Ana Sayfa » Edebiyat » Nazım Biçimleri » Koşma – (Nazım Biçimleri)
69


…Koşma…
()

Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

 

Özellikleri:

 

1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
2. Dörtlüklerle söylenir.
3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

 

 

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.

 

Dinleyin ağalar medhin eyleyim
Elma yanaklımın kara kaşlımın
O gül yüzlerine kurban olayım
Dal gerdanlımın da sırma saçlımın

 

Noksanî

 

2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.

 

Benden selam olsun Bolu Beyine
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

 

Köroğlu

 

3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.

 

Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.

 

Nesini söyleyim canım efendim
Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
Arzuhal eylesem deftere sığmaz
Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.

 

Serdarî

 

4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

 

Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.

 

Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selâmımı almadın
Şeydâ bülbül şirin dillerin hani

 

Kağızmanlı Hıfzî

|» “Nazım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
69 Yorum Bulunmaktadır
yeliz on Aralık 27th, 2007 at 16:27

valla güzel ama örnek yok

eren on Ocak 2nd, 2008 at 18:42

iyi bir site

zeze on Ocak 6th, 2008 at 17:32

ya çok güzel tşk. tam aradığım gibi yalın ve açıklayıcı! onca arma ve uğraştan sonra bulunca baya sevindirik oldum !

cansu on Ocak 8th, 2008 at 18:06

ya çok tşk.açıklayıcı ve sade tam aradığım gibi çok sevindim iyi bir not aldım
:-)

zuzu on Ocak 15th, 2008 at 23:50

gercekten cok isime yaradi cok guzel bir site

gamze on Şubat 5th, 2008 at 18:17

iyi bir site aradığımı bulabiliyorum..

bahar on Şubat 6th, 2008 at 19:32

Ya harbiden dehşet olmuş tebrikler :-)

BÜŞRA on Şubat 13th, 2008 at 10:25

yaa teşekkür ederim çook güzel ve kullanışlı olmuş çook işimme yaradı gerçek ten saoğ olun :-)

muge on Şubat 13th, 2008 at 16:58

çok güzel bir site ya

pınar. on Şubat 18th, 2008 at 15:06

hakıkaten güzel olmuş gereklı bilgiyi yeterınce guzel aktarmısınız.teşekkürler.!

emine on Şubat 20th, 2008 at 15:54

çok güzel olmuş teşekkürler

meltem on Mart 18th, 2008 at 19:02

ellerinize saglik cok guzel yazmissiniz isime cok yaradi lise ve unuversite hayatinizda basarilar

naz on Mart 19th, 2008 at 19:01

çokkk güzel bir site olmus elınıze sağlık…

ceyda on Mart 20th, 2008 at 23:11

aynen ben de arkadaslara katılyorum cok guzell bir site benimde çok işime yaradı elınıze saglık dıyeyım baska ne olsun

Gizem on Mart 23rd, 2008 at 22:16

Tebrik ederim. Harika olmuş site. Çook işime yaradı siteniz. Sağ olun. Fazla ciddi oldu galiba.

ceren62 on Mart 25th, 2008 at 18:28

gayet güzel bir site olmuş, SAĞ OLUN

GÜLİSTAN on Mart 25th, 2008 at 22:27

Ya cok güzel bir site çok işime yarıyor süper olmuş gerçekten.. :-)

RaNa on Mart 27th, 2008 at 20:01

Harika bir site olmuş çok teşekkür ederim çok işime yaradı bu site tek kelimeyle “süper”.

RaNa…

Selin on Mart 29th, 2008 at 12:32

Sağolasınız! Çok işime yaradı bu site emeğinize,yüreğinize sağlık

esen kalın

funda on Mart 31st, 2008 at 12:56

ya kusuruma bakmayın ama ben hiç bir istedigimi bulamıyorum ya

apollo on Nisan 1st, 2008 at 16:02

sağ ol kardeşim çok ama çok işime yaradı

eli on Nisan 9th, 2008 at 12:48

bu sayfada emegi geçenlere teşşekkürler herkese sevdiklerime selamlar

buse on Nisan 14th, 2008 at 20:17

Teşekkürler işime çok yaradı… :-)

tugba on Nisan 20th, 2008 at 17:34

Ya çok tesekkür ederim. Bayıldım.

muhammed on Nisan 21st, 2008 at 18:32

Çok sağ olun ya harbiden güzel olmuş.

tuba on Nisan 24th, 2008 at 19:43

Çok sağ olun işime yaradı bunlar.

sevgi on Nisan 25th, 2008 at 21:57

Yaa süper olmuş işime çok yaradı!

emre on Nisan 27th, 2008 at 16:35

Sağ ol kardeş. Çok güzel bir sayfa, işime yaradı. Teşekkürler.

edebıyat ozurlu on Nisan 28th, 2008 at 22:09

Harbiden çok güzel olmuş. Elinize sağlık.

eylem on Mayıs 3rd, 2008 at 23:19

Çok güzel olmuş. Sayenizde öğreniyoruz. Elinize sağlık. Tebrikler.

heavy hsml on Mayıs 14th, 2008 at 20:48

Çok iyi ya. Edebiyatta defter tutmayanlar için harika. Çok sağ ol kardes.

Safkan Gurur on Kasım 3rd, 2008 at 20:27

Çok güzel bir paylaşım! Dersi kaçırıp da yazılı akşamı telaşa düşenler için ideal!

buket on Kasım 27th, 2008 at 23:48

Çok güzel bir site. Deftere yazamadıklarımı buradan yazabiliyorum. Sağ olun…

ümit on Kasım 30th, 2008 at 12:01

Ya çok güzel . Ya özellikle össye girenler için mükemmel. Çok sağ olun. Bir de defter tumayanlar için bayıldım fevkalade.

serpıl on Aralık 24th, 2008 at 16:27

Tebrık ederım super bır sayfa. Herkes bu kadar ozenmıyor cok kalıtelı ve akıcı bır anlatımı var.

Aynur on Mart 8th, 2009 at 13:12

Ya gerçekten çok işime yarıyor bu site. Çok teşekkür ederim. İstediğim herşeyi bulabiliyorum Allah razı olsun valla. Tekrar teşekkürler emeği geçenlere.

ilayda on Mart 23rd, 2009 at 19:50

Özellikle gerçekten mükemmel bir site diyorum ben yardımlarınız için teşekkürler ama bunları kimin buraya geçirdiklerini de merak ediyorum sağ olun…

eda on Kasım 6th, 2009 at 19:20

Çok güzel bir site. Emeği geçenlerden Allah razı olsun çok işime yaradı.

fırat on Kasım 19th, 2009 at 11:57

gerçekten güzel bir site. çok beyendim.edbiyat dersi için çok güzel birsite çok tşk ederim kardaşlar.

mehmet on Aralık 10th, 2009 at 20:36

Ya gerçekten çok işime yaradı.Allah sizden razı olsun

NaZz on Aralık 13th, 2009 at 19:22

Ya ben böyle site görmedim,çok güzel hazırlayanlara çok teşekkürler ellerine sağlık.

irem on Aralık 15th, 2009 at 21:02

çok güzel kim yapmışsa tsk ederim çok işine yaradı sağ olun iyiki varsınız

merve kaya on Aralık 17th, 2009 at 20:20

Bencede güzel olmuş.

Ömer on Ocak 7th, 2010 at 21:55

Çok teşekkür ederim..Ellerinize sağlık..

zooom on Ocak 12th, 2010 at 09:12

Bencede çok güzel her konuda işime yaradı tarih ödevimi de burdan yaptım çok teşekkür ederim elinize,emeğinize sağlık.

Deniz on Ağustos 18th, 2010 at 14:53

Halk edebiyatındaki koşma nazım türünün sözlü ve divan edebiyatındaki isimleri?

Orkun Kutlu on Ağustos 19th, 2010 at 00:12

Deniz, Halk Edebiyatı‘ndaki nazım biçimleri için “bu sayfayı” inceleyebilirsiniz.

celil arda aydemir on Şubat 6th, 2011 at 20:18

güzel gerçekten güzel

samet on Şubat 18th, 2011 at 14:15

Süper valla site yazılımış olcak aynı konularan çıkacak tşkr ederim. :D

derin on Şubat 28th, 2011 at 01:25

gerçekten çok güzel teşekkürler çok yararlandım

FiLiz Gündoğan on Mart 14th, 2011 at 20:50

Çok İyi Yaa :)

aziz on Mart 29th, 2011 at 16:19

Çok güzel bir site.Sağ olun…

aziz on Mart 29th, 2011 at 16:20

Cok işime yardı bu site.

aziz on Mart 29th, 2011 at 16:21

Cok işime yaradı bu site.

celo on Nisan 25th, 2011 at 20:20

10 numara 5 yıldız bir site olmuş kardeşim ellerine sağlık…

coqo prenses on Haziran 26th, 2011 at 13:41

Çok güzel bir site.Sağ olun…

ebru on Aralık 11th, 2011 at 20:46

ben lise 1 ögrencisiyim ve yarın 2. edebiyat sınavımız var ilkinden ne yazık ki cok kotü not aldım ama cok samimi olarak soyluyorum ki bu site sayesinde tüm ögrendiklerimi cok daha iyi pekiştirmiş oldum. bunun içinde bu sitede emegi gecenlere sonsuz teşekkürler dilerim :)

merve on Aralık 19th, 2011 at 20:35

site gerçekten süper bu site sayesinde yazılılarım süper.. :)

Filiz Görengen on Ocak 4th, 2012 at 17:35

Kardesim çok güzel site olmuş sayende 95 aldm

Estremo on Ocak 30th, 2012 at 12:23

sağ ol kardeşim harika bir site çok işime yaradı…

hatice on Şubat 23rd, 2012 at 19:51

çok güzel olmmuş ellerinize sağlık teşekkürler…:)

cihan berkay on Mayıs 16th, 2013 at 19:50

Cok tesekkurler edebiyat odevimde cok isime yaradi

zeynep yücel on Mayıs 28th, 2013 at 22:30

harika ne fazla uzun ne de fazla kısa tam kıvamında muhteşem

zeynep yücel on Mayıs 28th, 2013 at 22:32

ben çok beğendim ellerinize sağlık ALLAH razı olsun gerçekten ya ben çok beğendim muhteşem

yücel on Mayıs 28th, 2013 at 22:34

yorumları bekletmenize gerek yok Zeynep arkadaş güzel yorum yapmış

hatice on Mart 12th, 2014 at 21:24

Sayenizde edebiyat sınavından 100 aldım teşekkürler :))

kürşat on Nisan 29th, 2014 at 20:23

Mükemmel olmuş emeği geçen herkese teşekkürler

smyy on Aralık 7th, 2014 at 18:24

harbi muhteşem saolun çok işime yaradı :D

ismail güleş on Aralık 20th, 2014 at 11:54

çok teşekkür ederim benimde tam olarak aradığım buydu

Yazı Detayı