Ülkümün ufku dağlar
Aşıyor alperence…
Milyonlarca yürek var,
Yaşıyor alperence…

Hilal, yıldız şahitler,
Pusuda iken itler;
Toprağa gül şehitler
Düşüyor alperence…

Gelince kutlu çağrı,
Açılır yiğit bağrı,
Gençlerim Hakk’a doğru
Koşuyor alperence…

Zulüm, kışa erse de,
Zalim rağbet görse de,
Balalar üşürse de;
Üşüyor alperence…

Deme ki bana “unut”
Gel sen de bu fikri tut,
Ertuğrul da bir umut
Taşıyor alperence…

Mehmet Ertuğrul

-2. Bölüm-

» Ortak düşüncesi olmayan toplulukta, herkes, yalnız kendi çıkar ve zevkini düşünür. Böyle bir toplulukta fedakarlık, saygı, nezaket kalmaz. Bencillik, kabalık, rüşvet, iltimas ve namussuzluğun türküsü alır yürür.

» Ölümsüz hayat olmayacağı gibi, kin olmadan da sevgi olmayacaktır.

» Ölürken gözlerimizde parlayan son ışık, milli mirasın hayali olacaktır.

» Rum demek akrep demektir. Akrep nasıl, kendisine iyilik olsun diye derenin karşı kıyısına geçiren kaplumbağayı sokmuş ve “ne yapayım, huyum böyle” demişse, Rum da aynı şekilde Türk düşmanlığı huyu ile yoğrulmuştur.

» Sosyalizm-komünizm maskaralığı, bir hamakat modasıdır, geçecektir.

» Sözlük anlamı “and” ve “uzak hedef” demek olan “ülkü”, topluluğu aynı yolda yürüten bir kuvvettir ki, bu uğurda insanlar birbirlerine karşı içten sözleşmiş gibidirler.

» Şerefliler taviz vermezler. Şerefin tavizi yoktur.

» Tarihi düşmanlar, ancak dışişleri bakanlarının dostudur. Milletin asla…

» Tarihimizle övünmek hakkımızdır.

» Tarihin başlangıcından beri yapılan savaşların hemen hepsinde, dikkatlice bakılırsa, bir savunma unsuru vardır. İlk saldıran tarafta bile kendini koruma içgüdüsü az veya çok bellidir.

» Tarihte gerçek olan şeyler, gelecekte de gerçek olabilir.

» Taviz bir fedakarlıktır. Ancak dosta karşı yapılır. Düşmana verilen taviz bir nevi yenik düşmeden başka bir şey değildir.

» Taviz, dostun gönlünü kazanmak için verilir. Düşmanın bir gönlü yoktur ki; kazanılsın.

» Taviz hangi düşmanı isteğinden vazgeçirmiş, hangi taviz veren kazançlı çıkmıştır.

» Tavizin hiç bir güçlüğü çözmediğinin son örneği Kıbrıs meselesidir. Yunanistan gibi küçük ve aciz bir devlet bile tavizlere kanmamıştır. Çünkü düşmana taviz verilmez. Düşmana verilen taviz onun cüretini ve iştahını artırır.

» Taviz verene başkaları, kavga çıkarmadığı için belki “aferin” der ama kimse onu şerefli ve haysiyetli saymaz.

» Taviz vermeyi kabul eden, hele bunda devam eden, yenilmeyi kabul etmişn demektir.

» Tehlikeler nereden gelirse gelsin ve ne kadar büyük olursa olsun, tek çare ve tek ilacı Türk Ülküsü’dür.

» Topluluklar, fedakar fertlerinin çokluğu nispetinde yükselir.

» Toplumlardaki kişileri birbirine bağlayan nesne, sadece kök birliği, çıkar ve ihtiyaç değil, bunlarla birlikte ve aynı zamanda ülküdür.

» Turancılık, bütün Türkler‘in birleşmesi ülküsüdür.

» Turancılık’la emperyalizmi karıştırmak büyük bir yanlıştır.

» Turancılık romantik bir hayal değildir.

» Turancılık, yani bütün Türkler‘i birleştirmek ülküsü, milattan önceki üçüncü yüzyıldan beri vardır. Türk büyüklerinin, iç huzuru sağladıktan sonra ardında koştukları tek düşünce her zaman Türk Birliği olmuştur. Ancak İslamiyet bu düşünceyi bir miktar değiştirmiş İslamlığı koruma kaygısı Türk Birliği ülküsünü zaman zaman az veya çok ihmal ettirmiştir.

» Türk Ahlakı en eski çağlardan beri toplumcudur. Yani Türkler‘de toplumun menfaati insanlarınkinden üstün tutulur. Bununla beraber kuvvetli şahsiyetler daima saygı görmüşler ve topluma faydalı olmuşlardır. Ferdiyete değer vermeyen Türk Ahlakı, şahsiyete saygı göstermiştir.

» Türk bir vazife için yaratılmıştır. O vazife kainat güzelleştiği zaman biter.

» Türkçü; eyyamcı ve dalkavuk olamaz. Sert yaşamaktan hoşlanırve en büyük sertliği de nefsine karşı gösterir.

» Türkçü; hiç şüphesiz Türk‘den olur. Fakat her “Türkçüyüm” diyen Türk, Türkçü değildir. Samimi olması ve Türkçülüğün şartlarına uyması lazımdır.

» Türkçüler bugünlük ancak Türkçü karakteri olan partileri tutarlar. Türkçülük‘den sapan veya taviz veren hiç bir parti Türkçüler’ce tutulmaz, tutulamaz. Türkçülüğün ne olduğu açık, seçik ortada bulunduğu için bugünkü tutumları ile hiç bir parti Türkçü değildir.

» Türkçüler, dayanışmalı yaşamaya mecburdur. Dayanışma, az kuvvetle çok iş görmenin tek ve değişmez çaresidir. Dayanışma olmayan yerde, için için bir çekişme var demektir.

» Türkçüler için İzmir’i kurtarmak için yapılan savaşla Kıbrıs’ı kurtarmak için yapılacak savaş arasında hiç bir fark yoktur. Çünkü Türk Milleti bir bütün olduğu için Türkçülük ancak ve yalnız bütün Türkler‘i içine alan bir milliyetçilik davasını ülkü edinir.

» Türkçüler’in ilk işi, görevlerini arınmış gönül ve inanmış yürek ile yapmaktır.

» Türkçüler! Sıkı saflar halinde birleşerek ve başka her düşünceyi geride bırakarak, ateş yağmuru altında döküle döküle, fakat bir an durmadan Moskof’a karşı Köprüköy saldırısını yapan Türk alayı gibi ülküye doğru ilerleyiniz. Bu ilerleme sırasında düşenlere bakmak için bile bir an kaybetmeyiniz. Onları mukadderata, tarihin şeref yaprağına ve Tanrı’ya bırakarak yürümekte devamediniz ve en büyük kahramanlığı yapsanız bile en küçük karşılığını beklemeyiniz.

» Türkçülük, bir fikir olduğu kadar da inançtır. İnanç olduğu için de tartışmasız, tenkitsiz kabul olunur. Onun tartışılacak ve tenkit olunacak tarafı temeli, esası değil, ayrıntılarıdır.

» Türkçülük bir ülkü, siyaset ise iktidara geçme taktiğidir. Bu sebeple bir ana inanç ve ana düşünce olan ülkü asla değişmediği halde siyaset yani taktik her zaman değişir.

» Türkçülük bugün siyasi değildir. Fakat bir gün siyasi bir kuruluş durumuna gelirse bütün Türkler‘i kurtarıp birleştirecek bir program ile ortaya çıkacaktır. O zaman, şüphesiz çağı, durumu ve ortamı kollamakla beraber bunlara bağlanıp kalmayacak, bu kaygıların üstüne çıkacaktır.

» Türkçülük, büyük Türk ilinde Türk uruğunun kayıtsız-şartsız hakimiyeti ve istklali ile Türklüğün her yönden bütün milletlerden ileri ve üstün olması ülküsüdür.

» Türkçülük dün bir kaynaktı, bugün bir çaydır. Yarın coşkun bir ırmak olacak ve önünde yabancı duygu ve düşüncelerden gelen bütün engeller yıkılacaktır. – Türkçülük insanlara hiç bir vaatte bulunmuyor, maddi veya manevi bir şey vermiyor. Yalnız istiyor… Fedakarlık ve feragat istiyor.

» Türkçülük, Türk ırkının ruhunda, kanında, beyninde yaşayan hayat prensiplerinin fikir haline gelmiş şeklidir.

» Türkçülük, yükselmek için değil, yükseltmek içindir.

» Türkçü, milli çıkarları şahısların üstünde tutan, milli mukaddesata ve geçmişe saygı gösteren, görev ahlakı yüksek olan, haksızlıklarla savaşta korkusuz bir insandır.

» Türkçü, milliyetçi Türk soyunun üstünlüğüne inanmış olan kimsedir.

» Türkçü‘nün en büyük vazifesi Türklüğe hizmettir.

» Türkçü, ülküdaşları ile olacak bir geçimsizliğin ülküye zarar getireceğini bilir.

» Türk destanlarından çıkan anlama göre, Türklerin ülküsü, fetihler sonunda büyük ve üstün bir devlet kurarak bu devletin içinde bolluğa ve mutluluğa kavuşmaktır. Aşağı yukarı, her millet, aynı şekildeki milli gayelerin ardındadır. Milletlerin çapına, kabiliyetine göre milli ülkülerin ayrıntılarında farklar olmakla beraber, ana çizgiler bakımından hepsi birbirine benzer: Büyümek ve rahatlığa kavuşmak!

» Türkler, en eski çağlardan beri kımız, şarap ve rakı içerek sarhoş olurlar; fakat ciddiyetlerini, vakarlarını asla bozmazlar.

» Türkler hem ahlaklı, hem de iradeli bir millettir. Zaten bu ikisi, çok kere birlikte bulunur.

» Türkler, kendi ülkülerine niçin “kızılelma” demiştir, bunun sebebini bilmiyoruz. Yalnız bu addaki saflık ve tabiilik, Türk ülküsünün çok eski olduğunu göstermek bakımından manalıdır. Kızılelma adı, ülkünün aydınlardan önce halk arasında doğduğunu gösterse gerektir.

» Türkler, tarihte oynadıkları rol bakımından, dünyanın birinci milletidir.

» Türkler, Türk soyundan gelenlerle Türk soyundan gelmişler kadar Türkleşip kendini o soya bağlayan ve beyninde hiçbir yabancı ırk düşüncesi bulunmayan fertlerin topluluğudur.

» Türklük ve Türkçülük ebedidir.

» Türk Milleti hiçbir şeyi kendi felsefesi ve kendi düşüncesiyle tartmadan körü körüne kabul etmez. Ancak yaygaralı yavelerle cemiyeti karıştıran ve bulandıran bezirgan ruhlu milletlerden değildir. Onda büyük ve çelik Türk sükunu ve kuvveti vardır.

» Türk Milleti için en insanca, en yüksek düşünce tutsak yaşayan soydaşlarını kurtarmak için yapacağı savaştır.

» Türk Milleti; kahraman askerler, büyük devletler ırkı ve milletidir.

» Türk Milleti’nin aşırı sabırlı olduğunu, fakat ayranı kabardığı zaman, Kağan arslan gibi önünde durulmadığını bütün tarih ve dünya bilir.

» Türk Milleti, üç bin yıldan beri vardır. O’nun varoluşu, büyüklüğü, gücü, tarihe damgasını vuruşu, yalnız milli karakteriyle mümkün olabilmiştir.

» Türk olmak, için mutlaka müslüman olmaya lüzum yoktur. Çünkü bugünkü Türkler arasında birkaç yüz bin Şaman, birkaç yüz bin Hıristiyan ve hatta birkaç bin Musevi Türk (Karayımlar) de vardır. Din ayrılığı yüzünden bunları Türklük’den çıkarmaya hakkımız yoktur.

» Türk tarihi, iki yanı kahramanlık, şan ve ahlak heykelleriyle süslü uzun ve ulu bir yoldur. Bu yolun her adımında Türk’ün göğsünü kabartacak, başını dikleştirecek ve üstünlüğünü belirtecek bir kahraman, Türklük için nöbet beklemektedir. Bu kahramanların çoğunu, biz tarihin yolunu aydınlatan ışıkları altında görebiliyor, onlardan kafalarımıza bilgi, gönüllerimize güç ve iman alıyoruz.

» Türk’ü, gerçek olarak, Türk’den başkası sevemez.

» Ülkücülük büyüklük davasıdır, büyümek isteyen kişilerin ülküsü vardır.

» Ülkücülük, Türk sevgisi ve Türk menfaatini gözeten bir olgudur.

» Ülkü; ilk önce, insanların gönüllerinde, gönüllerin derinliklerinde doğar ve kendini önce destanlarda gösterir. Sonra şuura geçer, büyük kılavuzlar tarafından açıklanır. Daha sonra da büyük kahramanlar, onu gerçekleştirmek için büyük hamleler yapar. Bu hamleler sırasında da ülkülü millet, kahramanların ardından gönül isteği ile koşar. Bütün bu uğraşmalar arasında da millet yürür, önce manen sonra maddetten ilerler, olgunlaşır, erginleşir.

» Ülküler, gerçekle hayalin karışmasından doğmuş olan, düne bakarak yarını arayan, milletlere hız veren ve uğrunda ölünen büyük dileklerdir.

» Ülküler için “maddi faydası nedir?”, “uygulanabilir mi?” diye düşünmek doğru değildir. Hiçbir inanç riyazi mantığa vurulmaz. Tanrı’nın varlığı da riyazi metod ile isbat edilememiştir. Fakat yüz milyonlarca insan ona inanmakta ve bu inançtan güç almaktadır. Ülküler de böyledir.

» Ülküsüz millet, şuursuz insan gibidir.

» Ülküsüz topluluk ye!rinde sayan, ülkülü topluluk yürüyen bir yığındır.

» Ülkü yolunda yürüyen millet, kendisinde başka milletlere karşı mevcut aşağılık duygusunu atmıştır. Kendisine inandığı ve hiçbir şeyden korkmadığı için düşmanlarının çokluğundan, tekliğinden ürkmez.

» Ülkü yolunda yürüyen milletler başka milletleri hem korkutur, hem kendisine hayran bırakır.

» Ümit, en sonra terk olunan şeydir.Ümitlerimiz kırık değildir. Uğrunda çalışanlar, ızdırap çekenler, ölenler bulundukça Türkçülük mutlaka zafer olacaktır.

» Yabancı hakimiyetler altında kırılan, sürülen milyonlarca ırkdaşımızın bulunması bize vazifemizin büyüklüğünü ve şerefini hatırlatsın.

» Yalnız kazancımızı, midemizi, maddemizi düşünmeyelim. Bunu hayvanlar da yapar. Daha çok manaya, düşünceye, ülküye dönelim. İnsanlık budur.

» Yaşayıp yükselmek, ahlaklı ve iradesi sağlam milletlerin hakkıdır.

» Yerinde kullanıldığı zaman bir hastayı diriltecek olan ilaç, yanlış kullanılırsa insanı öldürebilir. O zaman suç ilaçta değil, yanlış kullanandadır.

» Yufka yüreklilerle çetin yollar aşılmaz.

» Yüksel ki yerin bu yer değildir. Dünyaya gelmek hüner değildir.

» Yüzde yüz Türk olduğun gün cihan senindir.

» Zaman, en adil hakimdir.

» Zaman kazanmak üzere geçici bir zaman için verilen taviz, taviz değil, karşı saldırı için bir gerilme ve gerilemeden ibarettir. Böyle bir düşünceyle yapılmayan, karşıdakini durdurmak, daha ileri gitmesini önlemek için verilentaviz yenilmektir. Bunun başka adı yoktur.

| « Önceki Bölüm « |

|» “H. Nihal ATSIZ” Sayfasına Dön! « |

|» “Özlü Sözler” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürkün Özlü Sözleri, Nihal Atsızın Özlü Sözleri, Özlü Sözler, Anlamlı Sözler

-1. Bölüm-

» Ahlakın meydana gelmesinde en önemli sebep soydur. Bir toplumun ahlakı, soyunun karışması ile değişebilir.

» Ahlak, millet yapısının temelidir. O olmadan hiç bir şey olmaz.

» Aslında beynelmilelci olan sosyalizmin, Türkiye’deki mümessilleri de milliyetçi olduklarını söylerler. Hatta Orta Asya’daki atalarımızla ilgimizi inkar edip bu topraklar üzerinde Hititler’den başlayarak üstüste yığılmış olan etnik döküntülerin karması olduğumuzu ileri sürenler de milliyetçilik davasındadır.

» Komünistlikten hüküm giymiş olanlar, Türk Milliyetçiliği’nin kökünü kazımak için kampanya açmış olan partiler, İslam beynelmilelciliği davası güdenler de hep milliyetçi olduklarını söylerler. Türkçülük bu türlü eksik ve yanlış milliyetçiliklerin hepsini reddeder.

» Bana göre Ticanilik, Nurculuk, yobazlık, komünizm ve partizanlık gibi hastalıkların sebepleri, milli ülküden yoksunluktur.

» Barış, savaşın başka metotlarla devamı ve silahlı savaşa hazırlığın ayrı bir şeklidir.

» Ben, yabancı kaynaklı hiçbir fikri benimsemeğe tenezzül etmeyecek kadar millî şuur ve gurura malik bir Türk‘üm. Siyasi, içtimai mezhebim Türkçülük‘dür.

» Bir gün ülkede milliyetçi geçinen politikacılar, yöneticiler, sanatçılar, aydınlar hiç bir çıkar kaygısına düşmeden, yiğitçe, korkusuzca Türkçü söylemlerde, Türkçü tavırlarla milletin karşısına çıkarlarsa o gün Türkçülük büyük bir utkuya yaklaşır.

» Bir millet bağımsızlığını, hürriyetini ve sınırlarını kaybedebilir, hatta yıllar boyunca başka bir milletin esareti altında yaşamak zorunda kalabilir ama bütün bu unsurlar o milletin yok olmasına etken olamaz. Ancak kendi dilini kaybetmiş bir millet yok olmaya mahkumdur.

» Bir millet, büyümek ve iş yapabilmek için kendisinin büyük bir millet olduğu inancını duymalıdır.

» Bir millete, geçmişini unutturmak, onu yok etmenin ilk şartıdır.

» Bir millet için, büyümekten korkmak kadar ölümcül düşünce olamaz.

» Bir milletin yürütücü kuvvetine “ülkü” denir.

» Bir topluluktan müşterek ülküyü kaldırın, insanların hayvanlaştığını görürsünüz.

» Biz bin yıl sonrasına hitap ediyoruz.

» Bize bir gençlik lazımdır. Temelinde cehalet, duvarlarında riya, tavanlarında dalkavukluk bulunmasın.

» Bize lazım olan gençlik bir fırka veya zümre gençliği değildir. Biz fırka ve şahsiyetlerin ebediliğine kani değiliz. Her şeyden üstün, her şeyden önce bir Türkiye vardır. Biz Türk Gençliği istiyoruz!

» Bize yalnız dans etmesini, iyi giyinmesini, kur yapmasını ve aşık olmasını bilen gencin lüzumu yoktur. Bize bugün mesleğinde usanmadan çalışacak, yarın hudutta göz kırpmadan ölebilecek genç lazımdır.

» Bizim için önemli olan, dost kılıklı yabancıların milli ülküyü güya milli çıkar adına baltalamasının önüne geçmektir.

» Biz Türküz. Tarihimize ve en yakın mazimize dayanarak Türküz der ve bundan haklı bir iftihar duyarız.

» Büyük adam hususi hayatında da yüksek ve temiz olan adamdır. Bir takım meziyetleri bulunan bir rezil hiç bir zaman büyük değildir.

» Büyümek istemeyen bir millet küçülmeye mahkumdur.

» Davanın adamı olmak gerekir.

» Dil, bir milletin en değerli malıdır.

» Dil; bir milletin sembolüdür. O milleti bir arada tutan ve yok olmasını engelleyen biricik faktördür.

» Dinin bir ruh ihtiyacı olduğunu bilim kabul etmiştir.

» Dün sultanlara taptığı zannolunan bu millet, milli mevcudiyetini tehlikede görünce bir kumandanın emri altına girmiş, hayatını ortaya atarak istiklalini ve istikbalini kazanmıştır.

» Dün tembelliğinden bahsolunan bu millet, kendine göre en ağır vergileri ödeyen millettir.

» Dünyadaki bütün milletler, yabancı devlet hakimiyetinde kalan soydaşlarını kendileriyle birleştirmek için silahlı ve silahsız savaşlar yaparlar. Bunun adı emperyalizm değildir, irredantelizmdir ki makbul bir davranıştır.

» Dünyaya yayılmaya çalışmak, dünyadan silinmek korkusunun tepkisidir.

» Emperyalizm bir milletin başka milletleri hükmü altına alması demektir.

» En büyük kahramanlığı yapsanız bile en küçük karşılığını beklemeyiniz.

» Eskiden Türkler arasında bir ayrılık konusunda Sünnilik-Şiilik meselesi de artık bahis konusu sayılmaz. Bunların hepsi Müslüman Türk‘dür ve Müslümanlığı anlayıştaki içtihat farkları, artık Türkler arasında ikilik doğuramaz.

» Eski topraklarımızı kurtarmak isteğimiz emperyalizm ise emperyalistiz. Türkistan’ı, İdil-Ural’ı, Azerbaycan’ı, Kafkasya’yı, Kırım’ı ve Türkler‘in yaşadığı başka yerleri is!temek emperyalizm ise kutlu bir düşüncedir.

» Fedakarlık insanları da, milletleri de asilleştirir, kahramanlaştırır.

» Gerçekten Türkçü olmak kolay değildir. Her önüne gelen Türkçü olamayacağı gibi, her Türkçüyüm diyen de Türkçü olamaz.

» Gittikçe uyanan milli şuur karşısında gafiller ve hainler, Türk milletini daha çok aldatamayacaklardır. Kızılelmanın yolunu kapatamayacaklardır.

» Hakkımızı, atalar mirasını istiyoruz. Alacağız da…

» Haritalarda ırkımızın yaşadığı yerlere baktık, milletimize fenalık edenleri tarihte okuduk ve milli kini ateşten damgalar gibi kalbimize yazdık.

» Hayvan nevileri arasında bir kör sıçan vardır ki günde kendi ağırlığının iki üç misli yemek yemezse ölür. Yunanistan, galiba o kör sıçanın neslinden gelmektedir.

[ad1]

» Hem duyguya, hem de düşünceye dayanan milli şuur, bir milletin manevi kuvvetlerinden en önemlisidir.

» Her iman ahlaka yürüyeceğine göre, Türkçülük’de de sağlam bir ahlakın bulunması birinci şarttır.

» Herkes barıştan söz ettiği halde herkes savaşıyor. Çünkü herkes kendi yarınını, öbür gününü, daha uzak geleceğini emniyete almak istiyor. Çünkü kimse kimseye güvenmiyor. Çünkü herkes birbirinden korkuyor.

» Her Türkçü, bulunduğu yerin görevini inançla yaparsa, Türkçülük ülküsü sağlamlaşır. Türklük güçlenir.

» Irkî asaletimiz, enerjimiz ve insanlık meziyetlerimize dünya milletleri ve büyükleri hayran kalırken, bizim kendi milletimizi hiçe saymamız ve kendi kabiliyetlerimizden ümit kesmemiz eğer fena bir kasda makrunsa alçaklık, böyle bir niyete matuf olmadan inanılmış ise kör gözlü bir budalalıktır.

» İki millet arasındaki gerginlik ikisi arasında kalmıyorsa bunun sebebi, o ikisi arasındaki savaş sonunda doğacak durumun şu veya bu milletleri de başka açılardan ilgilendirecek nitelik taşımasıdır.

» İktisadi doktrinler çabuk değişir, değişmeyen prensipler, milliyetçilik prensipleridir.

» İlim ve hakikat, siyasetin oyuncağı olamaz.

» İlk düşüneceğimiz şey: Türkiye’de Türk Kültürü’nü hakim kılmak, yabancı tesirleri silkip atmaktır.

» İnsanları insan yapan, büyük bir düşüncenin ardından koşmalarıdır. İnsan, şeref için ve muhteşem saydığı bir gaye için ölmesini bilen yaratıktır.

» İnsan meziyet sahibi olmaya mecburdur.

» İstek ve inanç, her güçlüğü devirir.

» Kendimize dönelim. Ahlak, edebiyat, musiki, giyim, zevk, yemek, eğlence, hukuk, aile, adet, anane ve her şeyde milli olalım.

» Kıbrıs davası er-geç bir çözüm yoluna girecektir. Nasıl gireceğini bilemiyoruz. Çünkü bizim için Kıbrıs davasının çözümü, ancak Kıbrıs’ın Türkiye’ye katılmasıyla mümkündür. Bugün bu kadarı olamayacaktır ama, Türkçülük ülküsüyle yetişen bir gençlik var ki, onlar yarın bu ülküyü gerçekleştirirler.

» Kızılelma, Türk milletinin manevi besinidir. Açlar yiyecek bulamadıkları zaman nasıl faydasız, zararlı, hatta zehirli nesneleri yerlerse; Türk milleti de “Kızılelma” kendis!ine yasak edildiği için marksizm ve kozmopolitizm gibi zararlı ve zehirli fikirlere el uzatıyor.

» Kızılelma ülküsüne “tehlikeli maceracılık” diyenler, bugünkü Araplar ile Yahudiler’e bakıp düşünmelidirler. Hele Yahudiler 2000 yıl önce kaybettikleri vatanlarını yeniden ele geçirmek ve yalnız kitaplarda kalmış olan İbrani dilini diriltip bir konuşma dili haline getirmek uğrundaki çalışmaları ile dünyaya örnek olmuşlardır.

» Kızılelma ülküsünün gerisinde savaşlar ve büyük sıkıntılar görüp de korkanlar bulunabilir. Kendi rahatı ve keyfi kaçmasın diye insanlık davası (!) güdenler, ülküyü inkar edenler her zaman, her yerde çıkabilir. Fakat bir milletin içinde büyük bir çoğunluk milli ülküye inandıktan sonra, geri kalanlar da ister istemez bu milli akıntıya uymaya mecburdurlar.

» Maddileşmiş bir insan vatan için ölür mü? Bencil bir insan muhtaçlara yardım eder mi? Milletine inanmayan bir adam yabancı ile işbirliği yapmaz mı? Erdemi gülünç bulan birisi çalıp çırpmaz mı?

» Milattan önceki yüzyıllarda Hunlar, çocuklarını, topluma faydalı olabilecek bir terbiye ile yetiştirirlerdi. Topluma faydası dokunmayacak kadar yaşlanmış olanlar ise intihar ederlerdi.

» Milletimiz ne fedakarlıkta, ne milletseverlikte, ne yaratıcılıkta ve ne de müminlikte hiçbir milletten geri değil ve hatta ileridir.

» Milleti yapan unsurlardan biri de din olduğuna göre, Türkler‘in dini üzerinde de durmaya mecburuz. Hiç şüphe yok ki, Türkler‘in dini müslümanlıktır. Eski dinimiz olan Şamanlık’dan da bazı unsurlar alarak bir Türk müslümanlığı haline gelen bu din, on yüzyıldan beri bizim milli dinimiz olmuştur.

» Milletleri millet yapan, uğrunda ölecekleri yüksek ülkülere bağlanmış olmalarıdır.

» Milletler fedakar fertlerin çokluğu nisbetinde yükselir.

Milletler, ölebildikleri kadar yaşama hakkına sahiptir.

» Milli ahlak; bizim için cephelerde kan döken, tarlalarda alınteri akıtan ve nihayet bütçemizi doldurmak için kesesini boşaltan halkımızın, malına ve canına göz dikmemektir. Onun için çalışmayı, kendimiz için çalışmaktan üstün tutmaktır.

» Milli benliğe inanmak, Türk Milleti’nin mukaddes haklarına, faziletlerine, kabiliyetlerine, cevherine ve asaletlerine inanmak demektir.

» Milli benliğimize inanalım. Milletimize tapalım.

» Milli mukaddesatı olamayan millet, millet değil, hayvan sürüsüdür.

» Milli şuur bir ışıktır. Yurdu aydınlatır ve gizli köşelere sinmiş olan bütün akrepleri açığa çıkararak, karanlıkta iş görenlere engel olur.

[m2]

» Milli şuur, bir milletin kendini duyması ve bilmesidir.

» Milli şuur, bir milletin yaşama ifadesi, hayat kaynağı ve en kuvvetli silahıdır.

» Milli şuurun uyanık olduğu yerlerde, yabancı unsurların borusu ötmez.

» Milli şuurun uyuşuk veya uyanık olması, milletlerin yaşama kabiliyetleriyle orantılıdır.

» Milli şuur uyanık olunca başıbozuktan kurmay, vatan haininden profesör, hekimden dilci, cahilden müverrih, yabancıdan vekil, serseriden ülkücü çıkmaz.

» Milli ülkülerde onun şiir yönü olan bir romantizm bulunmakla beraber ülkü; aslında gerçeklere dayanan, açık ve kesin amaçları olan bir duygular ve düşünceler sistemidir.

» Milli ülküler, toplulukların yaratıcı kuvvetidir.

» Milli ülküler, yüzyıllar boyunca değişmeden yaşar

» Milli ülkü yalnız madde üzerine kurulamaz. Milletlerarası ilişkilerde, yalnız insanlarda bulunup öteki yaratıklarda bulunmayan şeref ve haysiyet kavramlarının, yani manevi faktörlerin de payı vardır.

» Milliyetçiliğin zamanı geçmez, dünyada milletler ve diller kaldıkça, milliyetçilik de kalacaktır.

» Milliyetçilik, öyle kuvvetli sosyal bir kanun, öyle müthiş bir hakikattir ki, hiçbir kuvvet onu kaldıramaz, yok edemez.

» Milliyetçilik, toplumların binlerce yıldan beri nice çilelerle, olgunlaşa olgunlaşa vardığı büyük sonuçtur.

» Ne kadar milliyetçi olsak, yine geçmişe bağlıyız. Çünkü; kökü mazide olan atiyiz.

| » Sonraki Bölüm » |

|» “H. Nihal ATSIZ” Sayfasına Dön! « |

|» “Özlü Sözler” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Atatürkün Özlü Sözleri, Nihal Atsızın Özlü Sözleri, Özlü Sözler, Anlamlı Sözler

Nüfus : 120.000
Bulundukları başlıca şehirler : Dedeağaç, Gümülcine, İskeçe
Bölgedeki Türk toplulukları : Oğuz Türkleri, Onogur-Bulgar , Peçenek, Uz, Kuman-Kıpçak Türkleri
Siyasi ve idari konumları : Azınlık hukukuna tabi olup, bulun- duklan ülkenin idari yapısına uymaktadırlar . Batı Trakya bir coğrafi bölgenin adıdır ve bugün Yunanistan’ın siyasi sınırları
içinde yer almaktadır. Bölge idari açıdan Dedeağaç, Gümülcine, iskeçe olmak üzere üçe ayrılmıştır. Doğusunda Meriç Nehri ile Türkiye’ye ; kuzeyinde Rodop Dağları ile Bulgaristan’a sınır olan Batı Trakya’nın güneyinde Ege Denizi bulunurken batıda da Karasu Nehri ile Kavala iline sınırdaştır.

TARİHÇE
Balkanlardaki Türk varlığı milattan önceki yıllara kadar uzanmaktadır. Balkanlardaki Türk kültürel varlığı iki koldan gerçekleşen kitlevi göçler sonu- cunda oluşmuştur. Kuzeyden Onogur- Bulgar, Peçenek, Uz, Kuman-Kıpçak göçleri, güneyden de Oğuz Türklerinin göçleri ve yerleşmeleriyle Balkanlar

Türkleşmeye başlamış, 14 ve 15. yy’da ise tamamen Türk kültürünün hakim olduğu bir bölge haline gelmiştir. Daha sonra Balkanlardan med-cezir hareketi gibi bir çekilme söz konusu olmuş, dünyadaki değişmeler, gelişmeler, kuzey- deki Slav kültürünün gelişmesi ve buradan gelen baskı ve çatışma , politik mücadeleler ve büyük bir sömürge imparatorluğu kurmuş olan İngiltere’nin baskıları altında kalma sonucunda Balkan Savaşı’na kadar Osmanlılar adım adım çekilerek bugünkü Türkiye sınırlarına gerilemiştir. 1912-1913 yıllarından sonraki gelişmelerle de son sınırlar çizilmiştir. Buna rağmen bölgedeki Türk
kültür varlığı hem Oğuz, hem Kıpçak Türklerinin varlığıyla devam etmektedir. Tabii bunların bir kısmı Türkiye üzerinden göçerek Balkanlarda iskan edilen

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

TARİHÇE
Türkiye’nin güney sahillerine 40 mil mesafede bulunan Kıbrıs, tarihte birden çok halkın ve ulusun kaynaştığı; 3355 m2 toprağa sahip ve doğal güzellikleri, ılıman iklimi ve stratejik önemi sebebiyle sürekli göç almış bir adadır.
Tarih boyunca Yunanlılar, Ermeniler, Lübnanlılar, Osmanlılar ve Anadolu’dan gelen Türkler adanın sakinleri olmuşlardır.
1571 yılında Gedik Ahmet Paşa tarafından Osmanlı idaresine kazandırılmıştır. Bu değişimden sonra adaya Anadolu’nun özellikle güney şehirlerinden yoğun Türk yerleşimi yapılmıştır. Ancak 1878 (93 Savaşı) Osmanlı-Rus Savaşı sonunda Kıbrıs İngilizler’e bırakılmış ve burada Türk ve Rum toplulukları 1960’lara kadar ve dörtyüz yıl gibi uzun bir süre barış içinde bir arada yaşamışlardır. 1960 da kurulan bağımsız ve egemen Kıbrıs devleti statüsünde Türkler ve Rumlar eşit haklar almışlardır. Bu süreç 1963 ve 1974 yılına kadar devam etmiş; Rumların “Enosis” düşleri nedeni ile 1974 te Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Kıbrıs Anayasası’nın verdiği garantörlük haklarını kullanarak adaya barış için ve Türklerin can güvenliklerini korumak üzere asker çıkarmıştır. Böylece adanın kuzey bölgesine (% 33) Türkler, güneyine de Rumlar toplanmıştır. Rumların bilinen uzlaşmaz tutumları karşısında adanın sakini olan Türkler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini ilan etmişlerdir. Bu olaydan sonrada sayıları az da olsa adaya yeni göçmenler yerleşmişlerdir.

EKONOMİ
Osmanlı döneminden buyana Kıbrıslı Türklerin çoğunluğu küçük çiftçilerdir. Tarımla; meyve, sebze, turunçgiller yetiştirerek geçimlerini sağlamışlardır. Son zamanlarda turizm de gelişme yoluna girmiş bulunmaktadır. Kıbrıslı Türk kadınlar, bağımsızlığın ilanından sonra memur, işçi, öğretmen gibi mesleklerde çalışmaya başlamışlar ve iş hayatına girmişlerdir. Kıbrıs ekonomisi 1983 yılından sonra da Türkiye ekonomisiyle uyum göstermiş ve para birimi olarak Türk Lirasının kullanımı tercih edilmiştir.

EĞİTİM
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde çocuklar, 6 yaşında ilkokula başlamakta; 3 yıl ortaokulda, üç yıl lisede öğrenim görmektedirler. Ayrıca K.K.T.C.’de ilkokul öğretmeni yetiştiren kurumlar da bulunmaktadır. Yüksek öğrenim ise devlet ve özel üniversiteler eliyle yürütülmektedir. Türkiye’de olduğu gibi, ilköğretim zorunlu yürütülmekte, eğitim kurumlarından toplumun her kesimi yararlanmaktadır. Türkiye, öğretim elemanları göndererek, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin eğitim hizmetlerine destek vermektedir.
Sağlık hizmetleri devletin denetimindedir.

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
K.K.T.C. ve Türkiye’nin Taraf Olduğu Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları:

KANUNLAR :
1- 14.07.1964 Tarih ve 500 Sayılı Kanun’un 10.06.1975 Tarih ve 1908 Sayılı Kanunla Değişik “14.07.1964 Gün ve 500 Sayılı Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askeri Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleriyle Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkındaki Kanunun 1’inci Maddesinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Üç Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun”un Birinci Maddesinin İkinci Fıkrasının Değiştirilmesi Hakkında Kanun (Resmi G.16.04.1981 tarih, 17312 sayı)
2- 14 Temmuz 1964 Tarihli ve 500 Sayılı Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askeri Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleri ile Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanunun 10 Haziran 1975 Tarih ve 1908 Sayılı Kanunla Değiştirilen 1’inci Maddesinin Birinci Fıkrasının Değiştirilmesi Hakkında Kanun (27/07/1982 Gün ve 17765 Sayılı Resmi Gazete’de Düzeltmesi Vardır.) (Resmi G.13.07.1982 tarih, 17753 sayı)
3- Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Er ve Erbaş Harçlıkları Kanunu ve Kıbrıs’a Gönderilecek Türk Askeri Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleriyle Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına ve 467 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun (Resmi G.12.11.1996 tarih, 22815 sayı)
4- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Yatırımlarda Devlet Yardımları Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1998 tarih, 23419 sayı)
5- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1998 tarih, 23419 sayı)
6- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması ile İlgili Ek Anlaşmanın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 05.08.1999 tarih, 23777 sayı)
7- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İki Ülke Vtandaşlarına İlave Kolaylıklar Tanınmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.11.1999 tarih, 23873 sayı)
8- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Çalışma İskan ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türkiye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Arasında İşbirliği Protokol’unun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 06.02.2000 tarih, 23956 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Başbakanları Arasında Yapılan Görüşmelerde Tespit Edilen ve Mutabık Kalınan Hususlara İlişkin Belgenin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 09.04.1991 tarih, 20840 sayı)
2- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Yapılan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlarının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşlarının Türkiye Cumhuriyeti’ne Pasaport Yerine Kimlik Belgesi ile Seyahat Edebilmesi Hakkında Anlaşma’nın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 30.07.1991 tarih, 20945 sayı)
3- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Yapılan Karma Ekonomik Komisyonu Onikinci Dönem Protokolu’nun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 28.05.1992 tarih, 21241 sayı )
4- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Yapılan Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 23.07.1992 tarih, 21293 sayı)
5- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan İki Adet Sahil Güvenlik Botu ile İlgili Anlaşmanın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 05.09.1993 tarih, 21689 sayı)
6- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Ek Protokol’un Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 14.09.1994 tarih, 22051 sayı)
7- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Çevre Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 23.09.1994 tarih, 22060 sayı)
8- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti – Türkiye Cumhuriyeti Karma Ekonomik Komisyonu XIII. Dönem Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.12.1994 tarih, 22151 sayı)
9- Kuzey Kıbrıs ile Türkiye Arasında İmzalanan Ekonomik İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.03.1997 tarih, 22931 sayı)
10- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İmzalanan Yardım ve İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 31.07.1997 tarih, 23066 sayı)
11- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Denizde Arama ve Kurtarma Konusunda Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 02.08.1997 tarih, 23068 sayı)
12- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Tarım Alanında Teknik, Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 02.08.1997 tarih, 23068 sayı)
13- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Basın-Yayın İşbirliği ve Yardımlaşma Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 13.08.1997 tarih, 23079 sayı)
14- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Bir Ortaklık Konseyi Kurulmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.09.1997 tarih, 23101 sayı)
15- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İmzalanan Protokollerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 11.12.1997 tarih, 23197 sayı)
16- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İmzalanan Kültür Alanında İşbirliği Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 13.01.1998 tarih, 23229 sayı)
17- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dış İşleri ve Savunma Bakanlığı ile Türkiye Dış İşleri Bakanlığı Arasında İşlevsel ve Yapısal İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 09.02.1998 tarih, 23253 sayı)
18- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Hükümeti Arasında Sosyal Hizmetler ve Sosyal Yardımlaşma Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.02.1998 tarih, 23268 sayı)
19- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İmzalanan “Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 15.04.1998 tarih, 23314 sayı)
20- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığımız Arasında Eğitim, Bilim ve Teknik Alanlarında İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.07.1998 tarih, 23393 sayı)
21- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye Orman Bakanlığı Arasında Akdedilen “Yardım ve İşbirliği Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 03.12.1998 tarih, 23542 sayı)
22- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 01.02.1999 tarih, 23598 sayı)
23- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı Arasında Düzenlenen Girne Öğretmen Evi’nin İşletilmesi ve Yönetimi ile İlgili İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 10.07.1999 tarih, 23751 sayı)
24- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması ile İlgili Ek Anlaşma’nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 25.11.1999 tarih, 23887 sayı)
25- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Ekonomik İşbirliği Protokolu’ne Ek Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 30.12.1999 tarih, 23922 sayı)
26- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında İki Ülke Vatndaşlarına İlave Kolaylıklar Tanınmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 06.01.2000 tarih, 23928 sayı) 27- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye Orman Bakanlığı Arasında Yardım ve İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 06.01.2000 tarih, 23928 sayı)
28- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Arasında Ekonomik İşbirliği Protokolu’ne İkinci Ek Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 29.02.2000 tarih, 23979 sayı)
29- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sağlık ve Çevre Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine Dair Ek Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 29.03.2000 tarih, 24004 sayı)
30- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Çalışma İskan ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türkiye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Arasında İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.05.2000 tarih, 24040 sayı)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
Türkiye’deki tatil günlerine ek olarak:
15 KASIM BAĞIMSIZLIK GÜNÜ
20 TEMMUZ ÖZGÜRLÜK VE BARIŞ BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

TARİHÇE
Azerbaycan Türkleri 1918-1920’de Kafkasya kurultayını toplamış ve 28 Mayıs 1918’de milli Azerbaycan devletini kurmuşlardır. 1920’de ise Kafkasya ötesi Sosyalist Sovyet Cumhuriyetlerine katılmak zorunda kalmışlardır. 20 Ocak 1990’da bağımsızlık yanlısı Azerbaycan Türkleri’ne Rus Ordusu tarafından saldırılmış, yüzlerce Azerbaycan genci Rus tanklarının altında ezilerek hayatlarını kaybetmişlerdir. Bu olay her yıl düzenlenen törenlerle anılmaktadır. Azerbaycan, 30 Ağustos 1991 tarihinde bağımsızlığını ilân etmiştir. Azeriler Kafkasya bölgesinin en büyük Türk topluluğunu oluşturmaktadırlar. Aynı zamanda Kafkasya’daki Türk halklarının kültür seviyesi en yüksek Türk toplumudur. Kafkaslarda milli uyanışın merkezi Azerbaycan ve özellikle Bakü kentidir.

DEMOGRAFİK DURUMU NÜFUSUN ETNİK YAPISI
Grup Nüfus içindeki yüzdesi
Azeri Türkleri, : 90
Ruslar : 2.5
Ermeniler : 2
Lezgiler : 1
Avar Türkleri : 0.3
Yahudiler : 0.2
Tatar Türkleri : 0.2
Ukraynalılar : 0.3
Gürcüler : 0.2
Diğer . . . . . . . . : 3.3

Yaş grubu Toplam nüfustaki payı
0-14 : %32
15-64 : %61
65- : % 7

Ocak 1990 olaylarından sonra ülkede bulunan Ruslar ve Ermenilerin dışarıya göçleri yoğunlaşmıştır. Bunun sonucu olarak toplam nüfus içinde Türklerin oranının %90’ı aştığı tahmin edilmektedir. Diğer Türk grupları da dikkate alındığında Azerbaycan’ın Türk kimliği daha da güçlenmektedir. Toplam nüfusun %62.1’i 30 yaşın altındadır. Nüfusun önemli bir bölümünün genç olması Azerbaycan’a sosyal dinamizm kazandırmaktadır.

SİYASİ VE SOSYAL YAPI
Azerbaycan’da kendilerini parti olarak adlandıran fakat hukuken böyle bir kimliği olmayan çeşitli partiler mevcuttur. Başlıca siyasî oluşumların en büyükleri şunlardır:
1- Yeni Azerbaycan Partisi (Başkan – Haydar Aliyev)
2- Azerbaycan Halk Hareketi (Başkan – Ebulfeyz Elçibey)
3- Azerbaycan Milli İstiklal Partisi (Başkan – Etibar Memmedov)
4- Milli Musavat Partisi (Başkan – İsa Kamber)
5- Azerbaycan Demokratik Halk Cephesi (Başkan – Rafig Turabhanlı)
6- Azerbaycan Demokrasi Partisi (Başkan – Vagit Kerimov)
7- Azerbaycan Komünist Partisi (Başkan – Feridun Hasanov)
8- Azerbaycan Sosyal Demokrat Parti (Başkan – Zerdüşt Alizade)
9- Azerbaycan Liberal Parti (Başkan – Lala Hacıyeva)
10- Birlik Partisi (Başkan – Leyla Yunusov)
11- Azerbaycan Demokrat Parti (Başkan – İlyas İsmailov)
12- Sivil Dayanışma Partisi (Başkan – Sabir Rüstemhanlı)
13- Anavatan Partisi (Başkan – Fazail Agamalı)

EKONOMİK DURUM
Azerbaycan’da diğer BDT cumhuriyetlerinden farklı olarak bağımsızlığın birinci yılı olan 1991 yılında önemli üretim düşüşleri yaşanmamıştır. Ancak, Ocak 1992’de Ocak 1991 düzeyine göre % 20 üretim düşüşü gözlenmiştir. Azerbaycan Hükümeti tarafından, Ocak 1992’de üretici fiyatlarının % 90’ı ve tüketici fiyatlarının % 80’i serbest bırakılırken, petrol, gaz, elektrik, kamu taşımacılığı, haberleşme hizmetleri ve temel tüketim mallarını da içeren 14 grup mal ve hizmetin fiyatları kontrol altında tutulmaya devam edilmiştir.

PETROL VE DOĞALGAZ
Azerbaycan, BDT ülkeleri arasında en büyük üçüncü petrol üreticisidir. Petrol ve gaz üretimi ekonominin belkemiğini oluşturmaktadır.
Azerbaycan’ın petrol rezervlerinin yaklaşık 10 milyon varil, doğal gaz rezervlerinin ise, yaklaşık 170 milyar metreküp olduğu tahmin edilmektedir. Petrol rezervlerinin Körfez ülkelerine kıyasla az olmasına rağmen, Azerbaycan, dünya petrol piyasasına günde 1-1,5 milyon varil sürebilecek, dolayısıyla, dünya petrol arz ve fiyatlarını etkileyebilecek kapasi-teye sahiptir. Ülke topraklarının %60’ında petrol bulunduğu tahmin edilmektedir.
Hazar Denizi’nin yasal statüsü üzerinde Rusya ile süren anlaşmazlıklar Azerbaycan petrol sektörünün gelişiminin önündeki en büyük engel olarak görülmektedir.
Hazar Denizi’ne kıyısı olan İran ve Türkmenistan Rusya’yı desteklemektedir
. Türkiye tarafından gerçekleştirilen proje çalışmasında, inşa edilecek bir boru hattı ile Azerbaycan’dan 25 milyon ton ham petrolün Ceyhan Terminali’ne taşınması esas alınmıştır.

TARIM VE HAYVANCILIK
Azerbaycan’da tarım sektörü SSCB’de mevcut olan genel yapıya benzer şekilde kurulmuştur. Tarım “kolhoz” ve “sovkhoz” adı verilen işletmeler vasıtasıyla yapılmaktadır ve toprak mülkiyetinin tamamı devlete aittir. Azerbaycan’da bugün tarım sektörünün alt ve kurumsal yapısı tanzim edilmektedir. Buna rağmen hangi mülkiyet şeklinin yaratılmak istenildiği hâlâ açıklığa kavuşmamıştır. Ayrıca toprak sahipliği ve bu topraklarda üretilen mahsullerin mülkiyeti problem haline getirilmiştir. Bu sorunu halletmek için çıkartılmak istenilen “Toprak Islahatı Hakkında Mecelle” ile devletin mülkiyetinde bulunan topraklar devlet, belediye, özel mülkiyet olmak üzere 3 kısma ayrılmakta ve ülke topraklarının % 40’ının, ekili alanların ise % 85’inin özel mülkiyete tahsis edileceği ileri sürülmektedir.

BANKACILIK VE SİGORTACILIK
Azerbaycan’da 7 Ağustos 1992’de Merkez Bankası Hakkında Kanun ile Bankalar ve Bankaların Faaliyetleri Hakkında Kanun arka arkaya yürürlüğe girmiştir. Azerbaycan’ın finans kesimi Azerbaycan Milli Bankası (Merkez Bankası) ve 4 ihtisas bankası; Azerbaycan Uluslararası Bankası (Beynelhalk Bank), Agroindustrial Bank (Ziraat Bankası), Sanayi İnvestisyon Bank (Sanayi ve Yatırım Bankası), Emanet Bank (Tasarruf Bankası) ile çok sayıda ticari ve kooperatif bankadan oluşmaktadır. Azerbaycan Bankacılık Kanunu modern anlamdaki tüm bankacılık işlemlerini kapsamına almaktadır. Ancak, Azerbaycan ekonomisinin tam anlamıyla serbest pazar sistemine geçememesi ve banka sisteminin de modern anlamıyla yerleşmemiş olması sebebiyle, hedeflenen gelişme gerçekleştirilememektedir.
Azerbaycan’da biri reasürans olmak üzere 61 sigorta şirketi bulunmaktadır. “Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Sigorta Hakkında Kanunu” 5 Ocak 1993 tarihlidir. Azerbaycan’daki sigorta şirketlerini “Devlet Sigorta Murakabe Kurulu” denetlemektedir. Azerbaycan’da gelişmekte olan sigorta pazarı uluslararası sigorta sisteminde uzman kadroların bulunmaması sebebiyle çeşitli zorluklar yaşanmaktadır.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
Azerbaycan Cumhuriyeti, kardeş ve dost Türkiye Cumhuriyeti’yle ekonomik, sosyal, kültürel ve diğer alanlarda iyi ilişkiler içindedir ve önemli anlaşmalar yapılmıştır.
Azerbaycan, Türk işadamları tarafından gerek yatırım ve gerekse ticari faaliyet bakımından tercih edilen bir ülkedir. Bu itibarla 1992 yılından itibaren bir çok Türk Şirketi Azerbaycan’da müşterek müessese kurmuşlar, şube veya temsilcilik açmışlardır.
Petrol sanayiinde 3, telekomünikasyonda 3, inşaat sektöründe 18, bankacılık alanında 3, taşımacılıkta 10, yayın ve matbaacılık konusunda 5 ve imalat sektöründe ise 70’e yakın Türk firması bulunmaktadır. Ayrıca, hizmet ve ticaret sektöründe faaliyet gösteren 100’ün üzerinde Türk şirketi vardır. Yapılan araştırmalara göre, Türk şirketlerinin Azerbaycan’daki toplam sermaye ve yatırımlarının 500 milyon ABD Doları seviyesine ulaştığı tahmin edilmektedir.

EN ÇOK İHRACAT YAPILAN ÜLKELER
İran, Türkiye, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Ukrayna, Kazakistan, Almanya, Letonya, İsviçre, ABD, Polonya, Estonya.

EN ÇOK İTHALAT YAPILAN ÜLKELER
Türkiye, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya Federasyonu, Almanya, Ukrayna, Gürcistan, Letonya, Fransa, İtalya, Avusturya, ABD, Estonya, Çin, Belçika, Avustralya, İngiltere, Kazakistan, Türkmenistan, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, İsrail, Hindistan, Güney Kore.

TİCARETE KONU OLAN BAŞLICA MALLAR
Petrol ve petrol ürünleri, pamuk, pamuk ipliği, polietilen, ham alüminyum, metal hurdaları, klima cihazları, elektrik motorları, meyve konserveleri, tütün, şarap, deri vb.

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
Azerbaycan İle Türkiye’nin Taraf Olduğu Kanun, Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları :

KANUNLAR :
1- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Dostluk, İşbirliği ve İyi Komşuluk Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.03.1993 tarih, 21531 sayı)
2- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.04.1993 tarih, 21559 sayı)
3- Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.04.1993 tarih, 21559 sayı)
4- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Dayanışma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı)
5- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı) 6- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 11.05.1993 tarih, 21578 sayı)
7- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
8- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Teknik İşbirliği Protokol’unun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
9- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Protokol’unun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
10- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gümrük İşleri Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardıma İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı) 11- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı)
12- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10.04.1997 tarih, 22960 sayı)
13- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Eğitim ve Bilim Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.05.1997 tarih, 22996 sayı)
14- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
15- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kültür ve Güzel Sanatlar Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
16- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tıp ve Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 14.06.1997 tarih, 23019 sayı)
17- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tarım Alanında Bilimsel, Teknik ve Ekonomik İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26.07.1997 tarih, 23061 sayı) 18- Azerbaycan ile Türkiye Arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşmasına Ek Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 08.08.1999 tarih, 23780 sayı)
19- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Sınır Olay ve Uyuşmazlıklarının Çözümüne Dair Sözleşme ve İlgili Protokollerin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 09.04.2000 tarih, 24015 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Yapılan Tıp ve Sağlık Alanında 1990-1992 Yıllarına İlişkin İşbirliği Protokolunun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 25.01.1991 tarih, 20766 sayı)
2- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Mutabakat Tutanağı’nın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G.17.07.1991 tarih, 20932 sayı)
3- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Turizm İşbirliği Protokolünün Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 29.09.1991 tarih, 21006 sayı)
4- Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan ile Yapılan Vize Muafiyetine İlişkin Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 02.06.1992 tarih, 21246 sayı)
5- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Yapılan Eğitim, Öğretim, Uzmanlık Hizmetleri, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 14.07.1992 tarih, 21284 sayı)
6- Azerbaycan ile Tıp ve Sağlık Alanında Yapılan İşbirliğine İlişkin Anlaşma ve Protokolun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 01.08.1992 tarih, 21302 sayı)
7- Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Ticaret ve Ekonomik, Turizm ve Ulaştırma Altyapısı İşbirliği Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 23.01.1993 tarih, 21474 sayı)
8 – Türkiye ile Azerbaycan Hükümeti Arasında İmzalanan Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 01.07.1993 tarih, 21624 sayı)
9- Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 25. 08. 1993 tarih, 21679 sayı)
10- Azerbaycan Cumhuriyeti ile İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 19.09.1993 tarih, 21703 sayı)
11- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Çevre Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 21.10.1993 tarih, 21735 sayı)
12- Azerbaycan Cumhuriyeti ileTürkiye Cumhuriyeti Arasında İşbirliği ve Dayanışma Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 16.03.1994 tarih, 21876 sayı)
13- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Bazı Belgelerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 30.05.1994 tarih, 21945 sayı)
14- Arnavutkuk, Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Moldova, Romanya, Rusya Federasyonu, Ukrayna ile Türkiye Arasında 6 Mart 1993 Tarihinde İstanbulda İmzalanan ve 05.04.1994 Tarihli 3982 Sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan, Kültür, Eğitim, Bilim ve Enformasyon Alanlarında İşbirliğine İlişkin “Karadeniz Sözleşmesi”nin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi G. 24.06.1994 tarih, 21970 sayı)
15- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Hükümetimiz Arasında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.03.1995 tarih, 22237 sayı)
16- Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Vize Muafiyeti Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 31.01.1996 tarih, 22540 sayı)
17- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kara Ulaştırma Karma Komisyon Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.11.1996 tarih, 22808 sayı)
18- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Protokolunun Onaylanması Hakında Karar (Resmi G. 24.05.1997 tarih, 22998 sayı)
19- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 26.05.1997 tarih, 23000 sayı)
20- Azerbaycan ile Türkiye Karma Ekonomik Komisyonu 1. Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 11.06.1997 tarih, 23016 sayı)
21- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Televizyon Yayınları Konusunda İşbirliği Anlaşması (Mutabakat Muhtırası)” nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 15.06.1997 tarih, 23020 sayı)
22- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 27.06.1997 tarih, 23032 sayı)
23- Azerbaycan Çalşma ve Halkın Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türkiye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Arasında İmzalanan İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
24- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Gençlik ve Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Ek Protokolün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
25- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan Elektrik Enerjisi Alanında İşbirliği Prensipleri Hakkında Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 04.07.1997 tarih, 23039 sayı)
26- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Kültür ve Güzel Sanatlar Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1997 tarih, 23078 sayı)
27- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Spor Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1997 tarih, 23078 sayı)
28- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Eğitim ve Bilim Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 15.08.1997 tarih, 23081 sayı)
29- Azerbaycan Tahsil Nazırlığı ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı Arasında Eğitim ve Bilim Alanlarında İşbirliği Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 16.08.1997 tarih, 23082 sayı)
30- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi İşletmelerini Geliştirmeye Yönelik İşbirliği Ek Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G.22.08.1997 tarih, 23088 sayı)
31- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Tarım Alanında Bilimsel, Teknik ve Ekonomik İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 05.09.1997 tarih, 23101 sayı)
32- Azerbaycan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısı Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 08.09.1997 tarih, 23104 sayı)
33- Azerbaycan ile Türkiye Dış İşleri Bakanlıkları Arasındaki İşbirliğine ve Siyasal Danışmalara İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 18.10.1997 tarih, 23144 sayı)
34- Azerbaycan Orman Bakanlığı ile Türkiye Arasında İmzalanan “Ormancılık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol”ün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 13.01.1998 tarih, 23229 sayı)
35- Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Tacikistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patent Kuruluşları Arasında İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolünün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 24.01.1999 tarih, 23590 sayı)
36- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Ankara ve Bakü’de Diplomatik Temsilcilik Binaları İnşası Amacıyla Karşılıklı Arsa Tahsisine İlişkin Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 12.08.1999 tarih, 23784 sayı)
37- Azerbaycan ile Türkiye Arasında Sınır Olay ve Uyuşmazlıklarının Çözümüne Dair Sözleşme ve Sözleşmeye Ait Ek 1 ve 2 Numaralı Protokoller ile Azerbaycan ile Türkiye Arasında Türkiye-Azrbaycan Sınır Hattının Her İki Tarafında Kalan Onar Kilometrelik Bölgenin İçinde Yapılacak Sivil ve Askeri Hava Vasıtalarının Uçuşlarını Düzenleyen Protokolün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi G. 22.05.2000 tarih, 24056 sayı)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
1 OCAK YILBAŞI
20 OCAK ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ
8 MART KADINLAR GÜNÜ
20-21 MART NEVRUZ BAYRAMI
28 MAYIS CUMHURİYET BAYRAMI
26 HAZİRAN AZERBAYCAN SİLAHLI KUVVETLER BAYRAMI
18 EKİM KURTULUŞ BAYRAMI
26 HAZİRAN AZERBAYCAN CUMHURIYETİ ANAYASA GÜNÜ
17 KASIM MİLLİ KALKINMA GÜNÜ
31 ARALIK DÜNYA AZERBAYCANLILAR GÜNÜ
RAMAZAN BAYRAMI
KURBAN BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

COĞRAFİ KONUMU
Kuzeyde ve Batıda Rusya Federasyonu, Doğuda Çin Halk Cumhuriyeti (Doğu Türkistan), Güneyde Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ile çevrilidir. 45°-87° doğu boylamları ile 41°-57° kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. Kazakistan geniş bozkırlarla kaplı olup geriye kalan tüm arazinin yarısı çöldür. Kazakistan dışında Doğu Türkistan’da 650.000, Moğolistan Halk Cumhuriyeti’nde 40.000, Afganistan’da 3.000 Kazak nüfusun yaşadığı bilinmektedir.

TARİHÇE
Geleneksel olarak göçebe olan Kazakların tarih sahnesinde etkili olmaları iÖzbek Hanları devrine rastlar. Bu dönemde Kasım Han, bütün Kazakları kendi egemenliği altında topladı (1520) 17. yüzyılda ise Tevka Han, Kazak Türklerini yasal kurallara bağladı.. Ancak 17. ve 18. yüzyıllarda Ruslar Türkistan’ı işgal ettiler. Bu işgale en büyük tepki Kazaklardan geldi. 1783’te Sırım Batur önderliğinde Kazaklar bir ayaklanma başlatmış iseler de, Çarlık Rusyasının boyunduruğundan kurtulamamışlardır. Kazak önderler 1906 da halkta ulusal bilincin uyanmasını sağladılar. 1916’da harekete geçen Kazaklar, 1917 de Umumi Kazak Kongresini toplayarak Orenburg’u başkent ilan ettiler. 1924 de otonom olarak başkentlerini Ak-Mescit’e taşıdılar.1936’da ise Sovyetlerin bir üyesi statüsüne girdiler. Kazakistan 1990’da egemenliğini, 1991 tarihinde ise bağımsızlığını ilan etmiştir.

DEMOGRAFİK DURUMU
Kazakistan, Türk Cumhuriyetleri içinde etnik açıdan çok farklı bir yapıya sahiptir.
Nüfusun Etnik Yapısı (1999) Grup Nüfus içindeki yüzdesi
Kazak Türkleri % 53.1 (1999)
Ruslar % 32.9
Ukrayn % 2.7
Alman % 2.9
Özbek Türkleri % 2.3
Tatar Türkleri % 1.1
Diğer % 5

Yaş Grubu Toplam Nüfustaki Payı
0 – 14 % 28 (erkek: 2.432.519, kadın: 2.359.375)
15 – 64 % 65 (erkek: 5.279.877, kadın: 5.580.849)
65 – % 7 (erkek: 392.934, kadın: 779.849

SİYASİ VE SOSYAL YAPI
Kazakistan’da siyasi yapı, etnik ve dini yapıdan etkilenerek farklı bir durum oluşturur. Ülkede faal olan siyasi gruplar şunlardır:
Parti Adı Başkanı
1. Halk Birlik Partisi (Kazak) Akhan Bizhanov
2. Kazakistan Halk Kongresi (Kazak) Anvar İsmailov
3. Azamat (Vatandaş) Halk Hareketi . . . . . . . . . . Petr Svoık, Murat Avezov, Galim Abilsitov
4. Kazakistan Komünist Partisi Serikbolsın Abdillin
5. Jeltoksan Milli Demokratik Partisi (Kazak) Hasen Hocaahmet
6. Emek ve İşçiler Hareketi Madel İsmailov
7. Slav Halk Hareketi (Rus) Aleksandr Samarkin
8. Rus Merkezi Hareketi (Rus) Nina Sidorova
9. Emekliler ve Pokoleniye Hareketi (Rus) İrina Savostina

TARIM VE HAYVANCILIK
1998 yılı itibariyle tarım sektörünün GSMH içerisindeki payının % 36 olduğu Kazakistan’da 220 milyon hektar tarım alanının yaklaşık % 82’si çayır-mera alanı olarak, geri kalan 3,5 milyon hektarı ise ürün üretimi için her yıl işletilmektedir. Toplam tarımsal üretimin % 40’ını bitkisel üretim ve % 60’ını hayvansal üretim oluşturmaktadır. Kazakistan’da ekilen toprakların % 6,5’ine tekabül eden 2,4 milyon hektar arazi sulanmaktadır.

BANKACILIK VE SİGORTACILIK
Kazakistan’ın finansal hizmet sektörü, gelişmenin erken aşamasındadır. Pek çok büyük banka hala Kazakistan Merkez Bankası olan Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası’nın (National Bank of Kazakhstan / NBK) yönetimi altındadır. NBK’ya göre, Nisan 1997 itibariyle, ticari bankaların toplam kredi portföylerinin % 24,3’ünü şüpheli, % 19,8’ini ise tahsil edilmesi imkansız hale gelmiş olan krediler oluşturmaktadır. Yani sektörün Sovyetler Birliği döneminden miras kalan esas sorunu, bankaların kredi portföylerinin düşük kalitede olmasıdır.
Bankacılık sektörüne yabancıların girişine de sınırlandırmalar getirilmiştir. Buna göre yabancı bankaların toplam sermayesi, Kazak bankalarının toplam sermayesinin 1/ 4’ünü aşamaz. Ayrıca yabancı banka temsilciliklerinin, tam işlevli şubeler haline gelmesi için 1 yıllık süre öngörülmüştür. Bunun yanısıra, hükümetin, yabancı banka faaliyetlerini sınırlandırma konusunda geniş yetkileri bulunmaktadır. Ancak, bu sınırlandırmalar, Rus bankalar için gevşek tutulmuştur.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
Türkiye ile Kazakistan arasında bankacılık alanında işbirliği vardır. TCMB ile NBK, 1995 yılında, NBK’nin TCMB nezninde hesap açmasına imkan sağlayan bir “Bankacılık Düzenlemesi” imzalamış ve Ocak 1997 itibarıyla bu hesaba Kazakistan tarafından 2.3 milyon ABD doları transfer edilmiştir. Ayrıca Ziraat Bankası ile Kazkommertzbank “KZI Bank” isimli banka ve Emlak Bank (%41), Kramds Bank (%25), Yukstar Ortaklığı (%25) ve Banque Warms (%9) ortaklığı ile “Türkiye-Kazakistan International Bank” kurulmuş ve her ikisi de 1993 yılında faaliyete geçmiştir.
Kazakistan’da Yabancı Sermaye Kanunu ile kurulmuş olan 200’den fazlaTürk şirketi vardır. Sözüedilen kanun kapsamı dışında da şirketler kurulmuştur. Türk firmalarının Kazakistan’da başlıca ilgi alanları şöylece sıralanabilir
İnşaat ve müteahitlik hizmetleri, sınai tesis yapımı, hafif sanayi, gıda, madencilik, ticaret, metalurji, tekstil, telekomünikasyon, elektrik santralleri yapımı, otel ve iş merkezleri yapımı.
Türkiye ile Kazakistan arasında ticari ilişkiler sürekli olarak gelişme göstermektedir. Türkiye’nin Kazkistan’a başlıca ihracatı; çeşitli gıda maddeleri, giyim eşyaları, otomatik telefon santralleri, deri işleme cihazları, sentetik halı ve kilim, zırai mücadele ilaç ve bitkileri, makarna imalat cihazları, seramik eşyalar, demir-çelik ve alüminyum ürünleri, elektrikli ev aletleri gibi kalemlerden oluşmaktadır. İthalatı ise; hayvansal ürünler, buğday, deri, alüminyum alaşımları, kalaylı demir-çelik gibi malları kapsamaktadır.

EN ÇOK İHRACAT YAPILAN ÜLKELER
Rusya Federasyonu, Türkiye, İran, Çin, Özbekistan, Almanya, ABD, Türkmenistan, Tacikistan, Azerbaycan.

EN ÇOK İTHALAT YAPILAN ÜLKELER
Rusya Federasyonu, Belçika, Avusturalya, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere, Türkiye, İran, Bulgaristan, Türkmenistan, Hindistan, İsrail, Çin, Özbekistan, Almanya, Tacikistan, Azerbaycan.

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
Kazakistan ve Türkiye’nin Taraf Olduğu Kanun, Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları:

KANUNLAR :
1- Kazakistan Cumhuriyeti ile İmzalanan İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21.03.1993 tarih, 21531 sayı)
2- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türkistan Şehrinde Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi Kurulmasına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun (Resmi G. 04.05.1993 tarih, 21571 sayı)
3- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Eğitim, Bilim, Kültür ve Spor Alanlarında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10.12.1993 tarih, 21784 sayı)
4- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasındaki Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10.12.1993 tarih, 21784 sayı)
5- Kazakistan Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
6- Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.09.1994 tarih, 22059 sayı)
7- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09.1994 tarih, 22059 sayı)
8- Kazakistan ile Türkiye Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Eki Protokolu’n Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı)
9- Kazakistan ile Türkiye Arasında Antalya İlinin Kemer İlçesindeki Taşınmazın Kazakistan Cumhuriyetine Kullandırılmasına İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 31.07.1996 tarih, 22713 sayı)
10- Kazakistan ile Türkiye Arasında Cezai Konularda Karşılıklı Adli Yardımlaşma ve Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10.04.1997 tarih, 22960 sayı)
11- Kazakistan ile Türkiye Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.05.1997 tarih, 22996 sayı)
12- Kazakistan ile Türkiye Arasında Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22.05.1997 tarih, 22996 sayı)
13- Kazakistan ile Türkiye Arasında Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26.07.1997 tarih, 23061 sayı)
14- Kazakistan ile Türkiye Arasında Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 07.02.1998 tarih, 23251 sayı)
15- Kazakistan ile Türkiye Arasında Ticaret ve Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 02.06.1998 tarih, 23360 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Yapılan Tıp ve Sağlık Alanındaki 1991-1995 Yıllarına İlişkin İşbirliği Protokolunun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 07.04.1991)
2- Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri ile Yapılan Tıp ve Sağlık Alanında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 13.07.1991)
3- Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Yapılan Ticari, Ekonomik, Bilimsel ve Teknik İşbirliği, Ulaştırma ve Haberleşme Alanında İşbirliği Anlaşmaları ve Mutabakat Zaptının Onaylanmasna Dair Karar (Resmi Gazete: 25.11.1991)
4- Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan, ile Yapılan Vize Muhafiyetine İlişkin Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 02.06.1992)
5- Kazakistan Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığımız Arasında İmzalanan Güvenlik İşbirliği Protokolünün Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 24.01.1993)
6- Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan, Cumhuriyeti Hükümetleri ile İmzalanan Turizm Alanında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 15. 04. 1993)
7- Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan Arasında İmzalanan Haberleşme Alanında İşbirliğine İlişkin Protokollerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.07.1993)
8- Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’a Exımbank Kredisi Verilmesine İlişkin Mutabakat Muhtırasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 01.08.1993)
9- Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Türkistan Şehrinde Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi Kurulmasına Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 14.09.1993)
10- Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasındaki Vize Muhafiyeti Anlaşmasına Ek Protokolün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 09.11.1993)
11- Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında İmzalanan Ulaştırma Alanında İşbirliği Protokolünün Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 10.06.1994)
12- Kazakistan Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanları Arasında 8 Temmuz 1993 Tarihinde Ankara’da İmzalanan Mutabakat Zaptının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 27.06.1994)
13- Moğolistan, Türkmenistan ve Kazakistan Cumhuriyetleri Hükümetleri ileTürkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında İmzalanan Eğitim, Bilim, Kültür ve Spor Alanlarında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 26.12.1994)
14- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 11.02.1995)
15- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 17.07.1995)
16- Kazakistan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Arasında Teknik, Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 23.01.1996)
17- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Hayvan Sağlığı Alanındaki İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 06.04.1996)
18- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 08.05.1996)
19- Kazakistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Bitki Koruma ve Karantina Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 30.06.1996)
20- Kazakistan ileTürkiye Arasında Akdolunan Gelir Üzerinden Alınan vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 08.11.1996)
21- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Bilim ve Teknik Alanında İşbirliği Anlaşması ile Çevre Alanında İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 05.05.1997)
22- Kazakistan Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı Arasında Yapılan Eğitim ve Bilim Alanlarında İşbirliği Protokolünün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 16.06.1997)
23- Kazakistan ile Türkiye Arasında Dostluk ve İşbirliği Antlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 03.08.1997)
24- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 14.08.1997)
25- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Cezai Konularda Karşılıklı Adli Yardımlaşma ve Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 17.08.1997)
26- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Sağlık ve Tıp Alanında İşbirliğine Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.11.1997)
27- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 12.11.1997)
28- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Antlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 27.04.1998)
29- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Turizm Alanında İşbirliği Antlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 20.12.1998)
30- Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Tacikistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patent Kuruluşları Arasında İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolünün Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 24.01.1999)
31- Kazakistan – Türkiye Arasında Akdolunan Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patenet Kuruluşlarının İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolünün Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 24.01.1999)
32- Kazakistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Ticaret ve Ekonomik Teknik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.05.2000)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
1-2 OCAK YILBAŞI
28 OCAK ANAYASA GÜNÜ
8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
22 MART NEVRUZ GÜNÜ
1 MAYIS KAZAKİSTAN HALKININ BİRLİĞİ BAYRAMI
9 MAYIS ZAFER GÜNÜ
30 AĞUSTOS ANAYASA BAYRAMI
25 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI
16 ARALIK BAĞIMSIZLIK BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

TARİHÇE
Ortaasya’da yaşayan Kırgızlar, tüm Kırgızların yüzde 90’ını kapsar. Doğu Türkistan’da 80.000, Afganistan’da 25.000 Kırgızın yaşadığı tahmin edilmektedir.
Çin kaynaklarında geçen Kien-Kun, Ki-Ku gibi adlandırmaların Göktürk metinlerinde Kırkız, Tibetçe’de Gir-Kız şeklinde geçtiği görülür. Kırgızlar, Tanrı Dağları’nın doğusu ile Tannu-Ola arasında ortaya çıkmışlardır. Tarihi kaynaklara göre ise Kırgızlar 13. yüzyıldan sonra bugünkü yurtlarına gelmişlerdir. Kırgızlar, 9. yüzyılda Uygur-Türk devletinin başına geçmişler, önce Özbek hakimiyetini daha sonra da Kazak egemenliğini kabul ederek birlikte hayatiyetlerini sürdürmüşlerdir. 1924 te Kara Kırgız Özerk Oblast’ı oluşmuş; 1926’da Özerk Cumhuriyet kurmuşlar; 1936’da ise Kırgız SSC olarak SSCB’ne katılmışlardır. Kırgızlar, 15 Ağustos 1990’da egemenliklerine, 31 Ağustos 1991’de de bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır.Tarihin her döneminde dillerini koruyan Kırgızlar, her zaman milli kültürlerine bağlı kalmışlardır.
Bu konuda Manas Destanı’nın büyük yararını ve etkilerini görmüşlerdir . Kırgız dili ve kültürünün sağlam kalmasının en önemli sebebi Manas Destanı’dır.

DEMOGRAFİK DURUM
Nüfusun Etnik Yapısı Grup Nüfus içindeki yüzdesi
Kırgız 52.4
Rus 18
Özbek 12.9
Ukrain 2.5
Alman 2.4
Diğer 11.8

Yaş grubu Toplam nüfustaki payı
0-14 35
15-64 59
65- 6

SİYASİ YAPI
Parti Adı Başkanı
1. Sosyal Demokrat Parti (PSD) Z. İBRAMOV
2. Kırgızistan İçin Demokratik Hareket Partisi (DDK) Jupar YEKŞEYEV
3. Ulusal Demokratik Birlik Hareketi Partisi (DDNE) Yuri RAZGULYAYEV
4. Kırgızistan Komünist Partisi (PKK) Absamat MASALİYEV
5. Kırgızistan Erkin Partisi (ERK) Tursunbay Bakir ULU
6. Kırgızistan Cumhuriyetçi Millet Partisi Z.SARSENALİYEV
7. Kırgızistan Tarımcılar Partisi A.ALİYEV
8. Alta Mekel Parti Ömürbek TEKEBAYEV
9. Ulusal Bayrak Partisi (ASABA) Capraştı BAZARBAY
10. Milli Kurtuluş Hareketi Partisi Cumgalbek AMAMBAYEV
11. Ortak Dayanışma Hareketi Ashar Cumagazi USUPOV

EKONOMİK DURUM
Topraklarının ancak %7’si tarıma elverişli olan ülkenin, başlıca tarımsal ürünleri buğday, pamuk, tütün, kenevir, yağlı tohumlar, şeker pancarı, üzüm, şekerkamışı, haşhaş, mısır, meyve ve sebzedir. Tarıma elverişli arazisinin %72’si sulanabilmektedir ve sulama kanallarının uzunluğu 30.000 km. civarındadır. Dağlık bir ülke olan Kırgızistan’da hayvancılık yaygın olarak yapılmakta ve önemli gelir kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Ülke eski Sovyetler Birliği’nin başlıca yün üreticilerinden olup, Rusya ve Kazakistan’dan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Hayvancılık alanında ipek ve tabaklanmış deri üretimi de önemli bir yer tutmaktadır.
Büyük ölçüde tarıma dayalı ekonomik yapıya sahip bulunan ülkede, sanayi, özellikle hafif sanayi ve mikro elektronik alanlarında gelişmiştir. Başlıca sanayi kolları, metalurji, petrol, doğalgaz, elektronik, demir dışı metaller, elektrik motorları, gıda prosesi, konservecilik, deri ürünleri, ceviz mobilya, kömür madenciliği, konserve et ve şeker rafinerileri alanlarında yoğunlaşmıştır.

BANKACILIK VE SİGORTACILIK
Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kırgızistan’da tam teşekküllü bir şube açma konusunda prensip kararı almıştır. Şube açılabilmesi, öncelikle bu ülkede bankacılık mevzuatının oluşmasına bağlı olduğundan henüz bir faaliyet gerçekleşmemiştir.
T.C. Ziraat Bankası, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Azerbaycan Cumhuriyetleri ile Rusya Federasyonu’ndaki mahalli bankalar arasında ortak banka kurulması çalışmaları sürmektedir. Kambiyo ve dış ticaret işlemleri başta olmak üzere batılı anlamda her türlü bankacılık hizmeti verecek olan bu ticari bankalar, söz konusu ülkelerde Türk Ortaklığı ile kurulan ilk bankalardır. Bu çalışmalar, Kırgızistan’da tam teşekküllü şube açılması yönünde devam etmektedir. Ziraat Bankası’nın Ortaasya Türk Cumhuriyetleri’nde mukim yerel bankalarla kuracağı ortak bankalara, bankaların sermayelerinin % 50’sini geçmemek kaydıyla iştirak etmesi ve bu bankaların adında “Türk” kelimesinin kullanılması hususu da ikili anlaşmalarda kararlaştırılmıştır.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
1- Bişkek’te ve Issık-Göl kıyısında 100 odalı ve 4 yıldızlı bir otelin yapımı için Türk yatırımcıları ve müteahhitleri ile işbirliği.
2- Kırgızistan’da volastonit madeni çıkarılması ve rafinerizasyonu için ortak girişim.
3- Sulu-Terek bozalt havzasında süper rafine bozalt fiberi üretim tesisi kurulması.
4- Bir çini üretim tesisi kurulması.
5- Cam işleme ve cam mamulleri üretim tesisinin ortak girişim yolu ile kurulması.
6- Çu ve Oş bölgelerinde kuru işleme yöntemini kullanan çimento fabrikaları inşası için ortak girişimde bulunulması.
7- Sığır, domuz, koyun ve keçi derisi işleme ve deri mukavva üretimi için ortak girişim kararı.
8- Wollasstonite çıkarma ve rafinerisi için ortak girişim kararı
9- Porselen üretim tesisi kurulması hususunda ortak girişim

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
Kırgızistan ve Türkiye’nin Taraf Olduğu Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları:

KANUNLAR :
1- Kırgızistan Cumhuriyeti ile İmzalanan Eğitim, Kültür ve Bilimsel Alanlarda İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21. 03.1993 tarih, 21531 sayı)
2- Kırgızistan Cumhuriyeti ile İmzalanan Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21. 03.1993 tarih, 21531 sayı)
3- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararsı Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09.1994 tarih, 22059 sayı)
4- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09.1994 tarih, 22059 sayı)
5- Kırgızistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09.1994 tarih, 22059 sayı)
6- Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kırgızistan’ın Başkenti Bişkek Şehrinde Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Kurulmasına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmi G. 23. 06.1996 tarih, 22675 sayı)
7- Kırgız Hükümeti ile Türkiye Arasında Karşılıklı Büyükelçilik Faaliyetlerinin Gayri Menkul ve Mali Vehçelerine İlişkin Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 16. 10.1996 tarih, 22789 sayı)
8- Kırgızistan ile Türkiye Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 05.1997 tarih, 22996 sayı)
9- Kırgızistan ile Türkiye Arasında Ücretsiz Sağlık Hizmetlerine Dair Protokol’un Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26. 07.1997 tarih, 23061 sayı)
10- Kırgızistan ile Türkiye Arasında Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26. 07.1997 tarih, 23061 sayı)
11- Kırgızistan Cumhuriyeti’ne Hükümetimizce 10 000 Adet Eğitim Elbisesi Bağışlanmasına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmi G. 26. 07.1997 tarih, 23061 sayı)
12- Kırgızistan ile Türkiye Arasında Ebedi Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 03. 03.1998 tarih, 23275 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Kırgızistan Cumhuriyeti ile Yapılan Ekonomik ve Ticari İşbirliğine İlişkin Protokol’un Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 26.07.1991)
2- Özbekistan ve Kırgızistan ile Yapılan Ekonomik, Ticari, Sınai ve Kültürel İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zabıtlarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 27.01.1992)
3- Özbekistan ve Kırgızistan Cumhuriyetleri ile Yapılan Ekonomik ve Ticari İşbirliğine Dair Anlaşmaların Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 21.02.1992)
4- Kırgızistan ile Yapılan Vize Muafiyetine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 24.08.1992)
5- Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan Cumhuriyetleri Hükümetleri ile İmzalanan Turizm Alanında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 15.04.1993)
6- Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan Arasında İmzalanan Haberleşme Alanında İşbirliğine İlişkin Protokollerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.07.1993)
7- Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’a Exımbank Kredisi Verilmesine İlişkin Mutabakat Muhtırasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 01.08.1993)
8- Kırgızistan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Arasında İmzalanan Teknik, Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Protokolunun Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 11.09.1993)
9- Kırgızistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Kaarar (Resmi Gazete: 12.02.1995)
10- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 12.02.1995)
11- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 03.07.1995) 12- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ticari ve Ekonomik İşbirliği Konularında Türk-Kırgız Karma Ekonomik Komisyonu Kurulmasına Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 09.01.1996)
13- Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Çevre Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 25.02.1996)
14- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Kırgızistan’ın Başkenti Bişkek Şehrinde Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Kurulmasına Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 06.08.1996)
15- Kırgızistan Öğretim ve Bilim Bakanlığı ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı Arasında Akdolunan Eğitim ve Bilim Alanlarında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 22.09.1996) 16- Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Tüzüğü Metni ile İlgili Mutabakat Zaptının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 23.09.1996)
17- Kırgızistan ile Türkiye Arasında Karşılıklı Büyükelçilik Faaliyetlerinin Gayrimenkul ve Mali Veçhelerine İlişkin Protokolun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.01.1997)
18- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan İstatistik İşbirliği Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 30.06.1997)
19- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 22.08.1997)
20- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Ücretsiz Sağlık Hizmetlerine Dair Protokol’un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 08.10.1997)
21- Türkiye Cumhuriyeti’nin Kırgızistan Cumhuriyeti’ne Yapacağı Eğitim Elbisesi Yardımına Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 09.10.1997)
22- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 25.11.1997)
23- Kırgız-Türk Hükümetleri Arası Karma Ekonomik Komisyonu Birinci Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 29.11.1997)
24- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Gümrük İlişkilerinin İlkelerine Dair Mutabakat Muhtırası”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 05.12.1997)
25- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Sağlık ve Tıp Alanında İşbirliğine Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 19.12.1997)
26- Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Kurulmasına Dair Anlaşmaya Ek Protokolun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 19.12.1997)
27- Kırgızistan Orman Bakanlığı ile Türkiye Orman Bakanlığı Arasında İmzalanan “Ormancılık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol”un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 01.02.1998)
28- Kırgızistan İçişleri Bakanlığı ile Türkiye İçişleri Bakanlığı Arasında “Suçla Mücadele ve Toplumsal Güvenliğin Sağlanması Konularında İşbirliğine Dair Anlaşma”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 20.04.1998)
29- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Ebedi Dostluk ve İşbirliği Antlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 15.07.1998)
30- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Ormancılık Alanında İşbirliği Anlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 20.12.1998)
31- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Gümrük Hizmetleri Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardımlaşma Anlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 20.12.1998)
32- Kırgızistan Devlet Başkanlığı Menkul Kıymetler Piyasası Ulusal Komisyonu ile Türkiye Sermaye Piyasası Kurulu Arasında İmzalanan Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 21.12.1998)
33- Kırgızistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Fikri Mülkiyetin Korunmasında İşbirliği Anlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.01.1999)
34- Kırgızistan Eğitim, Bilim ve Kültür Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğümüz Arasında İmzalanan “1998-1999 Yıllarına Ait İşbirliği Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 11.01.1999)
35- Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Tacikistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patent Kuruluşları Arasında İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolu”nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 24.01.1999)
36- Kırgızistan-Türkiye Arasında Akdolunan Sınai Mülkiyetinin Korunması Alanında Patent Kuruluşlarının İşbirliği ile İlgili Niyet Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 24.01.1999)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
1 OCAK YILBAŞI
7 OCAK NOEL BAYRAMI
8 MART ULUSLARARASI KADINLAR GÜNÜ
21- MART NEVRUZ BAYRAMI
1 MAYIS EMEK BAYRAMI
5 MAYIS ANAYASA BAYRAMI
9 MAYIS ZAFER BAYRAMI
13 HAZİRAN MİLLİ HAFIZA GÜNÜ
31 AĞUSTOS CUMHURİYET BAYRAMI
RAMAZAN BAYRAMI
KURBAN BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

TARİHÇE
Tarihi kaynaklara göre Özbekistan adı, 1313-1340 tarihlerinde Altun Orda Devleti’nin başına geçen Özbek Beğ’in adından gelmektedir. Bu dönemde bütün Kıpçak boylarında Türkçe konuşulduğu bilinir. 1428-1468 tarihleri arasında Özbekler birbiriyle çok yakın dayanışma içine girmişler ve 1500-1510’da Maveraünnehir bölgesini ele geçirmişlerdir. Ancak 1740’ta İran Hükümdarı, Buhara’yı ele geçirmiş ve buradaki Özbek Hanlığı’na son vermiştir. Buhara’nın başına 1753’te Muhammed Rahim geçmiş, bu dönem 1920’ye kadar sürmüştür.
1924’te bugünkü Özbekistan Cumhuriyeti kurulmuş, ancak 1945’ten sonraki yıllarda Sovyetlerin denetimine girmiştir. Özbekistan’da Kongrat, Nagman, Mangıt, Toyaklı, Savay, Barın, Üç Urug, Burgut, Arlat, Kanglı, Baştaş, Karakalpak gibi boylar bulunmakta ve bunlar Özbekistan’ın bütününü oluşturmaktadırlar. SSCB’nin çöküşüyle birlikte Özbekistan 20 Haziran 1990’da egemenliğini; 31 Ağustos 1991’de ise bağımsızlığını kazanmıştır.

DEMOGRAFİK DURUM
Nüfusun Etnik Yapısı Grup Nüfus içindeki yüzdesi
Özbek Türkleri 80
Rus 5.5
Tatar Türkleri 1.5
Kazak Türkleri 3
Tacik 5
Karakalpak 2.5
Diğer 2.5

Yaş grubu Toplam nüfustaki payı
0-14 % 37
15-64 % 58
65- % 5

SİYASİ- İDARİ YAPI
Özbeklerde devlet teşkilâtı eski Türk geleneklerinin devamı gibidir. En yüksek idari organ Cumhurbaşkanlığı makamıdır. Daha sonra sırasıyla Özbekistan Meclisi, Başbakanlık, Başbakan yardımcılıkları, Bakanlıklar, Devlet komiteleri gelmektedir. Güçlü bir merkezi idare ve hiyerarşik yapı mevcuttur.

Ülkede birden çok parti bulunmaktadır :
Parti Adı Başkanı
1- Demokratik Halk Partisi Abdulhafız Celalov
2- Vatan Terakkiyatı Partisi Anvar Yoldaşev
3- Adalet Sosyal Demokrat Partisi Turgunpulat Daminov
4- Milli Tikleniş Partisi İbrahim Gafurov
5- Erk Demokratik Partisi Muhammed Salih (Halen Özbekistan dışında)
6- Birlik Hareketi Abdurrahim Polatov
7- Fidokarlar Partisi Erkin Norbotayev

EKONOMİK DURUM
Özbekistan çok zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir. Altın, doğalgaz, alüminyum, tungsten, kömür, mermer yatakları ön sıradadır. 1998 verilerine göre yılda 61 milyar m3 doğalgaz üretilmektedir. Dünyanın en kaliteli altını burada üretilmekte olup, yıllık 80 ton civarındadır. Bakır rezervleri 800 milyon ton, olarak tahmin edilmektedir. Kömür üretimi yıllık 6 milyon tondur. 1991 yılında bağımsız Özbekistan Merkez Bankası kurulmuştur.

TARIM VE HAYVANCILIK
Özbekistan’ın iklimi kara iklimidir. Bu sebeple ülkenin sadece % 9’u tarıma elverişlidir. Ülkede pamuk önemli yer tutmaktadır. Özbekistan, pamuk üretiminde dünyada dördüncü durumdadır. Ayrıca meyve, sebze, pirinç yetiştirilmekte ve ipek üretilmektedir. Ekonomik yapısı tarım ağırlıklıdır. Nüfusun % 30’u tarım sektöründe çalışmaktadır. Tarımsal üretim kolhozlar, sovkhozlar ve meşhozlar (devlet kuruluşları) aracılığıyla yapılmaktadır.
ÜIke ekonomisinde hayvancılık önemli yer tutar. Sığır, koyun, keçi ve kümes hayvanları vardır. Yıllık yün üretimi 1998 verilerine göre 60.000 ton civarındadır ve özellikle ihraç ürünü olan astragan kürk koyunculuğu büyük önem kazanmıştır. Özbekistan sanayii daha çok petrokimya ağırlıklıdır. Yılda 1.5 milyon ton gübre üretmektedir. Ayrıca pamuk üretimine dayalı olarak kimya sanayii gelişmiştir.
1997 yılı verilerine göre ekonomide sektörlerin dağılımı şöyledir: Sanayi % 27, tarım % 26, hizmet sektörü % 47. Hafif sanayi ürünleri ipekli ve pamuklu kumaşlardır. Aral Gölü kıyısında havyar üretme ve işleme tesisleri bulunmaktadır.

BANKACILIK VE SİGORTACILIK
1991 yılında çıkarılan Bankacılık Kanunu ile Özbekistan Devlet Bankası’nın kurulmasına karar verilmiş; Mart 1992’de sözkonusu banka Merkez Bankası haline getirilmiştir.
Özbekistan’da banka sistemini;
1- Merkez Bankası,
2- İlgili sektörleri destekleyen sanayi- inşaat bankaları,
3- Dış ticaret ve döviz işlemlerini yürütmede Merkez Bankası tarafından yetkilendirilen Dış Ekonomik Faaliyet Bankaları,
4- Özbekistan vatandaşlarından mevduat toplayan ve onları kredilendiren mevduat bankaları,
5- Çeşitli devlet kurumlarının biraraya gelerek, merkezi bir yapıda kurdukları devlet bankaları oluşturur.

Bankacılık faaliyetlerindeki değişiklerden sonra kurulan 29 özel bankadan 5’i dış ticaret işlemlerini yürütmektedir. Özbekistan milli parası üzerinde hızlı etüt çalışmaları yapılmış ve “Sum”, milli para olarak kabul edilmiştir.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
Bağımsızlık ilânından sonra Özbekistan ile Türkiye arasında ekonomik, kültürel ve sosyal ilişkiler sıklaşmıştır. Cemal Kemal ve Enver Kasımov gibi aydınlar işsizlik, yabancı sermaye, dış pazarlara açılma ve diğer konularda Özbekistan’ın Türkiye’nin izlediği yolu izlemesi gerektiğini salık vermektedirler. Ayrıca bu aydınlar bütün Ortaasya Türk Cumhuriyetlerinin kendilerine model olarak Türkiye’yi almaları gerektiğini dile getirmektedirler. Türkiye ile Özbekistan arasında bugüne kadar 39 protokol, 42 anlaşma, 25 mutabakat zabtı, 8 ortak bildiri ve 12 sözleşme imzalamıştır.

EN ÇOK İHRACAT YAPILAN ÜLKELER
Rusya Federasyonu, Japonya, İran, Türkiye, ABD, Kanada, Hindistan, Çin, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Almanya, İtalya, Malezya, Endenozya, Afganistan, Ukrayna, Suudi Arabistan.

EN ÇOK İTHALAT YAPILAN ÜLKELER
Rusya Federasyonu, Avusturya, Birleşik Arap Emirlikleri, Japonya, İsrail, İran, Güney Kore, Türkiye, ABD, Kanada, Hindistan, Ukrayna, Çin, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Almanya, İtalya, Malezya, Almanya , Endenozya.

TİCARETE KONU BAŞLICA MALLAR
Tekstil, petrol ve petrol ürünleri, pamuk, pamuk ipliği, ham alüminyum, metal hurdaları, klima cihazları, elektrik motorları, meyve konserveleri, şarap, deri, gıda sanayii.

KANUNLAR ve ANLAŞMALAR
Özbekistan ve Türkiye’nin Taraf Olduğu Kanun Anlaşma, Protokol ve Mutabakat Zabıtları:

KANUNLAR :
1- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile İmzalanan Kültür, Bilim, Eğitim, Sağlık, Spor ve Turizm Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21. 03.1993 tarih, 21531 sayı)
2- Özbekistan Cumhuriyeti ile İmzalanan İlişkilerin İlke ve Amaçları Hakkında Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 21. 03.1993 tarih, 21531 sayı)
3- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Eğitim İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 10. 12.1993 tarih, 21784 sayı)
4- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09.1994 tarih, 22059 sayı)
5- Özbekistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 09. 1994 tarih, 22059 sayı)
6- Özbekistan ile Türkiye Arasında Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 05. 1997 tarih, 22996 sayı)
7- Özbekistan ile Türkiye Arasında Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 05. 1997 tarih, 22996 sayı)
8- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Ebedi Dostluk ve İşbirliği Antlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 22. 05. 1997 tarih, 22996 sayı)
9- Özbekistan ile Türkiye Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26. 07. 1997 tarih, 23061 sayı)
10- Özbekistan ile Türkiye Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 26. 07. 1997 tarih, 23061 sayı)
11- Özbekistan ile Türkiye Arasında Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmi G. 06. 02. 2000 tarih, 23956 sayı)

ANLAŞMA, PROTOKOL ve MUTABAKAT ZABITLARI :
1- Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri ile Tıp ve Sağlık Alanında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 13.07.1991)
2- Özbekistan ve Kırgızistan ile Yapılan Ekonomik, Ticari, Sınai ve Kültürel İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zabıtlarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 27.01.1992)
3- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Yapılan Ulaştırma ve Haberleşme Alanında İşbirliği Konusundaki Anlaşmanın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 20.02.1992)
4- Özbekistan ve Kırgızistan Cumhuriyetleri ile Yapılan Ekonomik ve Ticari İşbirliğine Dair Anlaşmanın Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 21.02.1992)
5- Özbekistan Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığımız Arasında İmzalanan Özbekistan Polisinin Eğitimi, Çalışma Usulleri ve Talimatlarının Yeniden Yapılandırılmasına Destek Verilmesi ve İşbirliği Yapılmasına İlişkin Protokol’un Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 04.01.1993)
6- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Özbekistan Polisi’nin Eğitimi, Çalışma Usulleri ve Talimatlarının Yeniden Yapılandırılmasına Destek Verilmesi” Konulu Ek Protokol’un Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 22.02.1993)
7- Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümetleri ile İmzalanan Turizm Alanında İşbirliği Anlaşmalarının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 15.04.1993)
8- Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan Arasında İmzalanan Haberleşme Alanında İşbirliğine İlişkin Protokollerin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.07.1993)
9- Özbekistan Cumhuriyeti ile İmzalanan Uyuşturucu ve Psikotrop Madde Kaçakçılığı, Uluslararası Terörizm ve Diğer Örgütlü Suçlarla Mücaeleye İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 21.07.1993)
10- Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan’a Exımbank Kredisi Verilmesine İlişkin Mutabakat Muhtırasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 01.08.1993)
11- Özbekistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 12.02.1995)
12- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası KarayoluTaşımacılığının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 23.07.1995)
13- Özbekistan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti Arasında Vize Kolaylığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 28.09.1995)
14- Özbekistan Cumhuriyeti Kışlak Hocalığı Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Arasında Tarım Alanında Bilimsel, Teknik ve Ekonomik İşbirliği Protokolu’nun Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.10.1995)
15- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ticari ve Ekonomik İşbirliği Konularında Türk-Özbek Karma Ekonomik Komisyonu Kurulmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.01.1996)
16- Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Bilim ve Teknoloji Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 05.04.1996)
17- Özbekistan’daki Yeni Projelerin Exımbank Tarafından Finanse Edilmesine İlişkin Adı Geçen Ülke ile İmzalanan Mutabakat Muhtırasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 06.04.1996)
18- Özbekistan ile Türkiye Arasında Çevre Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 26.08.1996)
19- Özbekistan ile Türkiye Arasında Ebedi Dostluk ve İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 04.08.1997)
20- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Konsolosluk Sözleşmesinin Onaylanmasına Dair Karar (Resmi Gazete: 14.08.1997)
21- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.09.1997)
22- Özbekistan ile Türkiye Arasında Hava Taşımacılığı Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 12.09.1997)
23- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesi”nin Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 07.11.1997)
24- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Gümrük İdarelerinin Karşılıklı Yardımlaşmasına İlişkin Anlaşma”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 22.12.1997)
25- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Turizm Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 28.12.1997)
26- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Sağlık ve Tıp Alanında İşbirliği Anlaşması”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 10.01.1998)
27- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Kültürel Varlıkların Kaçakçılığının Önlenmesi ve İadesinin Sağlanması Konusunda Karşılıklı Yardımlaşma”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 22.07.1998)
28- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan “Te’lif Haklarının ve Benzer Hakların Korunmasına İlişkin Anlaşma”nın Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 22.07.1998)
29- Özbekistan Devlet Gümrük Komitesi ile Türkiye Gümrük Müsteşarlığı Arasında İmzalanan “Gümrük Personelinin Eğitimi Konusunda Protokol”un Onaylanmasına Hakkında Karar (Resmi Gazete: 02.12.1998)
30- Özbekistan Orman Bakanlığı ile Türkiye Orman Bakanlığı Arasında İmzalanan “Ormancılık Alanında İşbirliğine İlişkin Protokol”un Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 03.12.1998)
31- Özbekistan ile Türkiye Arasında İmzalanan Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Resmi Gazete: 16.05.2000)

RESMİ VE DİNİ TATİL GÜNLERİ
1 OCAK YENİYIL
8 MART- BAYANLAR GÜNÜ
21 MART – NEVRUZ BAYRAMI
9 MAYIS – ZAFER GÜNÜ
1 EYLÜL – BAĞIMSIZLIK GÜNÜ
1 EKİM ÖĞRETMENLER GÜNÜ
8 ARALIK – ANAYASA GÜNÜ
RAMAZAN BAYRAMI
KURBAN BAYRAMI

|» “Turan İlleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…