Ana Sayfa » Cümlede Anlam » Türk Dili » Cümlede Anlam
100


 

Cümle, yargı bildiren sözcük ya da söz öbeğidir. Bir sözün yargı bildirmesi, şahıs ve kip bildirecek biçimde çekimlenmesine bağlıdır. Bu özelliği gösteren tek bir sözcük cümle olabileceği gibi birbirini tamamlayan birçok sözcük de cümle özelliği gösterebilir. Yani “geliyorum”, “hastayım” sözleri de cümledir; “Dün seni okulun bahçesinde arkadaşlarınla gezerken görmüştüm.” de cümledir. Daha uzun cümleler de kurulabilir.

 

 

Bizim burada üzerinde duracağımız konu cümlenin yapısal özellikleri değil anlamlarıdır. Sınavlarda çıkan cümle anlamıyla ilgili soruları iki grupta değerlendirebiliriz. Birincisi cümlelerin anlamca eşleştirilmesi şeklindedir. Bir bilgi gerektirmeyen bu tür soruların çözümünde cümlelerin ifade ettiği anlamların iyi kavranması gerekir. Kimi zaman ise bu şekilde eşleştirme sorulmaz da cümlede anlatılmak istenenin ne olduğu, sözü edilen düşünceyle, hangi cümlenin aynı doğrultuda olduğu ya da sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin çeliştiği sorulabilir

 

 

Bazı cümle anlamı soruları da cümle tamamlama biçiminde olabilir.

 

 

İkinci grup cümle anlamı soruları ise kavramlar ve duygularla ilgilidir. “Tanım, üslup, değerlendirme, öznellik, nesnellik, karşıtlık, eşitlik, karşılaştırma, önyargı, neden-sonuç, koşula bağlılık, beğenme…” sorulan kavram ve duygulardan bazılarıdır. Bunlardan önemli gördüklerimizi açıklayarak konuyu pekiştirelim.

TANIMLAMA

Bir şeyin ne olduğunu anlatan cümleler tanım cümleleridir. Bu tür cümleler “Bu nedir?” sorusuna cevap verir. Örneğin, “Sözcük, dilin anlamlı en küçük parçasıdır.” cümlesinde tanım yapılmıştır. Çünkü, “Sözcük nedir?” sorusuna cevap verir.

ÜSLUP

Sanatçının dili kullanma biçimi, anlatım şekli üslupla ilgilidir. Cümlelerin uzunluğu, kısalığı, sözcük seçimi, sanatlı ya da yalın oluş, sanatçının üslubunu ortaya koyar. Örneğin, “Sanatçı eserinde gerçekleri dile getirir.” cümlesi üslupla ilgili değildir. Çünkü anlatımdan söz edilmemiş. Ancak “Sanatçı, eserinde gerçekleri kısa, yalın cümlelerle dile getirmiş.” sözü üslupla ilgilidir.

KARŞILAŞTIRMA

Bir düşünceyi ya da kavramı daha anlaşılır hale getirmek için onu başka bir düşünce ya da kavramla herhangi bir yönden değerlendirmeye denir. Karşılaştırma, ortak ya da farklı yönlerden yapılabilir. Örneğin “Ahmet’in boyu Ali kadar uzundur.” cümlesinde Ahmet ve Ali boyları yönünden karşılaştırılmışlardır. “Ali, Ahmet’ten çalışkandır.” cümlesi de bir karşılaştırmadır. Karşılaştırma çalışkanlık yönünden yapılmış. “Ahmet gezmeyi çok sever, Ali ise ders çalışmayı tercih eder.” cümlesinde de karşılaştırma vardır. Ali ve Ahmet sevdikleri durumlar yönünden karşılaştırılmışlardır.

 

 

Karşılaştırmayla benzetmeyi karıştırmamalıyız. Karşılaştırmada üstünlük, aşağılık ya da aynı seviyede olmak gibi bir derecelendirme vardır. Benzetmede bu görülmez. “O aslan gibi bir delikanlıdır.” cümlesinde benzetme vardır. Ancak “O aslan kadar güçlüdür.” cümlesinde karşılaştırma vardır; çünkü birincisinde benzerlik, ikincisinde derecelendirme söz konusudur.


ÖZNELLİK VE NESNELLİK

Kimi yargıların kişiden kişiye değişen göreli bir yanı vardır. Bu yargıların doğru ya da yanlış olduğu kanıtlanamaz. Söyleyenin yorumunu içeren bu tür yargılara öznel yargılar denir. Örneğin “En beğenilen edebiyat türü romandır.” cümlesinde beğeni ifadesi, söyleyenin yorumuna bağlıdır ve bu yorum kişiden kişiye değişir.

 

 

Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilir bir bilgi özelliği taşıyan ve söyleyenin yorumunu içermeyen yargılar ise nesneldir. Örneğin, “En çok satan romanlar aşk romanlarıdır.” cümlesi nesneldir. Çünkü satış rakamları incelenerek kanıtlanabilecek bir bilgi cümlesidir.

DEĞERLENDİRME

Bir sanat eserinin, sanatçının ya da herhangi bir durumun iyi ya da kötü yönlerini ortaya koymaya veya özelliklerini belirlemeye değerlendirme denir. Değerlendirmeler öznel ya da nesnel nitelik gösterebilir. Örneğin “Sanatçı şiirinde yabancı sözcüklere hiç yer vermemiş.” cümlesi nesnel bir değerlendirmedir. Ancak “Şiirde her insanı derinden etkileyen hayal alemlerine yer verilmiş.” cümlesi öznel bir değerlendirmedir.

 

Değerlendirme belli bir eser, kişi ya da durum üzerine yapılır ve genel kanı niteliği taşımaz.

KOŞULA BAĞLILIK

Bir eylemin ya da durumun gerçekleşebilmesi için önceden olması gereken başka bir durumun varlığı, koşula bağlılıktır. Örneğin “Sizinle gelirim, ama önce bu işi bitirmeme yardım ederseniz.” cümlesinde “gelme” eyleminin olması “yardım etme” eyleminin gerçekleşmesine bağlıdır. Koşul olarak ileri sürülen durum gerçekleşmezse sonuç olacak durum da gerçekleşmez. Cümledeki koşulu bulabilmek için yükleme “hangi şartla, hangi taktirde” gibi sorular sorulabilir.

NEDEN – SONUÇ

Bir eylemin hangi gerekçeyle ya da hangi nedenden dolayı yapıldığını bildiren cümlelerde neden-sonuç ilgisi vardır. Bunu bulmak için yükleme “niçin” sorusu sorulabilir. Bu tür sorularda neden-sonuç sorulabileceği gibi hangi gerekçeyle yapıldığı da sorulabilir.

 

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
100 Yorum Bulunmaktadır
serif47 on Ekim 22nd, 2007 at 14:48

site güzel ama sorularda olsaydı süper olurdu öss ile ilgili sorular olsaydı ve her dersten soru olsa daha iyi olur arkadaslar

öslemm on Kasım 1st, 2007 at 21:56

Valla teşekkür ederim çok güzel bir site bana çok lazım oldu emeği geçen herkese teşekkürler

orhan xc on Kasım 14th, 2007 at 17:52

güzel bir site ama eylemde çatı konusunu bulamadım sanırım yok vve sitenizde konuyla ilgili test sorusuda yok!!!!!

ayla on Kasım 27th, 2007 at 20:48

Sitenizi bir Türkçe öğretmeni olarak çok beğendim.Başarılar diliyorum.

hilal on Kasım 28th, 2007 at 19:18

Valla ben bu siteyi çok ama çok sevdim.Ödevlere yarıyorrrrr.

yusuf on Aralık 2nd, 2007 at 08:51

çok güzel bir site bana çok lazımdı. teşekkürller :-)

hatice on Aralık 17th, 2007 at 17:49

ekler konusunda bir şey bulamadım bulan varsa atabilir mi?

merve on Aralık 18th, 2007 at 20:48

gerçekten sitenizde çok güzel bilgiler verilmiş ama ben hiç soru bulamadım keşke sitenizde sorular da olsaydı

yunus on Aralık 28th, 2007 at 07:35

çok güzel bir site içinde herşey bulunuyor

merviş on Ocak 2nd, 2008 at 14:36

konu anlatımlı ama hiç test yok konu anlatımı kitaplarda da var test koysaniz ne olurdulütfen test koyun

mustafa on Ocak 13th, 2008 at 17:16

Niye test yok ki test koyun ya. +:(+

koray on Ocak 13th, 2008 at 21:03

Emeğe saygı çok teşşekürler bununla birlikte beni çoook mutlu ettiniz.

123 on Ocak 19th, 2008 at 10:40

site için teşekkürler.

123 on Ocak 19th, 2008 at 10:41

Sayfanız iyi fakat bazı kötülükleride yok değilBazi linkler açılmıyor + sadece Türkçe dersi ağırlıkta onuda hatırlatıyım. Biraz daha geniş kapsamlı olsun

TESTLER DE KOYUN YAZILI SORULARI FİLAN YANİ TAA ANLAMIYLA BİR SİTE OLSUN BİZ TÜRKÜZ

gülsema on Ocak 27th, 2008 at 14:28

Siteniz çok yararlı bir site.Herşey için teşekkürler

selda on Şubat 6th, 2008 at 16:40

daha fazla olmalıdır en az 25 tane

akasya on Şubat 8th, 2008 at 20:20

evet çok güzel ama test yok abicim test koyun Türküz biz ama olmuyor böyle

Bozkurt on Şubat 12th, 2008 at 21:03

Özellikle her konunun sonunda testlerin olması çok güzel. EMekleriniz için teşekküerler.

kibariye on Şubat 14th, 2008 at 23:12

konular güzel anlatılmış,ama soruları yok sorularda konulursa sevinirim.

emre on Şubat 18th, 2008 at 18:26

çok süper yapmışsın ama güney cephesi ile ilgili bir anı veya şiir koyarsan sevinirim

eren on Şubat 23rd, 2008 at 15:09

sitenizi beyendim ama soru yok.Ama işime yaradı..

kürşat on Şubat 25th, 2008 at 15:34

Bence çok güzel bir site herkesin girip görmesini isterim

kerem on Mart 4th, 2008 at 13:07

Arkadaşlar ben bir öğretmen olarak bu siteyi çok beğendim başarılar diliyorum

öykü on Mart 6th, 2008 at 11:28

merhaba ban öykü bencede güzel bir site biz sınav olacağımız için bu gibi bir site aradım ben şunları arıyorum:cümlede anlam.kelimede anlam ad bilgisi.tabi bu deneme sınavı ama iyi bir sonuç almak istiyorum.herkes ister biliyorum ama işte anlayınız.bu siteyi yapanları kutluyoru.saygılarımı sunuyorum.iyi günler.saygılarımla.

merve on Mart 7th, 2008 at 18:47

bu site çok güzel ben merve 7. sınıf öğrencisiyim gerçekten bu site çok güzel çok beyendim ÇANAKKALEDE OTURUYORUM

Bilal on Mart 7th, 2008 at 21:51

“Günümüzde insanlar her şeyin kıymetini biliyor, hiçbir şeyin değerini bilmeksizin”arkadaşlar bu cümlenin anlamını bilen varmı?varsa söyleyebilir mi? ben çok merak ettim.düşünüyorum da bir türlü bulamıyorum…teşekkür

rabia on Mart 11th, 2008 at 17:29

Bence çok güzel, Türkçemizi en iyi anlatan ve gerekli konulardan biri.

yorum var on Mart 26th, 2008 at 20:00

süper olmuş ödevlerimi, burdan yaparım hep Türkçeyi süper anlatmıssınn

sevda on Nisan 11th, 2008 at 20:17

Ya süper tek kelimeyle…

sümeyra on Nisan 21st, 2008 at 18:46

Çok güzel olmuş.

ezgi on Nisan 29th, 2008 at 19:00

Bence süper olmuş. Çok güzel bir site yapmışsınız. Herkese bir mesajım var. “ARKADAŞLAR N’OLUR TÜRKÇEMİZİ KATLETMEYELİM!”

~~_GöKÇe_~~ on Mayıs 1st, 2008 at 18:51

Çok güzelmiş ama bana bunlarla ilgili örnek lazımdı. Bence örnek de koysanız süper olur.

Burak on Mayıs 5th, 2008 at 23:43

Gerçekten çok güzel. Çok iyi bir özet. Bir de bir arkadaş örnek yok falan yazmış, arkadaşım gayet iyi örnekler var oku azcık sonra yorum yap.

aydanur on Mayıs 6th, 2008 at 15:43

Çokk güzl olmuş ya, ellerinize sağlık.

gizem on Mayıs 12th, 2008 at 18:59

Ya süper de örnek olsa daha da süper olur.

emine on Mayıs 16th, 2008 at 09:48

Çok güzel olmuş. Çok gerekli bilgiler. Emeği geçen bütün arkadaşlara teşekkürler ama örnek de olsa iyi olur.

ESMA on Mayıs 20th, 2008 at 12:49

Merhabalar, bu siteyi kuran ve bu siteyi yürüten kişilere teşekkür ediyorum. Çok gerekli ve faydalı bilgiler var. Türkçe ve edebiyatla ilgili her şey var çok hoş, yalnız daha özet anlatım olsa daha iyi olur bence. Yine de çok sağ olun…

elif on Mayıs 21st, 2008 at 15:47

Muhteşem tek kelimeyle…

nesibe on Mayıs 22nd, 2008 at 18:56

Siteyi beğendim ama hiç test ya da alıştırma bulamadım. Yok sanırım bu yüzden eksiklik var. Burdan hasibe ye selamlar amcamın kızı oluyor kendisi.

lara on Mayıs 28th, 2008 at 15:18

Çok güzel hazırlamışlar. Sağ olun bilgiler çok işime yaradı.

sivaslı dilşat on Mayıs 28th, 2008 at 19:43

Bence bizim için çok iyi bir şey buradaki bilgiler çok işime yaradı bence herkes yararlansın…

busra on Mayıs 28th, 2008 at 22:54

dil anlatım için çok çok çok iyi bir site ama hç edebiyatın ahengini göremedim

cemre on Haziran 2nd, 2008 at 15:58

Çok güzel egitici bir site hem de test çözmek için üye olmamıza gerek yokk.

Beyza on Haziran 7th, 2008 at 14:49

Bu siteyi cok beğendım. Hazırlayanlara cok tesekkürler. Hem de yenı oğretım programına da uygun. :-)

iler on Haziran 15th, 2008 at 15:39

Süper bir siteniz var kuranlara çok teşekürler.

Tuana on Temmuz 14th, 2008 at 20:50

Süper bir site olmuş.Tek kelimeyle mükemmel.

TUGBA on Temmuz 16th, 2008 at 20:02

Emegine saglık hazırlayanların çok güzel bir site.

gamze on Eylül 17th, 2008 at 21:46

Süper bir site çok teşeekkür ederiz.

funda on Ekim 2nd, 2008 at 18:18

muhtesem bir site gercekten cok güzel tesekkür ederim.

buse on Ekim 11th, 2008 at 22:39

Bu siteyi hazırlayanlara çok çok teşekkür. Eline emeğine sağlık.

seval on Ekim 12th, 2008 at 12:12

Çok güzel bir site. Çok beğendim.

pınar on Ekim 19th, 2008 at 20:44

Çok güzel anlatılmış çok yardımcı oldu teşekürler.

gamze on Ekim 29th, 2008 at 17:38

Ellerinize sağlık çok yardımcı oluyor sınavım için. Emeği geçenlerin emeklerine ellerine sağlık.

gamze on Ekim 29th, 2008 at 17:40

Emeği olan herkese çok teşekkür ediyorum. Sınavlarımda çok yardımcı oldu. Her konu sonrası ders ise pekiştirmemde yardımcıydı. Çok güzel bir site. Türkçeyi en doğru kullanan site.

ela on Kasım 2nd, 2008 at 22:48

Çok güzel anlatılmış çok yardımcı olduğunuz için çok teşekkür ederim.

Sadiye on Kasım 13th, 2008 at 23:50

Ellerinize sağlık. Yardımcı olduğunuz için teşekkür ederim emeği geçenlere.

ZEHRA on Kasım 17th, 2008 at 14:44

Cümlede anlam benim için çok önemlidir. Özellikle Türkçe’yi çok seviyorum. Bu konu çok zevkli bir konudur.

hilal on Kasım 23rd, 2008 at 12:43

Bu site dreslerimde bana çok yardımcı oldu.Emeği geçen herkese çok teşekkür ederim.

nezaket on Kasım 25th, 2008 at 19:41

Gerçekten çok güzel olmuş. Bu konuları anlamamıştım. Ama şimdi anladım. Çook çook teşekkür ederim.

nezaket on Kasım 25th, 2008 at 19:45

Güzel bir site. Burada bulunanlar gerçekten çok işime yaradı. Teşekkürler.

mehmet on Kasım 29th, 2008 at 22:56

Çok güzel olmuş elinize sağlık. Yalnız ben ihtimal (olasılık) cümlesi ile tahmin cümlesi arsındaki farkı ve değerlendime ile eleştiri cümlesi arasındaki farkı çözemedim yardımcı olursanız sevinirim.

selin on Aralık 4th, 2008 at 19:34

Gerçekten çok güzel bir site.Çok memnunum yazılılarımda da yardımcı oluyor.Yarın sınav var ve iyi not alıcağımdan eminim.

sagonoyak on Aralık 15th, 2008 at 17:26

Gerçekten çok güzel olmuş. Cümleler son derece sade, açık ve net emeği geçen herkese teşşekkürler.

hülya on Ocak 3rd, 2009 at 15:32

Güzel olmuş ama cümlede anlamın bazı ögeleri eksik onları tamamlarsanız seviniirim ama yinede çok güzel ödevime yardımcı oldu azda olsa.

EZGİ on Ocak 6th, 2009 at 14:53

harika bayıldım ama sesli olsa güzel olurr
görüşürüz

seyithan on Ocak 18th, 2009 at 19:31

Çok güzel olmuş ama ihtimal (olasılık) tahmin belirtmemişsiniz. Onları da koyarsanız daha güzel olur. Emegi geçen herkese teşekküler.

reyhan on Ocak 22nd, 2009 at 13:23

Gerçekten güzel bir site olmuş.Emeği geçen herkese teşekkürler. (:

MERVE on Şubat 13th, 2009 at 15:03

Doğruyu söylemek gerekirse aradığımı bulamadım, cümlenin anlamıyla ilgili sorular veya testler olsaydı güzel olabilirdi.

ece on Mart 8th, 2009 at 11:30

Gerçekten çok güzel olmuş ödevimi buradan yapıyorumm sağolun elinize sağlık.

Eylül on Mart 13th, 2009 at 14:18

Merhaba.Bu yazı için size çok teşekkür ederim. Sağlıcakla kalın.

aysun on Mart 29th, 2009 at 21:29

Gerçekten çok güzel anlatılmış.Bu cümlede anlam benim performans ödevimdi.Eminim ödevim süper olacak tabi sizin sayenizde.Çok teşekkürler

sena ceren çakır on Nisan 11th, 2009 at 11:36

Çok güzel bir site testler var anlatımlar var derste işlerken anlamasam bile burada anlıyorum iyiki böyle bir site kurulmuş yapımcılara teşekkürler…

merve on Eylül 9th, 2009 at 15:55

Arkadaşlar bence iyi bir site olmuş tebrikler yanlızca her konudan biraz daha örnek ve daha detay gerekirdi. Ama yinede güzel olmuş tebrikler.

sudenaz on Ekim 18th, 2009 at 23:08

Tam istediğim gibi teşekkürler.

ali on Ekim 19th, 2009 at 14:51

çok çok güzel olmuş

hüseyin on Ekim 31st, 2009 at 18:19

Güzel ve de kullanışlı bir site olmuş elinize sağlık

Kaan on Kasım 2nd, 2009 at 17:59

Çok güzel bir site sizi ne kadar övsem azdır. Yemin ederim süper bir site tüm kurucalara gönülden teşekkür ederim.

nisa on Kasım 24th, 2009 at 15:56

bence süper bir site yapanların ellerine sağlık çok güzel olmuş

nisa on Kasım 24th, 2009 at 15:58

güzel çok beğendım harika mükemmelinde ötesi olmuş arkadaşlarımada önereceğim vallahi hep bu siteye gireceğim…

umutzinciri on Haziran 2nd, 2010 at 12:07

Teşekkürler güzel bir anlatım olmuş sade, hoş. Saygılar.

alara on Kasım 3rd, 2010 at 22:23

Teşekkürler çok iyi bir anlatım olmuş çok sağolun.Tek kelimeyle HARİKA!

zişan on Kasım 10th, 2010 at 20:56

Bu site çok hoşuma gitti eminimki sınvda en yüksek notu ben alacağım . Çok teşekkürler.

Elif on Kasım 24th, 2010 at 15:41

Gerçekten çok güzel bir site olmuş sayenizde bütün konuları öğrendim teşekkür ederim.

uğur on Ocak 12th, 2011 at 00:17

Sınavım vardı ve bu siteden çalışıyorum inşallah faydası olur faydası olursa ne mutlu bana. :)

ERROR on Ocak 12th, 2011 at 15:37

Çok güzel bir site olmuş ama sanarım bazı konular eksik.

artemis AKARSU. on Mart 26th, 2011 at 15:46

Çok güzel bir site. Bazı konular eksik olsa da, gayet öğretici olmuş . Teşekkürler admin…
Sevgilerle Artemis.

mehmet on Nisan 6th, 2011 at 13:31

Site güzel ama zor kullanılıyor.

nazlı on Nisan 13th, 2011 at 19:18

Çok güzel bir site olmuş elinize sağlık işime çok iyi yaradı…

aziz on Nisan 14th, 2011 at 20:48

Bu sayfa süper bir safya yemin ederim.Ödevlere çok yardımcı oluyor.

gizem on Nisan 15th, 2011 at 19:09

Bu site nasıl bir site ödev yapayım dedim 80 aldım site yüzünden çok hemde çok düşük altım Türkçeden.

ReiS on Mayıs 2nd, 2011 at 21:13

çok güzel bir site ödevimi yaptım inşallah iyi bir not alırım…

islam on Mayıs 6th, 2011 at 21:34

Tesekkurler ederim.Sizin bu siteyi cok begendim.

Emre on Haziran 24th, 2011 at 12:23

Bence Türk Tarihi- Kültürü bölümüne Nutuk’ta Koyabilirsiniz! Daha verimli olacağını düşünüyorum.

gorzafın güzeli on Eylül 19th, 2011 at 13:40

Bu siteden anlamadım ben yardım ederseniz sevinirim gardaşlarım :)).

aziz on Aralık 4th, 2011 at 13:22

muhtiş olmuş

ilknur on Aralık 15th, 2011 at 19:23

YA DAHA FAZLA AÇIKLAMALI YOK MUUUU!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Ferhat Eşsiz on Ağustos 15th, 2013 at 10:37

Cok iyi analdım

semiya cerav on Kasım 6th, 2013 at 18:57

Türkçe ödevim için çok iyi oldu bu siteye teşekkür ederim

beyza çakır … on Kasım 23rd, 2013 at 18:42

yaa bu site güzelmiş performansımda yardım ettiç. ya bişey dicem acaba bizim yaptığımız zorrrrr ödevleri hiç öğretmenler yaptımı accaabbaa hıııımmmm BAYBAYYY…

aylin on Aralık 3rd, 2014 at 18:42

gerçekten iyi bir site çok yardımcı oldu bana

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Cümlede Anlam
  • Yazının Kategorisi: Cümlede Anlam, Türk Dili
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 9 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , , , , , , , , , ,