Ana Sayfa » Roman Özetleri » Şiir Öykü Roman » Yüz (100) Temel Eser » Sinekli Bakkal (Halide Edip Adıvar)
34


Sinekli Bakkal

 

(Halide Edip Adıvar)

 

Özet

bulunduğu semtin adını almış olan dar bir sokaktır. Bir geçitten çok bir toplantı yeri gibidir. Bu sokakta oturanlardan biri mahalle imamıdır. Onun kızı, Emine ise babasının istememesine rağmen Kız Tevfik denilen bir halk sanatçısı ile evlenir. Tevfik; orta oyunu, karagöz gibi şeylerle vakit geçirir. Ayrıca Emine ve Tevfik’le birlikte, sokaktaki İstanbul bakkaliyesini işletmektedir. Bir süre sonra Tevfik ile Emine anlaşamazlar ve ayrılırlar. Tevfik yaptığı şaklabanlıklar yüzünden sürülür. Ancak Emine hamiledir, ve inadını ve iradesini annesinden, yeteneklerini ise babasından olan bir Rabia isimli bir kızını dünyaya getirir . Emine’nin Babası Rabia’nın dedesi olan imam ise Rabia’yı biraz büyüyünce hafız yapar. Mahallenin bir de kibar konağı vardır: Selim Paşa Konağı. Bu konak başlı başına bir alemdir. Selim Paşa’nın hanımı dünyanın tadına varmış, yaşlandıkça ölüm korkularına kapılmıştır. Ve teselliyi nerede bulacağını şaşırmış bir kadındır. Selim Paşa ise padişahın dostlarından ve zaptiye nazırıdır. Oğlu Hilmi ise babasının aksine Jön Türklerle ilgisi olan bir ihtilalcidir. Büyüklük peşinde bir hayal adamı. Konağa giren – çıkan pek çoktur. Peregrini adında ki bir İtalyan piyanist Vehbi Dede adında bir Mevlevî bunların başlıcaları arasındadır.

Rabia mevlit ve kuran okumaktaki şöhreti ile Selim Paşa Konağı’na kapılanır. Peregrini’yi orada tanır. Vehbi Dede’den musiki dersleri, alır. Rabia biraz büyüdüğünde Hiç görmediği babası Tevfik sürgünden dönmüştür. Rabia annesi ile babası arasında tercih yapmak zorunda kalmış ve Babası Tevfik’i seçmiştir. Bunun üzerine Emine Rabia’ya çok kızmış her namazdan sonra beddua etmeye başlamıştır. Rabia babasına bakkalda ve karagöz oyunlarında yardım etmekte mahallenin cücesi olan Rakım Amcası ile beraber hep beraber güzel vakit geçirmektedir. Lakin Tevfik’in kadın kılığına girip Selim Paşa’nın Oğlu Hilmi için Fransa’dan gelen yabancı evrakları feslilerin giremeyeceği Fransız Postanesine gidip alması esnasında yakalanması ile, Tevfik, zaptiye dairesinde Göz Patlatan Hakkı adında ki zorbanın sıkı işkenceleri ile sorguya çekilmiştir. Gene de Hilmi’nin adını vermez sürgüne yollanır. İş anlaşıldığı için Paşanın Oğlu Hilmi de Selim Paşa’nın emri ile sürgüne Şam’a sürülecektir.

Tevfik yokken Rabia Rakım Amca’nın yardımı ile dükkanı idare eder. Vehbi Dede ve Peregrini de kendisine arkadaşlık ederler. Ama babası sürgüne yollandığından sonra bir daha Selim Paşa Konağı’na ayak basmaz. Konakta pek sevdiği bir cariye vardır: Kanarya Hanım. Çerkez asıllı olan Kanarya Hanım da aslında evlenip çırak çıkmıştır.

Rabia, Ramazanlarda camileri gezer mukabele okur ara sıra mevlitlere çağrılır. Şehzade Nihat Efendi’nin yalısında da Mevlit okumaya davet edilir. Rabia yalıya gittiğinde iç salonun kapıları açılarak sinekli bakkal mescidinin büyük bir toplantı yeri haline getirildiğini görür. Renkli papatya başlarına benzeyen yüzlerce başörtülü kadın dinleyicisi vardır. Bu duygulu kalabalığa yanık ve dokunaklı sesi ile mevlit okuduktan sonra salonun sonunda çok güzel bir mermer heykele benzeyen sarışın bir kadın görür . Bu Kanarya Hanım’dır. İki eski dost çığlık çığlığa birebirlilerinin boynuna atılırlar.

Peregrini Rabia’nın okuduğu mevlide hayrandır. Karakterine, olgunluğuna hayrandır. Sonunda , tasarısını Vehbi Dede’ye açar. Onunda uygun bulması üzerine Rabia ile evlenmek için dinini değiştirir. Osman adını alır. Vehbi Dede de, onu kızı gibi sevmektedir. Yani Rabia da güzelliği bulan Tanrı sevgisi…

İmam da Emine de öldüğünden Osman’la Rabia Evi onarırlar. Dükkanın üstüne yerleşirler. Rabia’nın gebeliği çok sıkıntılı geçer. Sonunda İstanbul’da ilk defa yapılan bir sezeryan ameliyatı ile kurtulur. Bir oğlu olur. Bu mutlu olayı izleyen yıllarda 1908 meşrutiyeti gelir. Sürgünler yerlerine dönerler. Geri dönenler arasında Tevfik de vardır. Rabia, Osman Rakım Amca , mahallenin kibar tulumbacısı, Sabit Beyağabey , bütün sinekli bakkal onu karşılamaya giderler. Vakti ile padişah haini diye sille tokat İstanbul’dan sürülenlerin hepsi, şimdi birer hürriyet kahramanı olarak dönmektedir.

Tevfik’in bu siyasi görüşlerle ilişiği yoktur. Vapur rıhtımına yanaşıp da sürgünler çıkınca karşılama törenleri başlar. Sabit Beyağabey bir emir verince sinekli bakkal takımı Tevfik’in bile ürkütüp saklanacak yer aratan bir coşku ile gösterilerine başlar. Sinekli bakkal delikanlıları şişmanca bir adamı omuzlarına alırlar. Tevfik’in mahalleye dönüşü dolası ile ateşli bir hürriyet nutku çeken bu adamı Tevfik hemen tanır. Bu zaptiye dairesinde kendine işkence eden göz patlatan Muzafferdir. Vehbi Dede ile Osman Tevfik’in koluna girer ve ona bir torunu olduğunu haber verirler.




Şahıslar ve Olaylar

Rabia: Romanın asıl kahramanı: İlhâmi İmam’ın kızı Emine ve Kız Tevfik diye bilinen orta oyuncusunun kızı Rabia’dır. Rabia, yazarın romanda kendisi yerinde gösterdiği ve ideal Türk kadını nasıl olmalı? sorusunun cevabı olan kişidir. Rabia’nın kişiliğinin oluşmasında babasından çok dedesinin etkili olmuştur. Kendisi imam olduğu için torunu hafız yaparak İslami bilgilerle donanmasını sağlamıştır. Paşanın konağına gitmesi ile Rabia’nın kişiliğinin değişiminde en büyük etkiyi görülüyor. Dedesinin yanında her zaman cehennemden bahsedilerek büyüyen Rabia konağın ortamını görünce geleneklerine bağlı, ancak Batı eğilimli bir karakter ortaya çıkıyor. İki ayrı ruh ikliminde yetişmiş olduğu Peregrini yani Osman’la evlenmesi ile de bunu gösteriyor.

Kız Tevfik: Daima şen şakrak, orta oyununda usta, yakışıklı ve çok düzensiz bir kimlikte anlatılıyor.

Vehbi Dede: Konakta Rabia’ya ders veren bir Mevlevî derviş olarak bize aktarılan Vehbi
Dede, her zaman teselli edici teskin edici mizacı ile Rabia’nın dedesinden çok farklı olarak ruh okşayıcı bir alim olarak anlatılıyor.

Peregrini (Osman): Annesinin tavsiyesiyle eskiden papaz olan Peregrini daha sonra her hangi bir dine bağımlı olmaksızın yaşamış bir müzik hocası. Türkçe’yi çok iyi konuşan bu adam dinsiz olmasına rağmen Vehbi Dede gibi dinine bağlı insanlara saygı duymuştur. Rabia ile evlenmek için dinini değiştirerek Osman ismini almıştır.

Selim Paşa: Eski Dahiliye Nazırı, padişaha son derece bağlı bir mizaç ortaya sürmüştür. Öyle ki kendi oğlunu bile gözünü kırpmadan ve elinde kesin delil olmadan sürebilmiştir. Ama diğer taraftan Rabia’ya karşı hep şefkatli olmuş ve iyi davranmıştır.

Emine: Rabia’nın annesidir. Önceleri Rabia’yı çok sevmiş ancak sürgünden dönen babasını kendisine tercih edince, elinden gelse Rabia’nın boğazına sarılmak istemiştir. Elini öpmek için gelen kızını kovmuştur.

İlhamî İmam: Rabia’nın büyük babası, mahalleliye devamlı cehennemden bahseden bir imam.

Diğer tipler: Bilal; Rabia ile evlenmek isteyen bir genç, Rıfat Amca; mahallenin cücesi, Pembe; Rabia’nın hizmetini yürüten beraber yaşadığı çingene, Hilmi; Selim Paşa’nın Jön Türk oğlu, Sabiha Hanım; Selim Paşanın Hanımı, Kanarya Hanım; köşkte ki bir Çerkez kızı.

|» Roman Özetleri Sayfasına Dön! « |

 

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
34 Yorum Bulunmaktadır
selin on Kasım 5th, 2007 at 19:54

Ben bu romanı çok seviyorum. Ayrıca burada şahısları ve olayları çok güzel anlatmış.Bence çok güzel hazırlanmış Kısaca diyebilirim ki süper,muhteşem.

tuana on Kasım 14th, 2007 at 20:41

bence süper bir roman 2 günde bitirdim. ama bazı yerlerinde bilmediğim kelimeleri altındaki oküçük yerden bakmak çok sıkıcı ama konusu harika….. :-P

yalçın on Aralık 20th, 2007 at 14:52

eywallah sağ olun çok yardım cı oldunuz teşşkürler iyi bayramlarrr……..

şeyma on Aralık 29th, 2007 at 15:47

bence bu site süpeerr. bilge Türk ve peyami safa ya teşekkürler herkese eyvallah :-P

serpil iren on Ocak 11th, 2008 at 19:00

süper bir roman askında özetini okumak istemezdim ama çok merak ettim sonun da kavuşuyolar osmanla önmeli olan bu :d:D:D:D:d

begüm on Ocak 26th, 2008 at 23:31

ya bunun kafiye uyaklarını bulurmusunuz

serpil on Şubat 4th, 2008 at 18:20

kitabın özeti kitptan çok güzel okumanızı tavsiye ederim

isa on Şubat 6th, 2008 at 16:11

çok güzel bir roman okuyun

funda on Şubat 10th, 2008 at 18:53

bence bu site hiçte güzel değil daha fazla bilgi verebilirdi ben aradığımı bu sitede bulamadım ama başka sitede fazlasıyla buldum

yaprak on Şubat 11th, 2008 at 19:45

çok güzel bir roman bu site bena çok yararlı oldu sağolun çok teşekkürler katkısı olna herkese teşekkürler

akif on Mart 7th, 2008 at 09:09

çok güzel olmuş site keşke bu romanın anlatım biçimledi de bulunsaydı

0nur on Mart 25th, 2008 at 20:52

çok güzel işime yaradı ama… anafikir ve konu yok bir de yazarın hayatı!!! Ama yine çok güzel elinize sağlık

cerkes on Nisan 20th, 2008 at 11:45

Çok guzel çok isime yaradi ancak anafikir ve yazarin hayati olsa daha iyi olabilirdi.

sema on Nisan 26th, 2008 at 19:25

Süper bir kitap ve benim dönem ödevimdi çok işime yaradı teşekkür ederiz.

zeyno on Mayıs 14th, 2008 at 09:38

Çok ama çok güzel. Konu güzel ozetlenmiş. Kişilerin karekter ve oyundaki rolleri acıklanmiş. İşime çok yaradı. Başarılarınızın devaminı dilerim.

tugce on Mayıs 21st, 2008 at 19:38

Çok güzel çok begendim. Keşke temasını da yazsaydınız ama çok güzel olmuş tebrik ederim. Başarılarınızın devamını dilerim.

zehra on Aralık 4th, 2008 at 15:26

Kitap çok güzel yapanların eline sağlık.

gülsüm on Aralık 10th, 2008 at 18:58

Gerçekten çok güzel bir kitap. Özeti de çok yararlı olmuş hazırlayan ve paylaşanların ellerine sağlık.

Öykü on Aralık 24th, 2008 at 18:22

Siteyi çok beğendim.Harika bir site,herkesede tavsiye ederim.Emeği geçen herkese teşekkürler.

merve on Aralık 25th, 2008 at 20:41

Bence çok güzel olmuş.

seda on Aralık 28th, 2008 at 19:29

Kitabın özeti çok güzel olmuş da bir de yazarların kitap hakkında ki düşüncelerini yazsaydınız olmaz mıydı?

ozan on Ocak 10th, 2009 at 10:45

Bu kitabı almak istiyorum. Okuyan var mı ve tavsiye eder misiniz?

emel on Ocak 17th, 2009 at 20:11

Harika bir kitap bana da ogretmenim yusuf hoca vermisti arastırma ödevimdi. Kitap anlasılır bir dille yazılmıs okuyan herkes hemen anlayacaktır. Bence okunmaya deger bir kitap. :-P

sinem on Haziran 4th, 2009 at 18:08

Gerçekten çok güzel bir roman herkese tavsiye ederim.bu arada bazı romanlarda tam özet yok ve karekterlerin adı yanlış yazılmış düzeltirseniz sevinirim. Başarılar.

yasemin on Ağustos 29th, 2009 at 14:53

Güzel bir kitap herkese tavsiye ederim.

ibrahim on Mart 1st, 2010 at 14:40

çok akıcı ve güzel bir kitap ayrıca özetide kim hazırladıysa ellerine sağlık

zehra on Ekim 12th, 2010 at 21:43

Bence güzeldi ama tam anlamadım anladığım yerler güzel iyice anlamak için bir daha okuca ya ben bu kitaptan almak istiyorum ama bulamıyorum.

MeTeHaN on Aralık 25th, 2010 at 20:27

qüzl Bi KitP tAwSiYe EdeRim….

tuğçe on Mart 5th, 2011 at 18:35

Çok güzel bir roman herkese tavsiye ederim

merve on Mart 24th, 2011 at 20:08

Bence çok güzel bir kitap
Herkezin şiddetle okumasını
tavsiye ederim.

melisa on Ekim 18th, 2011 at 16:54

süper bir kitap çok sürükleyici,merak ettirici en sevdiğim romanlarımdan biri oldu,tavsiye ederim…

aybuke on Haziran 25th, 2012 at 10:29

Bu kitap kaç sayfa acaba?

saray on Haziran 2nd, 2013 at 10:50

ana fikri niye yok bana lazımdı

Ad Soyad on Ocak 13th, 2014 at 17:50

458 sy

Yazı Detayı
  • Yazının Bağlantısı: Sinekli Bakkal (Halide Edip Adıvar)
  • Yazının Kategorisi: Roman Özetleri, Şiir Öykü Roman, Yüz (100) Temel Eser
  • Yazar:
  • Eklenme Tarihi: 13 Eylül 2007
  • Bu yazıya yapılan yorumları RSS kaynağı ile takibe alın.
  • Bu yazıya kendi sayfanızdan geri izleme yapın.
  • Diğer kaynaklarda arayın:
  • Etiketler:, , , ,