Ana Sayfa » Fiiller » Sözcük Türleri » Türk Dili » Fiilerde Anlam (Zaman) Kayması



Fiilerde Anlam (Zaman) Kayması

 

Fiil çekimlerinde kullanılan kip ve zaman ekleri her zaman kendi anlamlarında kullanılmaz. Bu ekler birbirlerinin yerlerine de geçebilir. Elbette bu, cümlenin anlamıyla ilgilidir. Kısaca, cümlede yüklemin çekimlendiği kip veya zamanla işin yapıldığı kip veya zamanın farklı olmasına anlam kayması denir.

 

“Sizi yarın burada bekliyorum.” cümlesinde “bekliyorum” yüklemi şimdiki zamanla çekimlendiği halde iş “yarın” yani gelecek zamanda yapılacaktır. Öyleyse burada zaman kayması vardır.

“O her gün aynı saatte yola çıkıyor.”

cümlesinde fiil şimdiki zamanla çekimlenmiş, iş “her gün” yani geniş zamanda yapılıyor.

“O daha üç yaşındayken babasını kaybediyor.”

cümlesinde fiil şimdiki zamanla çekimlenmiş, iş geçmiş zamanda olmuş.

“Bu dilekçeyi sonra yazarsınız.”

Cümlesinde fiil geniş zamanda çekimlenmiş, iş gelecek zamanda yapılacak.

“Keloğlan’ın yolu bir gün bir kasabaya düşer.”

cümlesinde geniş zaman, geçmiş zaman yerine kullanılmış.

Bazı cümlelerde ise haber kipleri dilek kipleri yerine kullanılır.

“Bu cami de bize Selçuklulardan kalma bir eser olacak.”

cümlesinde gelecek zaman, gereklilik kipi (olmalı) anlamında kullanılmıştır.

Bazen dilek kipleri de birbirleri yerine kullanılır.

“Gelsen de şu işleri birlikte yapsak.” cümlesinde şart kipi, istek anlamında kullanılmıştır.

“Şöyle buyrun efendim!” cümlesinde emir, istek anlamındadır.

Örnekler çoğaltılabilir. Sonuç olarak, önce yüklemin kip veya zamanına daha sonra işin yapıldığı kip veya zamana bakarsak ve bunların farklı olduğunu görürsek, cümlede anlam (zaman) kayması vardır.

Zaman kaymasının olduğu cümleler anlamca bozuk değildir. Bu sadece Türkçe’nin bir söyleyiş zenginliğidir.

 

 

|» Sözcük Türleri Sayfasına Dön! « |

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…


İle Yorum Yap!
228 Yorum Var.

Sayfalar: [23] 22 21 20 19 18 17 16 15 14 131 »

ali emre | 25 Mart 2014 - 20:06 | Bağlantı

süper olmuş kitaptakini okusam bu kadar anlamam…

Aybüke | 4 Mart 2014 - 21:08 | Bağlantı

Çok güzelmiş ama Türkçede bunlar ikiye ayrılıyor ZAMAN KAYMASI ve ANLAM KAYMASI burada sadece zaman kayması var …

rüya | 13 Şubat 2014 - 17:07 | Bağlantı

bence güzel ama anlam kaymasını göstermek için altını çizselerdi iyi olurdu soğalun ödevime yardım etti…

anlamıyorum ne biçim şey ya bence istediğim şey bu değil | 13 Şubat 2014 - 16:30 | Bağlantı

anlamıyorum ne biçim şey ya bence istediğim şey bu değil

süleyman çakal | 3 Şubat 2014 - 19:14 | Bağlantı

çok teşekkür ederim

asuman kalçık | 12 Ocak 2014 - 19:26 | Bağlantı

bence süper işime çok yaradı

irem | 9 Ocak 2014 - 15:47 | Bağlantı

Çok güzel anlatılmış ellerinize sağlık :)

halil | 17 Kasım 2013 - 12:49 | Bağlantı

Bence süper derste işime iyi yaradı derste hep artı aldım bunu yapna teşekkür ederim …

Sayfalar: [23] 22 21 20 19 18 17 16 15 14 131 »

Yorum Yap!

(İletinizi yazmadan önce, lütfen buraya dokunarak uyarıları okuyun!)

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Fiilerde Anlam (Zaman) Kayması
  • Yazının Kategorisi: Fiiller, Sözcük Türleri, Türk Dili
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 11 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , ,