Şeker; Kimyasal olarak bünyesinde karbon(C), hidrojen(H), oksijen(O) barındıran bir grup maddedir. Tadı fiziksel olarak analiz edildiğinde tatlıdır. Mayaların yiyeceği olduğundan mayalanabilir özelliktedir.
Kimyasal olarak Karbonhidratlar sınıfındadr. Süt şekeri (Laktoz),Meyve Şekeri(fruktoz),Çay Şekeri(Sakaroz) şeker çeşitlerindendir. Biz Sakarozu ele alacağız. Günlük kullandığımız şeker pancarından elde edilen şekerdir. Nişasta ihtiva eden maddeler örneğin patates de bir şeker bitkisidir.

Gıdalar içindeki şeker miktarını tesbit etmek için glisemik index oranı diye bir sistem kullnılmaktadır. Max değer 100 dür bu en yüksek şeker değerini gösterir. Yani saf olarak şeker 100 glisemik indekse sahiptir. Yüze yaklaşan tüm gıdalar fazla şeker bulunduran gruptadır.

Meyvelerden Örnek verirsek:

• Elma 38
• Muz 62
• Taze Kayısı 57
• Kuru Kayısı 31
• Kiraz 22
• Greyfurt 25
• Taze Üzüm 25
• Kuru üzüm 64
• Kivi 52
• Portakal 44
• Şeftali 42
• Erik 39
• Karpuz 72
• Kavun 65
• Armut 38

Unlu Gıdalardan örnek verirsek:

• Beyaz ekmek 70
• Çavdar ekmeği 41
• Pide 57
• Kuruvasan 67
• Hamburger ekmeği 65
• Bisküvi-yulaflı 55
• Buğday unlu bisküvi 62
• Sade kek 46
• Börek 50

Baklagillerden örnek verirsek:

• Kuru fasulye 48
• Barbunya 27
• Mercimek 28
• Nohut 33
• Soya fasulyesi 18
• Börülce 42

Sebzelerden örnek verirsek:

• Havuç 49
• Bezelye 48
• Patates-haşlanmış 62
• Patates-kızartma 75
• Patates-fırında 85
• Balkabağı 75
• Mısır 55

Son yıllarda popüler olan ya da artık insanların bu gidişe dur dedikleri bir yöntem olan organik üretimle sofralarımıza sağlıklı gıdalar gelebilir hale geldi. Özellikle anneler minik bebeklerinin beslenmesinde bu gıdalara yer vererek bebeklerinin zaten zayıf olan metabolizmasını daha da zayıf hale gelmesini engellemeye çalışmaktadırlar. Bazı insanlar ise bahçelerinde organik üretim yaparken, bu imkana sahip olmayanlar ise balkonda saksılarında domates, biber, limon gibi gıdaları yetiştirerek bir nebze bu akıma katılmışlardır.

Hangi meyveyi ne zaman tüketebiliriz?

Elma tüketimi aralık ayında başlar şubat ayı sonuna kadar devam eder.
Armut tüketimi ekim ayındadır.
Üzüm tüketimi ağustos ayında başlar ekim ayı sonuna kadar devam eder.
Muz tüketimi ocak ayında başlar mart ayı sonuna kadar devam eder.
Can Erik tüketimi mayıs ayında başlar haziran ayı sonuna kadar devam eder.
Portakal tüketimi kasım ayında başlar şubat ayı sonuna kadar devam eder.
Mandalina tüketimi kasım ayında başlar şubat ayı sonuna kadar devam eder.
Dut ve Böğürtlen tüketimi ağustos ayıdır.
Kiraz tüketimi haziran ayında başlar temmuz ayı sonuna kadar devam eder.
Çilek tüketimi mayıs ayında başlar haziran ayı sonuna kadar devam eder.
Vişne tüketimi temmuz ayında başlar ağustos ayı sonuna kadar devam eder.
Şeftali tüketimi temmuz ayında başlar eylül ayı sonuna kadar devam eder.
Ayva tüketimi kasım ayında başlar şubat ayı sonuna kadar devam eder.
Nar tüketimi ekim ayında başlar şubat ayı sonuna kadar devam eder.
İncir tüketimi ağustos ayında başlar ekim ayı sonuna kadar devam eder.
Kestane tüketimi aralık ayıdır.
Kavun, karpuz, mısır tüketimi temmuz ayında başlar eylül ayı sonuna kadar devam eder.

Hangi sebzeyi ne zaman tüketebiliriz?

Patlıcan tüketimi haziran- kasım ayları arasında olur.
Taze Fasülye tüketimi mayıs- eylül ayları arasında olur.
Kabak temmuz ve ağustos ve kasım-mart ayları arasında olur.
Yeşil biber tüketimi haziran- ekim ayları arasında olur.
Kırmızı biber tüketimi ağustos- ekim ayları arasında olur.
Dolma biber tüketimi haziran- eylül ayları arasında olur.
Bezelye tüketimi nisan- haziran ayları arasında olur.
Domates tüketimi haziran- kasım ayları arasında olur.
Salatalık tüketimi mayıs- ekim ayları arasında olur.
Pırasa tüketimi kasım- mart ayları arasında olur.
Karnabahar tüketimi kasım- mart ayları arasında olur.
Kereviz tüketimi kasım- şubat ayları arasında olur.
Brokoli tüketimi ocak- mart ayları arasında olur.
Pancar tüketimi ocak- mart ayları arasında olur.
Barbunya ve taze patates tüketimi mayıs- temmuz ayları arasında olur.
Lahana tüketimi kasım- şubat ayları arasında olur.
Enginar tüketimi nisan- haziran ayları arasında olur.
Havuç tüketimi eylül- mart ayları arasında olur.
Semizotu tüketimi nisan- ağustos ayları arasında olur.

Et ürünleri dediğimizde aklımıza ilk gelenlerden biri balık demek mümkün. Besin değerleri oldukça yüksek, vitamin ve mineral açısından zengin olan balığın, özellikle de balık yağının kalp hastalıklarından psikolojik rahatsızlıklara kadar bir çok hastalığa iyi geldiği söylenirken, balıkların türlerine göre lezzetleri de değişse de, hangi balığın hangi ay tüketildiği önemlidir çünkü aylara göre lezzetleri de değişim göstermektedir.

Beslenme uzmanları sağlık açısından ve dengeli beslenme açısından yaşlılara, çocuklara, hamile bayanlara haftada en az iki defa balık tüketilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Uzmanlar balığın faydalarını şöyle anlatmışlardır.” Balık hemen her yaşta insanın yediğinde sağlık bulacağı besin kaynakları arasında yer almaktadır. İçerisinde bulunduğu omega 3, A ve D vitaminleri bir çok hastalığa da iyi gelmektedir. Balığın en belirgin özelliği kalbimize iyi gelmesi ve kalp krizini önlemesidir. Yaş ilerledikçe vücudumuzda kırışıklıklar ve yaşlanma belirtileri oluşur bunları önleyici bir besin kaynağıdır. Çocukların beyin gelişimine etkisi vardır, daha akıllı olmalarını sağlar. Diş etlerine ve dişlere oldukça yaralıdır. Kan şekerini dengeler, depresyon ve şizofreni belirtilerini hafifletir. Zihni güçlendirir ve sağlığını korur. Afrodizyak etkisi vardır ve doğurganlığı arttırır. Balık yemek sağlıklı yaşamımızın en temel besin kaynağı olarak görülür” demektedirler. Ayrıca uzmanlar balığın taze tüketilmesi gereken bir besin olduğunu vurgulamalar ve denizden çıkarıldığı andan itibaren her geçen zaman hızla tazeliğini kaybettiğini belirtmekteler. Balığın tazeliğini koruyacak soğuk hava depoları olsa da balık alırken taze olmasına dikkat edilmelidir.

Taze Balık ve Bayat Balık Arasında ki Farklar

Taze balığı anlamak için gözlerine bakılır, gözleri dışarı olarak bombeli ise o taze olduğunu gösterir. Bayat balığın ise gözleri içine çökmüş gözleri mat ve donuktur.

Taze balık solungaçları kırmızı renktedir, bayat balığın ki ise kiremit renktedir.

Taze balığın üzerine eliniz bastırıp çektiğinizde üzerinde herhangi bir iz oluşmaz bayat balıkta ise durum tam tersidir.

Taze balığın pulları üstüne yapışıktır.Bayat balığın üzerinde elinizi üzerinde gezdiğinizde pulları elinize geldiğinde anlaya bilirsiniz, fakat dökülmüyorsa tazedir.

Balığın kokusundan da taze olup olmadığını anlayabiliriz. Taze balıklar hafif deniz kokusuna sahiptir, balıklar bekledikçe kokusu artar ve ağırlaşır.

Hangi Aylarda Hangi Balık Lezzetlidir?

Ocak: Uskumru, lüfer, palamut, istavrit lezzetlidir. Kefal ve hamsi tam yağlı durumdadır. Çinekop, kofana, mezgit, tekir, ve kırlangıç bol bulunur. Barbunya, kılıç ve mercan az tutulur.

Şubat: Kalkan balığının tam mevsimidir. Tekir bolca çıkar, uskumru ve lüfer ve palamut yağını kaybetmeye başlar.

Mart: Kefal, levrek ve kalkan balığının en lezzetli zamanıdır.Uskumru çiroz olmaya yüz tutmuştur. Tavası ve pilakisi yapılabilir. Gümüş balığı fazlaca çıkmaya başlar.

Nisan: Kalkan yine lezzet olarak başta gelir. Mercan, kılıç, kırlangıç ve levrek bolca çıkmaya başlar.

Mayıs: Levrek, tekir, barbunya, iskorpit zevkle yenir.

Haziran: Balıkçılık açısından en verimsiz aydır. Tekir, barbun, mercan, levrek gibi balıklar bulunur ancak pahalıdır.

Temmuz: Sardalye en lezzetli ayıdır. Kolyoz, istavrit, uskumru tava ve haşlamaya elverişlidir.

Ağustos: Çingene palamudu mevsimi açılır. Sardalyenin ise en lezzetli zamanları devam etmektedir. Bu ayda ayrıca kılıcın tadına da doyum olmaz. Kefal tavsiye edilmez.

Eylül: Sardalye ve kılıç lezzetlidir. Palamut irileşir, lüfer ise bu dönem pahalıdır.

Ekim: Lüfer çok lezzetlidir, palamut bolca çıkar.

Kasım: Uskumrunun en lezzetli zamanıdır ayrıca pisinin en nefis olduğu aydır.

Aralık: Uskumru, palamut, lüfer ve torik daha da büyümüş ve lezzetlenmiştir. Hamsinin en çıtı olduğu zamandır.

Baharın özlemle beklendiği bir şubat akşamıydı ve dışarıda bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu. Pars Bey, pencerenin altında sıcaktan pul pul olmuş kalorifer peteğine sandalyesini yanaştırmış, dışarıdaki hüzünlü manzarayı izliyordu. Çok kasvetli bir havaydı bu Pars Bey için. Dışarıya baktıkça içi sıkılıyor, bir an önce kafasını camdan çekip başka şeylerle meşgul olmak istiyordu. Bir an gözü penceredeki buğulanmış kısma takıldı ve ne zamandır oraya yazı yazmak gibi bir çocukluk yapmadığı aklına geldi. Bu bir çocukluk muydu? Bir zamanlar sevgilisinin adını veya ülküsünü dokuduğu pencereye şimdi ne yazabilirdi ki?

Bu düşünceleri bir yana atıp, tekrar manzarayı izlemeye başladı. Gökyüzünde bulutlar durmaksızın birikiyor, yağmur hızını kesmeden devam ediyordu. Pencerenin hemen önünden parlayarak geçen yağmur taneleri, bir ışık hüzmesi gibi toprağa ulaşıyordu. Birbirine çarpmadan, sırayla bir görevi yerine getirirmişçesine hızla toprağa düşen tanecikleri gözleriyle takip etmeye başladı Pars Bey. Sonra bu kasvetli havaların yansıması olarak, yine geçen zamanı düşünmeye başladı. Düşen her yağmur tanesi, sanki kum saatinde akan bir kum tanesi olmuştu o anda. İçi sızlamaya başladı, yine aynı çaresizliği yaşayacağını şimdiden hissediyordu. Fakat bunları düşünmekten alamıyordu kendini.

Yağmur, yavaş yavaş şiddetini yitiriyordu; fakat Pars Bey’in yüreği geçen zamanı düşünerek sıkılmaya başlamıştı. Sanki gökteki kara bulutlar, Pars Bey’in yüreğine inmiş, orada bir fırtına koparacak sessizliği yaşıyordu. Pars Bey camın ötesine dalıp kalan gözlerini, zorlukla da olsa evin içine doğru çekti. Masanın üzerinde, az önce içmek için doldurduğu çay bardağını gördü. Elini bardağa uzattığında, çayın buz gibi olduğunu fark etti ve geçen zamanın boşluğunu düşünürken, yine zaman kaybettiğini fark etti. Üzüldü; ama bu kez çabuk toparladı kendini.

Çayını tazelemek için mutfağa semavere yönelirken, bu sabah başladığı kitaptaki kavramlar belirdi usunda. Yürürken, sanki keşfe çıkmış bir astronot gibi gördüğü her nesne için “nasıl, neden, ne zaman” gibi soruları arka arkaya soruyordu kendine. Yok yok, belki de gözlerini dünyaya açan bir bebek gibi gördüğü her şeyi yorumluyordu kafasında. Çayını aldıktan sonra, yarım kalan kitabını bitirme isteğiyle tekrar sıcak sandalyeye oturdu. Otururken bacağında hissettiği ağrı, ona yaşlandığını hatırlatır gibiydi. Öyle ya, saçlarına da yağmur taneleri gibi hızla aklar düşüyordu.

Kitabı açtığında evrenin varoluşundan bugüne dek varlıklar ve nesneler üzerinde görebildiğimiz bir altın oranın bulunduğunu, buna Tanrı’nın matematik sistemi denildiği uzun uzun anlatan bir bölüm dikkatini çekti. Altın oran da neydi, binlerce yıldır insanlığın haberdar olduğu bir konuyu kendisi bugüne kadar nasıl hiç duymamıştı? Neden bugüne kadar böyle önemli bir konu üzerinde araştırma yapabilecek, hatta bunları arkadaşlarıyla paylaşabilecek bir fırsat bulamamıştı? Acaba şimdi usu, bu matematiksel oranı anlamaya yetecek miydi? Yoksa anlamış gibi yapıp, kendini mi kandıracaktı?

Altın oranın tanımını okurken, geometrik kavramlar usunda beliriyordu. Geometri sözcüğünün Türkçesini bulup kullanmadığı için kendine kızdı ve sonra Atatürk’ün geometri ile ilgili çalışmalar yaptığını hatırladı. Acaba o kitabında geometri adını Türkçeleştirmiş miydi? Sahi, bu kitabı da edinip okuyacak, Atatürk‘ün sayısal bilimlere yaklaşımını öğrenecekti. Bunu 15-20 yıl önce düşünmüş, kitabı bulup okumayı sürekli ertelemişti. Bugün hâlâ aklındaydı ve yine erteliyordu. Peki bu ertelemelerin bir sonu yok muydu?

Farkında olmadan kitabın kapağının kapandığını hissetti; çünkü kendisi yine farklı dünyalara dalmıştı. Sözcükler birbiri üzerinden çağrışımlarda bulunuyor, hatırlanan her şey beraberinde unutulan bir şeyi açığa çıkarıyordu.  Pars Bey hayatında ne çok şeyi ihmâl etmişti. Öğrenmesi, denemesi ve yapması gerekenler sıralandıkça, zaman su gibi akıp geçiyordu. Önce istemsiz bir hareketle kitabın kapağını kapattı, sonra bunu bilinçli yapmış gibi kitabı masanın üzerine koyarak, cama doğru yöneldi. Gerçeklerle yüzleşmek, onu daha çok mutlu edecekti, onu yapmaya başladı.

Pars Bey’in yaşı 55’i bulmuştu ve hâlâ kendini çok genç zannediyordu. Fakat özellikle son günlerde yaşlandığını hissettiren belirtiler, onu geçen zaman üzerinde daha çok düşündürmeye başlamıştı. Ne çok şeyi yapmak üzere kendisine söz vermişti. Ama çok az bir kısmını gerçekleştirebildiği için şimdi kendine sitem ediyordu; fakat ne çare? Akan zamanı durdurmak, ona hükmetmek mümkün değildi…

Üniversite yılları dün gibi aklındaydı. Heyecan dolu, bir şeyler yapma arzusuyla yanıp tutuşan bir delikanlıydı Pars Bey. Göz açıp kapayıncaya kadar geçen 35 yıl içinde, yapmayı istediği birçok şeyi erteleyerek bugüne bırakmıştı. Şimdi kalan tüm görevleri tamamlamak üzere yine bir heyecan hissediyordu. Fakat mağrur ve yaralı bir asker edasındaydı bu heyecan.

Bu sabah gazetede, çok sevdiği bir yazarın hiç görmediği bir kitabının daha olduğunu öğrendiğinde, hemen alıp okumaya başlamak istemişti Pars Bey. El becerisi doğuştan iyi olduğundan, cam süsleme sanatında ve ok atma sporunda uzmanlaşmak istiyordu. Fakat gençliğinde attığı birkaç küçük adımın ötesine gidememiş, bu becerileri okyanusun dibinde keşfedilmeyi bekleyen mercanlar gibi kalmıştı. Hem eski Türkler‘in ilgilendikleri spor dallarıyla ilgili büyük bir araştırma yapacak, hatta bu konuda bir kitap yazacaktı. Kaşgarlı Mahmut‘un Divan-ü Lügati’t Türk‘ünde de geçiyordu bu terimler. Sahi bu kitabı da baştan sona okuyacaktı Pars Bey; ama onu da bugüne bırakmıştı.

Tekrar sinirli bir ruh adam rolüne giren Pars Bey, duvara dayadığı dombırasını alarak çalmak istedi. Belki o rahatlatırdı kendisini. O anda dombırayla çalabileceği Altay ezgilerinin bulunduğu bir kasetin olduğunu hatırladı. Acaba nereye saklamıştı bu kaseti? 20 yıl önce dinlemek, aynen çalmak üzere aldığı bu kasetin varlığından bile habersiz olduğu için tekrar kendine kızdı. Hem dedesinin lakabı neden Altay’dı, onu araştıracaktı. Belki de Altay Türkleri‘ndendi dedesi, bunu neden ihmâl etmişti? Nereden geldiğini öğrenmeden mi geçip gidecekti bu dünyadan? Bunu bile sığdıramayacak mıydı ömrüne?

Bunu gururuna yediremeyen Pars Bey, hemen çalışma masasının üzerindeki Türk Dünyası Haritası’na doğru yöneldi. Altaylar’ın nerede yaşadığına bakarken, gözü Moğolistan’ın kuzeyine düşen Orhun Irmağı’na takıldı. Irmak yatağının kenarına dikilen Orhun Yazıtları‘nın şifresini çözmek için kaç kere niyetlenmişti? Hatırlayamadı. Bilge Kağan‘ın mesajını anlamadan ölmek istemiyordu; fakat önce nereden geldiğini araştırması gerektiği de aklını kurcalıyordu.

Pars Bey, pişmanlıklar içinde kendinden nefret etmeye başlamıştı. Geçen yıllar, ona her saniyesinde bir şeyler kazandırması gerekirken; sanki ömrünü boş bir hayal uğruna çalıp götürmüştü kendinden. Bu hatayı nasıl yaptığını düşünüyor, kendine inanamıyordu. Yarın şehir meydanına gidip şapkasını açmak ve insanlardan boş vakit dilenmek geçiyordu içinden. Keşke böyle bir şey mümkün olsaydı. Yoksa kalan bütün zamanını ölümsüzlüğü keşfetmeye mi harcasaydı? Veya geçen zamanı geri getirecek bir sihirli değneği bulmaya?

Yapması gereken onca işi kalan ömrüne sığdırabilecek miydi? Sığdığı kadar uğraşmak, boşuna kürek çekmek miydi? Yoksa sonsuz olan bilgi mi kendisini böyle zor duruma düşürüyordu?

Saat gecenin dördüne yaklaşmışken, artık uyuması gerektiğinde karar kıldı. Zamana hükmedemediği gibi, bu çaresizliğini düşünerek yine tutsaklığa bırakıyordu kendini. Bunu aşmalıydı artık, durmadan ve yılmadan çaresizliğini yenmeliydi.

Yarın ilk iş, yarım kalan kitabını bitirmek ve daha sonra eksik kalanları sırayla tamamlamak olacaktı. Bunda kararlıydı. Biz zamana hükmedemeyeceğimize, zaman bize yetişemesin diyordu…

Orkun KUTLU

Cumhuriyetimizin kurucusu, TÜRK ordusunun büyük komutanı, bilge devlet adamı ve Yüce Önderimiz ATATÜRK‘ü, ölümsüzlüğe uğurladığımız günün 72. yıl dönümünde özlemle anıyoruz.

Yüce Önderimiz Mustafa Kemal ATATÜRK, Osmanlı’nın çöküşünden sonra düşman işgaline giren yurdumuzu kurtarmış, TÜRKlüğe hizmet etme isteği ve sevgisiyle halkın desteğini kazanarak Anadolu’yu yeniden TÜRK Ulusu’na kazandırmış, çağdaş bir Türkiye için en doğru seçimi yaparak cumhuriyeti kurmuş, Türkiye Cumhuriyeti’nin tam bağımsızlığını sağlamak adına bütün ömrünü devletimizi yüceltmekle geçirmiş, Türk vatandaşlarının ve özellikle de Türk kadınının yok olmaya başlayan haklarını yeniden onlara kazandırmış ve bugün bütün dünyanın ayakta alkışladığı büyük işler başararak yok olma tehlikesiyle karşılaşan TÜRK adını yeniden tarih sahnesine çıkarmıştır.

Açtığın yolda ilerleyip, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyeceğine ant içen TÜRK gençleri olarak, bizlere emanetin olan Türkiye Cumhuriyeti’ni sonsuza dek koruyacağız. Biz, muhtaç olduğumuz kudretin damarlarımızdaki asil kanda mevcut olduğunu biliyor ve sözlerinle anlattığın gençliğe layık olabilmek için çabalıyoruz.

Sen, bedenini toprağa teslim edip, ruhunla Tanrı Dağı‘na kavuştuğun gün bizler için ölmedin. Sen TÜRKler’in ulu başbuğu, sonsuza dek yüreğimizde yaşayacaksın.

Eğer senin izinden saparsak, GÖK girsin, KIZIL çıksın!

The post Ulu Önderimizi Saygı İle Anıyoruz first appeared on Bilgicik.Com.]]> https://www.bilgicik.com/yazi/ulu-onderimizi-saygi-ile-aniyoruz/feed/ 17 https://www.bilgicik.com/yazi/agelindeki-gelismeler/ https://www.bilgicik.com/yazi/agelindeki-gelismeler/#respond Mon, 22 Dec 2008 11:27:40 +0000 https://www.bilgicik.com/?p=4393 Ağelindeki Gelişmeler Ağelimizi ziyaret eden konuklarımızın her geçen gün artması nedeniyle, bilgicik.com’u yeni bir sunucuya taşıdık. Eski sunucu, daha yavaş ve kesintili çalışıyordu. Yeni sunucumuz daha güçlü ve eskisine göre daha hızlı çalışıyor. Bu değişiklikle birlikte, ağelimiz artık daha hızlı bir hizmetle ulaşımınıza sunulmuş oldu. Sunucu değişikliği yaparken, bazı aksaklıklar oldu. Ağelimiz bir süre kapalı […]

Şiir sevdalılarından takip edenler bilirler, Elazığ‘da 1992’den beri her yıl “Hazar Şiir Akşamları” düzenlenir. Türk dünyasının birçok yerinden gelen birçok şairin buluşmasını sağlayan şiir akşamları, her yıl büyük bir coşku içinde yapılır ve Türk’ün sözü şiirlerle sunulur dizelere susamış gönüllere…

1992 yılında, birkaç edebiyat gönüllüsü Elazığ‘da “Fırat Şiir Akşamları” adında bir etkinlik düzenlenmişti. Sanatsever Elazığ halkı, bu etkinliğe büyük ilgi gösterince bunun ikincisinin yapılmasına karar verildi. İkinci buluşmaya, edebiyat dünyasından birçok önemli isim katıldı. Sonrasında bu etkinliklerin Elazığ‘ın kültürel mirasının paylaşılması anlamındaki katkısı anlaşıldı ve etkinliğin adı “Hazar Şiir Akşamları” olarak değiştirildi. Bu tarihten sonra her yıl büyük heyecanla bütün Türk dünyasından gelen konuklar Elazığ‘da ağırlandı ve söze geldi yürekler şairlerin dilinde.

Bu yıl 16.’sı düzenlenen şiir akşamlarına Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan, Tataristan, Kıbrıs, Kosova ve Kerkük’ten gelen konuklar katıldı. Üç gün boyunca düzenlenen etkinliklerle hem Elazığ halkı binlerce kilometre ötelerden gelen soydaşlarının içtenliğiyle buluştu hem de gelen konuklar Türk‘ü söyleyen dillere kucak açan Elazığ‘ı tanıdılar. Bir bayram coşkusu içinde geçen üç gün içinde, birçok konukla benim de tanışma olanağım oldu. Bazılarıyla, aşağıda sizlerle de paylaşacağım söyleşiler yapabildim.

Şiir akşamlarına Türkiye’den katılan Yavuz Bülent Bakiler, Cemal Safi ve Yahya Akengin gibi tanınmış kişilerin konuşmaları ve okudukları şiirler, oldukça ilgi gördü. Anadolu’dan büyük Türkistan’a açılan düşünceler, bu büyük şairlerimizin şiirleriyle dile geldi. Daha önceki yıllarda Cengiz Aytmatov ve Almas Yıldırım gibi büyük yazar ve şairlerimizin onuruna – anısına düzenlenen şiir akşamları, bu sene Azerbaycan’ın büyük şairi Bahtiyar Vahapzade‘nin onuruna düzenlendi. Fakat Bahtiyar Vahapzade, sağlık sorunları nedeniyle programa katılamadı.

Böyle bir programın düzenlenmesinde, elbette desteklerini hiçbir zaman eksik etmeyen Elazığ Belediye Başkanı Süleyman Selmanoğlu’nun ve Elazığ Valisi Muammer Muşmal’ın desteği büyüktür. Kültür mirasımızın gelecek kuşaklara aktarılmasını görev bilip, Türk dünyası kardeşliğine katkıda bulunmaktan şeref duyan idarecilerimize de, teşekkür etmek gerekiyor.

Bugün yaşayan büyük Türk şairlerinden biri olan Yavuz Bülent Bakiler‘in güzel ve akıcı Türkçesi, bütün gençlerde hayranlık uyandırdı. Kendisine “Dilini, tarihini ve kültürünü unutma tehlikesiyle karşı karşıya olan Türk gençliğine ne söylemek istersiniz?” diye sorduk. Sorumuza aşağıdan izleyebileceğiniz şu yanıtı verdi:

Yavuz Bülent Bakiler’in kökü de Azerbaycan‘a dayandığı için, onun için Azerbaycan’ın çok büyük bir önemi vardır. Bunu şiirlerine de yansıtan Bakiler, şiir akşamlarının ikinci gününde “Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır” adlı şiirini dinleyicilere şöyle sundu:

Türk dünyasında yazılan hemen hemen bütün şiirleri ezbere bilen, yüksek hitap gücü ile dinleyenlerin yüreklerini bir kartal gibi uçurup ana yurdun çevresinde uçuran, Azerbaycan Türkleri’nden büyük şair ve ozan Zelimhan Yakup, şiir akşamları için geldiği Elazığ‘da geçirdiği üç dört günlük zamanı şöyle değerlendirdi:

Zelimhan Yakup, şiir akşamlarının üçüncü gününde okuduğu “Ezel Ahır Dünya Bizim Olacak” adlı şiiriyle ilk ve son andımız Turan‘ın yolunda, Türk Ulusu’nun oradaki bütün temsilcilerini heyecanlandırdı. Bu güzel şiirini Yunus Emre ile çıktığı yolculukta “Bu Yeşil Ağacın Altı Bizimdi” şiiriyle tamamlayınca, Zelimhan Yakup’un dizeleri arasında erimemek imkansız oluyor.

Kerkük‘teki Türkmenler’in sesi olan “Türkmeneli Tv“de haber sunucusu olan Timur Beyatlı ağabeyimiz, bize o zor koşullar altında “TÜRK” kalabilmenin güçlüğünü anlattı. Hayranlıkla izleyebileceğiniz kocaman bir yüreğe sahip bir kişi olan Timur Beyatlı’nın, bizler için aşağıda şöyle bir konuşması oldu:

Şiir akşamlarının düzenlendiği her üç gün de, Azerbaycan’dan gelen “Mugam Üçlüsü” büyük beğeni aldı. Kopuzla Bahtiyar Vahapzade’nin şiirleri okundu ve Güldeniz Ekmen Agiş tarafından Vahapzade’nin bestelenen iki şiiri takdim edildi. İşte kopuzuyla Vahapzade’nin şiirlerini buluşturup bizlere sunan Ramin Garayev‘in Elazığ Öğretmenevi önünden bir görüntüsü:

Kerkük’ten katılan Şemsettin Küzeci‘nin okuduğu bir bayat da, Kerküklü soydaşlarımızın Türkiye’ye sitemlerini belirtmesi açısından anlamlı oldu. İşte Şemsettin Küzeci’nin konuşması:

Büyük güçlüklerle savaşarak ‘TÜRK’çe yaşayabilmeye çalışan büyük şair Bahtiyar Vahapzade, “Ey öz doğma dilinde danışmağı ar bilen fasonlu edebazlar, ruhunuzu oxşamır qoşmalar, telli sazlar. Bunlar qoy menim olsun, ancaq veten çöreyi sizlere qenim olsun.” diyerek milli bilincin uyanması için yüreğini ortaya koymuştur. Büyük şair Vahapzade’yi, Zelimhan Yakup anlatıyor:

Programa katılan şairlerin tamamında, büyük bir içtenlik vardı. Hepsi, geldikleri Türk ilindeki bütün soydaşlarımızın yüreğini de getirmişlerdi sanki. Şiire ve şaire değer veren bir halk karşısında, onlar da en içten duygularla döküyorlardı yüreklerini şiirlerle. Ve hepsinin yüreği, büyük TURAN ülküsüyle yanıp tutuşuyordu. Bu nedenle sözlerin çoğu, büyük Türkistan’ı anlatıyordu.

Son etkinlik olarak düzenlenen Esat Kabaklı konseri ise, zaten büyük bir duygu yoğunluğu yaşayan bizleri, hepten alıp götürdü. “Dedem Korkut“u dinledik türküleriyle, ve “Çırpınırdı Karadeniz” diyip “Tuna Nehri“ni andık bir kez daha.

Üç gün içinde çekilen resimlerden birkaçı ise şöyle:

(Büyük Şair Yavuz Bülent Bakiler)

(Ünlü Şair Cemal Safi)

(Akgün Otel’in Önünde, -soldan sırayla- Ahmet Turan Sinan, Sadık Gavayev, Abdullah Satoğlu ve Doğan Akdal)

(Baskil’deki Oturuma Başlamadan Önce…)

(Baskil’de Hazar Şiir Akşamları Kapsamında Düzenlenen Oturum)

(Baskil’deki oturumun ardından Kömürhan’da yemek yiyorken…)

(Elazığ Öğretmenevi’nin Önünde Mehter Takımı)

(Elazığ Öğretmenevi’nin Önünde Mehter Takımı)

|» Resimlerin Devamına Bak! « |

Üç gün içinde yaşanılanlar, Türk dünyasından gelen konuklarla birlikte, onlarla buluşanların ortak duyumsayışlarıydı. Şiirlerin şehri Elazığ‘da Türk birliğini düşleyenlerin bir arada toplanması, bize büyük bir güç verdi. Umuyoruz ki şiirleri ruhunun derinliklerinde hisseden toplumumuzun verdiği destekle, şairlerimiz kurarlar gönül köprülerini Türk illerine…

Mehmet Emin Yurdakul‘un şu güzel sözünü yeniden anımsamak gerekiyor: “Unutma ki şairleri haykırmayan bir millet, sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir.“

Yavuz TANYERİ

Yeryüzündeki birçok üründe olduğu gibi, internet sitelerinde de taklitlere çok sık rastlanabiliniyor. Çoğu kişinin pek uygun görmediği bu durum, ne yazık ki insanları kaliteli çalışmaları paylaşmaktan uzaklaştırıyor. Evet, çalışmaları başka yerlerde kullanılamayacağı biçimlerde yayımlamak mümkün; fakat bu da hem zahmetli oluyor hem de insanda sanki çalışmayı bir yere hapsediyormuş gibi bir his uyandırıyor.

Emeğe saygının kalmadığı şu dönemlerde, açılan birçok ağ kümesinin (web sitesinin) üç beş saat sonra taklidi çıkabiliyor. Günlerce emek çekerek oluşturduğunuz yazılar, resimler veya diğer belgeler, iki saniyelik bir işlemle başka ağ kümelerine taşınıp, kaynak belirtilmeden kullanılıyor. Ne yazık ki Türkiye’de özellikle sanal ortamda kişiler paylaştıkları içeriğin kaynağını belirtmekten kaçınıyorlar. Hâlbuki kaynak belirtmek, bir bakıma o içeriği oluşturan, onun oluşturulmasında emeği olan kişiye bir teşekkürdür. Fakat birçok kişi bunun bilincinde değil. Bunun dışında bazı kişiler, resmen “aşırıcılık” yapıyorlar. On dakikada kurdukları bir sistemle, sanal ortamdaki bütün yazıları özensizce kendi sitelerine kopyalayıp, sonra da “Paylaşım yaptım!” diye bir köşeye kuruluyorlar. Söz gelimi, birçok öğrencinin isteği üzerine derleyerek sunduğum “… Türünün Tarihi Gelişimi / Temsilcileri” başlıklı yazıların tamamı, en başta bu ağelinde paylaşılmasına rağmen, şu anda en az bin tane sitede bulunmaktadır. Gidip gezin o siteleri, hiçbirinde kaynak bulamazsınız. İşte bunlar, kişileri güzel çalışmalar yapmaktan soğutuyor.

Kaynak konusunda pek duyarsız olan kişilerden oluşan şu sanal ortamda, “para kazanmak” için fırsat kollayan insanları da görmek mümkün. Şöyle ki sırf aramalarda üst sıralarda görünmek amacıyla başlığa yazılan onlarca kelimenin biri hakkında bile adamakıllı bilgi sunmayan, özensizce yapılmış ve sırf “gelir sağlama” temelli oluşturulmuş yüzlerce ağ kümesi görmek mümkün. Bu ağ kümelerinin neredeyse tamamının, beslendiği belli kaynaklar vardır. İşte bu kaynaklardan birisi olan güncemizden de, gelişigüzel (ç)alıntı yapan kişilerin varlığı, zamanla gözümüze çarpıyor. Bazı kişiler bu (ç)alıntı işini abartarak resmen ağelimizi kopyalıyorlar. Şimdi size, içeriğinin neredeyse tamamı ağelimizden alınan; fakat hiçbir yerinde güncemizin adına rastlanmayan bir site göstereyim. Güya Türkçeyi korumak için açılmış; fakat başlığına bakın: “Türkceyi Koruma ve Öğretme Sitesi“… Güya bu siteyi oluşturan kişi “etimoloji” ile uğraşıyormuş. Daha “Türkçe” yazmasını bile bilmeyen birisi için bu, çok komik bir uğraşı oluyor. Dahası var. Bu kişinin kendi yaşamıyla ilgili açıklamada bulunduğu o sayfada aynen şu metin geçiyor:

“… uygunmu diye soranlara;her ülkenin bir kimliği vardır ve bizim kimliğimizi şekillendiren türkçemizdir kimliğini kaybeden bir toplum özgürlüğünüde er yada geç kaybedicektir…”

Bunu “etimoloji” (köken bilimi) ile ilgilenen birisinin yazdığına kimse inandıramaz beni. İnanmak da istemem. Dil bilimi, bu kadar basit bir uğraşı değil, olmamalı da… Bağlaçların ve soru eklerinin ayrı, özel adların da büyük harfle başlanarak yazıldığını bile bilmeyen birisinin umarım Türk dili ile uzaktan yakından bir geçmişi olmamıştır. Eğer olmuşsa, ben bu insanlarla aynı alanın içinde bulunduğum için kendimden utanırım.

Az önce aldığım bir uyarı ile girdiğim bir ağ sayfasında da yine canımı sıkacak şeyler gördüm. Güncemizin temasını kullanarak ve ağelimizdeki yazıların çoğunu hiç değiştirmeden kopyalayıp yeni bir site oluşturan insancıkları görünce, gerçekten üzüldüm. “Güncemizin kopyası çıktı, artık kimse buraya gelmez, bizim kalitemiz düşer.” diye düşündüğümden değil üzüntüm. Sadece insanların emeğe hiç değer vermediklerini bir kere daha gördüğüm için üzüldüm. Şimdi bu “taklit” sitenin adresini yazardım; fakat hem buradan oraya ziyaretçi göndermemek hem de bu seçkin ağelinde o kopya sitenin bağlantısını yazarak onu google gibi arama motorları için ödüllendirmek istemiyorum. Zaten bir tane de değil bu siteler. Gerek “Bilgicik“, gerekse de “Türkçe Yaşam“daki içerikle oluşturulmuş onlarca ağeli gösterebilirim size. Siz konukların, böyle kopya sitelere değer vermediğinizi de biliyorum. Arama motorları da bu sitelere pek değer vermiyorlar. İki gün sonra ya siliniyorlar, ya da onuncu sayfalara falan düşüyorlar.

Biz, bu istenmeyen kopyalamalar karşısında çaresiz değiliz. Aksine bunlar, bizim çalışmalarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Yukarıda değindiğim gibi, yeryüzünde sadece “değerli” şeylerin kopyası çıkıyor. Onun için, böylesi saygısızlıklar, bizi bu yolda yıldırmaktan çok, daha güzel şeyler ortaya koyabilmek için kararlılığımızın artmasını sağlıyor. Biz de çok fazla alıntı yapıyoruz; fakat alıntıların tamamında “kaynağı” belirtiyoruz. Ayrıca alıntıyı abartıp da “taşıma” olayına çevirmeden yapmaya özen gösteriyor, böylece arkamızdan kötü söz söyletmiyoruz.

Konuyu daha fazla uzatmadan, böyle saygısızca oluşturulan ağ kümelerine karşı tepkinizi ortaya koymanızı ve bu siteleri mümkün olduğunca kullanmadan bilgiyi kaynağından almanızı diliyorum. Sürekli bu saygısızlıklarla “paylaşım” yaptığını zannedenlere ve bütün kopyacılara da diyorum ki:

“Bilgicik.Com‘a benzeyebilirsiniz; fakat asla Bilgicik.Com kadar olamazsınız!”

Keşke sizler böylesi tutumlar izlemeseydiniz de, ben de bu yazıyı yazmasaydım. Fakat bu konuda daha bilinçli olmanız için bir “uyarı” niteliğindeki bu yazı ile, sizleri Türkçemizi doğru ve güzel kullanmaya davet edeceğim. Dilimize gereken önemi ve değeri vererek takdir edilecek yorumlar gönderenlerden, onları böyle bir konu ile muhatap edebilme olasılığıma karşı özür diliyorum.

Bu ağeline her gün binlerce kişi giriyor ve yüzlerce yorum gönderiliyor. Yorumların hepsini günlük olarak okuyup onaylamanın sıkıntısını geçerek, yorumlarda kaç defa belirttiğimiz hâlde düzelmeyen yazım ve anlatım bozukluklarına dikkat çekmek istiyorum. Bir yazıya yorum yaparken, öncelikle “Bu yorumu niçin yapıyorum?” diye kendinize sormanız gerekiyor. Çünkü her gün klavyenin tuşlarına rastgele basıp yorum gönderenleri görüyorum. Ne yapmaya çalıştıklarını anlamıyorum; fakat bu davranışla hem kendilerini boş yere zahmete sokuyorlar hem de yorumları onaylayan bizleri…

Yorum yazarken dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta ise, yazdıklarınızın yazara veya diğer okuyuculara bir şeyler “düşündürme / kazandırma” amacı taşıması gerektiğidir. “Çok beğendim.” veya “Hiç güzel olmamış.” diye kısa kısa yorumlar göndermektense, yazıyı niye çok beğendiğinizi veya yazının neden güzel olmadığını açıklamaya çalışırsanız, bu konuda sesinize kulak verecek birileri çıkabilir. Ayrıca yorumlar sadece “teşekkür etmek” veya “istekte bulunmak” için gönderilmemelidir. Sizden önce yorum yazanların istekleri göz önüne alınarak onlara yardımcı olacak içerik yorumlarla gönderilebilinir ki bunlara çok sık şahit oluyoruz. (*) Belli konuları açıklayan yazılarda eksik gördüğünüz yerleri yorumla eklemeniz de anlamlı bir davranış olacaktır. Hem böylece “paylaşıma” değer verdiğinizi görünür bir biçimde ortaya koyacak hem de diğer arkadaşlarınızı paylaşıma davet ederek bu ağ kümesini paylaşımcı insanların bulunduğu bir “bilgi edinme ortamı” hâline getirebilirsiniz.

Değinmek istediğim en önemli şey ise, iletilerin yazılma biçimi. Kaç yerde “Türkçeyi ‘Türk’çe kullanın!” diye uyarıda bulunduğumuz hâlde, birçok kişinin uyarıları önemsediği yok. Evet, yorum alanına uyarı bağlantısını koyduktan sonra yapılan yorumlarda gözle görülür düzeyde bir iyileşme oldu; fakat “yaw, yoq, saol, güsel, ii, yha…” gibi sözcük kırmalarının hâlâ kullanıldığını görmek, bizleri gerçekten çok üzüyor. Bazıları ise sırf yazıya estetik kazandırmak için “β, Є” gibi bizim alfabemizde bulunmayan harfleri, iletilerinde kullanıyorlar. Bu da hiç doğru değil. Ayrıca çok az ve bilinçli insanlar “noktalama işaretlerini” kullanıyorlar. Zaten noktalama işaretlerini dikkatlice kullanan insanların çoğu, sözcüklerin yazımlarına da dikkat ediyorlar. Cümle bittiğinde en sona uygun bir noktalama işareti (. , ? ! …) koymak çok mu zor geliyor acaba size, anlamış değilim.

Lütfen, yorumlarında Türkçe yazım, anlatım ve noktalama kurallarına uymayanlar, “buradaki” uyarıları dikkatlice okuyup Türkçenin genel özelliklerini göz ardı etmeden iletiler göndersinler. Zaten almış olduğum bir kararla, bugüne kadar hep düzelterek yayımladığım yorumlarda artık çok nadir düzeltmeler yapacağım. Gönderilen yorumlardan, içinde “q, w, x” gibi Türk alfabesinde bulunmayan harfleri barındıranları ve kesinlikle karşı çıktığımız “yha, yoq, güsel, bi…” gibi kullanımları içerenleri, çok önemli ve anlamlı bir şeyi anlatıyorsa bile hiç düşünmeden sileceğim! Bunun için Türkçeyi yerden yere vuracak iletiler gönderip de, sonradan “Niye benim yorumum onaylanmadı?” diye sormayın.

Arındırılmış ve doğru kullanılan bir Türkçe ile yeniden görüşmek dileğiyle.

Esenlikle kalın…