Ana Sayfa » Edebiyat » Maniler
46


Maniler…

Tanımı: Mâni, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelir. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxadır. Aaaxa düzeninde maniler de var. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.

Örnekleri…

» Mani Örnekleri – 1 » Mani Örnekleri – 2
» Mani Örnekleri – 3 » Mani Örnekleri – 4
» Mani Örnekleri – 5 » Mani Örnekleri – 6
» Mani Örnekleri – 7 » Mani Örnekleri – 8
» Mani Örnekleri – 9 » Mani Örnekleri – 10
» Mani Örnekleri – 11

Özellikleri:

1. Sözlü edebiyat ürünlerindendir.
2. Genellikle bir dörtlükten oluşur. Ama mısra sayıları 5,6,7,8 hatta 14 olan maniler de vardır.
3. Kafiye düzeni aaxa şeklindedir.
4. Anonim halk edebiyatının en yaygın şeklidir. Özellikle yüzük oyunları ve mangal sohbetlerinde söylenirler.
5. Maninin birinci ve ikinci mısraları konuya giriş için hazırlık mısralarıdır. Asıl söylenilmek istenen 3. ve 4. mısralarda söylenir. 1. ve 2. mısralar tamamen de konu dışı değildir.
6. Üçüncü mısraın serbest oluşu söyleme kolaylığı sağlar.
7. Anlam bakımından bir bütünlük gösteren maninin başlıca karakteri kendi kendine yetmesidir.
8. Manilerde konu sınırı yoktur. Genelde aşk, toplum olayları, ölüm, iyilikler, hasret, evlat sevgisi vb. konuları işlenir.
9. Maniler, Divan Edebiyatı‘ndaki “tuyuğ“un karşılığıdır.

Maniler şekillerine göre 4’e ayrılırlar.

1. Düz (tam) mani:

- 7’li hece ölçüsüylesöylenir.
– Dört mısradan oluşur.
-aaxa şeklinde kafiyelenir.
Maninin en yaygın şeklidir.
– Bu tarz manilere tam mani de denir.

Şu dağlar olmasaydı Kaşların ok dedikçe
Çiçeği solmasaydı Kirpiğin çok dedikçe
Ölüm Allah’ın emri Pek mi gönlün büyüdü
Ayrılık olmasaydı Sen gibi yok dedikçe

2. Kesik (cinaslı) mani:

-İlk dizesi cinaslı bir sözden oluşur.
-Bu ilk mısra hece sayısı bakımından diğerlerinden eksiktir.
-Kesik manilere, cinaslı mani, hoyrat da denir.

Güle naz Boğaza

Bülbül eyler güle naz Derdim çıktı boğaza
Girdim bir dost bağına Moskof gözün oyarım
Ağlayan çok gülen az Yan bakarsan boğaza

Bağ bana

Bahçe bana bağ bana
Değme zincir kâr etmez
Zülfün teli bağ bana

3. Yedekli (artık) mani:

-Düz maninin sonuna anlamı tamamlamak ya da pekiştirmek için iki dize daha eklemek suretiyle elde edilen manidir.
-Bu tarz manilere artık mani de denir.

Ağlarım çağlar gibi Derdim var beller gibi
Derdim var dağlar gibi Söylemem eller gibi
Ciğerden yaralıyım Kalbimin hüznü var
Gülerim sağlar gibi Yıkılmış eller gibi
Her gelen bir gül ister Gözlerimden yaş akar
Sahipsiz bağlar gibi Bulanmış seller gibi

4. Ayaklı Mani:

-Kesik manilerin birinci dizesinin doldurularak söylenen şeklidir. Bunlara doldurmalı kesik mani de denir.

Ah o beni o beni
Kakül örtmüş o beni
Ben yarimi unutmam
Unutsa da o beni

Düz Mani: Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.

Kesik mani: Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri “aman aman” ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.

Örnek Kesik Maniler:
Karaca
Aldım aşkın tüfeğin
Vurdum bir kaç karaca
Dünyada bir yâr sevdim
Kaşı gözü karaca

Dağ bana
Bahçe sana bağ bana
Değme zincir kâr etmez
Zülfin teli bağ bana

Ayağı
Kuşlardan bir kuş gördüm
Var başında ayağı
Üstad manici isen
maniden ayağı

Cinaslı mani: Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.

Yedekli (artık) mani: Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.

Örnek Yedekli Maniler:
Ağlarım çağlar gibi
Derdim var dağlar gibi
Ciğerden yaralıyım
Gülerim çağlar gibi
Her gelen bir gül ister
Sahipsiz bağlar gibi

Ne viran çeşme imiş
Su içecek tası yok
Yıkıldı viran gönlüm
Yapacak ustası yok
Şu vefasız dünyanın
Ucu var ortası yok

Deyiş: İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.

Adilem sen naçarsın
İnci mercan saçarsın
Dünya deniz olanda
Gönlüm nere kaçarsın

Ağam derim naçarım
İnci mercan saçarım
Dünya deniz olunca
Ben kuş olup kaçarım

Adilem sen naçarsın
La’l ü gevher saçarsın
Ben bir şahin olunca
Yavrum nere kaçarsın

Ağam derim naçarım
La’l ü gevher saçarım
Sen bir şahin olunca
Ben yerlere kaçarım

Adilem sen naçarsın
La’lü gevher saçarsın
Ben azrail olunca
Kuzum nere kaçarsın

Ağam derim naçarım
La’l ü gevher saçarım
Sen azrail olunca
Ben cennete kaçarım

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
46 Yorum Bulunmaktadır
ayşe nur on Ekim 8th, 2008 at 22:08

Bu site çok güzel bir site. Ben burdan rahatlıkla bir çok Türkçe ödevini bulabilirim ve buluyorum. Biz sınıfımızı böyle bilgilerle süsleyeceğiz. Çünkü sınıfımız Türkçe sınıfı. Sınıf öğretmenimiz de Türkçe öğretmeni. Ben 7/a’ya gidiyorum. Bunun gibi Türkçe bilgiler bize yani arkadaşlarıma ve bana lazım oluyor. Bu siteyi tavsiye edeceğim. Siteme beklerim. Tek site sahibini değil sizleri de beklerim arkadaşlar, gelmezseniz yorum yazmazsanız gücenirim.

bilgi on Ekim 28th, 2008 at 22:46

Güzel bir site. Bütün edebiyat ödevlerimi rahatlıkla bulabliyorum. Teşekkür ederim.

kezban on Aralık 24th, 2008 at 20:57

Ödevime çok yardımcı oldu.Çok Teşekkür ederim…

gizem on Şubat 2nd, 2009 at 21:51

Bu site gerçekten çok güzel.Bir çok ödevimi burdan bulup yapıyorum.Sizlere de gerçekten çok teşekkür ediyorum.Bu site tavsiye edilecek bir site,onun için arkadaşlarıma tavsiye edeceğim.ben Orgeneral Emin Alpkaya İlköğretim Okulu öğrencisiyim.Sınıfım 6B arkadaşlarıma bu siteyi tavsiye edeceğim.Gizemnur SARITAŞ

GÜLİSTAN on Şubat 26th, 2009 at 11:43

Bence bu site çok güzel bence herkes bu sitenin değerini bilmeli emeyi geçen herkese teşekür ederim.

dilek on Mart 14th, 2009 at 13:15

Çok güzel site aradığım her şeyi bulabiliyorum…

mehmet on Mart 15th, 2009 at 13:12

Siteyi çok beğendik.

gül on Mart 16th, 2009 at 20:21

Gerçekten çok güzel bir site bütün ödevlerimizi rahatlıkla yapabiliyoruz teşekürler.

pelin on Mart 16th, 2009 at 20:25

Süper bir site teşekürler.

melisa toker on Mart 17th, 2009 at 19:16

Bence de çok güzel bir site. Edebiyat dersinde gercekten yardımcı oluyro bana. Bu bilgileri bize gönderenlerin ellerine sağlık.

emre on Mart 17th, 2009 at 21:37

Bu site çok güzel.Bu siteyi çok sevdim.

emre on Mart 17th, 2009 at 21:40

Bu siteye girdiğim için çok mutluyum.

emre on Mart 17th, 2009 at 21:41

Bu çok güzel bir site. :-)

dilek on Mart 25th, 2009 at 18:34

İyi bir site. Ama birasda bayık espri yazarsanız çok mutlu olurum.

ONUR on Mart 25th, 2009 at 19:36

Çok güzel site ama çok kısa uzatırsanız sevinirim.

nurpınar on Nisan 3rd, 2009 at 19:35

Güzel site ödevlerimi rahatlıkla bulabiliyorum.

v on Nisan 8th, 2009 at 12:59

Bu site muhtesem valla süper manileri araştırıyordum ve buldum bu siteden süper bir siteymiş bu siteyi yapana helal olsun tesekkürler.

sibel erTürk on Nisan 8th, 2009 at 19:41

Gerçekten çok güzel.

esma on Nisan 18th, 2009 at 12:55

Bu site çok hoşuma gitti. Her istediğimi bulabiliyorum. Çok hoşuma gitti.

ayşegül on Nisan 21st, 2009 at 19:40

Çok güzel bir site aradığım bütün edebiyat ödevlerini bulabiliyorum tşk.

ebru on Nisan 22nd, 2009 at 17:59

Bu site gerçekten çok kaliteli. Bu siteyi hazırladığınız için teşekkür ediyorum. :-P

akasya on Nisan 29th, 2009 at 08:16

Ya garçekten çok güzel ama testlerde olsaydı daha iyi olurdu…

SERH@T on Mayıs 31st, 2009 at 15:39

Merhaba bilgicik site arkadaşlarım… Bende sizin gibi bu site’ye üye oldum ve iyiki de üye olmusum tüm ödevlerimi bu siteden bulabiliyorum.

büşra on Haziran 6th, 2009 at 08:47

Çok güzel bir site.Çok seviyorum.

eylem on Ekim 22nd, 2009 at 18:59

Çok güzel bir site.Yorum yaparken bile öğretiyor.Yağcılık olsun diye yazmıyorum bu siteyi çok beyeniyorum ödevlerimi burda yapmayı uygun görüyorum.Bu siteyi bütün arkadaşlarıma tercih ediyorum.Osman saçmaci ilköğretim okuluna gidiyorum sınıfım 7/d’yi çok seviyorum.

vecihe on Kasım 20th, 2009 at 13:10

Çok güzel bir site çok güzel bilgiler var.

melike on Kasım 23rd, 2009 at 09:35

Ben bu siteye bayılıyorum hep ödevlerimi burdan yapıyorum herkeze tavsiye ederim.

irem on Aralık 5th, 2009 at 16:10

Bu site ödevimer çok yardımcı oldu,teşekkürler.

Deniz on Aralık 6th, 2009 at 12:07

Ya, ben bu siteye bayıldım. Gerçekten tümm ödevlerimi burdan yapıyorum.Kurallarda yazım kurallarıda verilmiş.Ben oLabiLdiiğince anlamsız yazarım.Fakat burda düzgün yazmak zorundayım sanırım bu siteyi tüm arkadaşlarıma önericem gercekten keşke test falanda olsaydı ama neyse bu kadarı bile yeter de artar bu sitenin sahibi her kimse cok tesekkür ederimm ve çalısmalarının devamını dilerimm…

irem on Aralık 8th, 2009 at 21:18

Bu siteye girdim çok güzel.

eda özen on Haziran 1st, 2010 at 14:32

Gerçekten çok harika bir site kim hazırladıysa Allah razı olsun.

busra on Ekim 1st, 2010 at 16:50

Dolmuş geliyor dolmuş
Dolmuşun rengi solmuş.
Birde baktımki,
Kuzenim gelin olmuş.

ibrahim on Ekim 20th, 2010 at 20:14

Çok güzel bir site bütün herşey var.Çok beğendim.

hugnad on Aralık 12th, 2010 at 18:16

Hep bebek şeyleri bunlar…

asdasd on Şubat 18th, 2011 at 20:18

Gemi gelir yanaşır,
İçi dolu çamaşır.
Bu Keşanın Kuzları,
Erkeklerle Oynasır.

berna on Mart 2nd, 2011 at 18:57

İğrenç bir site bu.

AntiGS on Mart 15th, 2011 at 15:13

Aynen yaa cok süper bir siteimiş. (allah razı olsun)
Lodos denizde eser
Ben deniz arif keser
(tabiiside değilim :))

ayse_serbihan on Mart 19th, 2011 at 20:01

Kuzu kuzu meee mee diye bağırir yani bu site cok kotu olmus.

misafir on Mart 21st, 2011 at 16:47

süper ama ben ödevimi bulamadım bana yardımcı olun.

kkooo on Nisan 25th, 2011 at 21:31

dozer geliyor dozer,
çekilin toldan ezer,
benim güzel yeğnim,
hülya avşardan güzel.

cumhur on Nisan 30th, 2011 at 14:42

Gerçekten güzelmiş.:)

Muhammet on Mayıs 6th, 2011 at 02:16

Harika bir site, diğer derslerin de eklenmesini temenni ederim. Çok yardımcı oldunuz. Allah razı olsun ,.

anyela on Mayıs 9th, 2011 at 18:50

Umarım bu maniyide beyenirsiniz…
MANİ
Çikolata tatlıdır
Senin kadar değil
Herkez seni sever
Benim kadar değil

asdfg on Aralık 26th, 2011 at 22:57

güzel bi’site başka derslerinde konmasını istiyorum zaaa xd

alev on Nisan 28th, 2013 at 13:50

çok iyi yaaaaaaa.

masal anlat on Mayıs 1st, 2013 at 11:23

son mani çok güzellll

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Maniler
  • Yazının Kategorisi: Edebiyat
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 15 Ocak 2008
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,