Ana Sayfa » Alfabelerimiz » Türk Dili » Latin Alfabesi


Alfabesi

 

Yeni , Latin harfleri temel alınarak, 1 Kasım 1928 gün ve 1353 sayılı yasayla tespit ve kabul edilmiştir. Bu kanuna göre, Alfabesi’nde 29 bulunur. Alfabeyi oluşturan büyük ve küçük harfler, sırasıyla aşağıdaki biçimde yazılır.

 

Yazı karakterleriyle:


A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S

Ş T U Ü V Y Z - (Â Î Û)

a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r

s ş t u ü v y z - (â î û)


Tarayıcının yukardaki harfleri doğru gösterememe olasılığına karşı, resim dosyası olarak:

http://resim.bilgicik.com/alfabe/Tr_alfabe.png


Harflerin Sınıflandırılması

a, e, ı, i, o, ö, u ve ü harfleri ünlü harfler, diğer harfler ise ünsüz harfler olarak adlandırılır.

Ünlülerin Sınıflandırılması

Ünlü harfler, çıkış yeri ve dilin durumuna, dudakların durumuna, ağzın açıklığına göre şu şekilde sınıflandırılır:

  • Çıkış yeri ve dilin durumuna göre
      1.Kalın ünlüler: a, ı, o, u
      2.İnce ünlüler: e, i, ö, ü
  • Dudakların durumuna göre
      1.Düz ünlüler: a, e, ı, i
      2.Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü
  • Ağzın açıklığına göre
      1.Geniş ünlüler: a, e, o, ö
      2.Dar ünlüler: ı, i, u, ü

Ünlülerin nitelikleri aşağıdaki çizelgede toplu olarak gösterilmiştir:

http://resim.bilgicik.com/alfabe/latin_alfabesi_1.jpg

Ünsüzlerin Sınıflandırılması

Ünsüz harfler tellerinin titreşime uğrayıp uğramamasına göre ikiye ayrılır:

  1. Tonlu (yumuşak) ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z.
  2. Tonsuz (sert) ünsüzler: ç, f, h, k, p, s, ş, t.

Latin harflerini kullanan diğer alfabelerle farklar

Türk alfabesi, Latin harflerini kullanmasına rağmen, bu harfleri kullanan diğer batı dillerinin alfabelerindeki bir takım harfleri içermemekte, bunun yanısıra bu alfabelerde genel olarak kullanılmayan başka harfler içermektedir.

Türk alfabesinde bulunmayan harfler

Q/q, W/w ve X/x harfleri pek çok batı dilinde kullanılmasına rağmen Türk alfabesinde yer almamaktadır. Bu harflere karşılık gelen sesler sırasıyla k, v ve ks ile ifade edilir. Örneğin: Kemal, taksi. X harfi sözcüğün yapısına göre iks ya da ksi olarak da söylenirken, W harfi çift ve olarak okunur. Benzer biçimde İspanyol alfabesinde yeralan Ñ/ñ (Bu ses İtalyanca ve Fransızca’da gn, Portekizce’de nh harf bileşimleri ile elde edilir) harfine karşılık gelen ses ny ile ifade edilir. Örneğin, İspanyolca’da İspanya anlamına gelen España sözcüğü harflerle Espanya olarak yazılır.

Batı dillerinde bulunmayan Türk harfleri

http://resim.bilgicik.com/alfabe/latin_alfabesi_2.jpg

Türkçe’deki Ç/ç, Ü/ü ve Ö/ö harfleri İngiliz alfabesinde bulunmamaları nedeniyle ASCII standardına dahil değildir. Ancak bu harfler diğer batı dillerinde yaygın olarak kullanılmakta ve ISO-8859-1 (Latin-1) standardının içinde yeralmaktadır. Küçük ı, büyük İ, Ğ/ğ, Ş/ş harfleri ise ISO-8859-9 (Latin-5) standardının içinde yeralmaktadır.

Türkçe’de noktalı i harfi büyük harfle yazılıyorken de noktası koyulur: İ. Benzer biçimde noktasız büyük I harfi, küçük harfle yazılıyorken noktası koyulmaz: ı. Ancak yabancı dildeki sözcükler büyük harfle yazılıyorken I harfi noktasız yazılır. Türkçe’nin dışında Azerice ve Tatarca’da da ı ve i harflerinin kullanımı bu biçimdedir.

Ş/ş harfinin sesi, İtalyanca’da sc(i), Fransızca’da ch, İngilizce’de sh ve Galiçyaca’da x harfleriyle elde edilir. Bu harf kimi zaman Rumence’deki Ș/ș (virgüllü s) harfinin yerine kullanılmasına rağmen farklı bir harftir. Türkçe’nin dışında Azerice, Tatarca ve Türkmence dillerinde kullanılmaktadır.

Ğ/ğ (yumuşak ge) harfinin kendine ait bir sesi yoktur, yalnızca kendisinden önce gelen ünlü harfi uzatmakta kullanılır. Bu harf Türkçe sözcüklerin başında yeralmaz. Türkçe’nin dışında Azerice ve Tatarca dillerinde kullanılmaktadır.

ASCII standardında yeralmayan Türkçe harfler ve Evrensel kod (Unicode) değerleri yandaki çizelgede verilmiştir.

Kaynak: Wikipedia

 

|» Alfabelerimiz Sayfasına Dön! « |

 




İle Yorum Yap!
57 Yorum Var.

Sayfalar: [6] 5 4 3 2 1 »

batuhan yıldırım | 16 Mart 2013 - 15:17 | Bağlantı

vallahi çok güzel bir site türkçe
den yüz aldım yapanın ellerine sağlık

sohbettube | 29 Haziran 2012 - 22:02 | Bağlantı

Şöyle bi baktğımız zaman latin alfabelerine hepsi hemen hemen birbirlerine benziyor değilmi? Onları birbirlerinden ayıran şey sadece harflerin birbirleri ile değişik şekillerlerde yani değişik yerlerde kullanılmasıdır.

Bir de bazı özel istisnai harflerin bazı latin alfabesi kullanan dillerde olmasıdır. Örnek verecek olursak: ^n tam olmadı ama harf ama bu harf ispanyolca kullanılan bir harftir. okunuşu enye şeklindedi. Harf normal ne harfinden farklı olarak. n den sonra y harfi varmış gibi okunmasıdır. Bu tür sitelerin varlığı ve dil konusunda ve edebiyat konusunda hizmet vermesi güzel bir düşünceedir.

Diller konusuna meraklı bir insan için bulunmaz nimetlerden biri. Teşekkür ediyorum güzel paylaşımlar için.

MERVE | 1 Mart 2012 - 18:07 | Bağlantı

proje ödevi için teşşekkürler

Eren | 19 Aralık 2011 - 18:24 | Bağlantı

Vallahi çok güzel bir site yapanın ellerine sağlık :) ödevimde buradan yararlandım…

enes | 12 Aralık 2011 - 21:11 | Bağlantı

performans ödevi için tşk. :D

fatih | 10 Kasım 2011 - 18:24 | Bağlantı

Harika bir site çok sağolun

bengisu | 2 Kasım 2011 - 16:15 | Bağlantı

tşk ederim elllerinize sağlık yazılıma bu siteden çalıştım…

Sayfalar: [6] 5 4 3 2 1 »

Yorum Yap!

(İletinizi yazmadan önce, lütfen buraya dokunarak uyarıları okuyun!)

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Latin Alfabesi
  • Yazının Kategorisi: Alfabelerimiz, Türk Dili
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 12 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , ,