Ana Sayfa » Edebiyat » Nazım Biçimleri » Kaside – (Nazım Biçimleri)
101



()

Kasideler, genellikle birini övmek ve yermek amacıyla yazılan şiirler, daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiirlerdir. Kaside şairlerine kaside-gü (kaside söyleyen), kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler, 6 bölümden oluşur. Türk edebiyatında 13. yüzyılda kullanılmaya başlanır. Nazım birimi beyittir. Beyit sayısı 33-99 arasında değişir. Kasidenin ilk beyitine matla denir. Şair kasidesi içinde matlayı tekrar ederse tecdid-i matla denir. Matlayı birden çok tekrar ederse bu zat-ül metali veya zül metalidir. Kasidenin son beyitine makta , şairin mahlasının bulunduğu beyite taç beyit denir. Kasidenin en güzel beyiti beyt-ül kasid olarak isimlendirilir.

Arap Edebiyatında ilk dönemlerden beri kullanılan çok önemli ve yaygınbir nazım şeklidir. Kaside sözcüğünün anlamı “kastetmek, yönelmek”tir. Edebiyatımızda, din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla, belirli kurallar içinde yazılan uzun şiirlere kaside denir.

Özellikleri:

1- Beyitlerden oluşur. Kafiye düzeni gazelle aynıdır. Yani aa, ba, ca, da, ea, fa … Ancak gazelden daha uzun bir nazım şeklidir.
2- Kaside en az 33, en çok 99 beyitten oluşur. Ancak beyit sayısı 33’den az olan kasideler de vardır.
3- Kasidenin ilk beytine matla denir. Ama şair, şiir içinde matlaı yenileyebilir.
4- Kasidenin son beytine makta denir.
5- Şairin isminin geçtiği yere taç beyit denir. Sonlara doğrudur.
6- Kasidenin en güzel beytine beytü’l-kasid denir.
7- Aruz ölçüsüyle yazılır.
8- Bu türün en meşhur ismi Nef’i’dir.
9- Kasidenin kendi içinde belli bölümleri vardır.

Kasidenin Bölümleri:

1- Nesib (teşbib): Giriş bölümüdür. Kasidenin tasvir bölümüdür. Burada, asıl konuya geçilmeden önce ramazan, bayram, bahar, yaz, savaş gibi konular ele alınır.

2- Girizgâh: Kasidenin ikinci bölümüdür. Asıl konuya giriş için uygun bir ortam hazırlama yani giriş bölümüdür.

3- Medhiye: Bu bölümde şair kimi övecekse onun yüceliklerini, başarılarını, erdemlerini anlatır. Bu bölümde abartı ve ağır bir anlatım göze çarpar.

O sultan ki cism-i cihân cânıdır
Zamânın zamân-ı baharıdır.ü

4- Fahriye: Şair bu bölümde kendini ve şiirini över. Abrtılı bir anlatım söz konusudur.

5-Tegazzül: Şair zaman zaman monotonluğu kırmak için kasidenin içinde, aynı ölçü ve uyakla gazeller yazar. Bu gazelin yazıldığı yer, tegazzül bölümüdür.

6- Taç: Şair bu bölümde mahlasını ( Şiirdeki ad, takma ad) kullanır.

7- Dua: En son bölümdür. Burada, övülen, kendisi için kaside yazılan kişi için dua edilir. Kişi için dua edilir. Kasidenin son bölümüdür.

Hüdâ ömrünü ber-karâr eylesin
Verip maksadın kâm-kâr eylesin
Not: Kaside, bir maksat için yazılmış şiirdir. Şairin bir isteği vardır. Bu bakımdan bir dilekçe olarak değerlendirilebilir. Çünkü şair, bu şekilde kompozisyona yer veren bir manzume ile hem isteğini söylemekte, hem de yeteneğini göstermektedir.

Kaside Çeşitleri:Kasideler şu ölçülere göre sınıflandırılırlar.

1. Nesip (teşbip) bölümlerinde işlenen konulara göre:Bahariye (Bahar), Iydiye (Bayram), Şitaiye (Kış) Ramazaniye (Ramazan), Sayfiye (yaz)

2. Rediflerine göre: Su Kasidesi, Sühân kasidesi, Gül kasidesi, Sünbül Kasidesi

Not: Şehirleri konu edinen kasideler de vardır. İstanbul Kasidesi

3-Konularına göre:

Tevhid: Allah’ın varlığını ve birliğini anlatan kasidedir.

Münacaat: Allah’a yalvarmak için yazılan kaside.

Naat: Hz. Muhammed(S.A.S)’i ve din büyüklerini anlatmak için yazılan kasidedir.

Medhiye: Devrin ileri gelen kişilerini övmek için yazılan kaside çeşididir.

Mersiye: Sevilen insanların ölümünden duyulan acıları anlatan kasidedir. Türk Edebiyatında bu kasidenin en güzel örneklerinden biri Baki’nin Kanuni Sultan Süleymân için yazdığı Kanuni Mersiyesi’dir.

Hicviye: Herhangi bir kişiyi yermek amacıyla yazılan kasidelerdir. Acımasız ve abartılı bir dil kullanılır. Edebiyatımızda hicviyenin en güzel örneklerini Nef’i vermiştir. Onun Siham-ı Kaza’sı bu türün en güzel örneklerinden biridir.

Not: Divan şiirindeki tevhid, münacat, naat, mehdiye, mersiye, hicviye gibi türler, nazım türü kavramıyla karşılanır ve başta kaside olmak üzere çeşitli nazım şekilleriyle yazılabilirler. Mesela, mersiyeler terkib-i bend; tevhid ve münacaatlar terkib-i bent ve terci-i bend; medhiyeler gazel, hicviyeler terkib-i bend nazım şekilleriyle de yazılabilir.

|» “Nazım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
101 Yorum Bulunmaktadır
oguzhan on Aralık 27th, 2007 at 17:35

Ya çok süper olmuş ya bravo. Hem ok adar uzun da degil. Çok işime yaradı sağ olun.

nadidekuzu on Aralık 27th, 2007 at 17:34

site hiç hoşuma gitmedi. begenmedim ve bana istedigim bilgiyi vermedi… :-P

hasan on Ocak 1st, 2008 at 22:25

offfffffffff sizin sitede daha kısa seyler yazamazmııı????????????

ayse on Ocak 17th, 2008 at 17:10

gerçekten aynen öle ya arkadaş doğru söylüyor daha kısa yazamaz mısınız?? ama güzel bilgiler de var

recep on Ocak 20th, 2008 at 13:28

süper bir site tebrik ederim çok güzel bilgiler var uzun olsun uzun bilgiher zaman iyidir böyle devam etmenizi öneririm kolay gelsin size

BÜSRA on Ocak 20th, 2008 at 14:29

gercekten cok guzel olmus arkadaslar

NUMAN on Ocak 20th, 2008 at 14:31

muhtesem olmus arkadaslar bu sitede aradıgın hersey var

derebeyi44 on Ocak 30th, 2008 at 11:48

hiç güzel olmamışşş

ramazan on Şubat 3rd, 2008 at 14:02

ellerinize sağlık cok güzel olmuş

özge on Şubat 11th, 2008 at 21:16

çok ii ya güzelmişş ama bide kaside örneği olsaymış güzel olurmuş

yavuz on Şubat 12th, 2008 at 21:32

çok güzel yazı ya sevdim

gkhn on Şubat 14th, 2008 at 19:35

süper ya herşey var

erkan on Şubat 21st, 2008 at 20:02

daha iyi olabilirdi

tugçe on Şubat 28th, 2008 at 16:21

süper olmuş çokk begendimm… :-)

ysn on Mart 3rd, 2008 at 20:25

ya kardeşim madem yazıyorsun örneklerini de yazsana ya!!

pnr on Mart 6th, 2008 at 19:51

süper olmuş ya her şey var cok sağ ol

mc_SCRatcher on Mart 10th, 2008 at 20:55

arkadaslar bu öğretmenleri menun etmek gercekten zor ne yapsak begenmıyorlar gercekten guzel olmuş bunu begenir umarım

skRcAn on Mart 10th, 2008 at 21:03

Ya kardeşlerim bunları yaptığınz için çok teşekkür ederim artık her şeyi buradan bulacağım

melek on Mart 11th, 2008 at 21:19

çok güzel kim göndermişse ellerine sağlık

sedef on Mart 16th, 2008 at 18:27

tek kelimeyle MUHTEŞEM teşekkürlerr

deli on Mart 18th, 2008 at 20:29

çok güzel olmuş emeği geçen herkese teşekkürler saygılar…Muhteşem ne denilebilir ki harika ötesi bir şey

Rukiye on Mart 19th, 2008 at 20:13

Sitedeki bilgiler çoğu kez bana yardımcı oldu,güzel bir site olmuş.Roman bölümü çok hoşuma gitti genelini okuyorz zaten daha farklı romanlarda içerse daha iyi olurdu konusu hoşumuza gidenleri okumak isteyeceğiz. emekleriniz için sağolun.

bahadır on Mart 22nd, 2008 at 22:26

Çok sağol kardeş çok işime yaradı

yok on Mart 24th, 2008 at 22:47

Çok teşekkürler sitedeki bilgileriniz işime yaradı Emeği geçen herkese teşekkürler

onurr on Mart 25th, 2008 at 17:09

arkadslar gercekten sıtenız cok guzel aradıgımı buldumm cok tesekkur ederım

emre on Mart 26th, 2008 at 16:04

teşekkürler çok güzel bir site çok yardımcı oldunuz emeğinize sağlık…

Tuğçem on Mart 27th, 2008 at 22:14

Çok teşekkürler.Çok yardımcı oldunuz.Süper bir site.

sevda on Mart 30th, 2008 at 15:27

siteniz harika bir site tek sorunu çok reklam vermeniz daha doğrusu yazıcıdan çıkarmaya geldiğimde en az 10 sayfanın boşuna gitmesi

melek on Mart 31st, 2008 at 22:08

süperr olmuşş abii her konuyu içine almışş yanii… herkese teşekkürlerr…

melih on Nisan 1st, 2008 at 18:34

ya çok güzel bir site olmuş aradığımızı bulduk böylee siteler hep kullanılmalı bence bu siteyi daha başka türlü reklamını yapabilirsiniz herkes bulmalı… çookk teşekkürler

onurr on Nisan 6th, 2008 at 14:48

Çok teşekkur ederım sıze bu bılgıler için :-)

casmin on Nisan 8th, 2008 at 18:37

site çok yararlı ödevlerim için çok rahat oluyor. elleriniz dert göemesin

volkan on Nisan 10th, 2008 at 16:49

Örnek gerekli bana örnek bunları ben de buldummm…

mehmetaldal on Nisan 16th, 2008 at 17:46

Çok güzel olmuş tebrik ediyorum. Türkçemizi bozmamaya özen gösterdim. +P+ Dönem ödevimi bitirdim eyvallah.

mert ilker on Nisan 27th, 2008 at 21:01

Arkadaşlar cok güzel bir site. Aradıgım her şey var. :-) Ama biraz daha eklenecek şeyler de olmali. Faydali linkler falan yoksa ben mi göremiyorum? :-)

yaprak on Mayıs 4th, 2008 at 11:14

Teşekkür ederim. Çok yararlı bir site. Ödevlerimde bana çok yardımcı oluyorsunuz. :-) Yıllık ödevimi de yaptım.

rodri on Haziran 13th, 2008 at 10:38

Güzel bir site teşekkür ederim paylaşım için.

büşra on Temmuz 1st, 2008 at 17:42

Çok güzel bir site herşeyi çok güzel açıklamışlar bu konuyu çalışmamda çok yardımcı oldu.

_AsU_ on Ağustos 8th, 2008 at 02:52

Çok güzel bir site burası. Tüm emeği geçen arkadaşlara teşekkür ederim… Bizi bilgilendirmeye devam ederseniz çok sevinirim.

buse on Ağustos 18th, 2008 at 20:35

Gerçekten çok güzel olmuş ellerinize sağlık. Çok yardımcı oldu.

HAKAN on Eylül 25th, 2008 at 17:40

Çok güzel bir site. Kim yapmışsa ellerine sağlık. Nazım biçimlerini bitirdim en sonunda. Yalnız liseliler için uygun mu tam anlamadım.

nazlı on Ekim 18th, 2008 at 16:04

Gerçekten çok güzel bir site. Aradığım konuyu buldum teşekkürler.

banu on Ekim 20th, 2008 at 22:24

Tesekkuler öncelikle ya hocamız kaside övgü siiridir yergi degil dedı. Burda ıse ıkısi de ben kime göre ögreneyım sınavda arkadaş ÖVGÜ VE YERGI şiiridir dedi, puan vermedi.

mekserina on Ekim 21st, 2008 at 10:27

Verdğnz bilgler icin teşekkürler!! Ulaşmak istediğim bilgiye sadece bu sitede net olarak ulaştım. Tekrardan teşekkür ederim.

eda on Kasım 5th, 2008 at 23:54

Gerçekten çok güzel bir site ödevim harika oldu çok sağ olun ya.

sezen on Kasım 23rd, 2008 at 15:50

Yaa gerçekten çok güzel bir site çok işme yaradı.başka hiç bir yerde bu kadar güzel ve detaylı degil.bu siteyi yapan kişiye teşekkür ederim.

GüLSüM on Kasım 23rd, 2008 at 21:52

Gerçekten çok güzel bir site. Aradığım konuyu buldum teşekkürler.

Ramazan on Kasım 26th, 2008 at 21:27

Çok güzel bir site tam aradığım şeyi buldum.

gizem on Kasım 28th, 2008 at 20:33

Süper bir site aradaığım konuyu rahatlıkla buldum ve ayrıntıya girmemiş. Bu da benim anlamamı sağladı.

mensure on Kasım 28th, 2008 at 22:41

Bu siteyi çok beğendim yapanların ellerine sağlık. Aradığım ödevlerimi burada rahatlıkla bulabiliyorum çok teşekkürler iyi günler.

nesrin on Aralık 2nd, 2008 at 22:00

Çok güzel site aradığım her şey var.

Emirhan on Aralık 4th, 2008 at 22:33

Bilgilerini bizimle paylaştığı için Yavuz Tanyeri’ye teşekkür ederim… =)

sibel on Aralık 5th, 2008 at 11:18

Çok süper bir site her şeyi çok süper anlatıyor çok sağ olun.

özge on Aralık 15th, 2008 at 18:28

Evet bencede çok güzel bir site bana çok yardımcı oluyor.Teşekkürler.

umt on Aralık 24th, 2008 at 18:55

Evet bencede çok güzel bir site bana çok yardımcı oluyor.Teşekkürler.

MerT on Aralık 30th, 2008 at 20:29

Teşekkür ederim kim hazırlamışsa siteniz çok qüzel şekilde hazırlanmış. Aradığım her şeyi buldum çok tşk ederim size!

Damla on Ocak 2nd, 2009 at 13:28

Teşekkürler. Her şey gayet az ve öz. :-)

esra on Ocak 2nd, 2009 at 22:03

Bence harika bir site edebiyat ödevime bayagı bir yardımcı oldu. Çok teşekkürler.

ali on Ocak 4th, 2009 at 17:34

Bu site gerçekten çok güzel fakat şiir örneklerini bulamadım.

ayça on Ocak 13th, 2009 at 16:25

Çok süper bir site olmuş.Tebrik ediyorum sizleri çok yardımcı oldunuz

ebru on Şubat 10th, 2009 at 20:51

güzel site aradığımdan fazlasını buldum teşekkürler:)

pınar on Şubat 16th, 2009 at 16:31

Çok teşekkür ederim diğer arkadaşlarımada katılıyorum sitenız gelcekten çok süper hazırlanmış.

mekiye on Şubat 16th, 2009 at 22:29

Böyle bir site olduğu için çok teşekkür ediyorum. Çok işime yarıyor. Hemen hemen bütün ödevlerimi burdan yaralanarak yapıyorum. Size çok çok teşekkür ederim.

yasemin ve ayşe on Şubat 19th, 2009 at 20:27

çok teşekkür ederiz çok net vermişsiniz bize çok yardımcı oldunuz

Türkan on Şubat 23rd, 2009 at 17:10

Sitenizi çok beğendim. Aradığım gerek ödev gerekse bilgi, herşeyi rahatça buldum. Size ve tüm bilgicik sitesi çalışanlarına teşekür ederim.

nursena on Şubat 23rd, 2009 at 19:21

Sitenizi çok beğeniyorum ve ihtiyacım oldukça faydalanıyorum.Böyle güzel bir site hazırladığınız için teşekkür ederim.

erdem on Şubat 25th, 2009 at 21:38

site gerçekten çok güzel hazırlayanlara teşekkür ederim

canberk on Mart 3rd, 2009 at 18:05

Böyle bir site hayatımda görmedim.Herkese teşekkürler. Süper olmuş.

cenk on Nisan 5th, 2009 at 20:33

Siteniz çok muntamzam ve çok güzel ögretmenlerden daha iyi anlıyorum çok gzüzel hazırlanmış
hazırlayanların ellerine sağlık.

çağdaş on Nisan 28th, 2009 at 19:56

Çok teşekkürler.Emeğinize sağlık

Ömer Faruk Çayan on Mayıs 2nd, 2009 at 21:24

Sizleri bütün kalbimle tebrîk ediyorum.Çok lüzumlu bir siteyi,fevkalâde hazırlamışsınız,ellerinize sağlık.Konu- ları çeşitlendirir ve detaylandırırsanız daha da faydalı olacaktır.

Tarihimize ve kültürümüze hizmet ediyorsunuz.Tebrikler ve teşekkürler ediyorum.

Ömer Faruk Çayan

özge on Mayıs 4th, 2009 at 22:19

Ellerinize sağlık,emeği geçen arkadaşlara teşekkürler..’!

aslı on Mayıs 30th, 2009 at 11:14

BEN SİZİ KUTLUYORUM.GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL BİR SİTE TÜM ARADIKLARIMI BURDA BULABİLİYORUM.GELECEKTE BÖYLE SİTELERİ ARAYACAĞIZ

tuna on Haziran 15th, 2009 at 12:20

Sitenizin tasarımıda süper içeriğide elinize sağlık.

emre on Kasım 3rd, 2009 at 20:43

Muhtesem bir siteniz var her aradiğimi buldum cok tesekkür ediyorum saygilar.

Gizem on Kasım 17th, 2009 at 21:02

daha fazla kısaltamazmısınız

yavuz selim arslan on Aralık 14th, 2009 at 22:11

gerçekten mükemmel bir siteniz var her istediğimi bulabiliyorum yapanın ellerine sağlık teşekkürler… :D

rana on Şubat 21st, 2010 at 21:44

gerçekten çok işe yarar bilgileri vermişsiniz.Teşekkürler.Böyle devam etmenizi umarım…

merve on Şubat 22nd, 2010 at 18:37

Çok teşekkür ederim gerçekten harika bir site emeğinize sağlık. :)

biricik on Ağustos 23rd, 2010 at 17:32

Çoook tşk ederim çok işime yaradı bu güzel bilgileri hazırlayanların emeklerine çok teşekkürler.

Dilşah Şenol on Kasım 9th, 2010 at 21:56

Bütün 9.sınıf ödevleimi burdan yapıorum.Her kim hazırlıyorsa çok güzel hazırlıyor.Emeğinize ve elinize sağlık. (:

Ercan on Kasım 11th, 2010 at 01:12

Allah razı olsun teşekkürler. Sınavımda cok cok, yardımcı olacağını düşünüyorum. Tekrardan teşekkürler.

İREM on Aralık 7th, 2010 at 20:46

Söyleyecek hiç bir şey bulamıyorum,gerçekten çok başarılı bir site; başarılarınızın devamını diliyorum,süpersiniz !

burak on Aralık 13th, 2010 at 19:59

Gerçekten muhteşem bir site.Hangi ödevimde zorlansam hemen bu siteye geliyorum.Bu konuda çok işime yaradı.Emeğine sağlık.:)

Fikri on Aralık 23rd, 2010 at 22:36

Çok güzel bir site iyi not alacağım sayenizde

ferhat on Ocak 7th, 2011 at 07:43

Gerçekten siteniz çok güzel muazzam.Her kim bu siteyi kurmuşsa allah ondan razı olbun bütün ödevlerimi burdan yapıyorum yazılılarıma burdan çalışıyorum çok teşekkürler.

dilara on Ocak 9th, 2011 at 23:16

Bence o kadar güzel değil…

serra on Şubat 27th, 2011 at 22:51

gerçekten çok güzel hazırlanmış site Allah razı olsun sizden çok işime yarıyo:)

ahmet şenol on Mart 21st, 2011 at 09:30

allah razı olsun gardaş site super….

ahmet şenol on Mart 21st, 2011 at 09:32

Allah razı olsun kardeş.Super site.

Nihat Özyılmaz on Mart 21st, 2011 at 16:59

Mersiye deyip de Kanuni Mersiyesini örneklemişsiniz. Dikkat ediniz. Kanuni Mersiyesinin nazım biçimi kaside değil terkibibenttir. Lütfen düzeltiniz.

CaNeR on Mart 28th, 2011 at 20:16

Gercekten siteniz cok iyi emeği gecen herkeze tesekkurler.

sevgi on Mart 30th, 2011 at 11:50

Gerçekten siteniz çok güzel ve çok güzel biçimde anlatılmış.Konuları gerçekten çok güzel anlatılmış.Ellerinize sağlık.

ayşe on Aralık 11th, 2011 at 19:02

çok ii bir paylaşım:D:DD

kahraman ben on Aralık 28th, 2011 at 21:27

bu sitenin adminine Allah ne rızası rıskı varsa verdin helal olsun admine!..

merve on Şubat 28th, 2012 at 21:21

gerçkten çook tesekkür ederm çok iyi hazrlamıssınz :)

sıraç on Ekim 12th, 2012 at 21:07

güzel site idare eder işte teşekkür ederim :D

Ad Soyad on Aralık 31st, 2013 at 22:01

iyi paylaşım teşekkürler

Ad Soyad on Aralık 31st, 2013 at 22:02

çok yardımcı oldunuz teşekkürler…

veli konya on Ocak 11th, 2014 at 10:50

Çok iyi kısa ve öz süpersiniz

aybike koc on Mart 25th, 2014 at 20:47

aynen kisa ve öz edebiyatcida vercek ödevi buldu ya ödev vermeden de insanlar kavrayabilir ödev zorla calistirma yöntemidir neyse ya …. SAOL

Yazı Detayı