Öğe Eksiklikleri – Anlatım Bozuklukları

İlk cümlenin ortak öğesi, ikinci cümleye uymaz. Bu yüzden ikinci cümleye yeni bir öğe eklenmesi gerekir. İşte eklenmesi gereken bu öğe, eksik olan öğedir.

a.

İlk cümle ile ikinci cümlenin öznesi uyuşmaz. Bu sebeple ikinci cümleye bir özne eklenmesi zorunluluğu doğar. Eğitimin aksaması hepimizi üzüyor, halbuki her şeyden daha gerekli. (eğitim)
Hiç kimse böyle bir şeye ihtimal vermiyor, ona güveniyordu. (herkes)
Parktaki adamla herkes ilgilendi; çok güzel konuşuyordu. (adam)

b.

Ortak kullanılan yüklem cümlelerden birine uymayabilir. Bu sebeple yeni bir yükleme ihtiyaç duyulur.

Örnek

Sen bize layıksın, biz de sana İstanbul. (layığız)
Yemeğe biraz tuz, biber ve limon sıktı. (tuz, biber ekti)
O sıralar ben yirmi, o ise on dokuz yaşındaydı. (ben yirmi yaşındaydım)

c.

Ortak kullanılan nesne, cümlelerden birine uymaz. Bu durumda cümlelerden birine bir nesne eklenmelidir.

Örnek

Kalabalıklar beni çok sıkar, o yüzden sevmem. (kalabalıkları)
Dışarıda lapa lapa kar yağıyor ve biz de seyrediyorduk.(onu)
Aceleyle arabaya bindi, çalıştırdı ve hızla uzaklaştı. (arabayı çalıştırdı)

d.

Diğerlerinde olduğu gibi ortak kullanılan dolaylı tümleç, cümlelerden birine uymaz. Bu durumda cümlelerden birine dolaylı tümleç eklenmelidir.

Örnek

Çekmeceyi açıp değerli eşyalarını yerleştirdi. (çekmeceye)
Kardeşini çok sever ve her konuda yardımcı olurdu. (ona)
Yavaşça odaya girdi, bir şeyler aradı, sonra usulca çıktı. (odadan)

e. Zarf (edat) tümleci eksikliği

Cümlelerden birine zarf tümleci olacak ifadelerin eklenmesi gereklidir.

Örnek

İngilizler biraz soğuk insanlar ama yine de iyi anlaşıyoruz.(onlarla)
Dostlarımı kaybettim, yollarımız ayrıldı bir bir. (onlarla)

f. Tamlayan eksikliği

Tamlayanlar cümlede tek başına bir öğe değildir; ancak onlardan kaynaklanan anlatım bozukluğu öğe eksikliklerine benzer bir yanlışlıktır.
Cümledeki ifadelerden birinde tek başına tamlanan unsuru bulunursa, anlam belirsizliğini gidermek için bu kısma tamlayanın da eklenmesi zorunluluğu ortaya çıkar.

Örnek

Oda birkaç haftadır temizlenmiyor, duvarları örümcek bağladı. (odanın duvarları)
Bir akşam çıkıp geldi, gelmesi hepimizde büyük bir sevinç yarattı. (onun gelmesi)

bahar yayınevi uyarı

Sınavlara Hazırlık Arama Robotu
YGS & LYS TEOG KPSS TUS KPDS Ehliyet Sınavı PMYO JANA

Seçim esnek olup ilgili alanları seçiniz, Örneğin ehliyet sınavı için branş olarak matematik seçmeyiniz :)