmaz.
3. Tanzimat Edebiyatı’nda dil ve üslup, Servet-i Fünûn’a göre daha sade ve anlaşılırdır.
4. Tanzimat Edebiyatı’nda tiyatro ön plandayken, Servet-i Fünûn’da şiir, roman ve hikaye ön plandadır.
5. Tanzimatçılar “toplum için sanat” görüşünü benimserken, Servet-i Fünûncular “sanat için sanat” görüşünü benimsemişlerdir.
6. Servet-i Fünûn Edebiyatı Tanzimat‘a göre halktan uzaklaşmıştır. Çünkü, Servet-i Fünûn aydın kesime hitap eder.
7. Tanzimatçılar realizm ve romantizme önem verirken, Servet-i Fünûncular parnasizm ve sembolizme önem vermişlerdir.

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» “Servet-i Fünun Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe

Servet-i Fünun Dönemi Gelişmeleri

Servet-i Fünun, daha önce Ahmet İhsan tarafından çıkarılan bir fen dergisidir. Recaizade, 1895 sonlarında derginin başına Tevfik Fikret’i getirir. Tanzimat’la birlikte başlayan edebiyatı Avrupa ruhu ve teknigi içinde yenileştirme hareketi, 1896-1901 yılları arasında, Servet-i Fünun dergisi etrafinda, Recaizade önderliginde toplanan yeni nesille ikinci bir hamle yapmıştır.

Edebiyat-ı Cedide, diğer bilinen ismiyle Servet-i Fünun Edebiyatı, II. Abdülhamit döneminde, Servet-i Fünun dergisi çevresinde toplanan sanatçıların batı etkisinde geliştirdikleri bir edebiyat hareketidir. Bu hareket 1896’dan 1901’e kadar etkili olmuş ve II. Abdülhamit’in baskı döneminden geçmiştir. 16 Ekim 1901 yılında Hüseyin Cahit Yalçın’ın Fransızcadan çevirdiği “Edebiyat ve Hukuk” başlıklı makalenin dergide yayınlanması üzerine dergi kapatılmış, dolayısıyla Servet-i Fünun topluluğunun faaliyetleri de son bulmuştur.

Servet-i Fünun veya Edebiyat-ı Cedide devri, Türk edebiyatında 1860’tan beri devam eden Doğu-Batı mücadelesinin kesin sonucunu (Batı edebiyatının lehine) belirleyen aşamadır. Gerçekten yoğun ve dinamik çalışmalarla geçen bu kısa dönem sonunda Türk edebiyatı, gerek anlayış, gerek içerik, gerekse teknik bakımdan tamamıyla Batılı bir nitelik kazanmıştır. Bu döneme Servet-i Fünun adının verilmesi bu edebi hareketin Servet-i Fünun dergisinde gerçekleşmesindendir.Adından da anlaşılacağı gibi önceleri ‘fen’ konularını ele alan bu derginin yazı işleri müdürlüğüne Tevfik Fikret’in getirilmesiyle dergi, bütünüyle bir edebiyat dergisi haline gelir (7 Şubat 1896).

Divan edebiyatına karşı kurulmasına çalışılan Avrupai Türk edebiyatını ifade için kullanılan ‘Edebiyat-ı Cedide’ (yenilikçi edebiyatçıları) teriminin bu harekete ad olması ise, hareketin bu terimi bütünüyle benimseyip, kendi hakkında da sıkça kullanmasındandır. Bu hareketin 1901 yılında, Hüseyin Cahit Yalçın’ın Fransızcadan çevirdiği ‘Edebiyat ve Hukuk’ adlı makalesinin II:Abdülhamit yönetimince kışkırtıcı bulunarak, derginin kapatılmasıyla son bulduğu kabul edilir.

Bu nesli Ali Ekrem, Cenap Şahabettin, Süleyman Nazif, Mehmet Rauf, Tevfik Fikret, Hüseyin Cahit, Ahmet Hikmet, Faik Ali, Celâl Sahir, Hüseyin Suat oluşturur. Sonradan Halit Ziya da bu gruba katılmıştır. Dönem, 2. Abdülhamit’in istibdat dönemidir. Dönemin bu özelliği sebebiyle edebiyatçılar içe dönük davranmış, kişisel konuları, içliliği, aşkı, karamsarlığı, hayal kırıklığını, tabiat güzelliklerini, melânkoliyi ve üzüntüyü işlemişler; toplumsal sorunlara değinmemişlerdir. Adeta yüksek zümre edebiyatı gibidir. Bunda Recaizade’nin büyük etkisi vardır.

Servet-i Fünuncu ve Edebiyat-ı Cedideciler denilen grup, Fransız edebiyatının özelliklerini büyük ölçüde Türk edebiyatına adapte etmeye çalışmışlardır. Fransız realizmi örnek alınmıştır. Tanzimat döneminde başlayan ve benimsenen, dildeki yabancı unsurları ayıklayarak sade Türkçe’ye geçiş hareketi bu devirde durmuş, Arapca ve Farsça kelimelere yeniden itibar edilmeye başlanmıştır.

Tanzimatçıların birinci dönem sanatçıları, sanat toplum içindir prensibini benimserken, Servet-i Fünuncular ise Tanzimat’ın ikinci dönemindeki gibi sanat sanat içindir prensibi ile hareket etmişlerdir. Topluluğun üslûbu süslü ve sanatlı; ruh ve ifade tarzı ise Avrupai’dir. Şiirde aruz vezni kullanılmakla birlikte, nazım şekillerinde ve konularda büyük yenilikler yapılmıştır. nazmı nesre yaklaştırmışlar, beyit bütünlüğü yerine konu bütünlüğünü esas almışlardır. Bir cümle birkaç dizede/beyitte tamamlanabilir.

Fransız şiirinden alınan sone ve terza-rima gibi şekiller ve serbest müstezat çokça kullanılmıştır. Kafiyede kulak kafiyesi benimsenmiştir. Romanda ve hikâyede batılı anlamda başarılı örnekler verilmiştir. Romanda tahlile ve teferruata yer verilmiş, modern kısa hikayenin ilk örnekleri bu dönemde şekillenmiştir. Roman ve hikâyede olaylar ve kişiler tamamen İstanbul’a, seçkin tabakaya aittir. Romanda realizmden, şiirde parnasizm ve sembolizmden etkilenmişlerdir.

Bu dönemde gazetenin yerini dergiler almıştır: Servet-i Fünun, Malûmat, Mektep, Mütalâa, Hazine-i Fünun, Resimli Gazete…

Şiir, roman, hikâye, tiyatro, tenkit ve hatırat türlerinde başarılı eserler veren Servet-i Fünun temsilcilerinin en tanınmışları, Şiirde Tevfik Fikret, Cenap Şehabettin, Süleyman Nazif; Roman ve hikâyede Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Hikmet Müftüoğlu’dur.

Servet-i Fünun edebiyatına katılmayarak gene batılı anlayışla eserler verenler arasında Ahmet Rasim hatırat türü ile, Hüseyin Rahmi Gürpınar İstanbul’u anlatan romanları ile yeni Türk edebiyatını desteklemişlerdir. Servet-i Fünun dergisinin 1901’de kapatılmasıyla topluluk da dağılır.

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» “Servet-i Fünun Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe

Genel Özellikleri
Dönemdeki Gelişmeler
Önemli Temsilcileri
Dönem Dışındaki Bağımsızlar

|» “Türk Edebiyatı Dön.” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe