Ana Sayfa » Şiir Öykü Roman » Türk Destanları » Göç Destanı
34


Göç Destanı

Bu da bir Uygur destanıdır ve daha önce de belirtildiği üzere, Türeyiş destanının tabii bir devamı gibidir. Bugün, Orhun nehri kenarında bir şehir kalıntısı ile bir saray yıkıntısı vardır ki çok eskiden bu şehre Ordu Balık denildiği tahmin edilmektedir. Büyük Uygur Destanı’ nın, işte bu şehrin saray yıkıntısının önünde bugün dahi görülebilecek şekilde duran abidelerde yazılı olduğunu Hüseyin Namık Orkun’ un belirttiğine göre bu abideler, Moğol Hanı Öğüdey zamanında Çin’ den getirilen mütehassıslarla okutturulup tercüme ettirilmiştir.

Göç Destanının Çin ve İran kaynaklarındaki kayıtlarına göre iki ayrı rivayet halinde olduğu bilinmekte ise de aslında birbirinin tamamlayıcısı gibidir. İran kaynaklarında ki rivayet, daha ziyade tarihî bilgilere yakındır. Aynı zamanda İran rivayeti, Türklerin Maniheizm’ i kabulünü anlatan bir menkıbe hüviyetinde görünmektedir. Aşağıda hülasa edilecek olan rivayeti Cüveyni’nin Tarih-i Cihanküşa adlı eserinde kayıtlıdır ve bu rivayete göre, destanda zikredilen iki ağacın, Maniheizm’ in kurucusu Mani’nin “iki Esas” adlı eserindeki iki ağacı temsil ve taklit ettiğini prof. Fuat Köprülü iddia etmektedir.

Destan:
Türk Destanları
Uygur ülkesinde, Tuğla ve Selenge ırmaklarının birleştiği yerde Kumlançu denilen bir tepe vardır. Adına Hulin Dağı derlerdi.

Hulin Dağında da, birbirine çok yakın iki ağaç büyümüştü. Biri kayın ağacıydı. Bir gece, kayın ağacının arasında yaşayan halk bu ışığı gördü ve ürpererek takip etti. Kutsal bir ışıktı, kayın ağacının üstünde kaldığı müddetçe kayın ağacının gövdesi büyüdükçe büyüfü, kabardı. Oradan çok güzel türküler gelmeğe başladı. Gece oldu mu, ağacın otuz adım ötesinden bütün çevre ışıklar içinde kalıyordu.

Bir gün ağacın gövdesi ansızın yarıldı. İçinden beş küçük çadır, beş küçük odacık halinde meydana çıktı. Her odacığın içinde bir çocuk vardı. Çocukların ağızlarının üstünde asılı birer emzik vardı ve onlar bu mukaddes çocuklara halk ve halkın ileri gelenleri çok büyük saygı gösterdiler.

Çocukların en küçüğünün adı Sungur Tekin’ di, ondan sonrakinin adı Kutur Tigin, üçüncüsününki Türek Tekin, dördüncüsünün Us Tekin ve beşincisinin adı Bögü Tekin’di. Beş çocuğun beşinin de Tanrı tarafından gönderildiğine inanan halk, içlerinden birini hakan yapmak istediler. Bögü Han en büyükleri idi hem de ötekilerden daha güzel, daha zeki ve daha yiğit görünüyordu. Bögü Tekin’ in hepsinden, her hususta üstün olduğunu anlayan halk onu hakan olarak seçtiler. Büyük bir törenle Bögü hanı hakan olarak seçtiler. Büyük bir törenle Bögü hanı tahta oturttular.

Böylece yıllar yılı kovalamış ve bir gün gelmiş Uygurlara bir başkası hakan olmuş.

Bu hakanın da galı Tekin adında bir oğlu varmış.

Hakan oğlu Galı Tekin’ e, Çin prenseslerinden birini, Kiu-Lien’ i almağı uygun görmüş.

Evlendikten sonra Prenses Kiu-Lien, sarayını Hatun Dağında kurdu. Hatun dağının çevre yanı da dağlıktı ve bu dağlardan birinin adı da Tanrı Dağıydı, Tanrı Dağının güneyinde de Kutlu Dağ derler bir başka dağ vardı, kocaman bir kaya parçası.

Bir gün elçileri, falcılarıyla birlikte Kiu-Lien’ in sarayına geldiler. Kendi aralarında konuşup dediler ki:

-Hatun Dağının varı yoğu, bütün bahtiyarlığı Kutlu dağ denilen bu kaya parçasına bağlıdır. Türkleri zayıflatıp yıkmak istiyorsak bu kayayı onların elinden almalıyız.

Bu konuşmadan sonra varılan karar üzerine Çinliler, Kui-Lien’ e karşılık olarak o kayanın kendilerine verilmesini istediler. Yeni Hakan, isteğin nereye varacağını düşünmeden ve umursamadan Çinlilerin arzusunu kabul etti, yurdunun bir parçası olan bu kayayı onlara verdi. Hâlbuki Kutlu Dağ bir kutsal kayaydı; bütün Uygur Ülkesinin saadeti bu kayaya bağlıydı. Bu tılsımlı taş Yurdunun bölünmez bütünlüğünü temsil ediyordu düşmana verilirse bu bütünlük parçalanarak ve Türkeli’nin bütün saadeti de yok olacaktı.

Hakan kayayı vermesine verdi ama kaya öyle kolay kolay sökülüp götürülecek cinsten değildi. Bunu anlayan Çinliler, kayanın çevresine odun ve kömür yığıp ateşlediler. Kaya iyice kızınca da üzerine sirke döküp parça parça ettiler. Her bir parçayı da ülkelerine taşıdılar.

Olan o zaman oldu işte. Türkeli’nin bütün kurdu kuşu, bütün hayvanları dile geldi, kendi dillerince kayanın düşmana verilişine ağladılar. Yedi gün sonra da bu düşüncesiz Hakan öldü. Ama Onun ölümüyle ülke felaketten kurtulamadı. bir Çin prensesi uğruna çekinmeden feda edilen yurdun bir kayası, Türkeli’nin felaketine sebep oldu. Halk rahat ve huzur yüzü görmedi. Irmaklar birbiri ardınca kurudu. Göllerin suyu buhar olup uçtu. Topraklar yarıldı, mahsuller yeşermez oldu.

Günlerden sonra Türk Tahtına Böğü Han’ın torunlarından biri hakan olarak oturdu. O zaman canlı cansız, ehli yaban, çoluk çocuk bütün yurtta soluk alan almayan ne varsa hepsi birden:

-Göç!.. Göç!.. diye çığrışmaya başladı. Derinden, inilti, hüzün dolu, çaresiz bir çığrışmaydı bu. Yürekler dayanmazdı.

Uygurlar bunu bir ilahi emir diye bildiler. Toparlandılar, yollara düzüldüler; yurtlarını yuvalarını bırakıp bilinmedik ülkelere doğru göç etmeğe başladılar. Nihayet bir yere gelip durdular, orada sesler de kesildi. Uygurlar, seslerin kesilip duyulmaz olduğu bu yerde kondular, beş mahalle kurup yerleştiler ve bunun için bu yerin adını da Beş-Balık koydular. Burada yaşayıp çoğaldılar.

 

|» Türk Destanları Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
34 Yorum Bulunmaktadır
gizemmm on Kasım 6th, 2007 at 19:27

süpersiniz diyeyim bariii şaka şaka süpersiniz güzeldi işime çok çok yaradı

irem on Kasım 26th, 2007 at 22:04

çok işime yaradı sağ olun

elif on Aralık 27th, 2007 at 17:32

çok saoolun işime yaradı

polat alemdar on Aralık 31st, 2007 at 18:36

çok süper güzel işime çok yardı yüz aldım süper bir site

aslı on Ocak 1st, 2008 at 12:55

çok güzell süpersinizz

SEVDE on Ocak 7th, 2008 at 21:50

sağ olun:)

PRENSES on Şubat 6th, 2008 at 13:16

Çok teşekkür ederim.
Çok ama çok işime yaradı.
Sağ olun

aslı tm on Şubat 19th, 2008 at 21:05

çoook sağ olun yaa valla çok iyi oldu yazdıgınızz artıkk edebiyat dersine rahatca girebilrim

tuğçe on Şubat 22nd, 2008 at 17:38

harıka ama uzun olsun. süpersınız sız ya bakalım kaç alıcam

okan on Mart 2nd, 2008 at 09:12

abi allah razı olsun çok işime yaradı

deniz aydın on Mart 2nd, 2008 at 15:17

Cok salun ya cok güzel olmuş cok işime yaradı teşekkürler siz var oldukca bu ögrenciler edebiyat dersinden kalmayacak

tuba on Mart 20th, 2008 at 20:40

herhalde bu siteyi öğretmenimiz mi ne kurdu tüm sorulanları buluyorum süper bir şey artık bilgicik.com da edebiyatın yanında diğer derslerinde bilgileri var süppperr ELLERİNİZE SAĞLIK ..

ESRA on Nisan 6th, 2008 at 15:44

çok uzun bir destanmış ama yine de işime yaradı…

yılmaz on Nisan 21st, 2008 at 15:00

Bu siteyi yapana çok teşekkür ederim. Allah ondan razı olsun. Her aradığımı buldum.

merve on Mayıs 13th, 2008 at 18:47

Ellerinize sağlık emeğiniz için. Yalnız bir de göç destanındaki gerçek yaşamın izini yani destanda anlatılanlara benzer hangi olayların günümüzde var olduğunu ödevim için yorumlarsanız çok sevinirim. Şimdiden ilginize teşekkürler…

buseciq on Şubat 16th, 2009 at 17:40

Site okadar işime yaradıki anlatamam, çok sağ olun ellerinize sağlık…

gobel on Nisan 14th, 2009 at 19:15

çok işime yaradı çok güzel elinize sağlık

ramazan on Mayıs 20th, 2009 at 15:44

Sağolun bu siteyi yaptığınız için.Bu siteyi yapan herkese teşekkür ediyorum.Proje ödevi bu site sayesinde çok kolay bir şekilde yaptım.Tekrar sağolun.

bebiş on Ekim 4th, 2009 at 16:09

Sağolun sağolun sağolun. Çok istifade ediyorum bu siteden Allah razı olsun böyle siteleri bulmak çok zor gerçekten lise 2 konularını daha ayrıntılı yazarsanız memnun kalırım. Özellikle sunumları çoğaltın lütfen sevgilerimle…

bebiş on Ekim 4th, 2009 at 16:11

Çok teşekkürler.Sunumlarınızı arttırırsanız çok daha memnun oluruz.Özellikle lise 2 edebiyat derslerinin sunumlarına ihtiyacım var çünkü.

feyza on Ekim 8th, 2009 at 21:39

emeği geçenlere teşekkürler

hamza on Kasım 23rd, 2009 at 16:43

Hepinize teşekkürler

Taner on Nisan 5th, 2010 at 09:58

Site çok güzel olmuç. Doğru bilgiler var. Türkçe dersi ödevime yardımcı oldu. Siteyi yapan ve emeği geçen arkadaşlara teşekkür ederim.

neslihan sarıkaya on Nisan 15th, 2010 at 13:32

çok teşekkür ederim. ama biraz daha resim koyarsanız daha iyi olur.

Ahmet on Nisan 26th, 2010 at 22:17

gerçekten çok güzel çok teşşekkürler elinize sağlık allah razı olsun

psikobat on Aralık 23rd, 2010 at 20:03

çok sağolunnnnnnnnnnnnn çok işme yaradı

Sezer on Aralık 23rd, 2010 at 22:17

Çok teşekkürler. Her edebiyat ya da dil ve anlatım ödevimi yaparken bu siteyi kullanıyorum. Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim.

arda on Ocak 3rd, 2011 at 15:46

çok güzel site çok beğendim ALLAH RAZI OLSUN

Gürkan on Nisan 27th, 2011 at 22:18

Gerçekten site çok işime yaradı teşekürederim eleriniz dert görmesin.

ela on Mayıs 15th, 2011 at 16:37

Gerçekten çok işime yaradı çok teşekkür ederim vallahi sınavdan kesin tam puan alacağım. :) Yine teşekkürler…

Maya on Ekim 21st, 2011 at 20:49

İyi bir site yardımcı oLdu teşekürLer..

Merve on Aralık 24th, 2011 at 16:24

sağol

Emre on Şubat 7th, 2012 at 19:40

Bu site çok iyi olmuş. ödevlerimde bana yardımcı oldu.

meraklı on Aralık 23rd, 2012 at 20:29

Çok sağolun çok güzel olmuş çok yardımı dokundu.

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Göç Destanı
  • Yazının Kategorisi: Şiir Öykü Roman, Türk Destanları
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 14 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , , , , , ,