Çözelti Derişimleri

Çözelti Derişimleri

Çözeltideki çözünmüş madde oranına derişim denir. Çe- şitli ifadeleri vardır.

a. (Konsantrasyon)

100 gram çözeltide çözünmüş maddenin kütlece miktarıdır.
Yuzde_derisim
ÖRNEK: 90 gram suya 30 gram X eklenerek hazırlanan çözelti yüzde kaçlıktır?

% D = 30/90 + 30 x 100 =%25

b. (Molarite)

1 Litre çözeltide çözünmüş maddenin mol miktarıdır.
M=m/v Birimi mol/L ya da M (molar) dır.
Çözeltinin özkütlesi bilindiğinde % konsantrasyonla birlikte derişimi,
M = 10. %C. dçözelti/MA çözünen eşitliği ile bulunabilir

Seyreltik ve Derişiklik
Çözeltiler derişim yönünden karşılaştırıldığında, derişimi düşük olan seyreltik, yüksek olan derişik çözelti olarak nitelendirilir.

seyreltik_derisik

c.

Suda iyonlaşarak çözünen maddeler formüllerindeki iyon sayısı kadar iyon derişimi oluştururlar.
AlCl3 Æ Al + 3Cl– 2M 2M 6M

İyon derişimi köşeli parantezle belirtilir, [ ].
Al+3] = 2M [Cl–] = 6M Mtoplam = 8 M
Çözeltideki toplam iyon derişimi 8 M dır.

ÖRNEK: 0,3 M, 2 L AlCl3 çözeltisi ile 0,1 M 3L CaCl2 çözeltisi karıştırılıyor. M = 2 Molar olur.
Karışımdaki iyonların derişimlerini hesaplayınız.
ÇÖZÜM:
Cozelti_cozum


 

d. (Normalite)

N = M.e
e = etki değeri
Birimi N (normal) dir. Asitler için e, H+ sayısı Bazlar için e, OH– sayısı Tuzlar için e, toplam katyon veya anyon yüküdür.

ÖRNEK: Arı haldeki X sıvısının mol kütlesi 62, oda sıcaklığındaki yoğunluğu 1,1g/mL dir. Aynı sıcaklıkta bu sıvının 31ml siile 250 ml sulu çözelti hazırlanıyor.
Bu çözeltideki X in molar derişimi kaçtır?
A) 3,1 B) 2,2 C) 1,1 D) 0,55 E) 0,25
1999 ÖSS

cozumm

ÖRNEK: KNO3 ün, hacimleri ve sıcaklıkları eşit olan üç sıvıda çözünebilen miktarları (m) aşağıdaki gibidir:
Arı su : m1
Derişimi 1 M olan KNO3 çözeltisi : m2
Derişimi 1M olan NaNO3 çözeltisi : m3
Buna göre, m1, m2, m3 arasında nasıl bir ilişki vardır?
A) m1 = m2 = m3 B) m1 < m2 = m3
C) m3 = m2 < m1 D) m2 < m1 < m3
E) m2 < m3 < m1 1989 ÖYS ÇÖZÜM: Maddelerin arı sudaki çözünürlükleri en fazla olup, ortak iyon derişimi arttıkça çözünürlükleri azalır. KNO3 Æ K + NO– –1M 1M + 1M = 2M ortak iyon NaNO Æ Na + NO– –1M 1M +1M = 1M ortak iyon Çözünürlüğü, m1> m3> m2 olur.
Yanıt E

Çözeltilerin Fiziksel Özellikleri

  •  Çözeltilerde iyon derişimi arttıkça saf çözücüye göre kaynama noktası yükselir, buhar basıncı azalır.

Doymamış bir çözelti ısıtılırsa doygunluğa ulaşana kadar kaynama noktası yükselir. 100 + t noktasında kaynama başlar. A noktasında çözelti doymamıştır.
B noktasında ise çözelti doygunluğa ulaşmıştır. Kayna- ma devam eder. Suyun buharlaşmasıyla çözünen çökmesi meydana gelir.
A– B arasında ve sonrasında kaynama olduğundan bu- har basıncı sabit ve dış basınca eşittir.
Kaynama noktası yükselmesi grafiğine göre, çözeltinin kaynaması (100 + t)°C de başlar.

  • Kaynama noktası artarken donma noktası düşer. Bu olay donma noktası düşmesi olarak yorumlanır.

sicaklik_zaman_grafigi
NOT: Kışın yolların buzlanmasına engel olmak için tuzlama, araba sularının donmaması için antifriz kullanılması çözeltilerin kaynama noktasının düşmesinden kaynaklanır.
X uçucu olmayan bir katı olduğuna göre,
1. X in doymamış sulu çözeltisi
2. X in doymuş sulu çözeltisi
3. Arı su
sıvılarının aynı ortamda kaynamaya başlama sıcaklıkları, sırasıyla T1, T2, T3 arasında nasıl bir ilişki vardır?
A) T1 < T2 < T3 B) T1 < T3 < T2
C) T1 = T2 < T3 D) T3 < T2 = T1
E) T3 < T1 < T2 1993 ÖYS Çözünen derişimi arttıkça kaynama noktası yükselir. Doymuş çözeltide derişim doymamışa göre daha fazla olduğundan, T2 > T1 > T3 olur.
Yanıt E
ÖRNEK: Ağzı açık iki kaptan birinde arı su, diğerinde yemek tuzunun doymamış sulu çözeltisi kaynatılmaktadır.
Kaynama süresince,
I. derişim
II. hacim
III. sıcaklık
niceliklerinden hangilerinin arı suda değişmeyip tuz- lu suda değişmesi beklenir?
A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
2003 ÖSS
ÇÖZÜM: Saf maddelerde kaynama süresine sıcaklık sabitken çö- zeltilerde doygunluk sağlanana kadar kaynama noktası yükselmesi (sıcaklık artışı) devam eder. Bu esnada deri- şim artar, buharlaşmadan dolayı hacim azalır. Saf mad- delerde ise derişim söz konusu değildir ancak buharlaşmadan dolayı hacim sabit kalmaz, azalır.
Yanıt C

bahar yayınevi uyarı

Sınavlara Hazırlık Arama Robotu
YGS & LYS TEOG KPSS TUS KPDS Ehliyet Sınavı PMYO JANA

Seçim esnek olup ilgili alanları seçiniz, Örneğin ehliyet sınavı için branş olarak matematik seçmeyiniz :)