Ana Sayfa » Tanzimat Edebiyatı » Türk Edebiyatı Dönemleri » Tanzimat Edebiyatının Genel Özellikleri – (Tanzimat Edebiyatı)
72


…Türk Edebiyatının Dönemleri…
( Edebiyatı)

Tanzimat Edebiyatının Genel Özellikleri

Tanzimat Edebiyatı, bir kültür ve siyasi hareketin sonucu olarak ortaya çıkmış bir edebi akımdır. 3 Kasım 1839’da Reşit Paşa tarafından ilan edilen ve Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay daha sonraları Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak,gerek siyasi alanda gerek edebi ve gerekse toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Edebiyat Tarihçilerimizde 1839 yılını Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul edeceklerdir.

19. yy. Osmanlı İmparatorluğu’nda artık gerileme ve çöküş devrinin başladığı dönemdir. Ardı ardına alınan yenilgiler, geniş Osmanlı topraklarında birbiri ardına gelen isyanlar, yönetimi bir arayış içine çekmiş, III. Selim devrinde ilk kez orduda yapılan ıslahat hareketleri ile Avrupa’nın teknik ve kültürel üstünlüğü karşısında imparatorluk yönünü batıya çevirmek zorunda kalmıştır. Gülhane Hattı Hümayunu’nun yürürlüğe konmuş olmasıyla her alanda bir yenileşme hareketi başlamıştır.

Bu bölümden tam yararlanmak için aşağıdaki sayfalar size yardımcı olabilir:

» Tanzimat Edebiyatının Genel Özel. » Tanzimat Döneminin Önemli Temsil.
» Birinci Dönem Tanzimat Edebiyatı » İkinci Dönem Tanzimat Edebiyatı
» Tanzimat Edebiyatında Edebi Geliş. » Tanzimat Edebiyatında Felsefe

Okullarda öğretimin Türkçe‘ye dönmesi, gazeteciliğin başlaması ve gelişen milliyetçilik sonucunda edebi yenileşme de beraberinde gelmiş, bu değişmelere,uyanan yeni fikir akımlarına paralel olarak ortaya çıkmış, yeni bir medeniyet değişiminin sonucu olarak gelişmiştir. Tanzimat dönemiyle birlikte edebiyatımızda sosyal ve siyasal konuların yanında günlük olaylar tartışma alanına çekilmiştir.

 

1860ta tercüman-ı ahval gazetesinin yayımlanmasıyla başlar, 1896’ya kadar sürer. Sarsıntılar geçiren Osmanlı İmparatorluğu durumunu kurtarmak için, ordudan başlayarak ıslahat ve devrim hareketlerine girişiyordu . 3. Selim , 2. Mahmut , Abdülmecit dönemleri böyle geçmiştir.

 

Bu ortamda Batıcı ve yenilikçi olan şair ve yazarlar, sanatlarını toplum için kullandılar. Fransız kültürüyle kültürüyle yetişmiş ,romantik ve ülkücüydüler. Divan şiirini yıkmaya çalıştılar. Çok yönlüydüler: şair,romancı,tiyatro yazarı…vb. Sanattan çok,fikir ve ülkü peşindedirler; zulme,haksızlığa karşı savaş açarlar. Vatan ,millet,hürriyet,adalet,meşrutiyet kavramlarını heyecanla savunurlar. Daha geniş kitlelere seslenebilmek için ,dilde sadelik yanlısıdırlar. Hemen hepsi politikacı ve mücadele adamıdırlar. Tanzimat ikinci döneminde realizimin etkisi görülür. Şiirde konu birliğini sağladılar. Aruzla yazdılar. Düzyazı dilini şiire uyguladılar. Roman,hikaye, makale gibi türler,edebiyatımıza bu dönemde girdi. İlk Tanzimatçılar ,Divan şiirinin nazım biçimlerini kullandılar.

Genel özellikler:

 

a. Bu dönem sanatçıları, Divan edebiyatında hiç bulunmayan makale, tiyatro, roman, hikaye, anı, eleştiri gibi yeni edebiyat türleri getirmişler, Divan edebiyatında bulunan şiir, tarih, mektup gibi edebiyat türlerini Batı anlayışına göre yenileştirmişlerdir.

 

b. Tanzimat edebiyatının özellikle ilk devirlerinde yetişen sanatçıların çoğu (Ziya Paşa, Namık Kemal) Montesquieu, Rousseau, Voltaire gibi Fransız devrimci yazarlarının etkisi altında kalarak, makale ve şiirlerinde zulme, haksızlığa, geriliğe karşı şiddetli bir dille mücadeleye girişmişler; vatan, millet, hürriyet, hak, adalet, kanun, meşrutiyet gibi kavramları yaymaya çalışmışlar, “toplum için sanat” anlayışını benimsemişlerdir.

 

c. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen sanatçılar ise (Recai-zâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşa-zâde Sezai) toplum işlerine daha az karışmışlar, “sanat için sanat” anlayışını benimser görünmüşlerdir.

 

Klasisizm, bir akım olarak bizim edebiyatımızı etkilememiştir. Kimilerinin etki saydığı, Ahmet Vefik Paşa’nın Molieré’den çevirileri ve uyarlamalarıdır. Çeviri yapmak, o akımdan etkilenmek değildir. Şinasi ise Romantizme (Coşumculuğa) kapılmadığı için Klasisizmin etkisinde gibi düşünülürse de bu yaklaşımlar doğru değildir. Özetle: Klasisizm, bir akım olarak bizim edebiyatımızı etkilememmiştir.

 

d. Çoğu Fransız edebiyatını örnek olarak alan bu sanatçıların bir kısmı Ahmet Vefik Paşa, Realizm (Recai-zâde Mahmut Ekrem, Sami Paşa­zâde Sezai Nabi-zâde Nâzmi.) akımının etkisi altında eserler vermişlerdir.

 

e. Tanzimat edebiyatı, Divan Edebiyatı’nın tersine olarak, seçkin kişiler için değil, halk için meydana getirilen bir edebiyat düşüncesiyle ortaya çıkmıştır. Bu görüşü benimseyen Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithat, Ali Bey özellikle makale, tiyatro, anı, kısmen de olsa roman türlerinde eserler vermişlerdir. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen Recai-zâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, başta olmak üzere bazı edebiyatçılar ise bu amaçtan uzaklaşmış görünmektedirler.

 

f. Dilin sadeleşmesi, konuşma dilinin yazı dili haline gelmesi düşüncesi savunulmuştur. Tanzimat edebiyatının başlıca sanatçıları dil konusunda bu düşünceyle birlikte, eski alışkanlıklarından kurtulup da öz Türkçe yazmış değildir. Türkçe, daha çok, tiyatro; anı, mektup, bir dereceye kadar da makale ve romanlarda kullanılmıştır. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen sanatçılar ise konuşma dilinden uzaklaşarak Divan Edebiyatı geleneklerini sürdürmüşlerdir.

|» Bu konuyla ilgili test çöz! « |

|» “Tanzimat Edebiyatı” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe



İle Yorum Yap!
72 Yorum Bulunmaktadır
ebru on Nisan 19th, 2008 at 10:33

Çok iyi olmuş ya valla sağ olun.

ece on Mayıs 14th, 2008 at 16:49

İnanıyorum ki bir sayısalcı olarak öss de Türkçeyi full çıkaracağım. Okuldaki edebiyat hocamın bütün olumsuzluklarına rağmen… Türkçemizi iyi kullanmamız gerektiğini hatırlatarak çok iyi etmişsiniz. Sitenizi de çok beğendim. Ellerinize sağlık.

mustafa on Eylül 9th, 2008 at 22:12

Çok güzel olmuş gerçekten aradağımın hepsini buldum. Bir sayısalcı olaraktan edebiyatı sayenizde öğreneceğim. Sağ olun sizleri seviyorum.

dilek on Eylül 10th, 2008 at 14:43

Ya iyi olmuş hoş olmuş da ben tanzimatı değil 19.yy’lın genel özelliklerini arıyorum. Varsa çok acil…

emine on Eylül 11th, 2008 at 11:54

Çok beğendim süper olmuş sağ olun.

zelal haykır on Eylül 14th, 2008 at 13:05

Ben bır lıse ogrencısı olarak bu sıteyı hazırladıgınız için sızlere tesekkur edıyor ve sıteyı cok begendıgımı soylemek ıstıyorum. Basarılarınız devamını dılerım. Bu sıteden cok yaralandım, cok tesekkurler.

meltem on Eylül 20th, 2008 at 15:57

Forumun yapımında katkısı olan herkesi tebrik ediyorum. Eşit ağırlıkçıyım ve gerekli bilgilere eksiksiz yer verilmiş. Devamını diliyorum!

aysegül on Eylül 21st, 2008 at 11:29

İlk öncelikle bu siteyi hazırlayanları tebrik ediyorum. Başarılarının devamını diliyorum. Çook hayır işiemişler, çok işime yaradı, ALLAH RAZI OLSUN.

meryem on Eylül 22nd, 2008 at 14:06

Çok begendim. Gerçekten anlamlı ve detaylı bir konu içeriyor. Size çok teşekkür ederim.

mustafa on Eylül 22nd, 2008 at 19:53

Ya ben bu adresi cok ama cok sevdım. Her odevde buraya baglanıyorum.

zeynep osm lis, on Eylül 23rd, 2008 at 15:33

Edebiyatta ne varsa burda da yayınlanmış. Hiç zorlamıyorum ararken, çok tsk ederim.

emoş on Eylül 24th, 2008 at 10:31

Valla süper bir site yapandan allah razı olsun.

betüş on Ekim 5th, 2008 at 03:51

Gerçekten allah sizlerden / hazırlayanlardanrazı olsun. Edebiyat dersini sanki ben işliyorum. Hocamın da gözüne girdim. Siz bizleri mutlu ettiniz allah da sizi mutlu etsin. Cidden edebiyatı sevmeye başladım ve ben bir sayısalcıyım… Her şey için çok teşekkürler.

deniz on Ekim 10th, 2008 at 19:46

Gerçekten faydalanableceğim bir site. Çok güzel olmuş.

sude on Kasım 8th, 2008 at 20:19

Gerçekten çok hoş bir site olmuş hazırlayana teşekkürler. Bende inşallah edebiyat öğretmeni olacağım.

berna Türkyılmaz on Kasım 8th, 2008 at 20:44

İlk önce bu siteyi açtığınız için teşekkür ederim.Böylelikle dilimize bir nevi sahip çıkıyorsunuz.Bu site sayesinde çok şey öğrendim.Allah razı olsun sizden.

mehmet on Aralık 24th, 2008 at 18:26

Gerçekten çok güzel bir şeye deyinmiş ve yazmışsınız klavyenize sağlık bizim için çok iyi birşey oldu bu size yorum yapmayı bir borç bildim ve yazdım yapan ve yayınlayan herkeze teşekkürler…

handenur on Aralık 27th, 2008 at 13:27

Bu siteyi hazırlayanlara çok teşekkür ederim edebiyat dersini seviyordum, sevgim 3 kat daha arrtı. ALLAH HEPİNİZDEN razı olsun. Bende edbiyat ögretmeni olacağım zaten.

sevil özkan on Ocak 1st, 2009 at 18:42

Ben bir sözel öğrancisi olarak size ne kadar teşekkür etsem az kalır. Ben bu site sayesinde edebiyat yazılılarından çok güzel notlar alıyorum ve edebiyatı çok seviyorum. Bu site benim için çok faydalı. Bir çok sey öğreniyorum. Umarım daha da gelişir.

sinan on Ocak 13th, 2009 at 19:28

Ben Liseye başladığımdan beri bu site sayesınde Edebiyatımı biraz daha geliştirdim.Yapılan bu emeklerden
ALLAH razı olsun.

mahmut on Ocak 22nd, 2009 at 14:25

Hepinize cok teşekkür ederim… Ellerinize sağlık. Herkesin çok işine yarıyor, bundan eminim.

cemre on Şubat 2nd, 2009 at 16:02

Tanzimat edebıyatı 150 soruya ıhtıyacım var bıldıgınız ders sitelerı var mı…

metin ikizek on Mart 16th, 2009 at 22:07

Çok sağ olun yarında yazılım var çok yararlı oldu benim için ellerinize sağlık. :-)

aynur on Mart 22nd, 2009 at 18:20

Benimde işime çok yaradı inş. Biraz daha gelişir çok anlaşılır herşey sınavdan iyi notlar aldım. :-)

kübra on Mart 23rd, 2009 at 16:05

Hazırlayanın ellerine sağlık. Çok faydalı bir site olmuş, benim de işime yaradı. Ayrıca yorum bölümüne koyduğunuz kurallar çok hoşuma gitti. Türkçe’mizi katletmeyelim lütfen “q,w” kullananları uyaralım..

HüSeYiN on Mart 31st, 2009 at 19:53

Allah razı olsun edebiyatı sizinle sevdim.

umre on Nisan 1st, 2009 at 17:33

Harika bir site Edebiyatın en güzel anlatılması gereken konular çok güzel bir ifadeyle kaleme alınmış teşekkürlerimi sunmaktan başka minnet duyamıyorum.

büşra on Nisan 21st, 2009 at 17:04

İyi güzel hoşta bu batı etkisindeki edebiyatların ürünleri yok kii…

ahmet prsklr lis. ank. on Nisan 30th, 2009 at 17:18

Çok teşekkür ederim bu sitenin yapımcılarına. Gerçekten çok faydalı bir site üniversiteyi kazanırsam size dua edeceğim valla. :-)

ahmet on Haziran 14th, 2009 at 10:30

Öncelikle size çokteşekkür ederim lise 2 öğrencisiyim eşit ağırlıktayım gelecek sene bölüm değiştireceğim. Siz sözeli bana sevdirdiniz onun için sözele gidceğim. Çoook teşekkür ederim.

lazo on Eylül 30th, 2009 at 16:37

Çok teşekkurler hazırlayandanda sunandanda Allah razı olsun çok işime yaradı. Tum arkadslara tavsiye edıcem bır de şu tanzimat oncesi yenıleşme hareketini yayınlarsanız çok mutlu olacagız. Şimdiden teşekkurler basarılarınızın devamı dıleğiyle…

(HALKALI TİCARET MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİ)

leyla on Ekim 8th, 2009 at 21:09

Çook tşk ederim beni edebiyatçının gazabından kurtardınız edebiyat dersinden nefret ediyorum sayısalcıyız ama matematik gördüğümüz kadar edbta görüyoruz. Bu ne iştir anlamadım.

MeRVe** on Ekim 14th, 2009 at 16:59

Sayısal olduğum için konunun en inse ayrıntısı falan gerekmiyor. Sade ve anlaşılır olmuş. Güzeldi benim için. Tesekkür ederim. :-)

meltem on Ekim 15th, 2009 at 22:51

Ellerinize sağlık çok güzel olmuş ben çok beğendim başarılarınızn devamını dilerim süper kolay gelsin. :-)

eda on Ekim 19th, 2009 at 14:16

Tanzimat dönemi mansur eserleri bulamadım yardımcı olur musunuz?

samsun canik anadolu lisesi öğrencileri on Ekim 21st, 2009 at 20:33

Gerçekten çok işimize yaradı bütün sınıf bu siteden ödevi yaptık. Emeği geçen herkeze teşekkürler…

MERVE on Kasım 3rd, 2009 at 09:41

Gerçekten çok hoşuma gitti ve işime çok yaradı. Çok teşekür ederim.

aslı on Kasım 4th, 2009 at 13:59

Çok beğendım istedım edebiyat sorularına cevap buldum. :-)

gamze on Kasım 9th, 2009 at 23:41

Yaa site güzel fakat maddeler halinde özellikler açıklansa daha aydınlatıcı olur. Teşekkür ederim. =)

mustafa on Kasım 12th, 2009 at 19:50

Berbat olmuş.

havva on Kasım 13th, 2009 at 22:06

Bize hocamız bu ödevi vereli bayağı olmuştu.Ama ben o kadar araştırmama rağmen doğru düzgün bir bilgi edinememiştim.Arkadaşım sayesine bu siteyi buldum ve çok memnun kaldım çok sağolun gerçekten….

dilek on Kasım 17th, 2009 at 10:37

Yazılıya çalışyordum. Öğretmenim tavsiye etmişti. Bende bir bakayım dedim ve çok iyi oldu bakmam.

adile başer on Aralık 2nd, 2009 at 11:58

Bu siteyi çok beğendim.Arkadaşlarıma önericem.her konuyu çok guzel anlatıyor.Anlamamak elde değil.

mesut bayram on Aralık 9th, 2009 at 22:29

Bu sayfayı hazırladınız için cok tsk ederim. Ellerinize saglık…

Batı on Nisan 27th, 2010 at 00:01

Çok teşkürler kardeşim çok yardımcı oldu eline emeğine sağlık.

Mustafa on Mayıs 25th, 2010 at 21:55

Su 2 haftadır sınavlardan basımı kaldıramıyorum… Derslerde pek not tutmakmak gibi bir alışkanlıgım yoktur. Sınavlarda nelerden sorumlu oldugumuzu not almak yetıyo sayenizde. Siteyi kuran ve yönetenlere cok tsk ederm. Biz zavallı öğrencılere cok buyuk bir yardım da bulunuyorsunuz… iyi aksamlar.

jackal on Temmuz 1st, 2010 at 11:25

Berilen bilgi kısa ama paragfarlar cok uzun.

güney on Eylül 27th, 2010 at 18:12

Siteyi kuranlara çok teşekkür ederim.ÇOK güzel bir site ellerinize emeğinize sağlık.

alP on Ekim 30th, 2010 at 11:18

Teşekkür ederim bu sayfayı açtığınız için.

musa on Kasım 6th, 2010 at 21:42

Çok teşkürler kardeşim çok yardımcı oldu eline emeğine sağlık.

reyhan on Kasım 25th, 2010 at 19:24

=) Bu site gerçekten çok renkli ve güzel paylaşım için teşekkürler…

Gamze on Kasım 30th, 2010 at 09:47

Yazıya çalışmak için bu sayfaya fakat istediğim bilgilere ulaşmak zor oluyor.Bana göre maddeler halinde kısa ve öz bilgiler verilse daha iyi olur…

merve on Aralık 4th, 2010 at 21:42

Güzel bir site fakat benim aradığım konu yok lütfen daha ayrıntılı bir şekilde inceleme yapın. Bulamadığım konu benim performans ödevimdi.

Forgotten06 on Ocak 1st, 2011 at 12:18

Çok harika bir paylaşım, çok güzel oldu ödevime.

sevcann on Ocak 17th, 2011 at 16:39

Gerçekten çok sağolun çok yardımcı oldunuz ALLAH ne muradınz arsa versin. (Amin.) :)

Eylül on Şubat 16th, 2011 at 23:33

Bu site gerçekten çok güzel ama ben şu anda aradığımı bulamadım.Eğer ekleme yapıyorsanız bunu da eklemenizi tavsiye ederim.Kolay gelsin.

NUrdan on Eylül 30th, 2011 at 22:38

Ben çok beğendim.Hazırlayanların ellerine sağlık, yzmadan önce yazma kurallarının olmasını çok ama çok beğendim. Çok sağolun. :)

Nurdan on Eylül 30th, 2011 at 22:39

Çok güzel olmuş. :)
Allah razı olsun.

Eralp on Kasım 1st, 2011 at 20:32

Çok işime yaradı teşekkür ederim :)

sadık on Kasım 21st, 2011 at 19:49

Süpersiniz. :)

kübraa on Kasım 30th, 2011 at 20:56

tamda sınav öncesi cok iyi geldi cok saoln allah razı olsun valla :)

okan on Aralık 16th, 2011 at 19:18

çokkkk güzel olmuş.Allah sizden razı olsun. <3

okan on Aralık 16th, 2011 at 19:20

Çok teşekkür ederim. Allah sizden razı olsun.

okan on Aralık 16th, 2011 at 19:20

Çok harika bir paylaşım, çok güzel oldu ödevime.

Derin on Aralık 18th, 2011 at 21:53

Baştaki uyarıları yapmanız çok hoşuma gitti konuyu biraz daha ayrıntılı anlatabirdiniz teşekürler.

feyza on Kasım 26th, 2012 at 21:35

Çok güzel begendim ödevimi yaptım bilgiler ayrıntılı, Allah razı olsun hazırlayandan.

Beyza Arslan on Kasım 26th, 2012 at 21:40

Çok beğendim ödevim için çok iyi oldu, Allah razı olsun hazırlayanlardan.

ali on Ocak 3rd, 2013 at 19:57

Çok iyi olmuş teşekkürler

fulya on Nisan 20th, 2013 at 15:20

sayenizde ödevimi kolaylıkla yapacağım teşekkürler

Ad Soyad on Eylül 26th, 2013 at 20:40

çok teşekkürler sayenizde ödevimi yapacam

hatice on Eylül 29th, 2013 at 14:17

ödevlerde çok yardımcı oluyor

buse nur on Nisan 19th, 2014 at 16:42

tesekkürler

Yazı Detayı