Ana Sayfa » Edebiyat » Nazım Biçimleri » Müstezat – (Nazım Biçimleri)
13



()

Müstezat, Arapça’dan Türkçe’ye geçmiş bir kelimedir. Arapça, ziyade sözcüğünden kaynaklanır.

1) Kelime anlamı olarak çoğalması istenilen, artmış anlamına gelir. Günümüzde bu anlamıyla fazla kullanılmamaktadır.

2) Bir edebiyat terimi olarak, her dizesine bir küçük dize eklenmiş divan edebiyatı nazım türünü ifade eder.

Bir gazelin her dizesine bir kısa dize ekleyerek oluşturulan şiir biçimidir. Çoğunlukla aruzun “mef’ulü/ mefailü/ mefailü/ feulün kalıbı kullanılarak yazılırlar. Her dizeden sonra bu kalıbın ilk ve son birimleri olan mef’ulü/ feûlün kalıbına uygun bir kısa dize söylenir. Eklenen bu kısa dizeye ziyade denir. Ziyadeler dizeden sayılmadığı için iki uzun iki kısa dizeden oluşan 4 dize bir beyit sayılır. Kısa dizeler okunsa da okunmasa da beytin anlamı bir bütün oluşturur. Ziyadesi bir satırdan fazla olan müstezatlar da vardır. Tez ziyadeli müstezatlara “sade” çitf ziyadeli olanlara ise “çift” adı verilir.

Özellikleri:

1. Her beyitte uzun mısraların sonuna eklenen ve ziyâde mısra da denilen kısa mısralar yer alır.
2. Gazelden türemiştir.
3. Genellikle divanların gazelleri ve kasideleri arasında yer alır..
4. Müstezatta gazelde olduğu gibi aşk, şarap, güzellik ve aşkın ıstırabı gibi konular işlenir.
5. Divan şiirinin sanatlı ve artistik şekillerindendir. Kısa dizeler okunsa da okunmasa da beytin anlamı bir bütünlük oluşturur.

Bülbül yetişir bağrımı hûn etti figânın
Zabt eyle dehânın
Hançer gibi deldi yüreğim tîg-i zebânın
Te’sîr-i lisânın

|» “Nazım Biçimleri” Sayfasına Dön! « |

Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…



İle Yorum Yap!
13 Yorum Bulunmaktadır
cerenn on Aralık 27th, 2007 at 19:26

çok teşekkür ederimm.

dark on Ocak 7th, 2008 at 18:18

sap oLuuuuun

zeliha on Şubat 12th, 2008 at 19:36

teşekkürler çok güzel olmuş

tuba merve yozgat on Şubat 28th, 2008 at 14:25

çok yararlı bir site teşekkürler Türkiye

necla karaman on Mart 13th, 2008 at 19:09

kısa ve öz bilgiler var. kullanışlı

melek on Mart 26th, 2008 at 17:21

Çook yararlı bir site teşekkürler

zeynel İçalan on Aralık 2nd, 2008 at 22:39

Gerçekten faydalı bilgiler. Emeğiniz için teşekkür ederim. Hem de böyle bir sitenin dilimizi koruması ne güzel. Tabi ben hep uyuyorum diyemem.

Ceyhun on Aralık 28th, 2008 at 19:13

Yapanın eline koluna sağlık,cok yararlı bir site…

halime on Şubat 12th, 2009 at 11:00

Çok güzel olmuş teşekkürler çok işime yaradıemeginize saglık.

halime on Şubat 12th, 2009 at 11:02

Çok güzel olmuş.Emeginize saglık.

rana on Şubat 18th, 2009 at 18:41

Gerçekten işime yarayan bir site.

sema on Mart 16th, 2012 at 21:50

çok qüzel bi site herzaman kullanıcam :)

Ebubekir Gürdal on Şubat 25th, 2015 at 20:27

Bilgi için teşekkürler Sağolun :) :*

Yazı Detayı